Telegram-канал avaye_buf - انجمن آوای بوف AVAYE BUF: Unsorted

انجمن آوای بوف AVAYE BUF

24 May 2026 16:28

تا تمام نشود، تمام نشده است
این مَثَل آمریکایی را باید آویزه‌ی گوش کرد: "تا تمام نشود، تمام نشده است."
شرایط جنگی، هرچند برای هر دو طرف، یعنی آمریکا و ایران، از زاویه‌های گوناگون نتایج خوبی به بار نیاورده است، اما نیاز هر دو طرف به خروج از این وضعیت، به‌خوبی احساس می‌شود. تنها اسرائیل و دارودسته‌ی سلطنت‌طلبان هستند که خواهان جنگ و ویرانی بیشتر برای ایران‌اند؛ حتی اگر آمریکا و اقتصاد جهانی نیز در این میان آسیب‌های جدی ببینند.
ما نه لازم است از اسرائیل زیاد سخن بگوییم و نه از رضا پهلوی و دارودسته‌ی خیانتکار، خودفروخته و میهن‌فروش او. صلح، بزرگ‌ترین دشمن این دو دسته است. اما آیا خروج از جنگ امکان‌پذیر است؟ می‌توان گفت: به‌طور موقت، آری؛ اما در درازمدت، اگر ریشه‌های این درگیری‌ها از میان برداشته نشود، صلح تنها خاکستری خواهد بود بر آتشی که بار دیگر شعله‌ور خواهد شد.
هفته‌ی پیش، در برنامه‌ی رادیو ـ تلویزیون مانی، مطرح کردم که به باور من، رژیم شیعی در ایران دچار تغییرات عمده‌ای شده است؛ حتی می‌توان این تغییر را، در معنایی مشخص، به نوعی تغییر رژیم تعبیر کرد. منظور من تغییر ساختار کلی حکومت نیست، بلکه تغییر در دیدگاه درون‌حکومتی و در بخش عمده‌ای از ساختار قدرت است.
آنچه تغییر کرده، دو ادراک مهم است:
نخست، اینکه نابودپذیری دشمن با مساعی رژیم شیعی، توهمی بیش نبوده است.
دوم، اینکه این خودِ رژیم شیعی است که می‌تواند در مسیر سیاست خارجی‌اش به سوی نابودی رانده شود.
این دو درک، زمینه‌ساز تغییراتی در درون ساختار قدرت ایران خواهد شد. هرچند این تغییرات در آغاز ممکن است با سرکوب‌های شدید همراه باشد و بروزات ظاهری آن، عکسِ تغییر را نشان دهد، اما در بلندمدت می‌تواند زمینه‌ساز دگرگونی در نگرش رژیم نسبت به تعامل با منطقه و جهان شود.
آینده‌ی نزدیک نشان خواهد داد که این تغییر، از موضع سرسختی و مقاومت تا چه اندازه می‌تواند به صورت عملی و موفق پیش برود.
آنچه امروز زمینه‌ی مصالحه، حتی به‌طور موقت، را از سوی ایران و آمریکا آماده کرده، شرایط درونی و جهانی است. اقتصاد ورشکسته‌ی ایران، با این جنگ و محاصره‌ی بنادر کشوری که شاهرگ‌های اقتصاد فرسوده و ویران ایران‌اند، در آستانه‌ی انفجار قرار گرفته است. برای نمونه، افزایش قیمت گوشت مرغ به بیش از ۶۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم، کمبود بنزین و حتی روغن موتور ماشین، کشور و مردم ستمدیده را با بحرانی مرگبار روبه‌رو ساخته است.
این وضعیت از دید سران حکومت پنهان نیست و توسط پزشکیان، به زبان‌های مختلف، در برابر جنگ‌طلبان داخلی بیان شده است. در کنار این موضوع، توان نظامی ایران هیچ‌گاه قادر به پایداری بلندمدت در برابر تهاجمات آمریکا و اسرائیل نبوده است. ادامه‌ی چنین وضعیتی می‌تواند بنیه‌ی باقی‌مانده‌ی آن را ویران کند و به‌طور بالقوه زمینه‌ی شورش در مناطق قومیتی، جنگ داخلی و حتی فروپاشی کشوری را فراهم سازد.
در آن سوی معادله، موضوع تفاوت دارد. نارضایتی مردم آمریکا از این جنگ، رشد قیمت‌ها، به‌ویژه در بخش نفت که حامل اصلی انرژی است و بر همه‌ی امور اقتصادی تأثیر مستقیم دارد، رویگردانی مردم از ترامپ، و پیروی کورکورانه‌ی حزب جمهوری‌خواه از او، می‌تواند به شکست این حزب در انتخابات پیش رو بینجامد.
در کنار آن، به‌هم‌ریختن اقتصاد جهانی نیز می‌تواند به رکود اقتصادی در کشورهای مختلف منجر شود و در نهایت اقتصاد آمریکا را نیز به رکود بکشاند. این عوامل، از جمله عوامل مؤثر و تعیین‌کننده‌ای هستند که هر دو طرف را به سوی توافقی برای پایان دادن به جنگ سوق می‌دهند.
اما ریشه‌ی این جنگ، در تخاصم چهل‌وهفت‌ساله‌ی میان ایران و دو طرف دیگر نهفته است. نه مسئله‌ی هسته‌ای می‌تواند عامل اصلی باشد و نه موشک‌ها. آنچه اهمیت اساسی دارد، دیدگاه سیاست جهانی و منطقه‌ای رژیم است که باید تغییر کند. تغییراتی که از آن یاد شد، می‌تواند پایان مخاصمه را به‌گونه‌ای ریشه‌ای در بر گیرد.
زمانی می‌توان از پایان جنگ سخن گفت که ریشه‌های مخاصمه سوزانده شده باشند.
تا تمام نشود، تمام نشده است.
(ن.ه)
24 ماه مه 2026
نوشته های این نگارنده را می توان در کانال " دیدگاه" دنبال کرد.
/channel/Nader_Hozhabri