basu_physics | Unsorted

Telegram-канал basu_physics - انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

621

کانال خبری و اطلاع رسانی انجمن علمی دانشجویی فیزیک دانشگاه بوعلی 👤دبیر انجمن: @Jowkar_004 📎اینستاگرام انجمن: https://instagram.com/basu_physics_ 📧 آدرس ایمیل انجمن: basu.physics.2026@gmail.com

Subscribe to a channel

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

انجمن علمی و دانشجویی فیزیک با همکاری انجمن نجوم دانشگاه بوعلی‌سینا برگزار می‌کند:

🌌 کیهان، گرانش، نجوم و تحصیلات تکمیلی 🔭✨

کیهان با تمام شگفتی‌ها و رازهای بی‌پایانش، همواره یکی از جذاب‌ترین موضوعات برای کشف و پژوهش در دنیای فیزیک بوده است.

در این نشست علمی همراه ما باشید تا با نگاهی به مفاهیم کیهان‌شناسی، گرانش و نجوم، بیشتر با این دنیای شگفت‌انگیز آشنا شویم و درباره‌ی مسیرهای علمی و فرصت‌های تحصیلات تکمیلی در این حوزه گفت‌وگو کنیم.

🎙 سخنران: دکتر خدام محمدی
📅 زمان: ۲۰ آبان | ساعت ۱۱:۳۰
📍 مکان: سالن آمفی‌تئاتر علوم پایه

🏆 این برنامه همراه با اجرای مسابقه و جوایز ویژه برگزار خواهد شد.

گاهی برای کشف جهان‌های دور، باید از پرسش‌های کوچک خودمان شروع کنیم.✨

انجمن علمی فیزیک و انجمن نجوم از شما دعوت می‌کنند در این سفر علمی همراه ما باشید.🌱

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🤖 هوش مصنوعی؛ ابزار جدید یادگیری و پژوهش

هوش مصنوعی به‌سرعت در حال تغییر شیوه یادگیری، پژوهش و فعالیت‌های علمی است. آشنایی با ابزارها و کاربردهای آن، فرصتی برای ارتقای مهارت‌های علمی و تخصصی دانشجویان فراهم می‌کند.

انجمن علمی دانشجویی زمین‌شناسی برگزار می‌کند:

کارگاه تخصصی هوش مصنوعی

📅 شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵
🕛 ساعت ۱۲:۰۰
📍 محل برگزاری: سالن سینما دانشکده علوم پایه

👥 ویژه دانشجویان زمین‌شناسی و علوم پایه

💳 هزینه ثبت‌نام: ۵۰ هزار تومان

فرصتی برای آشنایی با ظرفیت‌های هوش مصنوعی در مسیر علم، یادگیری و پژوهش.

📩 جهت ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر، به آیدی زیر پیام دهید :
@SafVvat

انجمن علمی دانشجویی زمین‌شناسی | دانشگاه بوعلی‌سینا

@GEOBasu

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

دانشجویان عزیز بی صبرانه منتظر حضورِ گرمتون هستیم✨

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🌌انجمن علمی دانشجویی نجوم دانشگاه بوعلی سینا برگزار میکند:

🎬اکران سینمایی " مریخی" (The Martian)

☄ماجراجویی،بقا و امید در سرخ ترین سیاره منظومه شمسی

🗓زمان : یکشنبه ۱۷ آبان
⏰ساعت: ۱۲
🏢مکان: دانشکده علوم پایه – سالن سینما

هزینه بلیط: ۲۰ هزار تومن

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
@Naeeme_bashar


🔭 انجمن علمی دانشجویی نجوم دانشگاه بوعلی‌سینا
@Astro_Basu

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

همراهان همیشگی، کدام یک از موارد زیر را برای اِکران فیلم می‌پسندید؟

1) میان ستاره‌ای Interstellar (2014)
در آینده‌ای که زمین با بحران زیست‌محیطی و کمبود منابع غذایی روبه‌رو شده، گروهی از فضانوردان مأموریت پیدا می‌کنند تا از طریق یک کرم‌چاله به منظومه‌ای دیگر سفر کنند و سیاره‌ای مناسب برای سکونت انسان بیابند. داستان با مفاهیمی مانند نسبیت عام، سیاه‌چاله‌ها، اتساع زمان، گرانش و ابعاد بالاتر گره خورده است.
IMDb: 8.7
⏳ 169 min
2) اوپنهایمر Oppenheimer (2023)
روایت زندگی جی. رابرت اوپنهایمر، فیزیک‌دان نظری آمریکایی و یکی از چهره‌های اصلی پروژه منهتن است. فیلم به تلاش دانشمندان برای ساخت نخستین بمب اتمی در جنگ جهانی دوم می‌پردازد و در کنار جنبه‌های علمی، پیامدهای اخلاقی، سیاسی و انسانی پیشرفت علم را بررسی می‌کند.
IMDb: 8.2
⏳ 168 min
3) نظریهٔ همه‌چیز The Theory of Everything (2014)
فیلم زندگی استیون هاوکینگ را از دوران دانشجویی در دانشگاه کمبریج تا تبدیل‌شدن به یکی از برجسته‌ترین فیزیک‌دانان نظری جهان دنبال می‌کند. در کنار روایت زندگی شخصی او، تلاش‌های علمی‌اش درباره ماهیت جهان، سیاه‌چاله‌ها و کیهان‌شناسی نیز مطرح می‌شود.
IMDb: 7.7
⏳ 109 min
4) تب ذرات Particle Fever (2013)
این مستند شش دانشمند را در آستانه راه‌اندازی برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC) دنبال می‌کند. مخاطب با تلاش فیزیک‌دانان برای کشف بوزون هیگز و بررسی شرایط آغازین جهان آشنا می‌شود. فیلم فضای واقعی پژوهش علمی، همکاری بین‌المللی و هیجان کشف یک ذره بنیادی را نشان می‌دهد.
IMDb: 7.4
⏳ 99 min
زبان اصلی، زیرنویس فارسی
5) اینشتین و ادینگتون Einstein and Eddington (2008)
فیلم به رابطه علمی اینشتین و آرتور ادینگتون و تلاش آن‌ها برای آزمودن نظریه نسبیت عام می‌پردازد. ادینگتون در جریان یک آزمایش نجومی، انحراف نور ستارگان در میدان گرانشی خورشید را بررسی می‌کند؛ آزمایشی که به یکی از نقاط عطف تاریخ فیزیک تبدیل شد.
IMDb: 7.1
⏳ 75 min
6) پروژه هیل مری (2026) Project Hail Mary
رایلند گریس، معلم علوم، در یک سفینه فضایی و در فاصله‌ای بسیار دور از زمین بیدار می‌شود؛ درحالی‌که حافظه‌اش را از دست داده و نمی‌داند چگونه به آنجا رسیده است. به‌تدریج خاطراتش بازمی‌گردند و متوجه می‌شود مأموریتی بسیار مهم بر عهده دارد: کشف راز یک ماده ناشناخته که باعث کاهش انرژی خورشید و تهدید حیات روی زمین شده است. او باید با استفاده از دانش علمی، استدلال فیزیکی و خلاقیت خود راهی برای نجات زمین پیدا کند؛ اما در این مسیر با موجودی غیرمنتظره روبه‌رو می‌شود که مسیر مأموریتش را تغییر می‌دهد.
IMDb: 8.2
⏳ 156 min
7) نخستین انسان First Man (2018)
داستان زندگی نیل آرمسترانگ، فضانورد آمریکایی، و تلاش‌های او و ناسا برای رسیدن انسان به ماه را روایت می‌کند. فیلم دشواری‌های مهندسی، آزمایش‌های پرخطر و مأموریت تاریخی آپولو ۱۱ را به تصویر می‌کشد.
IMDb: 7.3
⏳ 141 min

🆔@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🌱 انجمن علمی دانشجویی علوم و مهندسی خاک دانشگاه بوعلی‌سینا همدان با همکاری اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی منابع طبیعی کشور برگزار می‌کند:
📚 کارگاه آموزشی پروپوزال‌نویسی
در این کارگاه با ساختار و اصول نگارش یک پروپوزال علمی آشنا می‌شوید و نکات کلیدی لازم برای تدوین یک پیشنهاد پژوهشی موفق را فرا می‌گیرید.
🎓 مدرس: خانم دکتر آزاده صفادوست
عضو هیات علمی و دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه بوعلی سینا
📌 محورهای کارگاه:
🔹 آشنایی با ساختار پروپوزال
🔹 انتخاب موضوع و بیان مسئله
🔹 تدوین اهداف و فرضیه‌های پژوهش
🔹 آشنایی با روش تحقیق
🔹 اصول نگارش یک پروپوزال استاندارد

🗓 زمان برگزاری: دوشنبه ۱۱ آبانماه ۱۴۰۵ ،ساعت ۱۱:۳۰
💻 نحوه برگزاری: بصورت مجازی در بستر اسکای‌روم
💰 هزینه ثبت‌نام: ۵۰ هزار تومان
🔖همراه با اعطای گواهی حضور در جلسه

📩 جهت ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر، به آیدی زیر پیام دهید:
@Anjomansoilbasu
انجمن علمی دانشجویی علوم و مهندسی خاک دانشگاه بوعلی سینا
/channel/Anjoman_soilbasu
اتحادیه انجمن های علمی دانشجویی منابع طبیعی کشور
/channel/irnsa_union

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

اگر تا الان اکسل یاد نگرفتی، اینجا از صفر تا صد رو بهت یاد میدیم✅

آموزش اکسل مقدماتی تا پیشرفته(گزارش گیری)💎

به صورت آفلاین همراه با پشتیبانی♻️

گواهی معتبر از مرکز تحقیقاتی شهید فخری زاده 📝

میزان سرمایه‌گذاری: برای ۲۰ ثبت‌نامی اول فقط 497 هزار تومان📌

سرفصل‌های دوره:
/channel/novellway/3860

آیدی ثبت‌نام:
@novelway2
آدرس کانال مسیرنو:
@novellway

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

اسلاید های سخنرانی راه ارشد

🔹دکتر بیرانوند

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🤔 فکر می‌کنی بعد از کارشناسی، می‌دونی قراره چه مسیری رو بری؟

📚ارشد و دکتری از بیرون شاید فقط ادامه تحصیل به نظر بیان، اما وقتی واردشون می‌شی، با دنیای متفاوتی از درس خوندن، انتخاب واحد، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری روبه‌رو می‌شی.

🎓 تو این وبینار قراره درباره تفاوت این مقاطع، چالش‌های تحصیل در مقاطع بالاتر، مدیریت زمان و استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاه صحبت کنیم

🎙 سخنران: پارسا حسینیان
🔻دبیر اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک دانشگاه‌های سراسر کشور
🔻 دانشجوی سال آخر کارشناسی ارشد فیزیک

📅 شنبه، ۲ آبان‌ماه
⏰ ساعت ۱۹:۰۰
🎤 ۹۰ دقیقه ارائه + ۳۰ دقیقه پرسش‌وپاسخ

💻 بستر برگزاری: گوگل میت (Google Meet) 🔗 لینک ورود به جلسه، روز برگزاری در همین کانال منتشر می‌شه.
📌 ویژه دانشجویان همه رشته‌ها


💬 اگه درباره ارشد، دکتری یا فضای تحصیلات تکمیلی سؤالی داری، این وبینار فرصت خوبیه که جوابش رو پیدا کنی.


➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️
⚜️ اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک ایران

💠 Telegram | Instagram

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

انجمن علمی و دانشجویی فیزیک دانشگاه بوعلی‌سینا برگزار می‌کند:

🌌 راه ارشد🎓✨


اگر دانشجوی فیزیک هستی و به ادامه‌ی مسیر علمی‌ات فکر می‌کنی، در این نشست همراه ما باش تا درباره‌ی چالش‌ها، فرصت‌ها و مسیر پیش روی دانشجویان فیزیک صحبت کنیم؛ از آمادگی برای کنکور ارشد تا فرصت‌های تحصیلی در ایران و جهان و آینده‌ی شغلی این رشته.

🎙 سخنران: دکتر راضیه بیرانوند
📅 زمان: شنبه، ۲ آبان | ساعت ۱۱
📍 مکان: آمفی‌تئاتر دانشکده علوم پایه

🔭 گاهی برای پیدا کردن مسیر درست، فقط به یک گفت‌وگوی خوب و یک قدم شجاعانه نیاز داریم.

💛 انجمن علمی فیزیک دانشگاه بوعلی‌سینا از شما دعوت می‌کند در این مسیر همراه ما باشید.

#راه_ارشد
#انجمن_علمی_فیزیک
#دانشگاه_بوعلی_سینا

🆔@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

Moon rising next to the IceCube Laboratory at the South Pole at twilight. Alicia Fattorini, IceCube/NSF

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔵 🏆 نوبل فیزیک ۲۰۲۶؛ وقتی یک کیلومتر یخ، چشم بشر به کیهان شد! ❄️🌌

جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به فرانسیس هالزن (Francis Halzen)، فیزیکدان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، اهدا شد؛ به پاس نقش تعیین‌کننده او در ساخت رصدخانه IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی.

اما داستان این جایزه فقط درباره یک آشکارساز بزرگ در قطب جنوب نیست؛ داستان درباره ذراتی است که تقریباً نامرئی‌اند و می‌توانند اطلاعاتی را از دورترین و خشن‌ترین نقاط جهان تا زمین با خودشان حمل کنند.

🔬 نوترینو چیست؟

نوترینو یکی از ذرات بنیادی طبیعت است؛ ذره‌ای بدون بار الکتریکی و با برهم‌کنش بسیار ضعیف با ماده. همین ویژگی باعث می‌شود تعداد بسیار زیادی از نوترینوها بتوانند از میان ماده عبور کنند، بدون اینکه تقریباً هیچ اثری از خود باقی بگذارند.

حتی همین حالا نیز تعداد بسیار زیادی نوترینو از بدن و زمین عبور می‌کنند، بدون اینکه ما متوجه حضورشان شویم!

اما یک مشکل بزرگ وجود دارد:

چطور می‌توان ذره‌ای را آشکار کرد که تقریباً با هیچ‌چیز برهم‌کنش نمی‌کند؟

❄️ پاسخ هالزن: یخ‌های قطب جنوب!

هالزن در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد کرد که می‌توان از حجم عظیم و شفاف یخ‌های قطب جنوب برای شکار نوترینوها استفاده کرد.

ایده ساده به نظر می‌رسید، اما اجرای آن فوق‌العاده دشوار بود.

در پروژه IceCube، هزاران حسگر نوری در عمق یخ‌های قطب جنوب قرار گرفتند و یک آشکارساز غول‌پیکر را در دل یخ ساختند.

وقتی یک نوترینو، در موارد بسیار نادر، با هسته یکی از اتم‌های موجود در یخ برخورد می‌کند، ذرات دیگری تولید می‌شوند که می‌توانند فلاش بسیار ضعیفی از نور ایجاد کنند.

حسگرهای IceCube این نور را ثبت می‌کنند و دانشمندان از روی زمان و الگوی رسیدن نور می‌توانند مسیر و انرژی ذره را بازسازی کنند.

🌌 اما این کشف چه چیزی به ما می‌گوید؟

نوترینوهای پرانرژی فقط ذراتی عجیب و کوچک نیستند؛ آن‌ها می‌توانند پیام‌رسان‌های کیهانی باشند.

برخی از این نوترینوها در محیط‌های بسیار پرانرژی جهان، مانند اطراف اجرام کیهانی فعال، تولید می‌شوند. از آنجا که نوترینوها بار الکتریکی ندارند، مسیر حرکتشان مانند ذرات باردار به‌سادگی توسط میدان‌های مغناطیسی منحرف نمی‌شود.

یعنی وقتی یک نوترینوی پرانرژی به زمین می‌رسد، می‌توانیم از مسیرش سرنخ بگیریم که از کجای کیهان آمده است.

به این ترتیب، IceCube راه تازه‌ای برای مطالعه جهان باز کرده است؛ راهی که در آن به جای نور مرئی، پرتوهای ایکس یا امواج رادیویی، از نوترینوها برای نگاه کردن به کیهان استفاده می‌کنیم.

🔭 این یعنی تولد یک نوع جدید از نجوم؟

تا مدت‌ها بیشتر اطلاعات ما درباره جهان از طریق نور به دست می‌آمد. اما امروز دانشمندان از پیام‌رسان‌های مختلفی برای مطالعه کیهان استفاده می‌کنند.

نوترینوها یکی از این پیام‌رسان‌های جدید هستند.

آن‌ها می‌توانند از مناطقی در جهان عبور کنند که نور یا سایر ذرات در آن‌ها به‌راحتی جذب یا منحرف می‌شوند. بنابراین هر نوترینوی آشکارشده می‌تواند تکه‌ای از یک پازل بزرگ کیهانی باشد.

✨ شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا همین باشد:

برای کشف بعضی از خشن‌ترین و دورترین پدیده‌های جهان، دانشمندان به آسمان نگاه نکردند؛ بلکه به اعماق یخ‌های قطب جنوب نگاه کردند.

و این دقیقاً همان چیزی است که فیزیک را شگفت‌انگیز می‌کند؛ گاهی یک کیلومتر یخ می‌تواند تبدیل به پنجره‌ای رو به میلیاردها سال نوری دورتر شود. ❄️🌌

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

⚛️ وقتی یک «رشته» کوانتومی می‌شکند، ذرات جدید پدیدار می‌شوند!

در فیزیک کوانتومی، بعضی ذرات بنیادی مثل کوارک‌ها نمی‌توانند به‌تنهایی وجود داشته باشند و به‌وسیله‌ی برهم‌کنش قوی در کنار یکدیگر محبوس می‌مانند. می‌توان این پیوند را به‌صورت یک «رشته» میان ذرات تصور کرد.

اما اگر این رشته بیش از حد کشیده شود، انرژی ذخیره‌شده در آن می‌تواند آن‌قدر افزایش پیدا کند که به‌جای ادامه‌ی کشیده‌شدن، جفت‌های جدیدی از ذرات شکل بگیرند و رشته بشکند.

امروز، ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، پژوهشگران در مقاله‌ای منتشرشده در Nature Physics نشان دادند که می‌توان این فرایند را با یک شبیه‌ساز کوانتومی مبتنی بر یون‌های به‌دام‌افتاده در یک مدل ساده‌شده، به‌صورت زمان‌مند مشاهده و بررسی کرد.

در آزمایش، پژوهشگران مشاهده کردند که جفت‌های بار در ابتدا نزدیک لبه‌های رشته شکل می‌گیرند و سپس، با افزایش کشش رشته، به سمت بخش‌های داخلی گسترش پیدا می‌کنند.

این نتیجه فقط یک بازی آزمایشگاهی با ذرات نیست. چنین شبیه‌سازی‌هایی می‌توانند به درک بهتر پدیده‌هایی مرتبط با فیزیک هسته‌ای، برخوردهای پرانرژی و حتی شرایط جهان اولیه کمک کنند. البته شبیه‌ساز فعلی خودِ نظریه‌ی کامل کرومودینامیک کوانتومی (QCD) را بازسازی نمی‌کند، بلکه یک مدل ساده‌تر از آن را مطالعه می‌کند.

🌌 گاهی برای ساختن ذرات جدید، لازم نیست چیزی را به هم نزدیک کنیم؛ کافی است یک پیوند را بیش از حد بکشیم.

🔗 مقاله اصلی

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔊⚛️ وقتی صدا هم «جهش کوانتومی» می‌کند!

ما معمولاً صدا را به شکل یک موج در هوا تصور می‌کنیم؛ چیزی که ایجاد می‌شود، حرکت می‌کند و به‌تدریج از بین می‌رود. اما در مقیاس کوانتومی، داستان متفاوت است.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد برای نخستین‌بار توانستند یک جهش کوانتومی در یک سیستم صوتی را به‌صورت مستقیم و در زمان واقعی مشاهده کنند.

آن‌ها از یک تشدیدگر مکانیکی بسیار کوچک استفاده کردند که می‌توانست مانند یک زنگ بسیار ظریف به ارتعاش درآید. در فیزیک کوانتومی، این ارتعاش را می‌توان بر اساس واحدهای گسسته‌ی انرژی، یعنی فونون‌ها (Phonons)، توصیف کرد. فونون را می‌توان به زبان ساده، «کوانتومِ ارتعاش» دانست.
نکته‌ی شگفت‌انگیز اینجاست که سیستم به‌جای تغییر کاملاً پیوسته، می‌تواند از یک حالت انرژی به حالت دیگری پرش کند؛ پدیده‌ای که به آن «جهش کوانتومی» گفته می‌شود.
پژوهشگران با اندازه‌گیری بسیار سریع وضعیت تشدیدگر، توانستند این تغییرات را دنبال کنند و لحظه‌ی انتقال بین حالت‌های کوانتومی را ثبت کنند. این یعنی برای نخستین‌بار، چیزی که پیش‌تر بیشتر به‌صورت یک تغییر ناگهانی و غیرقابل‌مشاهده در نظر گرفته می‌شد، در یک سیستم صوتی با جزئیات بیشتری قابل ردیابی شده است.
این دستاورد فقط درباره‌ی «دیدن یک صدای عجیب» نیست. توانایی مشاهده و کنترل چنین جهش‌هایی می‌تواند برای مطالعه‌ی بنیادی‌تر مکانیک کوانتومی و همچنین توسعه‌ی فناوری‌هایی مانند رایانش کوانتومی و حسگرهای فوق‌دقیق اهمیت داشته باشد.

🔬 شاید عجیب به نظر برسد، اما در دنیای کوانتومی حتی یک ارتعاش کوچک هم می‌تواند رفتارهایی داشته باشد که با تجربه‌ی روزمره‌ی ما از صدا کاملاً متفاوت است.

📌 منبع: Stanford University
📄 مقاله پژوهشی

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

⏳ پارادوکس دوقلوها؛
چه کسی جوان‌تر برمی‌گردد؟


🚀 پاسخ این سوال خیلی هیجان‌انگیزه!...
فکر کنید یک دوقلو داریم. یکی روی زمین می‌ماند و دیگری با یک سفینه با سرعتی بسیار زیاد به سفر می‌رود و بعد از مدتی به زمین برمی‌گردد.
وقتی دوباره یکدیگر را ببینند، زمان باسرعت کمتری برای دوقلوی مسافر گذشته است.
یعنی ممکن است دوقلوی روی زمین سال‌های بیشتری را تجربه کرده باشد، در حالی که برای دوقلوی مسافر زمان کمتری سپری شده است.
به این مسئله‌ی معروف «پارادوکس دوقلوها» می‌گوییم. 👥⏱

اما چرا؟
طبق نسبیت خاص، هرچه سرعت یک جسم نسبت به ناظر دیگر بیشتر و به سرعت نور نزدیک‌تر شود، ساعت همراه آن جسم نسبت به ساعت ناظر، آهسته‌تر پیش می‌رود.
بنابراین، در پایان سفر، ساعت همراه سفینه زمان کمتری را ثبت می‌کند.
البته یک نکته‌ی مهم وجود دارد: این دو نفر در تمام سفر شرایط کاملاً یکسانی ندارند. مسافر باید مسیر خودش را تغییر بدهد، سرعتش را کم و زیاد کند و در نهایت به زمین بازگردد. همین تفاوت در مسیر حرکت باعث می‌شود وضعیت دو دوقلو کاملاً مشابه نباشد و وقتی دوباره کنار هم قرار بگیرند، هر دو واقعاً مقدار متفاوتی از زمان را تجربه کرده‌اند.
و این یعنی سفر به آینده، دست‌کم در معنای نسبیتی آن، فقط یک داستان علمی‌تخیلی نیست؛ اثر اتساع زمان واقعاً در فیزیک وجود دارد!...🌌

⏳ پس در جهان نسبیتی، «سوال: چقدر زمان گذشته؟» یک پاسخ واحد ندارد؛ این پاسخ به مسیر و شرایط حرکت شما در فضا-زمان بستگی دارد.

🆔@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

بی صبرانه منتظر حضورِ گرمتون هستیم✨

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

سلام و عرض ادب
با توجه به برنامه ی آیین استقبال از پیکر مطهر شهیدان گمنام و لذا لغو کلیه کلاس‌های درس از ساعت ۱۱ صبح، برنامه ی سخنرانی جناب دکتر ژاله به روز دوشنبه ۱۸ آبان ساعت ۱۱ و ربع موکول می گردد. مکان، همان است که پیشتر اطلاع رسانی شد.

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

_ بعضی سفر ها یک طرفه‌اند...
فکر می‌کنی روی مریخ می‌تونی زنده بمونی؟

یک مأموریت فضایی، یک اتفاق غیرمنتظره و انسانی که باید برای بازگشت به خانه، با تمام توانش بجنگه...

این‌بار قراره همراه هم به مریخ سفر کنیم؛
پس فرصت رو از دست نده! 🚀

🎬 در اکران سینمایی The Martian منتظرتونیم.

📍 برای اطلاعات بیشتر بهمون پیام بدین✨
@naeeme_bashar

🔭 انجمن علمی دانشجویی نجوم دانشگاه بوعلی‌سینا
@Astro_Basu

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

📣 فراخوان ثبت‌نام

📚 کارگاه آشنایی با امنیت OT

🔐 یک گام به دنیای امنیت صنعتی!
با هوشمندسازی صنایع، امنیت فناوری عملیاتی (OT) به یکی از حوزه‌های مهم امنیت سایبری تبدیل شده است.
در همین راستا، دوره سه‌روزه «آشنایی با امنیت OT» با هدف معرفی مفاهیم، ساختارها و چالش‌های این حوزه برگزار می‌شود.
👨🏻‍🏫 | مدرس دوره: جناب آقای مهندس صالحی
⏰️ | زمان برگزاری: ۲۰ تا ۲۲ آبان‌ماه _ ساعت ۸:۰۰ الی ۱۴:۰۰
📍 | محل برگزاری: سالن آمفی‌ تئاتر دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بوعلی‌سینا همدان
💻 | شیوه شرکت در دوره: بصورت حضوری یا مجازی

🎓 مزایای شرکت در دوره:
▫️اعطای گواهی پایان دوره
▫️دسترسی به ویدئو های ضبط‌ شده
▫️امکان پرسش و پاسخ و تعامل با مدرس+ شبکه سازی
💰 هزینه ثبت‌نام:
⏳ تخفیف ثبت‌نام زودهنگام تا ۱۷ آبان‌ماه فعال است.

🔷 دانشگاه بوعلی و دانشگاه های استان همدان  ۶۹۰ هزار  ۲۹۰
🔷 سایر دانشگاه‌ها ۱٬۴۹۰ هزار  ۹۹۰
🔷 ثبت‌نام آزاد ۲٬۴۹۰ هزار  ۱۹۹۰
🔷 ثبت نام آنلاین ۹۹۰ ۴۹۰

💡 بدون نیاز به هیچ‌ گونه پیشنیاز.

🔗 ثبت‌ نام:
OTsina.ir
❗️ ظرفیت پذیرش محدود است.

📩 ارتباط با ما:
@SSCE_Admin

منتظر حضور ارزشمند شما هستیم✨

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

✨ انجمن علمی و دانشجویی فیزیک دانشگاه بوعلی‌سینا برگزار می‌کند:

🔬 لیزر تارپالسی به‌عنوان ابزاری چندمنظوره در علوم کاربردی؛ سنتز، اصلاح سطح و کاربردهای عملکردی به کار میرود!


در این سخنرانی علمی با حضور افتخاری دکتر بابک ژاله، با دنیای لیزرهای تارپالسی و نقش آن‌ها در پیشرفت فناوری‌های نوین آشنا می‌شویم.

از سنتز مواد جدید تا اصلاح خواص سطحی و توسعه کاربردهای عملکردی، لیزرهای تارپالسی افق‌های تازه‌ای را در علوم و مهندسی گشوده‌اند. این نشست فرصتی برای آشنایی با قابلیت‌های این ابزار پیشرفته و کاربردهای آن در پژوهش‌های علمی است.

📍 مکان: آمفی‌تئاتر علوم پایه
📅 تاریخ: ۱۶ آبان
⏰ ساعت: ۱۱

🌌 با ما همراه باشید تا نگاهی به دنیای شگفت‌انگیز لیزرها و کاربردهای آن‌ها داشته باشیم.

#انجمن_علمی_فیزیک #دانشگاه_بوعلی_سینا #سخنرانی_علمی #لیزر_تارپالسی #فیزیک #علوم_کاربردی

@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔴 درگذشت کلود کوهن-تانوجی؛ فیزیکدانی که به اتم‌ها آموخت چگونه آهسته‌تر حرکت کنند!

🖤 Claude Cohen-Tannoudji (1933–2026)

کلود کوهن-تانوجی، فیزیکدان برجستهٔ فرانسوی و برندهٔ جایزهٔ نوبل فیزیک سال ۱۹۹۷، در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، در سن ۹۳ سالگی در پاریس درگذشت.

🏅 نوبل فیزیک برای سرد کردن اتم‌ها با نور

کوهن-تانوجی جایزهٔ نوبل فیزیک را به‌همراه استیون چو (Steven Chu) و ویلیام فیلیپس (William D. Phillips)، به‌پاس توسعهٔ روش‌های سرد کردن و به دام انداختن اتم‌ها با استفاده از نور لیزر دریافت کرد.

اما چرا سرد کردن اتم‌ها تا این اندازه اهمیت دارد؟

اتم‌ها حتی در دماهای معمولی نیز حرکت حرارتی دارند. با کاهش دما، سرعت حرکت آن‌ها کمتر می‌شود و دانشمندان می‌توانند رفتارشان را با دقت بیشتری بررسی کنند. پژوهش‌های کوهن-تانوجی و همکارانش امکان دستیابی به دماهای بسیار پایین، نزدیک به صفر مطلق، را فراهم کرد و افق‌های تازه‌ای را در مطالعهٔ پدیده‌های کوانتومی گشود.

این دستاوردها در توسعهٔ فناوری‌هایی مانند ساعت‌های اتمی فوق‌دقیق، اندازه‌گیری‌های پیشرفته و پژوهش دربارهٔ حالت‌های کوانتومی ماده نقش مهمی داشته‌اند. 🔬

📚 میراثی فراتر از آزمایشگاه

کوهن-تانوجی تنها یک پژوهشگر برجسته نبود؛ او معلمی اثرگذار نیز بود که سهم مهمی در آموزش نسل‌های مختلف فیزیکدانان داشت.

کتاب سه‌جلدی مکانیک کوانتومی، نوشتهٔ مشترک او با برنار دیو (Bernard Diu) و فرانک لالوئه (Franck Laloë)، از منابع شناخته‌شده و تأثیرگذار در آموزش مکانیک کوانتومی است. این اثر با پرداختی دقیق و نظام‌مند به مبانی نظریهٔ کوانتومی، سال‌هاست در آموزش دانشگاهی این حوزه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

او همچنین از سال ۱۹۷۳ تا ۲۰۰۴ استاد فیزیک اتمی و مولکولی در کالج دو فرانس بود و در طول دوران علمی خود، نقش مهمی در پیشرفت فیزیک اتمی و اپتیک کوانتومی ایفا کرد.

🌌 پایان یک زندگی، تداوم یک میراث علمی

درگذشت کلود کوهن-تانوجی، جامعهٔ فیزیک را از وجود یکی از چهره‌های برجستهٔ خود محروم کرد؛ اما دستاوردهای او همچنان در پژوهش‌های کوانتومی، فناوری‌های دقیق و آموزش فیزیک زنده خواهند ماند.

یاد و نام او در تاریخ علم، با پیوندی عمیق میان نور، اتم و جهان کوانتومی ماندگار خواهد بود. 🖤

📖 منابع:
• آزمایشگاه کاستلر-بروسل (LKB)
• مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS)
• کالج دو فرانس (Collège de France)


🆔@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

📸 گزارش تصویری | راه ارشد

از همراهی همه دانشجویان و اساتید گرانقدر این برنامه سپاسگزاریم.

انجمن علمی فیزیک دانشگاه بوعلی‌سینا

#گزارش_تصویری
#راه_ارشد
#انجمن_علمی_فیزیک
#دانشگاه_بوعلی_سینا

🆔@BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

/channel/arshadvebinar


لینک گروه تلگرامی "موقت" وبینار

➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️
⚜️ اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی فیزیک ایران

💠 Telegram | Instagram

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔴 آیا انرژی تاریک در حال تغییر است؟

🌌 ۲۸۸۴ ابرنواختر، سرنخ‌هایی تازه از انبساط جهان!
🔭 وقتی ستاره‌های در حال انفجار، از رازهای جهان پرده برمی‌دارند...
یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌های کیهان‌شناسی این است که چه چیزی باعث می‌شود انبساط جهان با شتاب ادامه پیدا کند؟ دانشمندان برای توضیح این پدیده، مفهومی به نام «انرژی تاریک» را مطرح کرده‌اند؛ اما ماهیت واقعی آن هنوز ناشناخته است.
حالا پژوهشگران با بررسی مجموعه‌ای شامل ۲۸۸۴ ابرنواختر از نوع Ia، سرنخ‌های تازه‌ای به دست آورده‌اند که می‌تواند یکی از فرض‌های مهم مدل استاندارد کیهان‌شناسی را به چالش بکشد.

🔬 این پژوهش چه چیزی را نشان می‌دهد؟

ابرنواخترهای نوع Ia انفجارهای ستاره‌ای هستند که به دلیل ویژگی‌های نوری قابل کالیبره‌کردن، ابزار مهمی برای اندازه‌گیری فاصله‌های کیهانی به شمار می‌روند. دانشمندان با بررسی روشنایی آن‌ها و انتقال به سرخ نورشان، می‌توانند تاریخچه انبساط جهان را مطالعه کنند.
در این پژوهش، محققان داده‌های رصدی حدود سه دهه را در قالب مجموعه‌ای یکپارچه گردآوری کردند. آن‌ها همچنین اثر عواملی مانند غبار کیهانی، تفاوت ابزارهای رصدی، جرم کهکشان‌های میزبان و خم‌شدن نور بر اثر گرانش را در تحلیل‌های خود در نظر گرفتند.
نتایج نشان می‌دهد که داده‌های جدید نیز، مانند برخی بررسی‌های پیشین، با فرض ثابت‌بودن انرژی تاریک کاملاً همخوانی ندارند.

🌠 چرا این موضوع اهمیت دارد؟
در مدل استاندارد کیهان‌شناسی، انرژی تاریک معمولاً به‌صورت مؤلفه‌ای با چگالی ثابت در نظر گرفته می‌شود. اما اگر ویژگی‌های آن در طول زمان تغییر کنند، ممکن است برای توضیح تاریخچه انبساط جهان به مدل‌های دقیق‌تری نیاز داشته باشیم.
جالب‌تر اینکه بررسی‌های مستقل دیگری نیز، از جمله تحلیل داده‌های ابزار طیف‌سنجی انرژی تاریک (DESI)، نشانه‌هایی از احتمال تغییر انرژی تاریک ارائه کرده‌اند.
بااین‌حال، نتایج این پژوهش‌ها کاملاً یکسان نیستند و هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی به داده‌ها و بررسی‌های بیشتری نیاز داریم.

⚛️ آیا این کشف می‌تواند به حل یکی از بزرگ‌ترین مسائل فیزیک کمک کند؟
درک بهتر انرژی تاریک شاید در آینده به روشن‌شدن برخی پرسش‌های بنیادی درباره گرانش و ارتباط آن با فیزیک کوانتومی کمک کند؛ دو چارچوب نظری بسیار موفق که سازگارکردن کامل آن‌ها همچنان یکی از چالش‌های بزرگ فیزیک است.
✨ شاید پاسخ یکی از بزرگ‌ترین معماهای جهان، در انفجار ستاره‌هایی نهفته باشد که میلیاردها سال پیش نورشان را به‌سوی ما فرستاده‌اند.

📌 نکته علمی:

1_این یافته‌ها اثبات نمی‌کنند که انرژی تاریک حتماً در حال تغییر است؛ بلکه شواهدی تازه برای بررسی این احتمال ارائه می‌دهند.
2_این خبر بر اساس گزارش منتشرشده در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ تنظیم شده است. مقاله پژوهشی اصلی با عنوان Supernovae Unite در سپتامبر ۲۰۲۶ روی پایگاه arXiv قرار گرفته؛ بنابراین بهتر است یافته‌ها را «شواهد اولیه» معرفی کنیم، نه کشفی قطعی.


📚 منبع خبر:
دانشگاه کوئینزلند، استرالیا
🗓 انتشار گزارش: ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶

🔗 مقاله در پایگاه arXiv: مشاهده مقاله اصلی

📰 گزارش خبری دانشگاه کوئینزلند در ScienceDaily: مشاهده گزارش خبر⁠


🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔵⚛️ ذره‌ای که بدون عبور از میدان مغناطیسی، اثرش را حس می‌کند! 🌀

🔬 شبیه‌سازی یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های فیزیک کوانتومی با رایانه‌ای کوانتومی هیبریدی
تصور کن ذره‌ای در مسیری حرکت کند که از میدان مغناطیسی عبور نمی‌کند، اما همچنان اثر آن میدان را تجربه می‌کند! 🤯
این اتفاق عجیب، موضوع پژوهشی است که فیزیکدانان دانشگاه آکسفورد با استفاده از یک رایانه کوانتومی هیبریدی بررسی کرده‌اند. نتایج این پژوهش در مجله معتبر Nature Physics منتشر شده است. 🔭 �

🔹 ماجرا از کجا شروع می‌شود؟
در سال ۱۹۵۹، فیزیکدانان «یاکیر آهرونوف» و «دیوید بوهم» پدیده‌ای را پیش‌بینی کردند که بعدها به نام اثر آهرونوف–بوهم (Aharonov–Bohm Effect) شناخته شد.
در این پدیده، یک ذره باردار می‌تواند هنگام حرکت در مسیری پیرامون ناحیه‌ای دارای شار مغناطیسی، تغییر قابل‌اندازه‌گیری در فاز کوانتومی خود تجربه کند؛ حتی اگر از ناحیه‌ای که میدان مغناطیسی در آن حضور دارد عبور نکند.
این اثر نشان می‌دهد که در دنیای کوانتومی، توصیف پدیده‌های فیزیکی ظرافت‌هایی دارد که با شهود روزمره ما متفاوت‌اند. ⚛️ �

🔹 دانشمندان چه کردند؟
پژوهشگران دانشگاه آکسفورد از یک سامانه کوانتومی هیبریدی استفاده کردند که از دو بخش اصلی تشکیل شده بود:
🔸 کیوبیت‌ها، برای نمایش میدان‌های پیمانه‌ای
🔸 نوسانگرهای کوانتومی، برای نمایش میدان‌های ماده
آن‌ها با ساخت یک حلقه کوانتومی و ایجاد شار مغناطیسی شبیه‌سازی‌شده در آن، رفتار ذره را بررسی کردند.
نتیجه شگفت‌انگیز بود: در نبود شار مغناطیسی، ذره می‌توانست میان دو نقطه تونل‌زنی کند؛ اما با حضور شار، دو مسیر ممکن با یکدیگر تداخل ویرانگر پیدا کردند و تونل‌زنی سرکوب شد. در نتیجه، سامانه در حالت اولیه خود باقی ماند! 🌀 �

🔹 اهمیت این کشف چیست؟
شبیه‌سازی نظریه‌های پیمانه‌ای روی رایانه‌های کلاسیک، با افزایش پیچیدگی سامانه دشوارتر می‌شود. رایانه‌های کوانتومی می‌توانند راه تازه‌ای برای بررسی چنین پدیده‌هایی فراهم کنند.
این آزمایش گامی در جهت مطالعه بهتر برهم‌کنش میان ماده و میدان‌هاست و می‌تواند به توسعه روش‌های شبیه‌سازی مسائل بنیادی فیزیک ذرات و میدان‌های کوانتومی کمک کند. البته این دستاورد به معنای حل کامل این مسائل یا برتری قطعی رایانه‌های کوانتومی در همه کاربردها نیست. �

💭 پرسش امروز: آیا در جهان کوانتومی، برای تأثیر گذاشتن بر یک ذره، لازم است حتماً از ناحیه‌ای که میدان در آن حضور دارد عبور کند؟
گاهی عجیب‌ترین رازهای طبیعت، درست جایی پنهان شده‌اند که شهود روزمره ما دیگر پاسخ‌گو نیست! 🌌
📚 منبع علمی:
University of Oxford | Nature Physics


متن پژوهش در مجله Nature Physics:
https://www.nature.com/articles/s41567-026-03400-6



🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🔬 سی‌وسومین کنفرانس اپتیک و فوتونیک ایران و نوزدهمین کنفرانس مهندسی و فناوری فوتونیک ایران

انجمن اپتیک و فوتونیک ایران با همکاری دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:

این رویداد علمی با هدف فراهم‌سازی بستری برای ارائه و بررسی آخرین دستاوردهای پژوهشی، تبادل دانش و تجربیات تخصصی و توسعه تعاملات علمی در حوزه‌های اپتیک، فوتونیک، لیزر و فناوری‌های وابسته برگزار می‌شود.

این کنفرانس میزبان استادان، پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان خواهد بود تا ضمن ارائه نتایج تحقیقات و فعالیت‌های علمی خود، زمینه گسترش همکاری‌های پژوهشی و تقویت ارتباط میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و صنعت را فراهم آورند.

📅 زمان برگزاری: ۳۰ آذر و ۱ دی‌ماه ۱۴۰۵

📍 محل برگزاری: دانشگاه شهید بهشتی

از پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت می‌شود برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محورهای کنفرانس، شیوه ارسال مقالات و شرایط ثبت‌نام، به درگاه رسمی رویداد مراجعه کنند.

🌐 وب‌سایت کنفرانس و ثبت‌نام:
https://icop.ir/

🌐 پژوهشکده لیزر و پلاسما دانشگاه شهید بهشتی:
https://lapri.sbu.ac.ir/

📢کانال اطلاع‌رسانی:
@icop2026_lapri

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

⏳⚛️ وقتی «بلورهای زمان» با هم هم‌ریتم می‌شوند!

🔬 شواهدی تازه از همگام‌سازی کوانتومی در یک نیمه‌رسانا

فیزیکدانان دانشگاه دورتموند در پژوهشی منتشرشده در Nature Communications نشان داده‌اند که نوسانگرهای کوانتومیِ مبتنی بر اسپین‌های الکترون و هسته در یک نیمه‌رسانا می‌توانند، حتی وقتی از یکدیگر فاصله دارند، نوسان‌هایشان را با هم هماهنگ کنند. این همگام‌سازی تا فاصله‌ای حدود ۴۰ میکرومتر مشاهده شد.

اما این نتیجه دقیقاً یعنی چی؟

🔹 بلور زمان چیست؟

در یک بلور معمولی، اتم‌ها در فضا آرایش منظمی دارند؛ مثلاً ساختار منظم الماس.
اما در یک «بلور زمان»، نظم در زمان ظاهر می‌شود. یعنی سیستم می‌تواند بدون اینکه به یک ساعت خارجی نیاز داشته باشد، به‌صورت پایدار و خودکار نوسان کند.

در این آزمایش، پژوهشگران از یک نیمه‌رسانا استفاده کردند که در آن سیستم‌های متشکل از اسپین الکترون‌ها و هسته‌ها می‌توانند چنین نوسان‌های پایداری ایجاد کنند.

🔹 قسمت عجیب ماجرا اینجاست...
پژوهشگران دو ناحیه‌ی جدا از هم را با نور تحریک کردند. هر ناحیه در ابتدا فرکانس مخصوص خودش را داشت.
اما وقتی فاصله‌ی آن‌ها به اندازه‌ی کافی کم بود، این دو نوسانگر به‌تدریج روی یک فرکانس مشترک قفل شدند.
یعنی دو سیستم که جدا از هم قرار داشتند، شروع کردند به «تیک‌تاک» کردن با یک ریتم واحد! ⏱️
این هماهنگی تا حدود ۴۰ میکرومتر ادامه داشت، اما وقتی فاصله بیشتر شد، همگام‌سازی از بین رفت.

🔹 چه چیزی باعث ارتباط آن‌ها می‌شود؟

پژوهشگران نتیجه گرفتند که عامل اصلی، پخش‌شدن اسپین الکترون‌ها درون نیمه‌رسانا یا همان spin diffusion است.
الکترون‌های آزاد می‌توانند قطبش اسپینی را در ماده جابه‌جا کنند و به این ترتیب، نواحی مختلف را به‌صورت غیرمستقیم به یکدیگر مرتبط کنند.
در نتیجه، تعداد بسیار زیادی نوسانگر می‌توانند به جای نوسان مستقل، وارد یک حالت جمعی و هماهنگ شوند.

🤯 چرا این نتیجه مهم است؟
این پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان رفتار جمعی و هماهنگ را در مجموعه‌ای از نوسانگرهای کوانتومیِ جدا از هم ایجاد کرد.
پژوهشگران همچنین نشان دادند که این همگام‌سازی باعث پایداری بیشتر نوسان‌ها می‌شود و می‌تواند در آینده برای ساخت شبکه‌های اسپینی و فناوری‌های اسپینترونیکی مورد استفاده قرار بگیرد.

✨ شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا این باشد:
در این آزمایش، چیزی شبیه چند «ساعت کوانتومی» در نقاط مختلف یک ماده وجود دارد؛ هرکدام می‌توانند ریتم خودشان را داشته باشند، اما وقتی به اندازه‌ی کافی به یکدیگر نزدیک می‌شوند، ریتم مشترکی پیدا می‌کنند.

⏳ شاید در دنیای کوانتومی، حتی «زمان» هم بتواند به یک پدیده‌ی جمعی تبدیل شود.

📅 تاریخ انتشار مقاله: ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶
📍 دانشگاه دورتموند | Nature Communications
📄 عنوان مقاله: Non-local synchronization of continuous time crystals in a semiconductor

🔗 منبع:
Nature Communications

اگر به خواندن مقاله‌ی کامل این پژوهش علاقه‌مندید، می‌توانید آن را از اینجا مطالعه کنید.


🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

🌀وقتی ذرات سنگین هم درهم‌تنیده می‌شوند!

🔬 شواهد تازه از یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های کوانتومی در CERN

فیزیکدانان در برخورددهنده‌ی بزرگ هادرونی (LHC) در CERN شواهد قدرتمندی از درهم‌تنیدگی کوانتومی میان دو بوزون Z به دست آورده‌اند؛ ذراتی بسیار سنگین که تنها برای مدت بسیار کوتاهی وجود دارند.

اما این نتیجه دقیقاً یعنی چی؟
درهم‌تنیدگی کوانتومی حالتی است که در آن نمی‌توان وضعیت دو ذره را کاملاً مستقل از یکدیگر توصیف کرد. ویژگی‌های کوانتومی آن‌ها به شکلی عمیق با یکدیگر ارتباط دارند.

در این آزمایش، دانشمندان به رویدادهایی نگاه کردند که در آن بوزون هیگز به دو بوزون Z واپاشی می‌کند:
Higgs → Z + Z

از آنجا که هیگز اسپین صفر دارد، حالت‌های اسپینی دو Z تولیدشده باید رابطه‌ی مشخصی با یکدیگر داشته باشند. همین رابطه می‌تواند نشانه‌ای از درهم‌تنیدگی کوانتومی باشد.
اما یک مشکل وجود دارد: بوزون Z تقریباً بلافاصله واپاشی می‌کند.
بنابراین دانشمندان نمی‌توانند خود Z را مستقیماً اندازه‌گیری کنند. در عوض، آشکارسازهای ATLAS و CMS محصولات حاصل از واپاشی Z، مانند الکترون‌ها و میون‌ها، را ثبت می‌کنند و از روی ویژگی‌های آن‌ها اطلاعات مربوط به Z اولیه را بازسازی می‌کنند.
با بررسی تعداد زیادی از این رویدادها، پژوهشگران الگوهای آماری مشخصی پیدا کردند که با درهم‌تنیدگی کوانتومی دو بوزون Z سازگار است.

🤯حالا واقعا چرا این نتیجه مهم است؟

بیشتر آزمایش‌های مشهور درهم‌تنیدگی کوانتومی در شرایط نسبتاً کنترل‌شده و با سیستم‌هایی مانند فوتون‌ها انجام شده‌اند. اما اینجا با ذرات بنیادی بسیار سنگین و برخوردهایی با انرژی فوق‌العاده بالا سروکار داریم.
این نتیجه میگه رفتار کوانتومی حتی در چنین محیط‌های شدید و پرانرژی نیز پابرجاست و می‌تواند راه جدیدی برای مطالعه‌ی هیگز، بوزون‌های Z و برهم‌کنش‌های بنیادی طبیعت فراهم کند.

✨ شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا این باشد:
دانشمندان خودِ بوزون Z را مستقیماً نمی‌بینند؛ آن‌ها ردپای واپاشی آن را ثبت می‌کنند و از روی این ردپا، درباره‌ی حالت کوانتومی ذره‌ای که دیگر وجود ندارد، اطلاعات به دست می‌آورند.


📅 تاریخ انتشار خبر: ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
📍 CERN | LHC
🔗 منبع: CERN

اگه به خوندن کامل این خبر علاقمند شدید میتونید اون‌رو از اینجا مطالعه کنید.

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

📖 کتاب امروز:
جهان در پوست گردو(The Universe in a Nutshell)
✍🏻 استیون هاوکینگ

اگر همیشه برایتان سؤال بوده که جهان چگونه آغاز شده، سیاه‌چاله‌ها چه هستند، زمان چه معنایی دارد و آینده‌ی جهان به کجا می‌رود، «جهان در پوست گردو» می‌تواند سفری جذاب به دنیای فیزیک مدرن باشد.
هاوکینگ در این کتاب سراغ مفاهیمی مثل نسبیت، مکانیک کوانتومی، سیاه‌چاله‌ها، سفر در زمان و ابعاد بیشتر جهان می‌رود و تلاش می‌کند ایده‌های پیچیده‌ی فیزیک را با توضیح‌ها و تصویرسازی‌های قابل‌فهم‌تر مطرح کند.
یکی از جذابیت‌های کتاب این است که فقط درباره‌ی فرمول‌ها و محاسبات نیست؛ بیشتر تلاش می‌کند ما را با تصویر بزرگ‌تری از جهان روبه‌رو کند و نشان دهد فیزیک چطور می‌تواند نگاه ما به فضا، زمان و واقعیت را تغییر دهد. 🔭
🌌 اگه دوست دارید بدانید پشت اتفاقات عجیب جهان چه فیزیکی پنهان شده، این کتاب می‌تواند انتخاب خوبی باشد.

بخشی از متن کتاب:

یک برآمد بسیار مهم نسبیت رابطة بین جرم و انرژی است. ادعای آلبرت اینشتین که سرعت نور باید برای تمام ناظران یکسان باشد ایجاب می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند تند‌تر از نور حرکت کند. در نتیجه استفاده از انرژی برای شتاب دادن هر چیز چه ذره باشد و چه سفینه فضائی، بر جرمش می‌افزاید و کار بیشتر را سخت تر می‌کنند. شتاب دادن یک ذره تا سرعت نور ناممکن خواهد بود. زیرا مقدار بی‌نهایت انرژی لازم خواهد داشت. جرم و انرژی معادل هستند. آن طور که در فرمول معروف انیشتین خلاصه شده‌است: E=MC ۲ می‌توان گفت این معادله در فیزیک، تنها معادله‌ای است که زبانزد خاص و عام است. در میان برآمدهای آن، درک این بود که اگر هسته یک اتم اورانیوم شکافته و به دو هسته با جرم‌های تقریباً کمتر تقسیم شود، انرژی بی اندازهٔ زیادی تولید خواهد کرد...


🪐 مناسب برای علاقه‌مندان به فیزیک، کیهان‌شناسی و پرسش‌های بزرگ درباره‌ی جهان.

🆔 @BASU_Physics

Читать полностью…

انجمن علمی فیزیک بوعلی BSPS

⏳آیا زمان برای همه یکسان می‌گذرد؟

تصور کنید دو ساعت کاملاً دقیق داریم؛ یکی روی زمین قرار دارد و دیگری همراه یک فضانورد با سرعت بسیار زیاد حرکت می‌کند.
آیا هر دو ساعت دقیقاً یک زمان را نشان می‌دهند؟
نه!
طبق نظریه‌ی نسبیت اینشتین، گذر زمان برای ناظران مختلف می‌تواند متفاوت باشد. هرچه سرعت یک ناظر نسبت به ناظر دیگر بیشتر باشد، زمان برای او آهسته‌تر می‌گذرد. به این پدیده اتساع زمان می‌گوییم.
اما ماجرا به سرعت محدود نمی‌شود؛ گرانش هم روی گذر زمان تأثیر می‌گذارد. در یک میدان گرانشی قوی‌تر، زمان نسبت به ناحیه‌ای با گرانش ضعیف‌تر آهسته‌تر می‌گذرد. 🌍⏱️
پس در فیزیک، زمان یک ساعت جهانی و ثابت برای همه نیست؛ نحوه‌ی گذر آن به سرعت و گرانش وابسته است.
شاید عجیب به نظر برسد، اما ساعت شما و ساعت فردی که در شرایط متفاوتی قرار دارد، واقعاً می‌توانند مقدار یکسانی از زمان را تجربه نکنند.


حالا نظر شما درباره‌ی این سوال چیست؟

اگر یک نفر با سرعتی بسیار نزدیک به سرعت نور به فضا سفر کند و بعد به زمین برگردد، به نظرت او جوان‌تر خواهد بود یا کسی که روی زمین مانده است؟
منتظر پاسخ باشید...

🆔@BASU_Physics

Читать полностью…
Subscribe to a channel