Telegram-канал iransociology - جامعه‌شناسی: Unsorted

جامعه‌شناسی

28 July 2026 10:15

📄 ما متهمیم آقای سروش
✍️ مصطفی نوروزی

من از نسل جوانان انقلابی ۵۷ هستم. جوان بودیم و کلام شریعتی ما را مسحور می‌کرد. از طبقه متوسط بودم، در دانشگاه ملی درس خواندم، در ابتدای جوانی خانه خریدم، ماشین خریدم و ازدواج کردم. حالا همه این‌ها برای پسرانم آرزوهای محال است.
من شبانه‌روز به تفاوت امروز با روزهای جوانی خودم فکر می‌کنم. چرا و از چه مسیری به امروز رسیدیم؟
ما انقلابی بودیم، انقلاب برای ما کلید حل همه چیز بود. اما ما داشته‌هایمان را نمی‌دیدیم. ما دنبال پرسش و تردید نبودیم، پاسخ همه چیز روشن بود: انقلاب.

#شریعتی بیش از آنکه معلمِ پرسیدن باشد، آموزگارِ یقین بود. پاسخ‌هایش همیشه از پرسش‌هایش بزرگ‌تر بودند و همین، بزرگ‌ترین ضعف او بود.
او از نسل سوسیالیست‌هایی بود که خود را موظف می‌دانست برای هر مسئله‌ای نسخه‌ای حاضر و آماده عرضه کند. امروز و پس از ۵۰، ۶۰ سال به گذشته می‌نگرم، می‌بینم که نسل ما فریفته همین جواب‌های ساده و آماده مارکسیست‌ها شده بود. چه مارکسیست‌های سکولاری مثل توده‌ای‌ها، چه مارکسیست‌های مسلمان مثل شریعتی و چه چپ‌های مصدقی.
ما ساده‌انگار بودیم، فکر می‌کردیم جامعه دینی‌تر شود حتما اخلاقی‌تر می‌شود. اما نسل ما اخلاق را هم باخت وقتی در بزنگاه سکوت کرد.

شریعتی در قلمرو اندیشه نبود، او در قلمرو خطابه و شور و هیجان سیر می‌کرد. مفاهیم و اندیشه‌ها همگی ابزاری برای جذابیت کلام و مبارزه با حکومت پهلوی بودند.
ما در دانشگاه هم پای منبر می‌رفتیم. کتاب‌ها برای ما مثل جعبه ابزار بودند، ما وقت خواندن کتاب‌های دیگر را نداشتیم، گوشی برای شنیدن حرف‌های دیگر نداشتیم، ما انقلابی بودیم.
امروز، میراث شریعتی را باید نه فقط در آنچه نوشت، بلکه در نسلی جست‌وجو کرد که به جای تردید کردن، به یقین ورزیدن خو گرفت؛ نسلی که گمان می‌کرد تاریخ را می‌توان با شور و شعار، و جامعه را با اراده و ایمان از نو ساخت. همین نسلی که هنوز پس از ۵۰ سال نقد شریعتی را برنمی‌تابد.

نسل ما کتاب‌های عبدالکریم #سروش را هم خواند و این بار فریفته و مسحور سروش شد. چون ما هنوز دنبال راه‌حل‌های ساده و میانبر بودیم. سروش هم اهل خطابه بود، وقتی از پوپر و لوتر و سکولاریسم حرف می‌زد چند بیتی از مولانا و سعدی هم می‌خواند. کلام موزونش ما را مسحور کرد. ما نسل مسحور بودیم.
دیروز که دشنام سروش به #غنی‌نژاد را خواندم، افسوس خوردم، هم به حال پیرمرد و هم به حال خودمان. ما که روزگاری دنباله‌رو چنین مردان متکبری بودیم.
امروز که تشت رسوایی شریعتی و سروش و... از بام افتاده، نسل پسران من سروش را نمی‌شناسند، شریعتی را در زمره خطاکاران و شیادان می‌دانند و از من و نسل من طلبکارند و به حق طلبکارند. آقای سروش، ما متهمیم. ما نمی‌توانیم طلبکار باشیم، ما بدهکار این مردمیم. مردمی که زیر بار تورم و فقر و گرانی کمر خم کرده‌اند و تو سال‌هاست که نیستی و نمی‌دانی اینجا چه خبر است.

💬جامعه‌شناسی👇
🆔 @IranSociology