9905
اندیشکده تهران در تهران پیرامون سیاست و اقتصاد و جامعه گفتوگو میکنیم. ارتباط با ما: @InstituteTehranAdmin آدرس سایت اندیشکده تهران: https://institutetehran.com
🌐اجلاس استانبول: تلاش ترکیه برای ایفای نقش محوری در منطقه
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_قفقاز
#ترکیه
📝احسان فلاحی
🔹اجلاس استانبول (R4+E3) نشستی ترکیبی با هدف ایجاد یک بستر هماهنگ میان بازیگران کلیدی خاورمیانه و قدرتهای اروپایی در مواجهه با بحرانهای بههمپیوسته محیط پیرامونی ترکیه بود.
💢سازوکار و ماهیت اجلاس
🔸گروه R4 سازوکاری متشکل از ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان است که در سال ۲۰۲۶ با هدف تقویت گفتوگوهای منطقهای ایجاد شد. تا پیش از اجلاس استانبول، وزرای خارجه R4 شش بار گرد هم آمده بودند.
🔸گروه E3 متشکل از بریتانیا، فرانسه و آلمان است که از سال ۲۰۰۳ برای هماهنگی دیپلماتیک درباره برنامه هستهای ایران شکل گرفت و بعدها دامنه فعالیت آن به سایر مسائل بینالمللی نیز گسترش یافت. در اجلاس استانبول، ایتالیا نیز به این جمع اضافه شد و تعداد کشورهای شرکتکننده به هشت کشور رسید.
🔸حضور چهار کشور اورپایی ماهیت اجلاس استانبول را از یک نشست صرفاً منطقهای فراتر برد و آن را به تلاشی برای همراستا کردن دیدگاههای اروپایی و منطقهای تبدیل کرد.
💢دستور کار و دستاوردهای اجلاس
🔸در اجلاس استانبول ابتدا وزرای خارجه R4 بهصورت جداگانه با یکدیگر نشست داشتند و سپس اجلاس اصلی با حضور وزرای خارجه E3 تشکیل شد. دستور کار این اجلاس عبارت بود از:
- مسئله فلسطین و ضرورت دستیابی به راهحل دو دولتی
- تنش و درگیری میان آمریکا/اسرائیل و ایران، و تأکید بر راهحل های غیرنظامی
- امنیت و آزادی ناوبری در تنگه هرمز و بابالمندب، و پیامدهای اختلال در این مسیرها بر تجارت و انرژی جهانی
- حملات حوثیها به عربستان سعودی و دولت یمن، و لزوم توقف حملات
-جنگ روسیه و اوکراین و خطر گسترش آن به دریای سیاه، بهویژه از منظر امنیت انرژی و غلات.
- بررسی فرصتهای همکاری و هماهنگی بیشتر میان کشورهای R4 و E3 در آینده.
🔸دستور کار مذکور نشاندهنده تلاش برای پیوند دادن مسائل امنیتی خاورمیانه با دغدغههای اروپایی است. اگرچه هیچ سند مکتوبی به عنوان بیانیه پایانی نشست ترکیبی R4+E3 منتشر نشده است اما وزرا در مصاحبههای پس از نشست بر ضرورت رسیدگی به مناقشات منطقهای از طریق گفتوگو، دیپلماسی و کاهش تنش تأکید داشته و خواستار یافتن راهحلهای مطابق با قطعنامههای سازمان ملل هستند. همه طرفها نیز بر توقف جنگ در خلیج فارس و اوکراین تاکید داشتهاند.
🔸در بیانیه پایانی توسط وزاری خارجهR4 علاوه بر موارد فوق اشغالگری اسرائیل به عنوان منبع اصلی بیثباتی منطقه معرفی شده و بر حمایت از راهحل دو دولتی بر اساس خطوط ۴ ژوئن ۱۹۶۷ اشاره شده است. همچنین حمایت از عربستان در برابر حملات حوثیها و ضرورت بازگشایی تنگه هرمز مورد نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
💢اهداف و استراتژی ترکیه در اجلاس
🔸هدف و استراتژی اصلی ترکیه در اجلاس استانبول حول مفهوم «مالکیت منطقهای» قابل تعریف است. از نگاه آنکارا، امنیت پایدار منطقه تنها زمانی تحقق مییابد که راهحلها از بیرون تحمیل نشود و کشورهای منطقه خود مسئولیت اصلی مدیریت بحرانها را بر عهده بگیرند. سخنان هاکان فیدان موید این دیدگاه است.
🔸ترکیه با میزبانی این اجلاس تلاش داشته که به عنوان کشوری پیشرو میان بازیگران منطقهای و قدرتهای اروپایی پیوند ایجاد کند. همچنین آنکارا از همزمانی این اجلاس با «نهمین کنفرانس میانجیگری استانبول» بهره برده و جایگاه خود را در اجلاس اخیر از نقش یک میانجی ساده به طراح و صحنهگردان معادلات دیپلماتیک منطقه ارتقاء داده است.
🔸ترکیه از طریق R4 نه تنها خود را به عنوان هماهنگکننده کشورهای سنی در منطقه معرفی کرده است بلکه یکی از اهداف غیراعلامی آن احتمالاً در چارچوب رقابت آنکارا با اسرائیل بر سر نفوذ در جهان اسلام قابل تحلیل است. اهداف و استراتژیهای ترکیه در این نشست بیشتر در سطح دیپلماتیک و گفتمان سازی قابل درک است.
💢دلالتهای راهبردی اجلاس برای ایران
🔸اجلاس استانبول از یک سو، با مخالفت صریح با حمله نظامی فضای تنفس دیپلماتیک ایجاد کرده است و هزینه دیپلماتیک اقدام احتمالی آمریکا و اسرائیل بر علیه ایران را افزایش داده است. حضور همزمان هشت کشور این پیام را از حالت یکجانبه خارج کرده و نشان میدهد که بازیگران مهم خواهان جلوگیری از جنگ فراگیر هستند.
✅از سوی دیگر، به گونه ای بر ضرورت پایان درگیری در خلیج فارس، عبور بدون مانع از تنگه هرمز و محکومیت حملات انصارالله تاکید شده است که گویا ایران مقصر وضعیت فعلی در منطقه است.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐فضای انتخابات اسرائيل تا این لحظه چگونه است؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل
🔹آخرین ساعات برگزاری انتخابات بیست و ششمین دوره کنست اسرائیل در حال سپری شدن است. در این انتخابات، در مجموع ۷,۳۳۱,۹۸۱ اسرائيلی واجد شرایط رأی دادن بوده و ۳۶ فهرست انتخاباتی برای کسب کرسی در پارلمان اسرائيل با یکدیگر رقابت میکنند. این انتخابات از ساعت ۷ صبح به وقت محلی آغاز شده و تا ساعت ۲۲ (۲۳:۳۰ به وقت ایران) ادامه خواهد داشت.
💢افزایش مشارکت
🔹بنابر آمار رسمی، مشارکت در این دوره از انتخابات نسبت چند دوره قبل بی سابقه بوده و تا ساعت ۱۶، حدود ۵۵.۷ درصد از واجدین شرایط در انتخابات شرکت کردهاند. این در حالی است که در انتخابات قبلی، حدود ۴۷.۵ درصد از واجدین شرایط در طول این بازه زمانی در انتخابات شرکت کرده بودند. با این شرایط، پیشبینی میشود که رکود جدیدی در انتخابات اسرائيل ثبت شده و در حالی که میزان مشارکت در دورههای اخیر بین ۶۷ تا ۷۴ درصد بوده، با تداوم این وضعیت، احتمال افزایش میزان مشارکت تا ۸۰ درصد نیز دور از ذهن نخواهد بود.
🔹از مجموع واجدان شرایط، یک میلیون و ۱۷۰ هزار نفر از شهروندان عرب هستند. بنابر شواهد میدانی، مشارکت اعراب در این دوره از انتخابات بی سابقه بوده و این امر میتواند تعداد کرسیهای احزاب عربی را به ۱۶ و حتی بیش از آن برساند. در این شرایط، امکان تشکیل کابینه توسط هر یک از جناحهای صهیونیستی بدون حضور اعراب عملاً وجود نخواهد داشت.
💢تحریم انتخابات توسط بخشی از حریدیان
🔸پیش از برگزاری انتخابات، یکی از رهبران معنوی جریان حسیدی از پیروان خود خواست تا در انتخابات شرکت نکرده و آن را تحریم کنند، تبعاً این مسئله با کاهش آرای جناح همپیمان نتانیاهو همراه خواهد شد. این امر در کنار تاسیس حزب جدید حریدی رنگ سیاه به رهبری یاکوف هایم میلر نیز سبب شده است تا بخشی از آرای احزاب سنتی حریدی دچار ریزش شده و مجموع این تحولات عملاً به ضرر ائتلاف نتانیاهو خواهد بود. حضور احزاب کوچک ممکن است ۳ تا ۷ کرسی از آرای اردوگاه نتانیابو را هدر دهد.
💢شعار تبلیغاتی احزاب
🔸در طول کارزار رقابتهای انتخاباتی، هر یک از احزاب با ارائه شعارهایی تلاش داشتند تا سبد رای خود را تقویت کنند، در این میان، نتانیاهو از ضرورت پایان بخشیدن به پرونده ایران و ممانعت از دستیابی این کشور به بمب اتم سخن گفت و اعلام کرد که هیچ یک از دیگر نامزدها توان انجام این کار را نخواهند داشت. بنت و لیبرمن از ضرورت تشکیل دولتی بدون حضور احزاب مذهبی سخن گفته و تاکید کردند که باید به ویژهخواری این افراد پایان داد. گولان رسماً مخالفت خود را با الحاق سرزمینهای فلسطینی به اسرائيل اعلام کرد. اسموتریچ وعده داد تا با ساخت شهرکهای جدید، حدود یک میلیون اسرائيلی را در کرانه باختری مستقر کرده و مانع از تاسیس یک کشور فلسطینی شود. سران احزاب عربی نیز از ضرورت برابری حقوق اعراب و یهودیان در اسرائيل سخن گفتند.
💢فرآیند اعلام نتایج
🔸پس از پایان مهلت قانونی انتخابات، فرایند شمارش آرا آغاز خواهد شد. با آغاز فرآیند شمارش آرا، کانالهای تلویزیونی اسرائیل همزمان نتایج شمارش آرای ارائه شده توسط حوزههای اخذ رای را منتشر خواهند کرد. انتظار میرود که نتایج اولیه رسمی در شب چهارشنبه اعلام شود و نتایج نهایی پس از تأیید پروتکلها و شمارش نهایی آرا در روز ۱۳ آبان اعلام میشود. پس از آن، رئیس جمهور فردی را که موفق به دریافت بیشترین توصیه از پارلمان شده است را مامور تشکیل کابینه خواهد کرد.
✅بنابر نظرسنجیهای پیش از انتخابات و شواهد میدانی در روز انتخابات، به نظر میرسد با توجه به مشارکت بالای اعراب و نیز کاهش مشارکت در مناطق حریدی نشین و مناطق استقرار حامیان نتانیاهو، نتانیاهو تا این لحظه از شانس کمی برای پیروزی در انتخابات برخوردار بوده و احزاب اپوزیسیون نیز تنها با مشارکت اعراب قادر به تشکیل کابینه خواهند بود. پیشبینی میشود که ۱۱ تا ۱۳ حزب بتوانند از آستانه انتخاباتی عبور کنند و عبور یا عدم عبور دو لیست انتخاباتی امت اسرائيل به رهبری عوفر وینتر و لیست انتخاباتی سربازان ذخیره- اقتصادی به رهبری یواو هندل و یارون زلیخا، تاثیر مستقیمی در نتایج انتخابات خواهد داشت.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐نتانیاهو و ترسیم ائتلافهای منطقهای؛ تعیین مسیر راهبردی یا فضاسازی انتخاباتی؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_غرب_آسیا
📝محمدعلی حسن نیا
🔹بر اساس نقشه امنیتی که نتانیاهو در اکتبر ۲۰۲۶ رونمایی کرد، او منطقه را به سه محور رقیب تقسیمبندی کرده است. این نقشه در واقع نسخهای از یک نمودار پژوهشی است که پیشتر توسط بنیاد فردریش ابرت منتشر شده بود و نتانیاهو آن را بهعنوان تصویری از «فرصتهای ائتلاف جدید» به کار گرفت. دسته بندی آن شامل:
🔸۱. هلال مقاومت شیعی (محور ایران):
این محور در نقشه با رنگ قرمز مشخص شده و هسته مرکزی آن ایران است. حزبالله لبنان، یمن، حماس و گروههای مقاومت عراقی در این دسته قرار میگیرند . نتانیاهو این محور را تهدید اصلی و موجودیتی اسرائیل معرفی میکند و می گوید اکنون در نبرد نهایی با آنهاست.
🔸۲. محور «سنی سنتی»:
در نقشه نتانیاهو، این محور با عنوان الماس سنی شناخته میشود و چهار کشور ترکیه، عربستان سعودی، مصر و پاکستان را در بر میگیرد. نکته کلیدی اینجاست که نتانیاهو این محور را نیز بهعنوان یک «چالش» معرفی میکند، نه شریک. او بهطور مشخص به محور مرتبط با ترکیه و اخوانالمسلمین اشاره کرده و آن را در کنار محور شیعی بهعنوان یکی از دو چالش منطقهای اصلی برشمرده است . این نشان میدهد که اسرائیل حتی با کشورهای سنی که با آنها رابطه دیپلماتیک دارد (مانند مصر و اردن که در این نقشه در دسته «دوستان» محور سنی قرار گرفتهاند، نه اعضای ائتلاف با اسرائیل) نیز احساس همسویی کامل ندارد.
🔸۳. محور سوم (اتحاد ششضلعی):
این محور هسته اصلی مورد نظر نتانیاهو است و شامل اسرائیل، امارات، بحرین، قبرس، یونان و هند میشود. در این نقشه شورای انتقالی جنوبی و سومالیلند نیز بهعنوان «دوستان» یا «نیروهای همسو» با این محور دستهبندی شدهاند و نه به عنوان اعضای رسمی ائتلاف . همچنین آذربایجان و اتیوپی نیز در زمره کشورهای دوست این محور قرار دارند . این محور در واقع تلاش اسرائیل برای بازتعریف موقعیت خود از یک بازیگر منزوی در خاورمیانه به محور یک شبکه ائتلافی فرا-منطقهای است که از مدیترانه شرقی تا آسیای جنوبی امتداد مییابد.
💢تقابل و تنشهای درون و بین این محورها
🔸تحلیل نتانیاهو بر یک منطق رقابت سهگانه استوار است، اما این رقابت ساده نیست:
🔸تنش محور سنی با محور عربی-عبری: این محورها در ظاهر دشمن یکدیگر نیستند، اما منافعشان متفاوت است. مصر و عربستان که در محور سنی قرار گرفتهاند، در عمل شریکهای امنیتی اسرائیل هستند، اما نتانیاهو آنها را در بلوک رقیب قرار داده است. این تصمیم او نشاندهنده نارضایتی اسرائیل از این است که این کشورها حاضر نیستند علناً در یک ائتلاف ضدایرانی به رهبری اسرائیل قرار بگیرند . از سوی دیگر، ترکیه بهعنوان عضو کلیدی محور سنی، توسط نتانیاهو و دیگر مقامات اسرائیلی بهعنوان «ایران جدید» و تهدیدی برای اسرائیل توصیف میشود.
🔸تنش درون محور عربی-عبری: امارات بهعنوان شریک اصلی اسرائیل در این محور، در عمل روابط گستردهای با گروههای جداییطلب دارد (شورای انتقالی جنوبی در یمن، نیروهای حفتر در لیبی، سومالیلند) که این گروهها در نقشه نتانیاهو بهعنوان «دوستان» محور اسرائیل-امارات معرفی شدهاند. اما این گروهها در عمل با دولتهای مرکزی کشورهای خود (یمن، لیبی، سومالی) درگیرند که برخی از آنها در محور سنی قرار گرفتهاند. این یک تناقض درونی در نقشه است: اسرائیل و امارات از گروههایی حمایت میکنند که ثبات کشورهای همسو با محور سنی را تضعیف میکنند.
🔸تنش محور شیعی با هر دو محور دیگر: نتانیاهو محور شیعی را دشمن اصلی میداند، اما هم محور سنی و هم محور عربی-عبری را نیز به نوعی رقیب میبیند. این به معنای آن است که اسرائیل در عمل با یک دوراهی مواجه است: از یک سو نمیتواند بدون همکاری کشورهای سنی (مصر، اردن، عربستان) علیه ایران عمل کند، و از سوی دیگر نمیخواهد این کشورها را بهعنوان شریک برابر در یک نظم منطقهای جدید به رسمیت بشناسد.
💢ارزیابی
✅نقشه نتانیاهو بیش از آنکه یک سند راهبردی باشد، یک ابزار سیاسی برای مصرف داخلی و بینالمللی است. انتشار آن در آستانه انتخابات اسرائیل و در زمانی که احتمال بالای شکست نتانیاهو در نظرسنجیها مشهود است، نشان میدهد که این نقشه بیشتر برای «فضاسازی» و «ترساندن» طراحی شده تا برای اجرای عملیاتی. آنچه مسلم است این است که نتانیاهو با این نقشه، اسرائیل را نه بهعنوان بخشی از خاورمیانه، بلکه بهعنوان رهبر یک ائتلاف فرا-منطقهای در برابر «تهدیدات» مشترک معرفی میکند؛ روایتی که خود نیازمند بازبینی انتقادی است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐سناریوهای حمله به ایران پیش از انتخابات اسرائیل و آمریکا
#مقاله_تحلیلی
#جنگ_رمضان
#آمریکا #اسرائیل
🔹آمریکا و اسرائیل در آستانه برگزاری دو انتخابات مهم قرار دارند؛ انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در سوم نوامبر (12 آبان) و انتخابات کنست اسرائیل در ۲۷ اکتبر (5 آبان) برگزار خواهد شد. با این حال، نزدیکی به این دو رویداد انتخاباتی لزوماً به معنای منتفیشدن احتمال حمله به ایران نیست.
💢تحرکات نظامی آمریکا و اسرائیل در ماه اکتبر
🔸در ماه اکتبر، ارتش آمریکا تحرکات نظامی قابل توجهی را در اروپا و غرب آسیا انجام داده است. از هفتم اکتبر، مجدداً نشانههایی مبنی بر افزایش تحرکات نظامی آمریکا و حفظ ظرفیتهای شناسایی، هشدار زودهنگام و پشتیبانی عملیاتی آمریکا بود. به عنوان نمونه، در بازه ۱۱ تا ۱۸ اکتبر، مهمترین تحول در حوزه تقویت ظرفیت سوخترسانی هوایی آمریکا مشاهده شد. در ۱۴ اکتبر، مجموع ۱۹۰ فروند هواپیمای سوخترسان آمریکایی در محدوده فرماندهی مرکزی و اروپا شمارش شد که نسبت به ۲۶ سپتامبر ۲۱ فروند افزایش داشت.
🔸این تحرکات با گزارشهای سیاسی و نظامی درباره احتمال حمله مجدد به ایران همزمان بود. در ۷ اکتبر، نشریه آتلانتیک گزارش داد که کاخ سفید از پنتاگون خواسته است گزینههای حمله به ایران را پیش از انتخابات میاندورهای آماده کند.
🔸اسرائیل نیز تحرکات متعددی داشته است. ارتش اسرائیل در منطقه ایلات و در نزدیک مرز با اردن، رزمایشی برای مقابله با حملات زمینی، دریایی و هوایی برگزار کرد. ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش رژیم صهیونیستی، در پی برگزاری نشست ارزیابی وضعیت امنیتی و در چارچوب آمادگی برای انتخابات کنست، دستور افزایش سطح آماده باش نیروها در تمامی جبههها را صادر کرد. بر اساس تصمیم زامیر، از روز پنجشنبه آینده خروج نظامیان از تمامی پایگاهها و یگانهای ارتش ممنوع و مرخصی آنان متوقف خواهد شد.
💢انگیزههای نتانیاهو و ترامپ برای حمله پیش از انتخابات
🔸ترامپ ممکن است به این نتیجه برسد که نخواهد توانست جمهوریخواهان را در سنا به پیروزی برساند. همچنین گزارشهای متعددی در اندیشکدههای آمریکایی در خصوص برنامه هستهای ایران منتشر شده است. احتمال میرود ارزیابی نهایی دولت آمریکا این باشد که ایران درصدد آغاز مجدد غنیسازی یا حتی حرکت به سمت ساخت سلاح باشد و به همین خاطر دست به اقدام نظامی بزند.
🔸کاهش تردد کشتیها در مسیر جنوبی تنگه هرمز نیز اهمیت دارد. ترامپ نگران است که در آستانه انتخابات بازار جهانی نفت آشفته شود. اگر ایران موفق به انسداد مسیر جنوبی شود، میتواند ترامپ را به سمت درگیری نظامی مجدد سوق دهد؛ زیرا ترامپ هر تلاشی خواهد کرد تا بازار نفت را آرام نگه دارد.
🔸نتانیاهو نیز انگیرههای مهمی دارد. جامعه اسرائيل در شرایط جنگی و امنیتی، تمایل بیشتری به راستگرایان پیدا میکند. او میتواند با ورود به جنگی جدید و تبدیل چالشهای امنیتی به اصلیترین دغدغه ساکنان اراضی اشغالی، خود را به عنوان ناجی امنیتی اسرائیل معرفی کرده و آرای مرددین را به سمت خود جذب کند.
💢سناریوهای حمله پیش از انتخابات
1️⃣حمله به کوه کلنگ: نخستین احتمال، حمله به تأسیسات هستهای کوه کلنگ است. ورود بمبهای GBU-43 نیز میتواند در راستای حمله به کوه کلنگ باشد. البته کاربرد این بمب را باید در نظر گرفت. این یک بمب سنگرشکن نیست، بلکه در هوا منفجر میشود و قدرت و گستره ویرانگری بالایی دارد. به نظر میرسد آمریکا قصد دارد از این بمب برای تخریب شدید ورودیهای سایت کوه کلنگ استفاده کند.
2️⃣اجرای عملیات چمنزنی در جنوب: آمریکا برای سرکوب توانمندی موشکی و ایران و تسهیل عبور نفت از تنگه میتواند دست به حملات گسترده مجدد به جنوب کشور بزند.
3️⃣حمله به زیرساختهای انرژی: احتمال وقوع این سناریو در حال حاضر کم برآورد میشود؛ زیرا در حال حاضر ایران و آمریکا به یک نقطه تعادل (هرچند شکننده) در خصوص جنگ زیرساختی رسیدهاند. با این وجود، احتمال وقوع آن را نمیتوان صفر دانست.
4️⃣برقراری معادله بازدارندگی کشتی در برابر کشتی: احتمال میرود آمریکا برای جلوگیری از انسداد تنگه، به کشتیهای حامل نفت ایرانی حمله کند، به این صورت که هر حمله از سمت ایران به کشتیها با حمله متقابل به کشتیهای ایرانی همراه خواهد شد.
✅اگرچه ترامپ میخواهد جمهوریخواهان اکثریت سنا را حفظ کنند؛ اما این لزوماً به معنای خویشتنداری او تا پیش از انتخابات نیست. بلکه مجموعهای از عوامل میتواند او را به سمت درگیری مجدد حتی در این بازه سوق دهد. نتانیاهو نیز منافع سیاسی خاصی دارد که او را به سمت درگیری خواهد کشاند. با توجه به وضعیت ضعیف ائتلاف او در انتخابات، امکان دارد برای جلب نظر رأیدهندگان دست به اقدام نظامی بزند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 آیا جهان به سمت بحران جدید غلات حرکت میکند؟
#اکوتهران
#بحران_غلات
🔹بازار جهانی غلات متاثر از مجموعهای از اختلالات دستخوش تنشهای قیمتی شده است و در سایه تداوم این تنشها و عبور از فصل کشت، نگرانیها در سطح بینالمللی درباره وقوع دور جدیدی از بحران غلات افزایش یافته است. به طور کلی، سه اختلال نگرانکننده در بازار جهانی غلات قابل ردیابی هستند. این یادداشت کوتاه قصد دارد به اختصار درباره این سه اختلال صحبت کند و به پرسش مطرح شده در عنوان پاسخ دهد.
💢جنگ در دریای سیاه و اختلال در انتقال غلات
🔸تداوم اختلال لجستیکی در دریای سیاه ناشی از جنگ میان روسیه و اوکراین یکی از مهمترین روندهایی است که بر حجم عرضه جهانی غلات اثرگذار بوده است. هم روسیه و هم اوکراین از عرضهکنندگان عمده گندم و ذرت در بازار جهانی هستند و حملات به زیرساختهای بندری و کشتیهای تجاری، جریان صادرات از این منطقه را کند نموده است.
🔸 بنابر گزارش فائو، مجموع تجارت جهانی غلات در سال زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ حدود ۵۰۵.۸ میلیون تن برآورد شده که ۳.۵ درصد کمتر از سال پیش است. پیشبینی این سازمان از رقم صادرات گندم و ذرت نیز در سایه تحولات دریای سیاه و فقدان ظرفیت جایگزینی لجستیکی کاهش یافته است. به بیان دیگر، حتی اگر تولید در سطوح پیشین تداوم میداشت، احتمال مشاهده کمبود منطقهای و افزایش هزینه تامین کالا وجود داشت. این در حالیست که به موجب اختلال در تنگه هرمز انتظار میرود میزان تولید غلات در چشمانداز آتی با افت مواجه گردد.
💢جنگ در هرمز و اختلال در بازار نهاده
🔸اثر جنگ در هرمز همچون اثر دریای سیاه نیست و بیش از آنکه در قالب افت فوری عرضه غلات مشاهده شود، در قالب کاهش ظرفیت تولید برای فصلهای آینده رخنمون خواهد شد. باید توجه داشت که تجارت در گذرگاه هرمز محدود به نفت و گاز نیست. تا پیش از جنگ چهلروزه، حدود یک سوم از تجارت جهانی اوره و نیمی از تجارت دریابرد گوگرد از این گذرگاه عبور میکرد. تداوم اختلال در عرضه این دو نهاده بنیادین هزینه تولید را افزایش داده است و به سبب کاهش مصرف نهادهها یا محدود شدن سطح زیر کشت، عملکرد مزارع در برداشتهای آینده افت خواهد داشت.
🔸به گزارش رویترز، سازمان ملل درباره احتمال از دست رفتن فرصت کشت پیشرو در برخی مناطق آسیا و آفریقا در صورت عدم تسهیل عبور کودهای شیمیایی توسط طرفین، هشدار داده است. اتاق بازرگانی بینالمللی در برآوردی بدبینانه حتی احتمال رشد 81 درصدی قیمت غلات از سطح مبنای سال ۲۰۲۰ را مطرح کرده است.
💢مخاطرات اقلیمی و افت کمی و کیفی تولید
🔸فارغ از این دو جنگ مهم، شرایط نامساعد جوی نیز محدودیتهایی را به بازار غله تحمیل کرده است. مثلا در کانادا، بارندگی غیرمعمول ماه سپتامبر برداشت محصولات را به تاخیر انداخت و از کیفیت نهایی آنها کاست. در سطح جهانی نیز فائو میزان تولید گندم امسال را 3.3 درصد کمتر از سال قبل برآورد کرده است. درباره تولید ذرت و سایر غلات نیز انتظار افت تولید وجود دارد. بر همین اساس، حتی اگر عرضه در برخی مناطق همچنان بالا بماند، افت تولید یا کیفیت در سایر مناطق به مجموعه بازار غلات جهانی ضربه خواهد زد. ضمن اینکه جبران کسری عرضه با توجه به اختلالات بالا دشوارتر از شرایط معمول خواهد بود.
✅ بازار جهانی هنوز با کمبود فیزیکی غلات مواجه نشده است و تولید جهانی غلات در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۹۷۹ میلیون تن پیشبینی شده است؛ رقمی که با وجود کاهش ۲.۱ درصدی نسبت به رکورد سال قبل، دومین سطح بالای ثبتشده خواهد بود. ذخایر پایان فصل کل غلات نیز حدود ۹۵۰ میلیون تن و نسبت ذخایر به مصرف ۳۱.۷ درصد برآورد شده است. همین مسئله موجب میشود که احتمال وقوع بحران فراگیر هنوز جدی تصور نشود. با این وجود، تحولات قیمتی نشان میدهند که حساسیت بازار غله به مخاطرات و روندها جدی و قابل توجه است. شاخص قیمت غلات فائو در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبلتر حدود 5 درصد و در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته بیش از ۱۷ درصد افزایش یافته است. قیمت جهانی گندم در همین یک ماه بیش از ۶ درصد و قیمت ذرت بیش از ۵ درصد افزایش داشته است. همین حساسیت قیمتی میتواند به سرعت تشدید شود و در صورت همافزایی اختلالهای پیشگفته انتظار میرود که علاوه بر چالشهای قیمتی جدی، در برخی مناطق و مقاطع زمانی چالش فیزیکی نیز در بازار غلات مشاهده شود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفهایهای مطالعات بینالمللی
🌖 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌖 مطالعات شرق؛ مطالعات افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان
@iess_ir
🌎 دیپلماسی 💥
@bestdiplomacy
🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran
🌎 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir
🌎 موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)
@iras_institute
🌎 کانال مطالعات فرانسه 🇫🇷
@FrenchStudiesChannel
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌎 تحولات عراق
@iraqevents
🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌎 اکادمی تخصصی روابط بینالملل
@InternationalAcademic
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا🇺🇸
@The_CUSS
🌎 صهیون مدیا|نبض تحولات اسرائیل و منطقه🇵🇸
@ZionMediaIR
🌎 خبری تحلیلی سیاق 🗞
@syaaq_ir
🌎 اندیشکده حقوق و روابط بینالملل
@ir_silr
🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant
🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانهوشمالآفریقا
@mena_news_analysis
🌎 پادکست جغراسیا
@joghrasia
🌎 نگاهی به اقتصاد جهانی
@worldeconomicsreview
🌎 اتاق آمریکا 🇺🇸
@OtaqUSA
🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوریهای راهبردی
@ctst_org
🌎 باب عالی (مطالعات ترکیه)
@babe_ali
🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بینالملل 🌎
@bookdiplomacy
🌎 مجله حقوق بینالملل بنیان 🇺🇳📚
@Bonianjournal
🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎ویرتو | مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir
🌎 ترجمه ی متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌎دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌎 مطالعات آسیا پاسفیک در خیزش آسیا🇯🇵
@asiarising
🌎 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌎 دولت دین
@dolatedin
🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 چین و ماچین 🇨🇳
@china_Reivew
🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین الملل
@GovernanceStudies
🌎 نگاهی به سیاست جهانی
@Worldpoliticsreview
🌎 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌎 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
🌎 اقتصاد سیاسی🏅
@Inter_Politics
🌎 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist
🌎 تحلیل در علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss
🌎 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🌓 آساپژوهی|🇩🇪آلمان🇨🇭سوئیس 🇦🇹اتریش
@dach_studien
🌓 شناخت پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐چگونه معادله جنگ یمن از حملات یک طرفه ریاض به پاسخ متقابل صنعا تحول یافت؟
#تحلیل_کوتاه
#یمن
📝احمد حاجی صادقیان
🔹اظهارات ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی، در نشست مطبوعاتی اخیر، تصویری قابل توجه از وضعیت جدید میدان نبرد در یمن ارائه می دهد. المالکی مدعی شد که جنبش انصارالله در دور جدید درگیری ها، در مجموع ۲۲۳۹ پرتابه شامل ۱۱۰۴ موشک بالستیک و ۱۱۳۵ پهپاد به سمت اهدافی در عمق خاک عربستان شلیک کرده است. وی همچنین مدعی شد که انصارالله از ۹ مهرماه تاکنون ۲۰ حمله موشکی به فرودگاه بین المللی ریاض انجام داده و حملات این جنبش به فرودگاه های سعودی، ۱۹ کشته و ۳۶۴ زخمی برجای گذاشته است.
🔹در واکنش به این اظهارات، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد که عربستان سعودی از آغاز عملیات موسوم به «طوفان قاطعیت» علیه یمن، طی ۱۲ سال گذشته بیش از ۲۷۴ هزار و ۳۰۲ حمله هوایی علیه خاک این کشور انجام داده است. وی همچنین از بیش از ۲۳۵۰ حمله موشکی و هوایی عربستان در دوره اخیر درگیری خبر داد. کنار هم قرار دادن این ارقام، تصویری از تغییر شرایط جنگ و دگرگونی نسبت حملات دو طرف ارائه می دهد؛ تغییری که نمی توان آن را صرفا به افزایش شمار حملات موشکی و پهپادی محدود کرد.
💢تغییر در وضعیت جنگ
🔸در بخش عمده ای از سال های گذشته، جنگ یمن در شرایطی دنبال می شد که عربستان با اتکا به برتری هوایی و امکانات گسترده نظامی خود، حملات مستمری را علیه مناطق مختلف یمن انجام می داد. در مقابل، نیروهای صنعا با وجود فشار نظامی گسترده، در تلاش بودند توان دفاعی خود را حفظ کنند و ظرفیت پاسخگویی به حملات را توسعه دهند. در آن مقطع، هزینه اصلی عملیات های نظامی بر مردم و زیرساخت های یمن تحمیل می شد و عربستان از امکان اجرای حملات گسترده برخوردار بود.
🔸اما آمارهای اعلام شده درباره دور جدید درگیری ها، از شرایط متفاوتی حکایت دارد. بر اساس ادعاهای دو طرف، انصارالله توانسته است حملات عربستان به خاک یمن را با مجموعه ای از عملیات موشکی و پهپادی پاسخ دهد. به این ترتیب، اگر در سال های گذشته ریاض می توانست جنگ را عمدتا به داخل خاک یمن محدود کند، اکنون با وضعیتی مواجه است که در آن، عمق سرزمینی عربستان نیز از پیامدهای درگیری مصون نمانده است. اهمیت این تحول در تغییر معادله هزینه های جنگ قرار دارد؛ چرا که ادامه حملات سعودی دیگر به معنای تحمیل یک طرفه هزینه ها به نیروهای صنعا نیست و می تواند با پاسخ متقابل در عمق خاک عربستان همراه شود.
💢افزایش توان رزم انصارالله
🔸این تغییرات تنها به عرصه حملات موشکی و پهپادی محدود نمی شود. همزمان با افزایش توان انصارالله برای هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک سعودی، نیروهای صنعا در میدان زمینی نیز موفق شده اند پیشروی هایی را به ثبت برسانند و مواضع مهمی را در اطراف تعز و حاشیه باب المندب در اختیار بگیرند. این تحولات نشان می دهد که نیروهای صنعا همچنان از ظرفیت پیشروی و تثبیت موقعیت خود برخوردارند و ارزیابی وضعیت جنگ، بدون توجه به تحولات زمینی در کنار حملات متقابل، تصویری ناقص از شرایط ارائه خواهد کرد.
💢نگرانی عربستان
🔸در همین چارچوب، تاکید ترکی المالکی بر تسلیحات انصارالله قابل توجه است. وی در کنار اشاره به شمار موشک ها و پهپادهای شلیک شده، از تجهیز این جنبش به موشک های بالستیک، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین ابراز نگرانی کرد و مدعی شد که قدرت های منطقه ای در تامین این تجهیزات نقش دارند. طرح این ادعاها نشان می دهد که توان تسلیحاتی انصارالله به یکی از محورهای اصلی نگرانی عربستان تبدیل شده است. با این حال، تاکید بر منشا تسلیحات، واقعیت تغییر شرایط میدان نبرد را از میان نمی برد. پرسش اساسی این است که چرا پس از سال ها حملات گسترده نظامی، نیروهای صنعا همچنان توانسته اند مقاومت خود را حفظ کنند و اکنون به حملات عربستان پاسخ دهند.
✅در نهایت، اظهارات المالکی را باید در کنار آمار اعلام شده از سوی یحیی سریع و تحولات میدانی یمن ارزیابی کرد. در حالی که عربستان طی ۱۲ سال گذشته حملات گسترده ای را علیه این کشور انجام داده، انصارالله توانسته است ظرفیت پاسخگویی خود را توسعه دهد و معادله جنگ را از وضعیت حملات یک طرفه به شرایطی نزدیک تر به رویارویی متقابل تغییر دهد. نگرانی ریاض از موشک ها، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین نیروهای صنعا نیز در همین چارچوب قابل فهم است: ادامه جنگ دیگر به معنای امکان حمله و تحمیل هزینه به یک طرف، بدون مواجهه با پاسخ طرف مقابل نیست.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 الزیدی: تهران یا واشنگتن؛ موازنهگری نامتقارن تحت فشار
#مقاله_تحلیلی
#عراق
📝سیدرضا قزوینی
🔸عملکرد علی الزیدی، نخستوزیر عراق، از آغاز به کار دولتش با دقت در تهران و واشنگتن بررسی شده است. مخالفت دونالد ترامپ با نامزدی نوری المالکی و حمایت از گزینه جایگزین، نگرانیهایی درباره فاصله گرفتن بغداد از موازنهگری سنتی میان ایران و آمریکا ایجاد کرد. بااینحال، عملکرد الزیدی را نمیتوان صرفاً چرخشی کامل به سوی واشنگتن دانست؛ بلکه شواهد بیشتر از الگویی به نام «موازنهگری نامتقارن تحت فشار» حکایت دارند.
💢الزیدی و آمریکا
🔸الزیدی که پیشینهای اقتصادی و مدیریتی داشته و از پایگاه حزبی مستقلی برخوردار نبود، پس از مخالفت آمریکا با نامزدی المالکی به نخستوزیری رسید. گزارشهایی نیز درباره تهدید واشنگتن به توقف انتقال دلار به بغداد برای کنار رفتن المالکی منتشر شد. این شرایط نشان میدهد که دولت جدید از ابتدا با فشارهای آمریکا مواجه بوده است.
🔸نخستین سفر خارجی الزیدی به واشنگتن، اهمیت روابط دوجانبه با آمریکا در دولت جدید را آشکار میکند. در جریان این سفر، دو طرف درباره خروج نیروهای باقیمانده آمریکا تا ۳۰ سپتامبر و ضرورت پیشبرد روند خلع سلاح مقاومت گفتوگو کردند. این تحولات نشاندهنده تلاش واشنگتن برای محدود کردن نفوذ بازیگران نزدیک به ایران است.
💢اهرمهای فشار آمریکا
🔹مهمترین ابزار فشار واشنگتن، وابستگی اقتصاد عراق به سازوکارهای مالی تحت نظارت آمریکاست. گزارشها از توقف ارسال محمولههای اسکناس دلار به بغداد از اواخر فوریه و تعهد عراق برای جلوگیری از دسترسی گروههای مقاومت به این منابع مالی حکایت داشتند. اگرچه پس از دیدار الزیدی با ترامپ خبرهایی در خصوص آغاز مجدد ارسال دلار منتشر شد، اما تحریم بانک توسعه عراق نشان داد که همراهی بغداد با آمریکا لزوماً به پایان فشارهای مالی منجر نمیشود.
🔹پرونده خلع سلاح گروههای مقاومت نیز محدودیتهای دولت را آشکار کرد. الزیدی این موضوع را از اهداف اصلی دولت خود اعلام کرد، اما ضربالاجل ۳۰ سپتامبر محقق نشد و تکمیل فرایند به ژوئن ۲۰۲۷ موکول شد. همچنین کتائب حزبالله و جنبش نجباء به مخالفت با این مسئله پرداختند. الزیدی نیز بر ادامه مذاکرات با گروههای مقاومت و پرهیز از رویارویی نظامی با آنان تأکید داشته است.
💢فشار خارجی و هزینههای داخلی
🔹پرونده پرواز شرکتهای ایرانی، نمونهای از نحوه مواجهه دولت الزیدی با فشار خارجی و هزینههای داخلی آن است. پس از اعلام تحریمهای آمریکا، گزارشاتی درباره توقف خدمات به پروازهای ایرانی در فرودگاههای عراق منتشر شد. اگر چه دولت عراق رسما مسئولیت توقف پروازها را برعهده نگرفت، اما منابعی در نجف از صدور دستور توقف خدمات از دفتر نخستوزیر خبر دادند.
🔹این مسئله منجر به بروز اعتراضاتی در نجف و کربلا شده و برخی جریانهای سیاسی نیز به شدت از این تصمیم انتقاد کردند. پس از افزایش فشارهای داخلی، الزیدی برای اخذ معافیت از واشنگتن اقدام کرده و معافیتهایی برای فرودگاه نجف و شرکتهای ایرانی اعلام شد. این روند نشان میدهد که دولت ابتدا در برابر فشار خارجی همراهی کرده، اما پس از هزینههای داخلی، کوشیده تا دامنه اجرای محدودیتها را کاهش دهد.
💢تلاش برای حفظ روابط با تهران
🔹در مقابل، الزیدی برای حفظ روابط با تهران نیز تلاش کرده است. سفر او به ایران پس از دیدار با ترامپ، با امضای اسناد همکاری همراه شد. حضور الزیدی در مراسم تشییع رهبر شهید در عراق نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود. بااینحال، سنجش واقعی سطح روابط دو کشور به میزان تداوم همکاریها در شرایط فشار وابسته است.
💢تبیین رفتار الزیدی و چشمانداز روابط
🔹رفتار الزیدی را میتوان از سه منظر توضیح داد. نخست، تمایل سیاسی او به آمریکا که در سفر واشنگتن، توافقات اقتصادی و برخی اقدامات امنیتی نمود یافته است؛ هرچند این شواهد برای اثبات همسویی کامل کافی نیستند. دوم، اجبار ساختاری ناشی از وابستگی عراق به نظام مالی بینالمللی که ممکن است همراهی با واشنگتن را به ضرورتی برای اداره کشور تبدیل کند. سوم، نقش چارچوب هماهنگی شیعی که ضمن حمایت از دولت، در برابر تصمیمهای دارای هزینههای سیاسی و اجتماعی، محدودیتهایی ایجاد میکند.
✅عملکرد الزیدی در پروندههای مختلف، بیش از آنکه به سود تهران باشد، با خواستههای واشنگتن همجهت بوده است. بااینحال، این وضعیت به معنای همسویی کامل با آمریکا نیست. الزیدی در حوزههایی که واشنگتن اهرم فشار مؤثرتری دارد، بیشتر همراهی کرده و در موضوعات دارای هزینه داخلی بالا، به تعدیل تصمیمها روی آورده است. پایداری این راهبرد به توانایی بغداد در ایجاد تعادل میان فشار خارجی، نیازهای اقتصادی و محدودیتهای داخلی بستگی دارد.
✅اندیشکده تهران✅
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفهایهای مطالعات بینالمللی
🌖 شناخت پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌖 در حقوق بشر حرفهای شوید
@ngoodvv
🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman
🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran
🌎 سیاسیون ایران
@Iranianpoliticianss
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌎 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌎 اکادمی تخصصی روابط بینالملل
@InternationalAcademic
🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 صهیون مدیا|نبض تحولات اسرائیل و منطقه🇵🇸
@ZionMediaIR
🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS
🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌎 اندیشکده حقوق و روابط بینالملل
@ir_silr
🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌎 ترجمه ی متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانهوشمالآفریقا
@mena_news_analysis
🌎 پادکست جغراسیا
@joghrasia
🌎 اتـــــاق آمـــــــریکا 🇺🇸
@OtaqUSA
🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوریهای راهبردی
@ctst_org
🌎 جستار میانفرهنگی و مطالعات ترکیه 🇹🇷
@j_sabourii
🌎 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌎 مجله حقوق بینالملل بنیان 🇺🇳
@Bonianjournal
🌎 تحلیل فرهنگی جمهوری آذربایجان 🇦🇿
@tahlilfarhangi_az
🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎 در مسیر ابریشم (زبان چینی🇨🇳)
@Learningchinesesrpllic
🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 کتابخانه علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌎 ژانوس سیاست
@mousavi2025
🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌎 چیــــــــــــــــن و ماچیــــــــــــــن
@china_Reivew
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌎 کتابخانه تخصصی روابط بینالملل
@ir_Texts
🌎 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بینالملل
@ecopolitist
🌎 دوره های مترجمی زبان انگلیسی (حقوق و علوم سیاسی)
@policyinact
🌖 آساپژوهی|🇩🇪آلمان 🇨🇭سوئیس 🇦🇹اتریش
@dach_studien
🌖 ویرتو|مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐 خطوط لوله نفت و گاز در آسیای مرکزی
#اکوتهران
#نفت
🔹آسیای مرکزی از زمان استقلال جماهیر پنجگانه، برای گذار از زیرساختهای دوره شوروی به شبکهای با مسیرهای متنوع صادراتی تلاش کرده است. ترکمنستان و قزاقستان، بهعنوان صادرکنندگان اصلی انرژی منطقه، با توسعه خطوط انتقال به چین، روسیه و ایران، نقش مهمی داشتهاند. بااینحال، صادرات منطقه همچنان به چند مسیر محدود وابسته است و پروژههای جدید با موانع متعددی مواجهاند. حمله اوکراین به پایانه صادراتی قزاقستان در نووروسیسک، آسیبپذیری مسیر روسیه را آشکار و توجه قزاقستان را به تقویت مسیر چین جلب کرد. ترکمنستان نیز به دنبال ایجاد مسیرهای جدید است. جنگ اوکراین و تحولات تنگه هرمز نیز توجه اروپا را به منابع انرژی منطقه افزایش داده است.
💢خطوط لوله گاز در آسیای مرکزی
🔸خطوط لوله سهگانه گاز ترکمنستان-چین (B، Aو C) مهمترین اتصال گازی منطقهاند. ظرفیت سالانه خطوط A و B هرکدام ۱۵ و خط C حدود ۲۵ میلیارد مترمکعب است؛ بنابراین، ظرفیت مجموع آنها به ۵۵ میلیارد مترمکعب میرسد. این خطوط بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ راهاندازی شدند و از طریق ازبکستان و قزاقستان، گاز ترکمنستان را به چین منتقل میکنند. هزینه احداث آنها بین ۱۴ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است.
🔸شبکه آسیای مرکزی–مرکز (CAC) نیز ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان را به روسیه متصل میکند و ظرفیت اسمی بخش اصلی آن سالانه ۶۰ میلیارد مترمکعب است. بااینحال، خرید گاز ترکمنستان از سوی گازپروم در میانه سال ۲۰۲۴ متوقف شده است. بخشی از شبکه از سال ۲۰۲۳ برای انتقال گاز روسیه به ازبکستان استفاده میشود که حجم آن در سال ۲۰۲۴ به ۵.۶ میلیارد مترمکعب رسید.
🔸ایران و ترکمنستان نیز دو خط گازی دارند: کربچه–کردکوی با ظرفیت سالانه ۸ میلیارد مترمکعب، احداثشده در سال ۱۹۹۷، و دولتآباد–سرخس–خانگیران با ظرفیت ۱۲.۵ میلیارد مترمکعب، راهاندازیشده در سال ۲۰۱۰. ظرفیت اسمی مجموع این دو خط ۲۰ میلیارد مترمکعب است، اما استفاده از آنها در سالهای اخیر کمتر از ظرفیت طراحی بوده است.
💢اتصالات نفتی آسیای مرکزی
🔸مهمترین مسیر صادرات نفت منطقه، خط لوله کنسرسیوم خط لوله کاسپین (CPC) است که نفت غرب قزاقستان را از طریق روسیه به نووروسیسک منتقل میکند. این خط به طول ۱۵۱۱ کیلومتر در سال ۲۰۰۱ راهاندازی شد. توسعه آن طی سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۷، با سرمایهگذاری ۵.۴ میلیارد دلاری، ظرفیت را به حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز افزایش داد. صادرات متوسط روزانه آن در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه بود. حملات اوکراین، آسیبپذیری این مسیر را آشکار کردهاند.
🔸خطوط آتیراو–سامارا و کنکیاک–اورسک نیز در صادرات نفت قزاقستان به روسیه نقش دارند. خط نخست با ظرفیت ۳۵۰ هزار بشکه در روز، در سال ۲۰۲۴ روزانه حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت منتقل کرد؛ اما خط دوم که ظرفیت تاریخی آن ۱۳۵ هزار بشکه در روز بوده، به مرمت نیاز دارد.
🔸خط لوله قزاقستان–چین، مسیر جایگزین صادرات نفت به شرق است. مسیر آتاسو–آلشنکو در سال ۲۰۰۶ راهاندازی شد و ظرفیت آن به ۴۰۰ هزار بشکه در روز رسید. در سال ۲۰۲۴، حدود ۱.۲ میلیون تن نفت قزاقستان و ۱۰ میلیون تن نفت روسیه از این مسیر به چین صادر شد. همچنین ظرفیت خط کنکیاک–قومکول، راهاندازیشده در سال ۲۰۰۹، قرار است به ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد.
💢طرحهای آتی و در دست احداث
🔸خط لوله ترکمنستان–افغانستان–پاکستان–هند (تاپی)، مهمترین پروژه گازی جنوب آسیای مرکزی است. این خط با طول ۱۸۱۴ کیلومتر و ظرفیت سالانه ۳۳ میلیارد مترمکعب طراحی شده است. بخش ترکمنستانی آن تکمیل شده و ساخت بخش افغانستان از سال ۲۰۲۴ آغاز شده است. آغاز انتقال گاز برای سال ۲۰۲۷ اعلام شده، اما تکمیل مسیر همچنان با ابهام مواجه است.
🔸پروژه خط D شبکه آسیای مرکزی–چین نیز قرار است با عبور از ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان، سالانه ۳۰ میلیارد مترمکعب به ظرفیت صادرات گاز منطقه بیفزاید. مشکلات متعدید اجرای آن را به تأخیر انداختهاند، بااینحال، پروژه همچنان مطرح است.
🔸خط لوله ترانسکاسپین نیز برای انتقال گاز ترکمنستان از بستر دریای خزر به جمهوری آذربایجان و سپس کریدور جنوبی پیشنهاد شده است، اما این طرح همچنان احداث نشده است.
✅ شبکه خطوط لوله آسیای مرکزی در حال تنوعیابی است، اما قزاقستان همچنان در صادرات نفت به مسیر روسیه و ترکمنستان در صادرات گاز به مسیر چین وابستگی بالایی دارند. پروژههای جدید با هدف دسترسی به بازارهای جنوب آسیا، چین و اروپا طراحی شدهاند؛ بااینحال، تأمین مالی، امنیت مسیرها، دسترسی به بازار و ملاحظات ژئوپلیتیکی همچنان مهمترین موانع تنوعبخشی به صادرات انرژی منطقه هستند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐چگونه خروج از عراق معادلات امنیتی شامات را تغییر میدهد؟
#تحلیل_کوتاه
#عراق #سوریه
📝محمدعلی حسن نیا
🔹خروج نیروهای آمریکایی از سوریه در فوریه ۲۰۲۶ و سپس خروج کامل از عراق در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، دو تحول متوالی بودند که در زمان و مکان به هم پیوستند و یک کریدور استراتژیک از غرب عراق از طریق شرق سوریه تا جنوب این کشور شکل دادند. لایه نظارتی نظامی بر این کریدور به شدت تضعیف شده و خلأ ایجادشده را نیروهای مقاومت اسلامی پر کردهاند.
💢انتقال پایگاه التنف و خلأ نظارتی
🔸پایگاه التنف در مثلث مرزی سوریه، عراق و اردن قرار دارد و در سال ۲۰۱۶ توسط آمریکا و ائتلاف بینالمللی تأسیس شد. این پایگاه طولانیمدت وظیفه نظارت بر صحرای شرقی سوریه و مسدود کردن کریدور زمینی محور مقاومت را بر عهده داشت. در ۱۱ فوریه ۲۰۲۶، وزارت دفاع سوریه اعلام کرد که ارتش این کشور پایگاه التنف را از آمریکاییها تحویل گرفته و در منطقه صحرایی التنف در مرز سوریه، عراق و اردن مستقر شده است.
🔸ارزش استراتژیک التنف نه در تعداد نیروهای مستقر در آن، بلکه در موقعیت جغرافیایی آن بود. این پایگاه دقیقاً بر کوتاهترین مسیر زمینی انتقال نیرو و تجهیزات از عراق به سوریه قرار داشت. حضور طولانیمدت آمریکا در آن، عملاً یک سد فیزیکی ایجاد کرده بود. با از بین رفتن این سد، آزادی عمل محور مقاومت در شرق سوریه به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
💢استقرار نیروهای مقاومت در الانبار و مرزها
🔸همزمان با خروج آمریکا، استقرار نیروهای مقاومت اسلامی در استان الانبار در غرب عراق سرعت گرفته است. منابع امنیتی عراقی گزارش دادهاند که آمریکا فعالیتهای شناسایی هوایی و زمینی خود را بین پایگاه التنف و گذرگاه الولید از سر گرفته و همزمان حضور نیروهای مقاومت در مناطق مرزی تقویت شده است.
🔸حشد الشعبی، به ویژه جناحهای نزدیک به محور مقاومت مانند کتائب حزبالله و جنبش النجباء، پس از خروج آمریکا صراحتاً از خلع سلاح خودداری کردند. این گروهها نه تنها سلاحهای خود را حفظ کردهاند، بلکه زنجیره فرماندهی مستقل از ساختار دولت عراق را نیز همچنان در اختیار دارند.
💢وضعیت سوریه
🔸در سمت سوریه، دولت انتقالی به رهبری احمد الشرع در سپتامبر ۲۰۲۶ مذاکرات محرمانهای با حزبالله لبنان با میانجیگری ترکیه برگزار کرد. محورهای اصلی این مذاکرات شامل امنیت مرزی، کنترل کانالهای قاچاق سلاح و سرنوشت شبکههای باقیمانده حزبالله در جنوب سوریه بود. با این حال، این مذاکرات به هیچ توافق الزامآوری منجر نشد. اما هنوز موقعیتی وجود ندارد و احمد الشرع بارها نشان داده قابل اعتماد نیست.
💢مقاومت عراق: ستون فقرات وحدت الساحات در شامات
🔸 در توازن قدرت محور مقاومت، جایگاه نیروهای مقاومت عراقی به طور چشمگیری ارتقا یافته است. حزبالله لبنان در درگیریهای طولانی با اسرائیل متحمل خسارات سنگینی شد. سقوط سوریه نیز محور مقاومت را از یک متحد کلیدی در سطح دولتی محروم کرد. در این زمینه، نیروهای مقاومت عراقی به توانمندترین نیروی محور مقاومت در منطقه شامات (شرق مدیترانه) تبدیل شده اند، بنابراین به سمت خلع سلاح نخواهد رفت.
💢هشدار استراتژیک برای اسرائیل و معضل الشرع
🔸نهادهای نظامی اسرائیل وضعیت نیروهای مقاومت عراقی را با دقت زیر نظر دارند. یکی از چالشهای اصلی پیش روی سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل، وسعت جغرافیایی عراق است، از حومه بغداد تا صحرای غربی هممرز با سوریه، فاصلهها زیاد و شناسایی دقیق مراکز فعالیت و انبارهای سلاح دشوار است.
🔸این وضعیت یک زنگ خطر جدی برای اسرائیل است. نیروهای مقاومت عراقی از یک سو در خارج از برد مستقیم حملات زمینی اسرائیل قرار دارند و از سوی دیگر از توانایی حملات دوربرد علیه اسرائیل برخوردارند. این ترکیب، یک تهدید استراتژیک جدید ایجاد کرده که با تهدید حزبالله یا یمن متفاوت است.
🔸برای دولت انتقالی سوریه، وضعیت به همان اندازه پیچیده است. اگر الشرع تصمیم بگیرد در لبنان وارد جنگ شود، با با خطر ورود عراق روبرو خواهد شد. توانایی مقاومت عراقی برای ورود به خاک سوریه و ایجاد پایگاه در محور التنف یا دیرالزور دیگر یک مسئله نظری نیست. کنترل الشرع بر جنوب سوریه از ابتدا محدود بوده و مناطق مرزی تقریباً در وضعیت خلأ قرار دارند. هرگونه نفوذ از سمت عراق میتواند به یک چالش امنیتی جدی برای دولت سوریه تبدیل شود.
✅خروج نیروهای آمریکایی از عراق و سوریه، کریدور زمینی محور مقاومت را از یک لایه جاسوسی کلیدی محروم کرده است. نیروهای مقاومت در غرب عراق و نزدیک گذرگاههای مرزی مستقر شدهاند و مسیرهای ورود به سوریه بازگشایی شده است. این ترکیب، سناریوی نفوذ تدریجی به سمت مرز اسرائیل را امکانپذیر میسازد؛ سناریویی که نه فوری و نه قطعی، اما قابل تحقق ارزیابی میشود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐سیگنال تسلیحاتی آمریکا پس از سفر شی به واشنگتن
#تحلیل_کوتاه
#تایوان
#چین_آمریکا
🔹آمریکا در 2 اکتبر دو فروند F-16V Block 70 را براساس قرارداد 2019 به تایوان تحویل داد. زمان تحویل در فضای پس از دیدارهای ترامپ و شی، شاخص مهمی است که این رویداد را بیشازپیش برجسته میکند. نکته کلیدی این است که تحویل دو جنگنده میتواند سیاست واشنگتن نسبت به تایوان را با توجه به زمینه تحولات جهانی و نیاز آمریکا به عقبنشینی تاکتیکی در مقابل چین تبیین کنند.
💢چه چیزی تحویل داده شد؟
🔸این دو فروند اف16 تکسرنشین به شمارههای 6727 و 6728، نخستین هواپیماهای تحویلی از مجموع 66 فروند (56 تکسرنشین و 10 دوسرنشین) جنگندهای هستند که تایوان در سال 2019 طبق برنامه ققنوس صلح اوجگیرنده به ارزش 8 میلیارد دلار به آمریکا سفارش داد. تایوان ناوگانی متشکل از 137 فروند جنگنده F-16A/B بلاک 20 داشت که طی سالهای 2017 تا 2024 و در چارچوب برنامه ققنوس برخاسته، به استاندارد F-16V ارتقا یافتهاند.
🔸تحویل این هواپیماها قرار بود از سال 2023 آغاز شود، بااینحال، برنامه ابتدا با مشکلات تأخیر در توسعه نرمافزار کنترل پرواز و سپس اختلالات زنجیره تأمین، مشکلات ظرفیت تولید و جابهجایی خط تولید در آمریکا مواجه شد. جنگندهها همچنین در زمان تحویل فاقد سامانه جنگ الکترونیک AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield بوده است.
💢ارتباط تحویل به نشست ماه مه
🔸در نشست شی و ترامپ در پکن، چین توانسته است امتیازی را در رابطه با تایوان درباره یکی از بندهای بیانیه 1982 آمریکا تحت عنوان شش تضمین به دست آورد. شی با تمرکز بر فروش تسلیحات، ترامپ را به نادیدهگرفتن یکی از شش تضمین سوق داده که طبق آن «ایالاتمتحده قبل از تصمیمگیری در مورد فروش تسلیحات به تایوان، از قبل با چین مشورت نخواهد کرد.» و نتیجه آن تعلیق بسته تسلیحاتی جدید به ارزش 14.4 میلیارد دلار بوده است.
💢سیگنال ارسال جنگنده
🔸تحویل این دو جنگنده محصول تصمیم تسلیحاتی سال 2019 است، نه تصمیمی که ترامپ بعد از نشست با شی گرفته باشد. درعینحال زمانبندی آن معنادار است، زیرا تقریباً یک هفته بعد از دیدار ترامپ و شی وارد تایوان شدند. این تحویل در شرایطی صورت گرفته که نگرانیها درباره تعهد دولت ترامپ به تسلیح تایوان افزایش یافته است.
🔸بااینحال، گرچه آمریکا بین دو نشست سعی کرد فضا را تنشآلود نکند، اما در پسا نشست ادامه روند قبل را کلید زد تا بندهای دیگر 6 تضمین مانند بازه زمانی فروش را همچنان حفظ کند. آمریکا احتمالاً با توجه به کمبودهای موجود ناشی از درگیر بودن در تهاجم به ایران و تأمین برخی تسلیحات برای کشورهایی مانند اوکراین و تحریم/کنترلهای صادراتی چین، عقبنشینی تاکتیکی کرده، اما پس از مدیریت بحرانهای موجود، وضعیت متحول خواهد شد.
💢نگاه واقعبینانه چین
🔸چین ازاینگونه اقدامات راضی نیست و با راهبرد فرسایش فروش تسلیحات سعی دارد موضع خود را تقویت کند. پکن عبور از خطوط مرزی تایوان را در سالهای اخیر بهصورت محسوسی افزایش داده است. بهعنوانمثال در سال 2025، رکورد 3764 مورد ورود هوایی به منطقه شناسایی پدافند هوایی دوفاکتوی تایوان را به ثبت رسانده است که نسبت به 2024، 22.4 درصد افزایشیافته است. همچنین بین 2020 تا دسامبر 2025، میانگین روزانه ورود شناورهای گارد ساحلی چین به آبهای نزدیک تایوان بیش از 500 درصد افزایشیافته و ورودهای روزانه به حلقه دوم امنیت دریایی تایوان نیز بیش از چهار برابر شده است.
🔸چین همچنین با اعمال کنترل صادراتی بر عناصر نادر سنگین و آهنرباهای دائمی، یک اهرم مهم بر زنجیره تأمین صنایع پیشرفته و دفاعی غرب ایجاد کرده است که در تولید جنگنده، موشک، رادار، پهپاد و سایر سامانههای تسلیحاتی کاربرد دارد.
🔸علاوه بر این، نتیجه مذاکرات به چین فرصت تنفس و کاهش موقت فشار را داده است. چین در حال تولید و تهیه سامانههای تسلیحاتی با سرعتی حدود 5 تا 6 برابر آمریکا است و صنعت دفاعی چین در وضعیت نزدیک به جنگ قرار دارد. همچنین ظرفیت کشتیسازی چین حدود 230 برابر آمریکا برآورد شده است.
💢چشمانداز
✅تحویل جنگندهها، نشانه تداوم تعهدات قبلی آمریکا به تایوان در شرایطی است که فروشهای جدید به بخشی از چانهزنی آمریکا و چین تبدیلشدهاند. این دو جنگنده محصول قرارداد 8 میلیارد دلاری 2019 هستند و تأخیرشان عمدتاً ریشه فنی، تولیدی و زنجیره تأمین داشته است. بااینحال، همزمانی آن با تعلیق بسته جدید 14.4 میلیارد دلاری، نشان میدهد واشنگتن فعلاً میان حفظ توان بازدارندگی تایوان و مدیریت رابطه با پکن در حال ایجاد توازن است. در مقابل، پکن با افزایش فشار نظامی-خاکستری و استفاده از اهرمهای اقتصادی و زنجیره تأمین، میکوشد هزینه و سرعت تقویت نظامی تایوان را محدود کند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐قیمت نفت، هزینه انرژی و بهای سیاسی آن برای اروپا
#تحلیل_کوتاه
#جنگ_ایران_آمریکا
#اروپا #انرژی
🔹در ماههای اخیر، جنگ ایران و بستهشدن تنگه هرمز به افزایش قیمت انرژی در اروپا منجر شده است. حملات انصارالله به تأسیسات نفتی عربستان اکنون بار دیگر بازار انرژی را با موجی از افزایش قیمت مواجه کرده است. قیمت گاز طبیعی هلند (TTF) از بهمن ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۶ از میانگین ۲۷ یورو به حدود ۷۲ یورو افزایش یافته و نزدیک به نیمی از این رشد تنها در دو ماه اخیر رخ داده است. تداوم روند افزایش هزینه انرژی میتواند بر رقابتپذیری صنایع اروپایی، سیاستهای اقلیمی، رفتار رأیدهندگان و وزن احزاب مختلف اثر بگذارد و در سطح ژئوپلیتیک نیز اروپا را با مسئله دشوار وابستگی بیشتر به قدرتهای خارجی مواجه کند.
💢صنعتزدایی بیشتر و دشوارتر شدن تحقق اهداف سبز
🔸افزایش مداوم قیمت انرژی، هزینه تولید در اروپا را بالا میبرد و میتواند رقابتپذیری محصولات صنعتی این قاره را در برابر رقبای خارجی کاهش دهد. در چنین شرایطی، صنایعی که به انرژی ارزان و پایدار وابستهاند، از تولید خودرو گرفته تا صنایع پتروشیمی، با فشار بیشتری برای کاهش تولید، انتقال بخشی از فعالیتها یا تعطیلی مواجه خواهند شد.
🔸همزمان، افزایش هزینه سوخت و انرژی میتواند حمایت اجتماعی از سیاستهای اقلیمی اروپا را نیز تحت فشار قرار دهد. برای خانوارها و کسبوکارهایی که پیشاپیش با افزایش هزینههای جاری مواجهاند، هزینههای مرتبط با گذار سبز ممکن است بیش از گذشته به عنوان باری اقتصادی تلقی شود. در نتیجه، اجرای سیاستهای اتحادیه اروپا در حوزه انرژی پاک و اهداف اقلیمی میتواند با مقاومت اجتماعی و قطبیشدن سیاسی بیشتری مواجه شود.
💢کاهش محبوبیت احزاب حاکم و فرصتیابی جریانهای راست افراطی
🔸افزایش قیمت انرژی در بسیاری از کشورها به اعتراضات اجتماعی دامن زده و اروپا نیز از این روند مستثنی نیست. تداوم کاهش محبوبیت مکرون و مرتس در نظرسنجیهای اخیر نیز نشانهای از پیامدهای این افزایش انرژی و فشار اقتصادی است. افزایش هزینه انرژی، بهویژه برای طبقات کارگر و ساکنان مناطق غیرشهری، فشار بیشتری ایجاد میکند. این وضعیت میتواند فرصت بیشتری برای احزاب اپوزیسیون و بهخصوص جریانهای راست افراطی در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، اتریش و اسپانیا ایجاد کند. این جریانها با ارائه پیشنهادات رادیکال در زمینه انرژی با تمرکز بر کاهش فشار بر این گروههای اجتماعی، میتوانند از نارضایتی موجود برای افزایش حمایت سیاسی خود استفاده کنند. پیروزی اخیر حزب AfD در یکی از انتخاباتهای ایالتی آلمان با کسب ۳۷ درصد آرا و ناتوانی حزب مرتس در ورود به مجلس این ایالت را میتوان یکی از نشانههای این روند دانست.
💢دوراهی دشوار اروپا در حوزه انرژی
🔸در صورت تداوم تنشها در خاورمیانه و شرق اروپا، کشورهای اروپایی برای مهار افزایش قیمت انرژی با یک دو راهی دشوار مواجه خواهند شد. از یک سو، گسترش تولید انرژیهای تجدیدپذیر به وابستگی بیشتر به چین برای تأمین تجهیزات و زنجیرههای صنعتی مرتبط با انرژی پاک منجر میشود. از سوی دیگر، کاهش وابستگی به این منابع و جبران کمبود انرژی میتواند اروپا را بیش از گذشته به واردات انرژی از آمریکا وابسته کند. انتخاب میان این دو مسیر صرفاً یک تصمیم اقتصادی نخواهد بود، بلکه میتواند نشاندهنده میزان تهدید ادراکشده اروپا از سوی چین و آمریکا و اولویتهای راهبردی آن در سالهای آینده باشد.
💢رویکرد متفاوت شرق و غرب اروپا
🔸توانایی دولتهای اروپایی برای حمایت مالی از خانوارها و کسبوکارها در برابر افزایش قیمت انرژی یکسان نیست. برخی کشورهای اروپای شرقی ممکن است برای کاهش هزینههای انرژی و حفظ رقابتپذیری صنایع خود، به دنبال افزایش واردات انرژی از روسیه باشند؛ در حالی که کشورهای دیگر، به دلیل محدودیت منابع مالی و ناتوانی در ارائه یارانههای گسترده به اندازه کشورهای اروپای غربی، ممکن است با از دست دادن مزیت رقابتی و تعطیلی بیشتر بنگاههای صنعتی مواجه شوند.
💢جمعبندی
🔸افزایش وابستگی اروپا به دولتهای خارجی برای تأمین انرژی و تجهیزات مورد نیاز، این کشورها را در برابر یک دو راهی ژئوپلیتیک قرار خواهد داد و میتواند زمینهساز افزایش اختلافات میان دولتهای اروپایی شود.
✅با توجه به اینکه کشورهای اروپایی احتمالاً در این زمینه به اجماع نخواهند رسید، به نظر میرسد در نهایت به سمت رویکردی میانه حرکت کنند؛ به این معنا که هم واردات انرژی از آمریکا را افزایش دهند و هم حجم واردات تجهیزات انرژیهای تجدیدپذیر از چین را گسترش دهند. در عین حال، ممکن است بخشی از اهداف سبز خود را تعدیل کرده و با استفاده بیشتر از منابعی مانند انرژی هستهای، از شدت فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی بکاهند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 از محاصره دریایی تا تحریم هوایی؛ چرا اقدام قاطع ضروریست؟
#اکوتهران
#جنگ_ایران_آمریکا
#محاصره_هوایی
🔹آمریکا پس از فروپاشی تفاهمنامه بر شدت فشار لجستیکی/مالی برای ایران از طرق مختلف افزوده است. یکی از مهمترین اجزای این سیاست، که به منظور تشدید شیب اثربخشی محاصره دریایی دنبال میشود، محاصره هوایی است. در ادامه به اختصار درباره تحولات حقوقی، ابعاد اجرایی و پیامدهای توقف پروازها بحث میشود.
💢تحولات حقوقی
🔸در دوره اخیر، دو تحول حقوقی مهم در تحریمهای مرتبط با هوانوردی ایران پدیدار شده است؛ تسری ریسک تحریمهای ثانویه از اشخاص تحریمشده به کل صنعت هوانوردی و لغو مجوزهای عمومی مربوط به فعالیتهای مشخص (و حداقلی) در هوانوردی غیرنظامی.
🔸در خصوص تحریم بخشی، آمریکا با اضافه نمودن کل صنعت هوانوردی به تحریمهای موضوع فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ بستر حقوقی لازم برای اعمال تحریمهای ثانویه علیه بازیگران ثالث فراهم کرده است و دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) در تاریخ ۸ سپتامبر، ۲۷ شرکت هواپیمایی کشور را در کنار هشت شرکت خارجی ارائهدهنده خدمات به ایران و یک شخص حقیقی مرتبط را با دستاویز قرار دادن همین فرمان تحریم نمود تا اعتبار تهدید تحریمی را اثبات کند.
🔸در خصوص مجوزها، مهمترین مورد مجوز عمومی موسوم به J-۱ است. این مجوز به شرکتهای هواپیمایی غیرآمریکایی اجازه میداد با هواپیماهایی که تحت صلاحیت قضایی آمریکا قرار دارند، پروازهای برنامهریزیشده به و از ایران انجام دهند. با تعلیق این مجوز، انجام پروازها به ایران با هواپیماهایی که تحت صلاحیت آمریکا هستند، ممنوع خواهد شد؛ چرا که هواپیماها و قطعاتی که در سایر کشورها ساخته شدهاند اما بیش از ۱۰ درصد محتوای آمریکایی دارند نیز مشمول این صلاحیت قضایی محسوب میشوند. مجوز عمومی DD نیز به کشورها تا پایان روز ۲۲ سپتامبر فرصت داده بود تا تراکنشهای مالی پیشین خود را سازماندهی کنند.
💢ابعاد اجرایی
🔸تعلیق مجوزهای عمومی، در عمل امکان بازگشت پروازهای بینالمللی به ایران را منتفی خواهد ساخت. پیش از شروع جنگ و توقف پرواز شرکتهای بینالمللی به ایران، این شرکتها حدود ۳۰ هزار پرواز در ایران انجام دادهاند و حدود ۴ میلیون مسافر، ۲۹ هزار تن بار و ۵۶۰ تن محموله پستی جابهجا کردهاند.
🔸تحریم بخشی صنعت هوانوردی پرواز شرکتهای ایرانی را به مبادی خارجی متوقف ساخته است. پیش از ورود کشور به شرایط جنگی قریب به ۴۹ هزار پرواز بینالمللی توسط شرکتهای هواپیمایی داخلی انجام پذیرفته و حدود ۷ میلیون مسافر، ۴۱ هزار تن بار و ۷۵۸ تن محموله پُستی توسط آنها جابهجا شده است. باید توجه داشت که برای شرکتهای هواپیمایی ایرانی، فرود هواپیما در یک فرودگاه متعلق به کشور ثالث به خودی خود مشمول تحریم نخواهد بود؛ اما ارائه هرگونه خدمت اعم از سوختگیری، مدیریت بار و محمولات، تعمیر و نگهداری و هرگونه تبادل مالی میتواند برای شرکتهای ارائهدهنده خدمت ریسک تحریمی ایجاد کند.
💢پیامدها برای اقتصاد و صنعت
🔸به طور قطع تعلیق پروازهای خارجی در سطح مسافری مسئلهای چالشآفرین برای کشور خواهد بود. مسئله دیگر اما تاثیر توقف پروازهای باری بر اقتصاد و صنعت کشور است. بخش قابلتوجهی از حدود ۶۰ هزار تن بار جابهجا شده به صورت هوایی در پروازهای بینالمللی دربرگیرنده محصولات حیاتی همچون مواد اولیه دارویی، داروهای خاص و کالاهای فسادپذیر است که با مختصات فنی مشخصی جابهجا میشوند و انتقال زمینی آنها واجد پیچیدگیهای بسیاری است.
🔸براساس برآوردهای موجود، بیش از ۶۰ درصد از واردات پزشکی ایران از طریق هوایی وارد کشور میشود. با در نظر گرفتن اینکه حملونقل هوایی ۸.۴ درصد از کل واردات ایران را تشکیل میدهد، میتوان دریافت که کالاهای پزشکی تقریبا هفت برابر بیشتر از سایر اقلام وارداتی ایران به ارتباطات هوایی وابسته هستند. در این میان، سه فرودگاه دبی، دوحه و شانگهای واجد اهمیت بیشتری هستند؛ چرا که تقریبا نیمی از بار هوایی در دوره پیش از جنگ از این سه فرودگاه به داخل کشور منتقل میشد.
💢سخن آخر
✅ باید توجه داشت که در صورتی که اقدام قاطع برای مقابله صورت نگیرد علاوه بر این تبعات لجستیکی، توقف پروازها بر تسلط آمریکا و متحدان بر آسمان کشور خواهد افزود و در واقع، آنها را یک گام به ایجاد منطقه پرواز ممنوع در کشور نزدیکتر میکند. همچنین، محدود شدن پروازهای ایرانی به چند مقصد محدود، مشابه نمونه یمن، اشراف و کنترل خارجی بر تحرکات و تبادلات بیرونی کشور را نیز افزایش خواهد داد. از همین روست که پذیرش چند استثناء و تحمل توقف پروازها باید به مثابه فرسایش امنیت ملی کشور ادراک شود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آیا شی در واشنگتن بر سر ایران معامله کرد؟
#تحلیل_کوتاه
#چین
🔹نشست ۲۳ تا ۲۵ سپتامبر شی با ترامپ، دومین دیدار رهبران دو کشور، پس از نشست مه ۲۰۲۶ بود که بهدور از توافقهای بزرگ، عمدتاً بر تشریفات، دیپلماسی شخصی و مدیریت تنشها متمرکز شد. نتایج ملموس محدود بودند و بسیاری از مسائل کلیدی مانند تعرفهها، خاکهای نادر، فروش تسلیحات به تایوان، محدودیتهای فناوری حلنشده باقی ماندند یا به مذاکرات بعدی موکول شدند. سوال این است در موضوع ایران میان شی و ترامپ چه گذشته است؟
💢توافقات دو دیدار ماههای مه و سپتامبر
🔸در سفر ترامپ به چین در مه ۲۰۲۶ آتشبس تجاری به سازوکارهای نهادی تبدیل و بر ایجاد هیئتهای تجارت و سرمایهگذاری آمریکا-چین تاکید شده بود. سفر شی به واشنگتن در سپتامبر، رفتار تعرفهای مطلوبتر برای ۳۰ میلیارد دلار کالاهای غیرحساس را تثبیت نمود و کارگروه کشاورزی تشکیل شد. چین همچنین واردات سالانه ۱۰ میلیون تن زغالسنگ آمریکا در ۲۰۲۸-۲۰۲۷ را پذیرفت و گفتوگوی ابرهوش راهاندازی شد.
💢تمدید دوماهه؛ دلایل اعلامی و پسزمینه
🔸آمریکا و چین آتشبس تجاری را تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید کردند. دلیل اعلامی بسنت، دادن زمان بیشتر برای بررسی توافق بزرگتر بوده است. اما در پسزمینه، واشنگتن میخواهد بر اجرای تعهدات چین در خریدهای کشاورزی و عناصر نادر نظارت کند. چین نیز از حفظ آتشبس سود میبرد، زیرا ضمن قفل وضعیت فعلی، زمان بیشتری برای تقویت موقعیت خود میخرد. این تمدید دوماهه مصالحه متقابل برای جلوگیری از تشدید تنش، حفظ اهرمها و آزمودن اجرای تعهدات است.
💢مسئله ایران در دیدار
🔸چین رسما توافقات هشتگانه سفر شی را منتشر کرده است که در یک مورد آن «ایران باید به عدم توسعه سلاح هستهای متعهد باشد و هیچ کشور یا نهادی نباید بر آبراههای بینالمللی عوارض وضع کند». همسویی کلامی در این بند، لزوما به معنی توافق الزامآور درباره فشار چین بر ایران نیست. بااینحال میتوان در این محورها جهتگیری چین را بدین گونه تشریح کرد.
1️⃣میانجیگری و فشار برای باز کردن تنگه هرمز
🔸پکن، خود را قربانی وضعیت آشفتهای میداند که اقدامات آمریکا منجر به آن شده است. بهعنوانمثال ناامنی در خلیجفارس امنیت انرژی پکن را تحت تأثیر منفی قرار داده است. به دلیل اینکه دو طرف درگیری، خواستههای کاملاً متضادی را مطرح میکنند، چین نمیخواهد وارد میانجیگریای شود که دو طرف آمادگی لازم را برای آن ندارند.
🔸تضاد منافع دو کشور چین و آمریکا در جنگ نیز مانع میانجیگری چین است. هدف مطلوب آمریکا سرنگونی جمهوریاسلامیایران و هدف حداقلی آن مهار ایران با حذف اهرم هستهای است. در مقابل چین دو ترجیح در وضعیت فعلی جنگ دارد. نخست اینکه جنگ ادامه پیدا کند، اما همزمان تابآوری ایران خدشهدار نشود و گسترش دامنه جنگ از کنترل خارج نشود که در دیدار وانگیی با عراقچی نیز برآن تاکید شد.
2️⃣خرید نفت
🔸چین به دلیل منافع ارزان بودن و اهرم دلارزدای نفت ایران، حاضر نیست امنیت انرژی ۱۰ درصدی خود از طریق ایران را کنار بگذارد. طبق آمارهای کپلر واردات نفت چین از ایران کاهش یافته و به ۸۲۳ هزار بشکه در ماه ژوئیه و ۵۳۴ هزار بشکه در ۲۰ روز اول ماه اوت رسیده است. از دلایل آن، محاصره دریایی، بازآرایی در مکانسیمهای فروش نفت ایران و عدم اطلاعات کافی برای ردگیری دقیق صادرات نفت بوده است. در نتیجه شواهدی مبنی بر تصمیم سیاسی پکن برای همراهی با آمریکا وجود ندارد و کمبود عرضه فیزیکی نفت ایران و نبود اطلاعات کافی در اینجا حائز اهمیت هستند.
3️⃣حمایتهای نظامی-اطلاعاتی
🔸یکی از خواستههای آمریکا از چین این است که از ایران حمایت تسلیحاتی-اطلاعاتی به عمل نیاورد. سفیر آمریکا در چین اعلام کرده، ترامپ در نشست، به شی غیرقابلقبول بودن دادن اطلاعات (که منجر به ۳ کشته آمریکایی در حملات ایران به اردن شده) را گوشزد کرده است. بااینحال استفاده ایران از شرکتهای ماهوارهای تجاری چین مانند جیلین-۱، خرید-پرتاب-کنترل ماهواره TEE-01B با دفت نیممتر و استفاده از مسیرهای هوایی برای انتقال فناوری، ازجمله ابتکارهای ایران و با استفاده از ظرفیتهای حوزه خاکستری چین است.
💢جمعبندی
🔸مهمترین دستاوردهای عملی نشست شی و ترامپ در واشنگتن شامل تمدید آتشبس تجاری تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷، تثبیت برخی تعهدات تجاری-کشاورزی، افزایش خرید انرژی از آمریکا و ایجاد کانال گفتوگوی فناوری و مدیریت حوادث بود.
✅در موضوع ایران، همسویی اعلامی دو طرف بر عدم اشاعه هستهای و باز ماندن تنگه هرمز، بهمعنای تعهد چین به اعمال فشار بر تهران نیست و پکن با توجه به منافع انرژی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود، همچنان رویکردی مبتنی بر مدیریت بحران، تداوم تابآوری ایران و جلوگیری از گسترش کنترلناپذیر جنگ دارد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفهایهای مطالعات بینالمللی
🌓 شناخت پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran
🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman
🌎 کانال مطالعات فرانسه 🇫🇷
@FrenchStudiesChannel
🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌎 اندرون عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین الملل
@GovernanceStudies
🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost
🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌎 اکادمی تخصصی روابط بین الملل
@InternationalAcademic
🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌎 اقتصاد آفریقا
@EcoAfrican
🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌎 ترجمه ی متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانهوشمالآفریقا
@mena_news_analysis
🌎 مجله حقوق بینالملل بنیان 🇺🇳📚
@Bonianjournal
🌎 اتاق آمریکا 🇺🇸
@OtaqUSA
🌎 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌎 باب عالی (مطالعات ترکیه)
@babe_ali
🌎 شبکه علمی "عدد"
@ADAD_SN
🌎 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوریهای راهبردی
@ctst_org
🌎 جستار میانفرهنگی و مطالعات ترکیه 🇹🇷
@j_sabourii
🌎 مطالعات بریتانیا
@british_study
🌎 مروری بر اقتصاد جهانی
@worldeconomicsreview
🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بینالملل
@bookdiplomacy
🌎 پادکست جغراسیا
@joghrasia
🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌎 ویرتو | مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir
🌎 دیدهبان جهانی|رصد رسانهها و اندیشکدهها با هاشمزادگان
@DrHashemzadegan
🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌎 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا🇺🇸
@The_CUSS
🌎 ژانوس سیاست
@mousavi2025
🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌎 چین و ماچین 🇨🇳
@china_Reivew
🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌎 ژئواکونومیک نیوز
@GeoecoNEWS
🌎 مروری بر سیاست جهانی
@worldpoliticsreview
🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌎 مرکز مطالعات راهبردی پاکستان
@pakistanstudies_ir
🌎 درسگفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist
🌎 تحلیل در رشته علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss
🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌓 آساپژوهی 🇩🇪آلمان 🇨🇭سوئیس 🇦🇹اتریش
@dach_studien
🌓 مطالعات تخصصی حقوق بشر
@ngoodvv
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐نشست تهران از دو زاویه؛ میان امنیت منطقهای درونزا و مهار از طریق مذاکره
#مقاله_تحلیلی
#غرب_آسیا
📝کامران کرمی
🔸نشست چهارجانبه تهران میان ایران و مقامهای ارشد پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را نمیتوان صرفا تلاشی برای کاهش تنشهای مقطعی دانست؛ اهمیت راهبردی آن در بستر شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید، تردید درباره کارآمدی تضمینهای امنیتی آمریکا و تشدید پیوند میان بحرانهای خلیج فارس، دریای سرخ و محیط پیرامونی ایران قرار دارد. در این چارچوب، گفتوگو درباره امنیت منطقهای میتواند حامل دو منطق متفاوت باشد: مشارکتدادن ایران در سازوکاری امنیتی درونزا یا مدیریت و مهار رفتار راهبردی تهران از طریق ترکیب دیپلماسی، فشار و تهدید نظامی.
💢آیا نظم امنیتی منطقهای جدیدی در حال شکلگیری است؟
🔹حضور مقامات بلندپایه امنیتی اعضای پیمان دفاعی مکه در کنار ایران، نشاندهنده افزایش نااطمینانیهای امنیتی و محدودیت اتکای صرف به تضمینهای خارجی است. کاهش تنش، تقویت گفتوگو و حمایت از تلاشهای میانجیگرانه پاکستان و قطر از محورهای این رایزنیها بوده و مقامهای ایرانی نیز بر امکان شکلگیری سازوکارهای امنیتی مبتنی بر منافع کشورهای منطقه تأکید کردهاند. بااینحال، برگزاری نشست بهخودیخود نشانه شکلگیری نظم امنیتی جدید نیست؛ اهمیت اصلی در منطق راهبردی ابتکار و توانایی طرفها برای تبدیل تماس سیاسی به قواعد رفتاری نهفته است.
💢گسترش ترتیبات امنیتی منطقهای و امکان مشارکت ایران
🔹در خوانش نخست، نشست تهران بخشی از تلاش منطقهای برای کاهش وابستگی امنیتی به بازیگران فرامنطقهای و بازتعریف مناسبات امنیتی بر مبنای مشارکت کشورهای منطقه است. مفهوم «امنیت درونزا» فراتر از کاهش حضور قدرتهای خارجی، به توانایی کشورهای منطقه برای ایجاد ترتیبات مشترک بدون حذف یکدیگر از معادله امنیتی اشاره دارد. بر اساس نظریه مجموعه امنیت منطقهای بری بوزان و اوله ویور، امنیت کشورها بهواسطه نزدیکی جغرافیایی و پیوندهای متقابل به یکدیگر وابسته است؛ بنابراین، امنیت ایران، عربستان و دیگر کشورهای پیرامونی خلیج فارس را نمیتوان مستقل از برداشتهای تهدیدآمیز و ناامنیهای متقابل تحلیل کرد.
🔹بااینحال، مشارکت ایران در چنین روندی مستلزم متوازنکردن ملاحظات تهدید، منافع و امتیازهاست. آنچه تهران ضرورت بازدارندگی میداند، ممکن است در محاسبات ریاض منبع نااطمینانی تلقی شود و تضمینهای موردنظر عربستان نیز از نگاه ایران به محدودسازی آزادی عمل راهبردی تعبیر شود. ازاینرو، اعتمادسازی به معنای کنارگذاشتن اختلافها نیست، بلکه مستلزم ترسیم خطوط قرمز روشن و ایجاد فضای انعطاف و نرمش متقابل است.
💢احاله مسئولیت امنیتی و مهار ایران از مسیر مذاکره
🔹در خوانش دوم، تماس با تهران ممکن است نه مقدمه معماری امنیتی فراگیر، بلکه بخشی از تلاش برای مدیریت بحران و انتقال بخشی از مسئولیت مهار ایران به بازیگران منطقهای باشد. در این برداشت، تقویت هماهنگی دفاعی عربستان، پاکستان و ترکیه، همزمان با گشودن کانال مذاکره با ایران، میتواند هزینههای تقابل را کنترل کند و بر محاسبات امنیتی تهران اثر بگذارد. «مهار از طریق مذاکره» در این چارچوب، ترکیبی از بازدارندگی، فشار دیپلماتیک و مذاکره است؛ رویکردی که لزوما به معنای خروج آمریکا از منطقه نیست، بلکه میتواند انتقال بخشی از مسئولیت مدیریت بحران به شرکای منطقهای را دربرگیرد.
🔹اگر این ابتکار در پی کاهش تنش و فراهمکردن زمینه بازگشت به مذاکره با واشنگتن، همراه با ترسیم خطوط قرمز درباره رفتار منطقهای و امنیت دریایی باشد، میتواند برای ترامپ نیز جذابیت عملی داشته باشد. همچنین، اگر ایران گفتوگو را مقدمه تحمیل محدودیتهای یکطرفه یا تثبیت ائتلافی علیه خود تلقی کند، انگیزهای برای پذیرش ترتیباتی با هزینههای راهبردی روشن و منافع نامطمئن نخواهد داشت.
🔹در نهایت، تفاوت دو خوانش در نسبت میان مشارکت و مهار قرار دارد و این دو منطق ممکن است همزمان در محاسبات طرفها حضور داشته باشند. معیار سنجش اهمیت نشست، استمرار کانالهای تماس، شکلگیری سازوکارهای مشخص درباره یمن، امنیت دریایی در تنگه هرمز و بابالمندب و جلوگیری از گسترش درگیریهاست.
✅نشست تهران نه نقطه تولد نظمی امنیتی تازه، بلکه آزمونی برای سنجش ظرفیت منطقه در تبدیل گفتوگو به تعهد و تعهد به رفتار پایدار است. امنیت پایدار زمانی امکانپذیر خواهد بود که همکاری برای همه طرفها قابل دفاع باشد و هیچ بازیگری امنیت خود را در ناامنسازی دیگری جستوجو نکند. فاصله میان ابتکار دیپلماتیک و معماری امنیتی واقعی، در توانایی تبدیل تفاهمهای حداقلی به قواعدی نهفته است که در نخستین بحران منطقهای فرو نریزند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
💢لولا و چپگرایان، پیروز انتخابات ریاستجمهوری برزیل
#تعقیب_روند
#آمریکای_لاتین
#برزیل
🔸لولا داسیلوا، رئیسجمهور چپگرای برزیل، در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ با کسب ۵۱٫۷۹ درصد آرا در برابر ۴۸٫۲۱ درصد آرای فلاویو بولسونارو، پیروز شد. اختلاف حدود ۴٫۴ میلیون رأی میان دو نامزد، زمینه را برای چهارمین دوره ریاستجمهوری لولا فراهم کرده است.
🔸فلاویو بولسونارو، پسر رئیسجمهور پیشین برزیل، نتیجه انتخابات را نپذیرفته و از قصد خود برای درخواست ابطال آن خبر داده است. او به تمدید دوساعته زمان رأیگیری، نابرابری در دسترسی رأیدهندگان و محدودیت نظارت بر شمارش آرا اعتراض کرده، اما این ادعاها هنوز اثبات نشدهاند. ثبت رسمی شکایت نیز تاکنون تأیید نشده و با توجه به اختلاف قابلتوجه آرا، احتمال ابطال انتخابات پایین ارزیابی میشود.
🔸نتایج این انتخابات شکاف قابل توجهی با دادههای نظرسنجیها داشت. در اغلب نظرسنجیهای نهایی، بولسونارو جلوتر از لولا قرار گرفته و به طور میانگین حدودا ۵۱٪ رأی به دست آورده بود. پیروزی لولا بر بولسونارو را میتوان حاصل تداوم حمایت گسترده طبقه کارگر و قدرت سازماندهی مردمی و خیابانی دانست. همچنین، تضعیف اعتبار شعارهای امنیتی بولسونارو و وزن بالای جمعیت کاتولیک برزیل از دیگر عوامل مؤثر در این پیروزی ارزیابی میشوند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آیا حمایت ترامپ، نتانیاهو را پیروز انتخابات خواهد کرد؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل
📝محمدحسین پورعلی اقبالی
🔹هفته گذشته دونالد ترامپ در اقدامی بیسابقه با انتشار توییتی رسماً به حمایت از بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر فعلی اسرائیل در انتخابات این رژیم پرداخت. ترامپ با تاکید بر «ضرورت پایان دادن به کار ناتمام ایران از طریق نخستوزیری مجدد نتانیاهو»، از جامعه اسرائیل خواست تا با رأی به نخستوزیر فعلی، مقدمات این هدف را فراهم کنند. پس از این انتشار این اعلامیه، نتانیاهو به تمجید از اظهارات ترامپ پرداخته و بخشی از کمپین تبلیغاتی خود را متمرکز بر همکاری خود با ترامپ در دولت آینده برأی مقابله با تهدیدات ایران کرد.
💢تاثیر حمایت ترامپ بر سبد رأی نتانیاهو
🔹بررسی آخرین نتایج نظرسنجیهای منتشر شده توسط رسانههای مختلف رژیم صهیونیستی نشان میدهد که حمایت ترامپ از نتانیاهو در انتخابات پیش رو، تقریباً هیچ تاثیری بر نتایج نظرسنجیها نداشته و همچنان ائتلاف دولتی فعلی، با اختلاف معناداری نسبت به اکثریت پارلمانی، از تشکیل کابینه عاجز خواهد بود. بنابر نتایج ۴ نظرسنجی معتبر رژیم صهیونیستی، ائتلاف دولتی فعلی به رهبری نتانیاهو، در انتخابات ۵ آبان تنها حدود ۴۸ تا ۵۱ کرسی در کنست کسب خواهد کرد و این به معنی ناتوانی این ائتلاف در رسیدن به اکثریت پارلمانی و تشکیل دولت خواهد بود.
💢احزاب راستگرای کوچک، بلای جان نتانیاهو
🔸یکی از چالشهای اساسی نتانیاهو در انتخابات اخیر، شکل گیری احزاب راستگرای جدیدی است. این احزاب اولاً توان عبور از آستانه انتخاباتی ۳.۲۵ درصد را نداشته و ثانیاً با جذب بخشی از آرای احزاب ائتلاف دولتی، منجر به تضعیف سبد رأی این احزاب میشوند. این احزاب کوچک و تازه تاسیس روی هم رفته به میزان ۷ کرسی در پارلمان اسرائيل رأی خواهند آورد، اما به این دلیل که هر یک به صورت جداگانه در انتخابات شرکت میکنند، هیچ کدام توان کسب حد نصاب لازم برای ورود به کنست را نداشته و به این طریق، آرای جریان طرفدار نتانیاهو را هدر میدهند. به همین دلیل نتانیاهو و جریان همپیمان او در روزهای اخیر تمام تلاش خود برای انصراف این احزاب از انتخابات را به کار گرفتهاند که این تلاشها تا به امروز نتیجه نداشته است.
💢اختلافات درونی میان احزاب ائتلاف دولتی
🔸از سوی دیگر، اکنون میان احزاب ائتلاف دولتی به رهبری نتانیاهو نیز اختلافات گستردهای درگرفته که تداوم این اختلافات میتواند حتی در صورت پیروزی همپیمانان نتانیاهو، شرایط را برای تشکیل کابینه جدیدی به رهبری نتانیاهو دشوار کند. از طرفی احزاب حریدی با اصرار بر خواسته اصلی خود، یعنی تداوم معافیت سربازی حریدیان، شرط اصلی خود برای ورود به ائتلاف با نتانیاهو را تصویب قانونی برای دائمی کردن این معافیتها عنوان کردهاند و از سوی دیگر نیز احزاب صهیونیست مذهبی به شدت با این معافیتها مخالفت میکنند.
🔸در این میان، اکنون کنترل منصب وزارت جنگ نیز به یکی از اختلافات اساسی در بدنه ائتلاف دولتی تبدیل شده است. از سویی بنگویر شرط خود برای ورود به ائتلاف با نتانیاهو را در اختیار گرفتن وزارت جنگ عنوان کرده است و از سوی دیگر نیز نتانیاهو اعلام کرده است که منصب وزارت جنگ متعلق به حزب لیکود بوده و به هیچ حزب دیگری واگذار نخواهد شد. مجموع این تنشها اکنون به چالشی جدی برای ائتلاف نتانیاهو تبدیل شده است.
💢ائتلاف فراگیر؛ راه نجات نتانیاهو از باتلاق سیاسی
🔸یکی از سناریوهایی که اخیراً به شدت بر روی آن مانور داده میشود، تشکیل ائتلافی فراگیر از احزاب صهیونیستی است که در آن احزاب پر طرفدار صهیونیستی با تشکیل دولت وحدت ملی، اختلافات خود را کنار گذاشته و کابینهای مشترک تشکیل دهند. اما با توجه به اظهارات اخیر سران جریان اپوزیسیون و نیز عبرتگیری آیزنکوت از سرنوشت بنی گانتز، وقوع این سناریو بعید به نظر میرسد، مگر این که فشارهای پسا انتخاباتی ترامپ بر احزاب اپوزیسیون بتواند شرایط را به سود نتانیاهو تغییر دهد.
✅بنابر آخرین اخبار و شواهد موجود، به نظر میرسد نتانیاهو و احزاب همپیمان او، دشواریهای فراوانی برای تشکیل کابینه داشته و حتی حمایت بیسابقه رئیسجمهور آمریکا از نتانیاهو نیز نتوانسته شرایط را به نفع نخستوزیر فعلی اسرائیل تغییر دهد. ناتوانی نتانیاهو در ورود ضربات جدی به نظام جمهوری اسلامی، مسائل مربوط به ۷ اکتبر، قانون سربازی حریدیان، اصلاحات قضایی مورد تاکید نتانیاهو و مجموعهای از این موارد اکنون به چالشهایی جدی برای نتانیاهو تبدیل شده است که اعتماد دوباره جامعه اسرائیل به حزب متبوع او را به شکل بیسابقهای کاهش داده است. کاهش تعداد کرسیهای حزب لیکود از ۳۲ کرسی انتخابات ۲۰۲۲ به ۱۸ تا ۲۱ کرسی در نظرسنجیهای اخیر، خود موید این مسئله است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐چالشهای روسیه در جنگ با اوکراین: دشواریهای پنهان در پسِ پیشرویهای تاکتیکی
#تحلیل_کوتاه
#روسیه #اوکراین
📝محمدحسین معصومزاده
🔹اگرچه ماشین جنگی روسیه در پاییز ۲۰۲۶ در جبهههایی نظیر دونباس (بهویژه محور دوبروپیلیا و حومه کراماتورسک) و زاپوروژیه دستاوردهای ارضی محدودی کسب کرده است، اما بررسی دقیقتر نشان میدهد که مسکو در حال گذار به جنگی تمامعیار و فرسایشی است. طولانیشدن جنگ، هزینههای نگهداری مناطق تصرفشده و تغییر تاکتیکهای اوکراین، معادلات هزینه-فایده روسیه را تغییر داده است. در این نوشتار مهمترین چالشهای نظامی و اقتصادی روسیه را بررسی میکنیم.
💢از چالشهای لجستیک خط مقدم تا آسیبپذیری در عمق خاک
🔸نخستین چالش نظامی روسیه، پدیدهای است که تحلیلگران نظامی روس از آن با عنوان «سندرم پرچم» یاد میکنند. در بسیاری از محورها، گروههای هجومی کوچک روسی موفق به نفوذ به روستاها و برافراشتن پرچم میشوند، اما این حضور به معنای کنترل تثبیتشده نیست. استفاده گسترده اوکراین از پهپادهای انتحاری و بمبافکنهای سنگین پهپادی (نظیر بابا یاگا)، خطوط تدارکاتی و لجستیک را بهشدت تحت فشار قرار داده است. سربازان روسی که به مناطق جدید نفوذ میکنند، غالباً برای دریافت آب، غذا و مهمات دچار مشکل میشوند و همین امر میتواند تلفات پیادهنظام را افزایش دهد و مناطق تصرفشده را به مناطق خاکستری تبدیل کند. با این حال، ارتش روسیه با استفاده از پهپادهای فیبر نوری و سامانههای خودکار سعی در جبران این ضعف دارد.
🔸دومین چالش، گسترش جنگ به عمق خاک روسیه و هدف قرار گرفتن زیرساختهای فناوری است. اوکراین با تغییر دکترین خود، حملات انبوه پهپادی (با برد تا ۱۵۰۰ کیلومتر) را به سمت شمال غرب روسیه و مناطق پیشتر امن هدایت کرده است. حملات به دیتاسنترهای حیاتی (نظیر دیتاسنترهای یاندکس در ولادیمیر و ویکی در سنپترزبورگ) در مقاطعی باعث اختلالات موقت در سامانههای رباتیک نظامی و ارتباطات خطوط مقدم شد؛ هرچند این شبکهها با ظرفیتهای جایگزین پایداری خود را بازیابی کردند.
🔸همچنین، پدافند هوایی روسیه با فرسایش و کمبود پرتابه مواجه است. پهپادهای اوکراینی با پرواز در ارتفاع پست و مسیرهای پیچیده (گاهی با عبور از حریم هوایی کشورهای ثالث برای دور زدن رادارها)، فشار مضاعفی بر سامانههای پدافندی روسیه وارد کردهاند. این امر فرماندهی نظامی روسیه را مجبور کرده بخشی از توان پدافندی خود را از جبههها خارج کرده و برای حفاظت از شهرهایی نظیر مسکو و سنپترزبورگ مستقر کند.
💢فشارهای زنجیره تأمین انرژی و چالشهای بودجهای
🔸در بعد اقتصادی، روسیه وارد مرحله حساسی از تخصیص منابع شده است. افزایش سهم بودجه نظامی در برنامهریزی مالی سال ۲۰۲۷، دولت روسیه را ناگزیر به تعدیل منابع بخشهای عمومی نظیر آموزش و رفاه اجتماعی کرده است. این اقتصاد جنگی، اگرچه کارخانههای تسلیحاتی را فعال نگه داشته، اما به کمبود شدید نیروی کار متخصص، افزایش تورم و فرسایش سرمایه اجتماعی منجر شده است.
🔸یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی مسکو، بحران صنعت پالایش و صادرات فرآوردههای نفتی است. حملات مداوم پهپادهای اوکراینی به پالایشگاهها، پایانههای نفتی (نظیر ترمینال نووشاختینسک در روستوف و مخازن سنپترزبورگ) و هدف قرار دادن ناوگان سایه روسیه در دریای سیاه، ظرفیت پالایشی روسیه را کاهش داده است. این امر باعث شده روسیه برای تأمین تقاضای داخلی و صادراتی دچار مضیقه شود و هزینههای بیمه و حملونقل دریایی کشتیهای روسی افزایش یابد.
🔸چالش دیگر، تحمیل هزینههای جنگ به بخش خصوصی است. محدودیت پوشش سراسری پدافند برای تأسیسات صنعتی باعث شده اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه اعلام کند شرکتهای بزرگ موظفاند با هزینه شخصی، سامانههای پدافندی (نظیر جنگ الکترونیک و حتی سامانههای لیزری و توپخانهای) را برای محافظت از پالایشگاهها و انبارهای خود (مانند انبارهای تخریبشده اوزون) خریداری کنند. این مالیات پنهان جنگی، سودآوری صنایع روسیه را کاهش میدهد.
✅اگرچه روسیه همچنان از برتری کمی در نیروی انسانی و تجهیزات سنگین برخوردار است و ابتکار عمل را در بخشهایی از جبهه زمینی در دست دارد، اما ماشین جنگی این کشور هزینهای نامتناسب برای دستاوردهای خود میپردازد. چالشهای روسیه از تسخیر مواضع جدید فراتر رفته و به حفظ لجستیک، دفاع از زیرساختهای حیاتی در عمق خاک و ثبات اقتصاد غیرنظامی در برابر هزینههای ارتش تغییر ماهیت داده است. تداوم حملات اوکراین به شریانهای انرژی و فناوری روسیه نشان میدهد جنگ وارد مرحله فرسایش سیستمی شده است؛ مرحلهای که حفظ تابآوری زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی روسیه، به اندازه پیروزی در خطوط مقدم دونباس تعیینکننده خواهد بود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐فرانسه در بحران؛ ریشههای اعتراضات و پیامدهای سیاسی
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#فرانسه
📝علی محبی
🔹روز شنبه، یکی از گستردهترین موجهای اعتراضی سالهای اخیر سراسر فرانسه را فرا گرفت. بر اساس آمار وزارت کشور فرانسه، ۵۵۰ هزار نفر و بنا بر برآورد معترضان، بیش از ۸۰۰ هزار نفر در این اعتراضات شرکت کردند. در حالی که دهها راهپیمایی مسالمتآمیز در نقاط مختلف کشور برگزار شد، برخی مناطق نیز شاهد درگیریهای بسیار خشونتآمیز میان معترضان و نیروهای پلیس بودند که منجر به تخریب و غارتگری و مجروحین از هر دو طرف شد. رئیسجمهور فرانسه، عوامل این خشونتها را منشعب از چپ افراطی دانست و آنان را به اعمال خشونتی مهارنشدنی متهم کرد. این تحولات، بار دیگر توجهها را به ریشههای ساختاری اعتراضات معطوف کرده است.
💢دلایل و ریشههای اعتراضات
🔸بحران نظام آموزشی: جرقه اولیه اعتراضات در اواخر سپتامبر و در واکنش به وضعیت نامناسب نظام آموزشی فرانسه زده شد. اگرچه دولت مدعی افزایش ۱۷ درصدی بودجه آموزش است، با در نظر گرفتن تورم ۲۲ درصدی و افزایش تعداد دانشآموزان از ۲.۶ میلیون به ۳ میلیون نفر طی ۹ سال گذشته، ظرفیت واقعی تأمین مالی این بخش با افتی قابلتوجه مواجه شده است؛ بهگونهای که برآورد مطرحشده از کاهش ۲۰ درصدی بودجه آموزشی حکایت دارد. همزمان، رشد جمعیت دانشآموزی به کمبود معلم در مدارس انجامیده و عدم افزایش متناسب ظرفیت آموزش عالی، نارضایتی و فرسودگی فزایندهای را در میان دانشآموزان ایجاد کرده است.
🔸تشدید نابرابری اقتصادی: اعتراضات بهتدریج از مطالبات آموزشی فراتر رفت و به بیان نارضایتی گستردهتر از نابرابریهای اقتصادی و رفاهی تبدیل شد. بدهی عمومی فرانسه از حدود ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۱۹۷۰ به ۱۲۰ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. در مقابل، ثروت خصوصی تحت تأثیر سیاستهای اقتصادی سالهای اخیر با سرعت زیادی رشد کرده و از ۳۰۰ درصد به ۶۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است؛ ثروتی که تمرکز آن بهشدت به سود ثروتمندترین دارندگان داراییهای مالی بوده است. در نتیجه، با وجود افزایش قابلتوجه ثروت انباشته ملی، شرایط اقتصادی، بهویژه برای نسل جدید، روندی نامطلوب پیدا کرده است. این شکاف میان رشد ثروت کلان و دشواریهای معیشتی، یکی از زمینههای اصلی گسترش نارضایتی اجتماعی محسوب میشود.
💢پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی اعتراضات
🔸گستردگی اعتراضات و تشدید درگیریها میان بخشی از معترضان و نیروهای پلیس، میتواند پیامدهای مهمی برای آرایش سیاسی فرانسه به همراه داشته باشد.
🔸نخست، با نزدیکشدن انتخابات ریاستجمهوری، احتمال تقویت پایگاه رأی جریانهای راست و چپ افراطی و تضعیف جریانهای میانهرو و حامی دولت افزایش مییابد. تشدید خشونتها میتواند مطالبه عمومی برای برقراری امنیت و نظم را تقویت کند؛ موضوعی که جریان راست افراطی فرانسه بر آن تأکید ویژهای دارد. مارین لوپن، رهبر حزب اجتماع ملی، پس از خشونتهای ۱۷ اکتبر، بهجای تمرکز صرف بر جریانهای چپ، مکرون و دولت او را مسئول شکلگیری خشم عمومی معرفی کرد. او همچنین کوشید خود را مدافع الگویی از حکمرانی نشان دهد که به مطالبات مردم گوش میدهد، تصمیم میگیرد و نظم را برقرار میکند.
🔸در مقابل، جریانهای چپ افراطی با تأکید بر مقابله با سرکوب و خشونت پلیس، از حق اعتراض مسالمتآمیز دفاع کرده و همزمان خشونت معترضان را محکوم میکنند. این رویکرد تلاشی برای جذب حمایت بیشتر در میان نسل جوان و گروههای معترض است که موثر ارزیابی میشود.
🔸دوم، تداوم ناآرامیها میتواند فشار بر دولتهای اروپایی برای اتخاذ سیاستهای اقتصادی و رفاهی پاسخگوتر را افزایش دهد. چنین فشاری، بهطور غیرمستقیم آزادی عمل آمریکا برای تداوم سیاستهای مداخلهجویانه در خاورمیانه را محدود کند. در این چارچوب، در صورت تصمیم واشنگتن برای تنش بیشتر و حمله به زیرساختهای ایران، دولتهای اروپایی ممکن است تحت تأثیر فشارهای داخلی، مخالفت عملی جدیتری با چنین اقدامی نشان دهند.
🔸سوم، تداوم بیثباتی داخلی در فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی میتواند فرصتهای بیشتری برای روسیه فراهم کند تا راهبرد جنگ هیبریدی خود علیه اروپا را پیش ببرد و از شکافهای سیاسی و اجتماعی موجود برای تشدید فشار بر دولتهای اروپایی بهرهبرداری کند.
✅اعتراضات فرانسه را باید فراتر از واکنشی مقطعی به مشکلات آموزشی تحلیل کرد. همپوشانی نارضایتیهای اقتصادی، نابرابری اجتماعی، بحران نمایندگی سیاسی و شکاف میان حکومت و نسل جوان، زمینه گسترش این اعتراضات را فراهم کرده است. پیامدهای این تحولات نیز میتواند از تغییر موازنه نیروهای سیاسی در داخل فرانسه فراتر رود و بر انسجام اروپا، روابط فراآتلانتیکی و معادلات ژئوپلیتیکی تأثیر بگذارد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐منع حجاب در جمهوری آذربایجان؛ از ریشههای داخلی تا ابعاد خارجی
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_قفقاز
#آذربایجان
📝احسان فلاحی
🔹اعتراضات اخیر در جمهوری آذربایجان عمدتاً حول محدودیتهای پوشش در مدارس شکل گرفته و منجر به کنترل شبکههای اجتماعی و بازداشت تعداد زیادی از معترضان شده است.
💢شرح رویداد
🔸در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، هیئت وزیران آذربایجان مصوبه شماره ۳۰۹ را درباره اصلاح مقررات لباس فرم مدارس دولتی تصویب کرد. مصوبه بدون نامبردن صریح از حجاب، پوشش ناسازگار با لباس متحدالشکل را ممنوع و تعیین الزامات را به شوراهای مدارس واگذار کرد. برخی مدارس این بند را به ممنوعیت حجاب تعبیر کردهاند. در ۶ اکتبر نیز مصوبه شماره ۳۲۵ درباره پوشش سکولار معلمان تصویب شد.
🔸با اجرای مقررات، گزارشهایی در خصوص جلوگیری از ورود دختران و معلمان محجبه به کلاسها منتشر شد. در چند شهر از جمله باکو، دانشآموزان دختر و پسر کلاسها را تحریم کردند و شعار «حجاب مانع تحصیل نیست» سر دادند. انتشار تصاویر اعتراضات، به محدودیت شبکههای اجتماعی و بازداشت فعالان انجامید.
💢سابقه تاریخی
🔸این نخستین بحران حجاب در مدارس آذربایجان نیست. در دسامبر ۲۰۱۰، اعلام الزام لباس متحدالشکل از سوی وزیر آموزش بهعنوان ممنوعیت حجاب تفسیر شد؛ حدود هزار نفر در باکو تجمع کردند و شماری بازداشت شدند. اعتراضات در سال ۲۰۱۱ نیز ادامه یافت. دولت نیز آن زمان بر اجرای لباس فرم، نه ممنوعیت حجاب، تأکید داشت. اکنون محدودیتها بر تصمیمهای مکتوب دولت استوار است و معلمان را نیز دربر میگیرد.
💢استدلال موافقان و مخالفان مصوبه ۳۰۹
🔸دولت و موافقان میگویند مدرسه محل آموزش عمومی است و نباید عرصه تمایزات مذهبی یا رقابت ایدئولوژیک باشد. بهزعم آنان، لباس متحدالشکل میتواند تفاوتهای ظاهری میان دانشآموزان را کاهش دهد. وزارت کشور نیز بازداشتها را نه ناشی از برخورد با مذهب، بلکه به دلیل اخلال در نظم عمومی و آسیب به مدارس اعلام کرده است.
🔸مخالفان، مقررات مبهم را تلاشی برای جلوگیری عملی از حجاب میدانند. آنان منع ورود محجبهها را نشانه آن میدانند که لباس فرم بهانه محدودیت است. حجاب بخشی از هویت شخصی است و دولت نباید افراد را مجبور به انتخاب بین اعتقادات دینی و حق تحصیل کند. منتقدان میگویند دولت با برجستهکردن گزاره خطر افراطگرایی مذهبی، تلاش دارد تا اعتراضها را امنیتی و به تهدید خارجی منتسب میکند.
💢ابعاد خارجی اعتراضات: رویکرد ترکیه، ایران و اسرائیل
اعتراضات اخیر در جمهوری آذربایجان، علاوه بر ابعاد داخلی، میتواند در چارچوب رقابت منطقهای بر سر نفوذ سیاسی و مذهبی نیز بررسی شود.
🔸ترکیه؛ دفاع از آزادی مذهبی و چالش حاکمیت ملی باکو: محدودیت حجاب اکنون به اختلافی جدی میان آذربایجان و ترکیه تبدیل شده است. مشاور رئیسجمهور ترکیه در ۱۲ اکتبر جلوگیری از ورود دانشآموزان محجبه را غیرقابلقبول خواند. حزب حاکم آذربایجان این اظهارات را پوپولیستی خواند و درخصوص مداخله ترکیه در امور داخلی آذربایجان هشدار داد. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه نیز در سفر ۱۵ اکتبر خود به آذربایجان خواستار حل این مشکل از طریق گفتوگو شد.
🔸ایران؛ نگرانی از نفوذ مذهبی و خطر امنیتیشدن بحران: باکو نسبت به فعالیت مذهبی ایران بسیار حساس است. علی رغم سکوت مسئولان ایرانی، اما رسانههای ایرانی بر آزادی مذهبی و حق آموزش افراد محجبه تأکید کردهاند. مجمع ملی سازمانهای غیردولتی آذربایجان در ۱۱ اکتبر رسانههای ایران را به «حملات اطلاعاتی» علیه آذربایجان متهم کرد؛ سفارت ایران این اتهامات را رد کرد. شواهد قابل اتکایی از دخالت ایران در اعتراضات وجود ندارد؛ بااینحال، باکو نگران نفوذ گفتمان مورد حمایت ایران در میان معترضان است.
🔸تبدیل اعتراضات به ریسک ژئوپلیتیکی برای اسرائیل: منافع اسرائیل در جمهوری آذربایجان عمدتاً به همکاریهای امنیتی، انرژی و قرابت جغرافیایی آذربایجان به ایران مربوط میشود. تشدید اختلافات آذربایجان با ترکیه و ایران ممکن است غیرمستقیم به سود اسرائیل باشد، اما پیوند خوردن محدودیت حجاب به رابطه دولت آذربایجان با اسرائیل میتواند هزینه سیاسی همکاری باکو و تلآویو را افزایش دهد. بنابراین اسرائیل میکوشد ضمن حفظ همکاری، با معرفیشدن بهعنوان عامل محدودیتها مقابله کند.
✅اعتراضات آذربایجان صرفاً درباره حجاب نیست، بلکه کشمکشی بر سر مرزهای هویت مجاز در فضای عمومی تحت حاکمیت دولتی توتالیتر است. دولت میکوشد از مسیر آموزش نظم نمادین مطلوب خود را بازتولید کند، اما مقاومت اجتماعی چالشهای این رویکرد را آشکار میسازد. حضور دختران باحجاب و بیحجاب و پسران در اعتراضات نشان میدهد مسئله به مقاومت در برابر تحمیلهای دولتی ارتباط یافته است.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آیا نتانیاهو با ورود به جنگی جدید، انتخابات را به تعویق خواهد انداخت؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل
🔹بنابر مصوبه کنست، انتخابات پارلمانی رژیم اسرائيل در روز سه شنبه ۵ آبان برگزار خواهد شد و بر همین اساس، اکنون احزاب و جریانهای سیاسی در اسرائيل کمتر از ۱۲ روز فرصت دارند تا وضعیت خود در افکار عمومی اسرائيل را بهبود بخشیده و سبد رای خود را تقویت کنند.
💢وضعیت نامطلوب ائتلاف نتانیاهو در نظرسنجیها
🔹مطابق آخرین نظرسنجیهای انتخاباتی، ائتلاف دولتی فعلی به رهبری نتانیاهو از وضعیت خوبی در میان افکار عمومی جامعه اسرائيل برخوردار نبوده و این مسئله میتواند منجر به شکست این بلوک سیاسی در انتخابات آتی شود. آخرین نتایج نظرسنجیهای معتبر اسرائیلی تعداد کرسیهای جریان ائتلاف دولتی در انتخابات آتی را بین ۴۹ تا ۵۵ کرسی ارزیابی کردهاند که کسب این تعداد کرسی به معنی ناکامی قطعی این جریان در تشکیل دولت خواهد بود.
🔹از طرفی اکنون در میان احزاب همپیمان نتانیاهو نیز اختلافاتی به وجود آمده و برخی چهرهها نظیر بن گویر و عوفر وینتر با انتقاد از عملکرد نتانیاهو، احتمال جدایی خود از ائتلاف با نخست وزیر فعلی را مطرح کردهاند. حتی در میان احزاب حریدی نیز، اکنون بر سر ائتلاف با نتانیاهو در انتخابات آتی، تردیدهایی به وجود آمده است. مجموع این مسائل سبب شده است تا اکنون نتانیاهو بیش از پیش نگران سرنوشت سیاسی خود در فردای انتخابات باشد.
💢احتمال تعویق انتخابات
🔸یکی از ابزار نتانیاهو برای جلوگیری از شکست، تلاش برای تعویق برگزاری انتخابات خواهد بود. مطابق قوانین اسرائيل و اظهارات رئیس کمیته مرکزی انتخابات، در صورت وقوع شرایط اضطراری، اگر امکان برگزاری انتخابات فراهم نباشد، امکان تعویق انتخابات تا موعدی که شرایط برگزاری آن مهیا شود، وجود خواهد
داشت.
🔸بر اساس ماده ۹ قانون پایه کنست، تمدید دوره فعالیت پارلمان فراتر از موعد قانونی فقط در صورت وجود شرایط ویژهای که مانع برگزاری انتخابات در زمان مقرر شوند، امکان پذیر است. این تصمیم باید در قالب قانون و با رای موافق دو سوم از اعضای کنست تصویب شود. بلافاصله پس از رفع شرایط اضطراری، انتخابات باید برگزار شود.
🔸بنابراین در این چارچوب، دولت میتواند با اعلام وضعیت اضطراری خواستار تشکیل جلسه فوقالعاده کنست برای بررسی تمدید دوره شود و در صورت تصویب این قانون با موافق دو سوم اعضا، کمیته مرکزی انتخابات مکلف میشود تا با بررسی وضعیت امنیتی، زمان فراهم شدن شرایط برای برگزاری انتخابات را اعلام کند.
💢سابقه تعویق انتخابات در اسرائيل
🔸در سال ۱۹۷۳ و پس از وقوع عملیات یوم کیپور، برگزاری انتخابات پارلمانی رژیم اسرائیل به مدت ۲ ماه به تعویق افتاد. پس از عملیات طوفانالاقصی نیز، برگزاری انتخابات شهرداریها به مدت ۴ ماه به تعویق افتاد. بنابراین ممکن است با ورود دوباره اسرائيل به جنگی جدید، انتخابات آتی این رژیم نیز برای مدتی به تعویق بیفتد.
💢ریسک ورود به جنگی جدید
🔸تعویق انتخابات زمانی میتواند برای نتانیاهو سودمند باشد که او بتواند با کسب دستاوردی بزرگ، سبد رای خود را تقویت کرده و خواستههای همپیمانان خود را برآورده سازد. اما در صورتی که نتانیاهو با ورود به جنگی جدید، در کسب دستاوردهای قابل توجه ناکام بماند و حتی بار دیگر اراضی اشغالی درگیر تهدیدات امنیتی فرسایشی شود، نه تنها وضعیت سبد رای او بهبود نخواهد یافت، بلکه ممکن است آرای فعلی او نیز دچار ریزش شود.
🔸به همین دلیل، اکنون ورود به جنگی جدید با ریسک بسیار بالایی برای نتانیاهو همراه خواهد بود؛ مگر اینکه او به این جمع بندی برسد که توان ورود ضربه نهایی به یکی از دشمنان خود خصوصاً ایران را دارد و یا دشمن توان پاسخگویی قاطعی به حملات رژیم اسرائيل را نخواهد داشت. تبعاً در غیر این صورت، ورود به جنگی جدید به سود نتانیاهو نخواهد بود.
✅پس از وقایع ۷ اکتبر، اعتبار ناشی از وجهه امنیتی نتانیاهو به شدت نزد افکار عمومی رژیم اسرائيل کاهش یافت و این امر سبب شد تا نتانیاهو برای بازسازی وجهه امنیتی خود، دست به تشدید تنش در جبهههای مختلف بزند. اما عدم کسب دستاورد محسوس برای رژیم اسرائیل در طی این جنگها سبب شد تا سبد رای نتانیاهو بیش از پیش دچار ریزش شود. به همین دلیل، اکنون هیچ تضمینی وجود ندارد که ورود دوباره رژیم اسرائیل به جنگی جدید، بتواند موقعیت نتانیاهو در افکار عمومی اسرائيل را تقویت کند. اما در صورتی که نتانیاهو احساس کند که غیر از ورود به جنگی جدید، راهی برای پیروزی در انتخابات برای او وجود ندارد، ممکن است دست به انتحار زده و با حمله احتمالی به ایران، تمام تلاش خود را برای کسب دستاورد ویژه و بهبود وضعیت خود در افکار عمومی اسرائیل به کار گیرد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐پوتین و ترامپ هر کدام از توافق گازوئیلی چه بدست می آورند؟
#تحلیل_کوتاه
#روسیه #اوکراین
#آمریکا
📝میلاد رضایی
ترامپ در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، پس از گفتوگو با پوتین، اعلام کرد روسیه ۳۰۰ هزار تن گازوئیل بهصورت فوری، ۵۰۰ هزار تن در نوامبر و یک میلیون تن بلافاصله پس از آن عرضه خواهد کرد. او همچنین از عرضه سه میلیون تن دیگر، مشروط به وضعیت پالایشگاههای روسیه، خبر داد؛ وعدهای که مجموع محمولهها را به حدود ۴٫۸ میلیون تن میرساند. همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا تحریم گازوئیل روسیه را تا آوریل ۲۰۲۷ موقتاً معلق کرد.
💢انگیزههای پوتین و ترامپ
🔸انگیزه ترامپ از این اقدام کاملا داخلی است. توافق در شرایط جهش قیمت سوخت و نزدیکشدن انتخابات میاندورهای اعلام شد. ترامپ حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه را مقصر معرفی میکند، اما شواهد نشان میدهد جنگ با ایران اثر بسیار بیشتری بر اختلال عرضه داشته است. از این منظر، افزایش عرضه روسیه برای واشینگتن راهی برای کاهش فشار فوری بازار و مهار پیامدهای سیاسی گرانی سوخت است.
در مقابل، دستاورد پوتین فراتر از فروش گازوئیل است. مسکو بخشی از صادرات ممنوعشده خود را از سر میگیرد و همزمان برای آمریکا انگیزهای ایجاد میکند تا با حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه مخالفت کند. به این ترتیب، واشینگتن در موضوع امنیت این تأسیسات عملاً در کنار مسکو قرار میگیرد. بنابراین، روسیه بدون ارائه هیچگونه امتیازی در مسئله جنگ، از کاهش فشار تحریمها بهرهمند میشود.
💢واکنش اوکراین
🔸واکنش اوکراین نیز بازتاب همین پیامد سیاسی است. زلنسکی توافق را «هدیه به پوتین» خواند و اعلام کرد اگر روسیه حملات به زیرساختهای انرژی اوکراین را متوقف کند، کییف نیز پالایشگاههای روسیه را هدف قرار نخواهد داد. این موضع، پیشنهاد توقف متقابل حملات است، نه پذیرش توقف یکجانبه عملیات اوکراین.
🔸بااینحال، بعید است که کییف حملات را کاملاً متوقف کند. پالایشگاهها از مؤثرترین اهرمهای فشار اوکراین هستند و حملات از جولای بخش بزرگی از ظرفیت پالایشی روسیه را از کار انداختهاند. در عین حال، اوکراین نمیتواند هزینه تقابل با واشینگتن را نادیده بگیرد، زیرا به تسلیحات آمریکا و فشار تحریمی این کشور بر روسیه وابسته است. امضای اخیر لایحه تحریم روسیه و تأیید بزرگترین قرارداد تسلیحاتی با اوکراین، اهمیت حمایت واشینگتن را برای کییف بیشتر میکند. در نتیجه، محتملترین سناریو ادامه حملات به شکلی گزینشیتر است. حمله مستقیم به پایانهها و بنادر صادراتی که محمولههای این توافق از آنها عبور میکنند، تنش با آمریکا را بالا میبرد. احتمالا اوکراین سعی میکند با حمله به زنجیره مصرف داخلی گازوئیل در روسیه، به صورت غیرمسقتیم به صادرات این کشور فشار وارد کند.
💢این توافق تا چه میزان میتواند مشکل را حل کند؟
🔸توان واقعی توافق برای حل مشکل عرضه محدود است. نخستین مانع، کمبود در خود روسیه است. میزان پالایش نفت در این کشور در ژوئن به پایینترین سطح در بیش از بیست سال رسید و تولید گازوئیل نزدیک به ۳۰ درصد افت کرد. در چنین شرایطی، تأمین تعهد اولیه در بازهای کوتاه میتواند دشوار باشد؛ بهویژه آنکه دولت روسیه تأمین نیاز کشاورزان و بخش حملونقل پیش از زمستان را در اولویت قرار داده است.
🔸مانع مهمتر آن است که بحران عرضه به روسیه محدود نمیشود. از فوریه تا اوت، صادرات خالص گازوئیل خلیج فارس و روسیه در مجموع حدود ۶٫۷ میلیون تن در ماه کاهش یافته که ۷۳ درصد آن به خلیج فارس مربوط است. در مقابل، سهم روسیه حدود یکچهارم بوده است. بنابراین، حتی افزایش صادرات روسیه نیز تنها بخشی از شکاف عرضه را پوشش میدهد و اختلال اصلی ناشی از تحولات خلیج فارس همچنان باقی میماند.
🔸افزون بر این، اجرای توافق به همان زیرساختهایی وابسته است که همچنان در معرض حمله قرار دارند. تحویل محمولههای بعدی به وضعیت پالایشگاههای روسیه مشروط است و ادامه حملات اوکراین میتواند حجم واقعی عرضه را کاهش دهد. در نتیجه، وعدهای که قرار است بازار را آرام کند، خود به تحولات جنگ وابسته است و تضمینی برای تحقق کامل آن وجود ندارد.
✅این توافق شاید قیمتها را اندکی تعدیل کند، اما اثر اصلی آن سیاسی است. واشینگتن فرصتی برای کاهش کوتاهمدت فشار بازار به دست میآورد، درحالیکه روسیه بدون امتیاز متقابلی از تخفیف تحریمها بهرهمند میشود، با اسم ترامپ از پالایشگاههای خود محافظت میکند و همزمان، زمینه اختلاف میان واشینگتن و کییف بر سر یکی از مهمترین اهرمهای فشار بر مسکو تقویت میشود. به همین دلیل، دستاورد سیاسی توافق برای روسیه بزرگتر از اثر آن بر توازن عرضه و تقاضای گازوئیل در ایالات متحده است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آینده مبهم آلمان؛ دولت نامحبوب و راست افراطی قدرتمند
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#آلمان
📝علی محبی
🔹نظام سیاسی آلمان پس از ۱۹۴۵ که بر پایه ثبات و بایکوت احزاب افراطی بنا شده بود، در پاییز ۲۰۲۶ سنگینترین بحران خود را تجربه میکند.نتایج سه انتخابات ایالتی اخیر چرخش جدی رأیدهندگان از احزاب میانه به رادیکال را نشان میدهد. برای نخستینبار در تاریخ جمهوری فدرال، یک سیاستمدار از حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در اوایل اکتبر ۲۰۲۶ به ریاست پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت انتخاب شد. در سوی مقابل، حزب دموکرات مسیحی (CDU) به رهبری فریدریش مرتس برای اولین بار نتوانست حد نصاب ۵ درصد را برای ورود به پارلمان مکلنبورگ-فورپومرن کسب کند و در برلین نیز عملکرد ضعیفی داشت. این نتایج همراه با افت شدید محبوبیت مرتس، زمزمههای تعویض صدراعظم و بیثباتی ائتلاف حاکم را پررنگ کرده است.
💢فرسایش احزاب حاکم و صعود بیسابقه آلترناتیو برای آلمان
🔸کمتر از ۱۶ ماه از انتخابات فوریه ۲۰۲۵ و تشکیل دولت ائتلافی میان اتحادیه دموکرات مسیحی و حزب سوسیالدموکرات میگذرد. در آن انتخابات، دموکرات مسیحی حدود ۲۸.۵ درصد، آلترناتیو برای آلمان ۲۰.۸ درصد و سوسیالدموکرات ۱۶.۴ درصد رأی داشتند. با این حال، محبوبیت امروز آلترناتیو برای آلمان به ۲۸ تا ۳۰ درصد، دموکرات مسیحی به ۱۸ تا ۲۰ درصد و سوسیالدموکرات به ۱۳ تا ۱۵ درصد رسیده است. این ریزش حدود ۱۳ درصدی ائتلاف حاکم و کسب نزدیک به ۴۴ درصد رأی آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت و انتخاب فردی از این حزب به ریاست پارلمان آنجا نشاندهنده تضعیف راهبرد دیوار آتشین است.
💢بحران محبوبیت و زمزمه جانشینی مرتس
🔸اصرار صدراعظم بر تداوم اصلاحات اقتصادی و اجتماعی بحثبرانگیز در کنار ناتوانی در جلب اعتماد افکار عمومی، بر بحران افزوده و موجب ریزش شدید محبوبیت او از ۴۳ درصد در ژوئیه ۲۰۲۵ به ۱۶ درصد در سپتامبر ۲۰۲۶ شده است. تزلزل موقعیت او تا جایی پیش رفت که لغو ناگهانی سفر دیپلماتیک او به مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک جهت مدیریت بحران برلین، به نماد علنی ضعف قدرت مانور او تبدیل شد. این وضعیت موجب شده تا همحزبیهای مرتس عملا به گزینه «تعویض صدراعظم» فکر کند. سناریویی که اگرچه نخبگان دموکرات مسیحی جهت نجات حزب به آن میاندیشند، اما هیچکدام از رقبای مرتس انجام این کار را به نفع خود نمیبینند.
💢سه سناریو برای آینده برلین
🔸انتخابات زودهنگام (نامحتمل): اولین سناریو شکست ائتلاف و اعلام انتخابات زودهنگام است اما به دلیل اینکه حزب آلترناتیو دست بالا را در نظرسنجیها دارد، هیچیک از احزاب ائتلافی تمایلی به فروپاشی دولت ندارند. بنابراین احزاب ائتلاف برای بقای خود ناچار به حفظ ظاهر و ادامه همکاری هستند.
🔸تعویض صدراعظم بدون فروپاشی دولت (کماحتمال): اگرچه صحبت از تعویض صدراعظم در درون دموکرات مسیحی مطرح است و نام هندریک ووست بهعنوان جایگزین اصلی مطرح شده است. با این حال نخبگان حزب میدانند که تعویض مرتس بدون موافقت خود او و عدم اجماع بر سر جانشین تنها منجر به بیثباتی و کاهش محبوبیت بیشتر میشود و با توجه به قدرت بالای مرتس در ساختار حزب و عدم تمایل او به کنارهگیری، تغییر او بدون تمایل خودش در کوتاهمدت بسیار بعید است.
🔸تداوم وضعیت فعلی (محتملترین سناریو): محتملترین مسیر این است که مرتس در سمت خود بماند و دولت با اصلاحات نیمهکاره و اختلافات داخلی به حیات خود ادامه دهد. در این حالت، بسته اصلاحات اقتصادی و اجتماعی یا کند پیش میرود یا تعدیل میشود، نارضایتی عمومی افزایش مییابد و خطر اعتراضات و اعتصابات گستردهتر میشود. به عبارتی، دولت نه سقوط میکند و نه احیا میشود، بلکه به شکل فرسوده و کماثر ادامه مییابد.
💢جمعبندی
✅رشد احزاب رادیکال و سقوط احزاب میانه تنها یک بحران داخلی نیست، بلکه نشانه فرسایش الگوی وحکمرانی احزاب میانه در غرب است. شکست مرتس در مهار راست افراطی و بیاثری «دیوار آتشین» اثبات میکند که راهبرد طرد سیاسی بدون پاسخ به نارضایتیهای ساختاری اقتصادی، نتیجه معکوس داده و جریانات چپ و راست افراطی را از یک جریان حاشیهای به نیروی تعیینکننده تبدیل کرده است. این بحران داخلی، میتواند توان رهبری آلمان در اتحادیه اروپا را تضعیف کند. برلینی که درگیر بقای روزمره و اختلافات درونحزبی شود، توانایی اعمال قدرت، هدایت معماری امنیتی پس از جنگ اوکراین و رهبری استراتژیک اروپا را از دست خواهد داد؛ امری که موازنه قدرت در قاره سبز را به نفع جریانهای پوپولیست و رادیکال تغییر میدهد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 آیا آرژانتین و بریتانیا بر سر فالکند وارد جنگ خواهند شد؟
#تحلیل_کوتاه
#آرژانتین #بریتانیا
🔹در ماههای اخیر، بحث حاکمیت بر جزایر فالکند میان بریتانیا و آرژانتین افزایش یافته است. طبق شواهد میلی در فرآیندی بلندمدت، آرژانتین را برای بازپسگیری جزایر آماده میکند. مواضع مقامات آمریکایی و اسرائیلی نیز بر آتش مسئله فالکند دمیده است. چند هفته پیش، ترامپ از احتمال تغییر رویکرد آمریکا در قبال مسئله جزایر و حمایت از آرژانتین سخن گفت. براساس اسناد افشاشده از پنتاگون نیز آمریکا واگرایی از بریتانیا در مورد فالکند را یکی از گزینههای مجازات عدم همراهی در جنگ با ایران میبیند. بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز از بهرسمیتشناختن جزایر بهعنوان خاک آرژانتین حمایت کرده است.
💢تاریخچه مناقشه بر سر فالکند
🔸در سال ۱۷۶۴، فرانسه نخستین سکونتگاه اروپایی را در غرب جزایر ایجاد کرد و بریتانیا نیز در ۱۷۶۵ در بخش شرقی آن مستقر شد. در سال ۱۷۶۷، فرانسه در پی اعتراض اسپانیا، سکونتگاه خود را به این کشور واگذار کرد و اسپانیا نام آن به «پورتو سولداد» تغییر داد. در ۱۷۷۰، نیروهای اسپانیایی بریتانیاییها را بیرون راندند، اما بریتانیا در پی توافق ۱۷۷۱ به پایگاه خود بازگشت. این کشور در ۱۷۷۴ نیروهایش را خارج کرد، ولی با برجای گذاشتن لوحی، بر تداوم ادعای حاکمیت خود تأکید کرد.
🔸پس از استقلال، آرژانتین با استناد به اصل جانشینی دولتها، ادعای حاکمیت بر جزایر را مطرح کرد. در ۱۸۳۱، توقیف کشتیهای آمریکایی توسط لوئیس ورنت به حمله ناو لکسینگتون به جزایر و تضعیف حضور آرژانتین انجامید. در ۳ ژانویه ۱۸۳۳، بریتانیا نیروهای آرژانتینی را وادار به ترک جزایر کرد و اداره آن را در دست گرفت. در ۱۹۸۲، آرژانتین برای بازپسگیری جزایر اقدام نظامی کرد که تسلیمشدن آرژانتین پایان یافت.
💢خاویر میلی و بازکردن مجدد پرونده فالکلند
🔸از زمان جنگ ۱۹۸۲، بریتانیا و آرژانتین بدون درگیری نظامی دیگری به ادعای حاکمیت بر جزایر ادامه دادند که چهار دهه صلح سرد میان دو کشور ایجاد کرد. اکنون دولت راستگرای خاویر میلی در چشمانداز بلندمدت آمریکا، بازگرداندن جزایر به آرژانتین را میبیند. در ماههای اخیر، لحن رئیسجمهور آرژانتین در مورد فالکلند تندتر شده است. میلی در سخنرانی سوم سپتامبر، از بادهای تغییر به نفع آرژانتین در مورد جزایر سخن گفت.
🔸در این راستا، دولت میلی لایحهای به کنگره ارائه کرده که تحریم شرکتهای بهرهبردار از منابع اطراف جزایر را تشدید میکند و نقش ارتش در حفاظت از زیرساختهای حیاتی را گسترش میدهد. در مسیر حقوقی، میلی در ۲۸ سپتامبر دستور آغاز داوری علیه بریتانیا طبق پیوست هفتم کنوانسیون حقوق دریاها را صادر کرد و به لندن دو هفته مهلت داد عملیات را متوقف کند؛ هرچند متوقف نشد.
🔸در بُعد نظامی، آرژانتین ۲۴ فروند F-16 دستدوم از دانمارک به ارزش ۳۰۰ میلیون دلار خریداری کرده است. همچنین میلی اعلام کرد بودجه وزارت دفاع را افزایش میدهد تا «پایگاه دریایی یکپارچه» در تیرا دل فوئگو ساخته شود. این پایگاه در بلندمدت برای افزایش کنترل آرژانتین بر اقیانوس اطلس جنوبی و قطب جنوب اهمیت دارد، هرچند فعلاً توان تازهای برای عملیات علیه فالکلند ایجاد نمیکند.
🔸انتظار میرود میلی از ظرفیت همگرایی با ترامپ برای تقویت ارتش آرژانتین استفاده کند. دو سال آخر ترامپ برای آرژانتین کلیدی است؛ زیرا افراد محدودی در آمریکا هستند که مایل به تقویت روابط نظامی با آرژانتین و تغییر موضع در مورد فالکلند باشند. چهبسا رئیس جمهور بعدی موجب پایان ماه عسل آمریکا و آرژانتین شود. در این میان باید به اسرائیل نیز توجه کرد، زیرا با توجه به وخامت روابط تلآویو با اروپا، اسرائیل میتواند انگیزه بالایی برای کمک به آرژانتین داشته باشد.
💢اهمیت فالکند
🔸اهمیت جزایر برای هر دو کشور ترکیبی از تمامیت ارضی، لجستیک و منابع بالقوه نفتی است. در حال حاضر، فالکلند ارزش اقتصادی پایینی دارد و مهمترین حوزه تجاری فعال در آن شیلات است. هنوز تخمین دقیقی از منابع نفتی جزایر وجود ندارد و استخراجی هم انجام نشده است. گزارشهای مختلف، منابع نفتی را بین ۵۰۰ میلیون تا ۱.۷ میلیارد بشکه تخمین زدهاند. به این دلایل، ارزش اقتصادی جزایر در آینده مشخص خواهد شد. علاوه بر این، فالکلند نقش پشتیبان لجستیکی برای حضور بریتانیا در قطب جنوب دارد.
✅مناقشه فالکلند پس از چهار دهه، بار دیگر در حال ایجاد تنش میان آرژانتین و بریتانیا است. میلی با ترکیب فشار دیپلماتیک، اقدامات حقوقی و تقویت تدریجی توان نظامی، برای بازپسگیری جزایر زمینهچینی میکند. تحقق این هدف در کوتاهمدت بعید است و آرژانتین همچنان از نظر نظامی با محدودیتهای جدی مواجه و به تقویت ارتش توسط آمریکا یا اسرائیل نیازمند است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐ترامپ در توافق جدید گرینلند چه به دست آورد؟
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_آمریکای_شمالی
#اروپا
🔹پس از حدوداً یک سال و نیم فشارهای رسانهای و لفظی ترامپ و تهدیدات او برای تصاحب جزیره گرینلند، سرانجام آمریکا با دولت دانمارک و دولت خودمختار گرینلند به توافقی برای دسترسی نظامی خود به جزیره مذکور دست یافت. این توافق حاکمیت دانمارک بر گرینلند را حفظ میکند؛ اما حضور نظامی، امنیتی و اقتصادی آمریکا را در این جزیره استحکام میبخشد.
💢محتوای توافق با دانمارک و گرینلند
🔸آمریکا طبق توافقنامه ۱۹۵۱ با دانمارک جهت مقابله با نفوذ شوروی در گزینلند حضور نظامی داشت. طبق آن توافقنامه، آمریکا در «مناطق دفاعی» مشخصی پایگاههای نظامی تأسیس میکرد. پس از این توافق، سه پایگاه در مناطق تول که اکنون به پایگاه فضایی پیتوفیک شناخته میشود، نارسارسوآک و ساندرستروم تشکیل شد.
🔸اکنون توافق ۲۰۲۶ آمریکا و دانمارک دسترسیها و اختیارات جدید و گستردهای را به آمریکا میدهد. طبق این توافق، پایگاه فضایی پیتوفیک نوسازی میشود. همچنین «مناطق دفاعی» جدیدی در نارسارسوآک (شمال غربی گرینلند) و مِسترزویگ (جنوب غربی جزیره) ایجاد گردند. علاوه بر این، طبق بخش ۳ ماده ۴ توافق، آمریکا میتواند پایگاههای نظامی دیگری را نیز در جزیره احداث کند.
💢اهداف آمریکا از حضور در گرینلند
🔸میتوان مهمترین انگیزه و هدف آمریکا از توافق با دانمارک را رقابت با روسیه و چین دانست که خود در سه موضوع تجلی مییابد: ۱. فرصتهای اقتصادی قطب شمال ۲. دسترسی به عناصر کمیاب ۳. توسعه گنبد طلایی
1️⃣فرصتهای اقتصادی نفت و گاز منطقه شمالگان
🔸یکی از ضعفهای جدی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، دسترسی جغرافیایی محدود به قطب شمال است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری مییابد که بدانیم روسیه و چین در حال تقویت مسیرهای تجاری جدید در این منطقه هستند. «راه ابریشم قطبی» چارچوبی است که چین از سال ۲۰۱۷ برای گسترش ابتکار «کمربند و راه» به آبهای قطب شمال دنبال میکند.
🔸با توجه به روند گرمایش جهانی، در سالهای آینده فرصتهای تجاری و اقتصادی بیشتری برای منطقه شمالگان فراهم خواهد شد و منابع نفت و گاز این منطقه بیشتر در دسترس قرار خواهد گرفت. گرینلند نیز بهتنهایی میتواند دارای منابع بزرگ نفت و گاز طبیعی باشد. بر اساس بررسیهای سازمان زمینشناسی آمریکا گرینلند دارای ذخایر نفت و گاز کشفنشده قابلتوجهی است.
🔸به همین خاطر، آمریکا از تقویت حضور خود در گرینلند، اهداف بلندمدتی دارد و آن این است که در آینده بتواند با روسیه و چین بر سر منابع طبیعی منطقه شمالگان رقابت کند و نظارت بیشتری بر مسیرهای تجاری جدید در این منطقه داشته باشد.
2️⃣دسترسی به عناصر کمیاب
🔸گرینلند از نظر منابع معدنی و عناصر کمیاب بسیار غنی است. این جزیره حدود ۱.۵ میلیون تن ذخایر خاکی کمیاب دارد و دو کانسار بزرگ کوانفیلد و تنبریز در آن قرار گرفته که با تانتالوم، نیوبیوم و زیرکونیوم و اورانیوم همراهاند؛ کوانِفیلد نیز حدود ۲۷۰ هزار تن اورانیوم در خود جای داده است.
🔸آمریکا در چشمانداز خود میبیند که با حضور در گرینلند، از وابستگی به عناصر کمیاب چین بکاهد. در همین راستا، توافق ۲۰۲۶ نیز مقرر میکند که ایالات متحده، دانمارک و گرینلند باید بهصورت متفقالقول هرگونه سرمایهگذاری از سوی کشورهای غیرعضو ناتو در بخشهای حساسی مانند معدن و زیرساخت را تأیید کنند. معنای بند مذکور این است که آمریکا حق وتو در مورد سرمایهگذاری در بخش معدنی گرینلند دارد.
3️⃣توسعه سامانه گنبد طلایی
🔸گنبد طلایی، پروژه جاهطلبانه جدید آمریکا در دوران ترامپ است. این پروژه قرار است سامانه پدافندی جدید آمریکا باشد تا از طریق موشکهای فضاپایه با حملات موشکی گسترده از سمت چین و روسیه مقابله کند. توسعه پایگاههای نظامی در گرینلند میتواند بخشی از فرایند توسعه گنبد طلایی باشد، چه اینکه در متن توافق نیز نوسازی پایگاه فضایی پیتوفیک قید شده است. ترامپ نیز یک بار گفت که خرید گرینلند بخش مهمی از اجرای طرح گنبد طلایی است.
✅توافق جدید آمریکا با دانمارک، دسترسیهای نظامی و اقتصادی گستردهای در مقایسه با توافق پیشین ۱۹۵۱ به آمریکا در گرینلند میدهد. افزون بر این، اهداف سهگانه ترامپ از تسلط بر گرینلند در نهایت به رقابت آمریکا با چین و روسیه منتهی میشوند. اهمیت گرینلند برای واشنگتن صرفاً اقتصادی یا نظامی نیست، بلکه منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای دفاعی این جزیره در مجموع بخشی از تلاش آمریکا برای جلوگیری از افزایش نفوذ چین و روسیه در شمالگان و حفظ برتری راهبردی خود در این منطقه هستند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 طرح ۴ مادهای شی برای غرب آسیا؛ چین در جستجوی نظم جدید
#مقاله_تحلیلی
#چین
#غرب_آسیا
🔹شی جینپینگ رئیسجمهور چین اخیراً پیش از سفر به واشنگتن، در سفر خود به قاهره و دیدار با همتای مصری خود در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ یک ابتکار ۴مادهای را برای معماری امنیتی جدید غرب آسیا ارائه کرد. ابتکار مطرحشده در مصر از سطح مشخص کردن اصول در ابتکار آوریل ۲۰۲۶ در امارات، به سمت کنشمحوری ایجاد معماری امنیت درونزای منطقهای تکامل یافته است.
💢چه چیز جدیدی در طرح وجود دارد؟
🔸در ماده اول طرح جدید چین صریحاً از «بازسازی معماری امنیتی منطقه توسط خود کشورهای منطقه» صحبت میکند. یعنی دیگر فقط میان بازیگران موجود واسطه نیست، بلکه درباره تنظیم قواعد روابط آنها نیز پیشنهاد داده است. چین در پیشابحران میتوانست با هر بحران (ایران و عربستان، فلسطین، سوریه و...) جداگانه تعامل کند، اما ماده دوم میگوید بحرانهای خاورمیانه به هم مرتبطاند و باید «راهحل جامع» داشت و مسئله فلسطین را هسته مسئله غرب آسیا میداند. ماده سوم، «توسعه، امنیت مسیرهای دریایی و درهمتنیدگی منافع اقتصادی» را بنیان امنیت پایدار معرفی میکند. ماده چهارم چارچوب هنجاری مشخصی متشکل از منشور ملل متحد، حقوق بینالملل و مخالفت با یکجانبهگرایی عرضه کرده است.
🔸مهمترین تفاوت پیشنهاد 4مادهای اخیر چین نسبت به ابتکارهای سابق، تکامل تدریجی رویکرد پکن از نگاه مسئلهمحور ـ موردی به رویکردی کلان ـ ساختاری است. این تحول، ضمن بهرسمیتشناختن وجود یک معماری امنیتی منطقهای ناقص که در دیدار وانگیی و عراقچی نیز مورد اشاره قرار گرفته است، راهکاری چینی برای ایجاد امنیت درونزای منطقهای ارائه میدهد.
💢چرا اکنون؟
🔸موضعگیری چین در معماری امنیت منطقهای غرب آسیا ریشه در خلأ امنیتی ناشی از تضعیف اتکای کشورهای منطقه به آمریکا دارد. درگیریهای اخیر و اختلال در امنیت خلیجفارس و تنگه هرمز اعتماد به تضمینهای امنیتی واشنگتن را کاهش داده است. اکنون آمریکا دیگر حافظ وضع موجود محسوب نمیشود. پکن این وضعیت، به همراه مواردی مثل پیمان مکه را پنجره فرصتی دیده که باید با آن همراه شود.
🔸حتی نزدیکی ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ نشان داد بدون چارچوب بزرگتر نمیتوان از جنگهای بعدی یا سرایت بحران جلوگیری کرد. در این زمینه امنیت درونزا و جمعی کشورهای منطقه میتواند با دو وجه کاهش نقش قدرت خارجی و استقبال از خوداتکایی راهبردی قدرتهای میانی دنبال شود.
💢نقش فعال پکن در منطقه؟
🔸چین میکوشد از تکرار تجربه آمریکا و گرفتار شدن در تعهدات امنیتی فزاینده و بار مسئولیت آن اجتناب کند. ازاینرو، پکن ترجیح میدهد نقش خود را بیشتر در مقام تسهیلکننده، مشارکتکننده و شکلدهنده به ترتیبات منطقهای ایفا کند.
🔸تنها ماده سوم یعنی پیوند امنیت با توسعه، بر ایفای نقش چین اشاره دارد. بااینحال تأکید چین بر حفاظت از مسیرهای کشتیرانی نیز بیش از آنکه نشاندهنده تمایل پکن به ایجاد حضور امنیتی مستقیم در منطقه باشد، بیانگر پیوند دادن امنیت با استمرار تجارت و توسعه اقتصادی است.
💢موانع تحقق
🔸اولین مانع توان و ظرفیت چین برای اجرایی کردن طرح است. پیشنهادات چین بهجز مورد میانجیگری بین ایران و عربستان، عموماً در همان مرحله پیشنهاد باقیماندهاند.
🔸مانع دیگر را میتوان اختلاف کشورهای منطقه بر سر تعریف امنیت و حتی تهدید مشترک در نظر گرفت. همچنین ماهیت وجودی کشورهای عربی خلیجفارس بهگونهای است که در بهترین حالت فقط حاضرند تعهد امنیتی مضاعف چین را بپذیرند و حاضر نیستند روابط امنیتی با آمریکا را محدود کنند.
🔸چین در این ابتکار تأکید کرده است که مسئله فلسطین نباید به حاشیه برود. گره خوردن سیاستهای تهاجمی اسرائیل و آمریکا برای ضربه به محور مقاومت و تعریف آن بهعنوان تکمیل بخشی از شطرنج مهار چین چیزی نیست که به اراده چین تغییر یابد.
💢جمعبندی
✅ پیشنهاد چین به دنبال تغییر تدریجی ساختار قدرت در منطقه است. در حال حاضر چین به لحاظ توان و اراده سیاسی، قصد ندارد جایگزین آمریکا شود، اما با ارائه چارچوب فراگیر، سعی دارد فضای سیاسی لازم را برای تقویت روابط بین کشورهای منطقه باهم و حفظ روابط با همه طرفها ایجاد کند. ترجیح چین این است که آمریکا دیگر تنها ضامن امنیتی منطقه نباشد و همزمان کشورهای منطقه در راستای مسئولیتپذیری منطقهای و کاهش وابستگی یکجانبه به خارج، نظم منطقهای چندجانبهگرایانه را عملیاتی سازند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐فعال شدن جبهه یمن چه نسبتی با وضعیت جبهه لبنان دارد؟
#تحلیل_کوتاه
#یمن #لبنان
📝محمدعلی حسن نیا
🔹عربستان سعودی هماهنگ با آمریکا و اسرائیل فشار بیسابقهای بر حزبالله لبنان وارد کرده و میکوشد از طریق طرح «خلع سلاح» و قطع خطوط لجستیک، این نیرو را مهار کند. در همین بازه، انصارالله یمن جبهه دریای سرخ را تشدید کرده و یکبار عبدالملک الحوثی در سال ۲۰۲۴ پایان جنگ با اسرائیل را منوط به پایان جنگ در لبنان دانسته بود. اکنون سوال اصلی آن است که ارتباطات حزب الله و انصارالله چه تاثیری بر تنش های جدید دارد.
💢ماهیت رابطه انصارالله و حزبالله
🔸ریشههای رابطه انصارالله و حزبالله به میانه دهه ۲۰۰۰ بازمیگردد. شهید سید حسن نصرالله پایگاهی ثابت ساخت که الگویی قابل تعمیم شد و شهید هيثم الطبطبایی (ابو علی) سالها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت، بارها به یمن سفر کرد و نیازهای واقعی این نیرو را میشناخت. این رابطه، زنجیره فرماندهی–اطاعت نیست؛ بلکه همکاری دو طرف بر اصل «احترام به شرایط داخلی یمن و واگذاری تصمیمگیری به نیروهای یمنی» بنا شده و رابطهای مبتنی بر «انتقال تجربه، مشورت و پشتیبانی» است، نه «صدور دستور».
🔸رابطه نظامی انصارالله و حزبالله فراتر از همپیمانی سیاسی و به یک همکاری عملیاتی، آموزشی و فنی چندلایه تبدیل شده است. مهمترین سند، اظهارات نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در مراسم بزرگداشت شهید هيثم الطبطبایی است. او فاش کرد الطبطبایی ۹ سال (۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴) در یمن حضور داشته و مسئول «تدريب، إعداد و بناء قدرات» نیروهای انصارالله بوده است. الطبطبایی پیشتر فرمانده قوة الرضوان و مسئول عملیات حزبالله در سوریه بود. وجود فرماندهی در این سطح به مدت ۹ سال نشان میدهد این رابطه نه مأموریتی مستشاری گذرا، بلکه پروژهای راهبردی برای ساخت توانمندی نظامی انصارالله بوده است.
🔸 روزنامه الاخبار نیز به نقل از منابع نزدیک به انصارالله تأکید کرده هماهنگیهای سیاسی، نظامی و عملیاتی میان صنعا، حزبالله و گروههای محور مقاومت هرگز متوقف نشده و در بالاترین سطح قرار دارد. این منابع تصریح کردند صنعا اجازه نخواهد داد لبنان مورد تعرض قرار گیرد و حزبالله بهتنهایی بجنگد. گزارش سازمان ملل نیز حضور مستشاران حزبالله در مناطق تحت کنترل انصارالله و ارائه حمایت فنی در برنامههای موشکی و پهپادی را تأیید میکند.
💢مکانیسم میدانی: از تونل و استتار تا موشک و اطلاعات
🔸تجربه نبرد مأرب و جنگ جنوب، شبکه قبیلهای، صنایع موشکی و پهپادی، تونلها و منظومه شنود، همگی الگویی مشابه تجربه حزبالله پدید آورد. همانگونه که شهید هيثم الطبطبایی سالها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت و نیازهای واقعی این نیرو را میشناخت، این زیرساختها به انصارالله امکان داد در چارچوب محور مقاومت، تجربه حزبالله را جذب و آن را در مقیاس سرزمینی یمن بازتولید کند. اطلاعات چندسطحی و توان پنهانسازی، همان الگویی است که حزبالله در جنوب لبنان به کار گرفت و انصارالله آن را در برابر شناسایی و حملات هوایی دشمن بومیسازی کرد.
💢منطق راهبردی تشدید جبهه یمن: مهار فشار عربستان در لبنان
🔸فشار عربستان بر حزبالله در لبنان در سالهای اخیر به اوج رسیده است. ریاض طرح «انحصار سلاح» را پیش برده، خلع سلاح حزبالله را شرط ازسرگیری روابط تجاری و گشایش اقتصادی لبنان قرار داده و هماهنگ با آمریکا و اسرائیل میکوشد خطوط لجستیک زمینی حزبالله از سوریه را قطع و پروازهای مرتبط با آن را محدود کند. در این چارچوب، اسرائیل نیز حملات خود را تشدید کرده است.
🔸پاسخ انصارالله منطق راهبردی روشنی دارد. سخنگوی این نیرو صریحاً گفت «زمان، عصر جدایی را پایان داده» و «هیچ تجاوزی به یک منطقه محدود نمیماند» و ادعا کرد برای «تحولی بزرگ» آماده است و تنها منتظر درخواست حزبالله برای ورود به میدان است. منابع نزدیک به انصارالله گفتند «صنعا اجازه نخواهد داد لبنان بهتنهایی هدف قرار گیرد».
💢نتیجه
✅ «حمایت» انصارالله از حزبالله در اصل یک موازنهسازی راهبردی است: با ایجاد فشار نظامی در دریای سرخ، عربستان را وادار میکند میان «خلع سلاح حزبالله در لبنان» و «امنیت صادرات نفت خود» یکی را انتخاب کند. بنیان نهادی این سازوکار، دو دهه همکاری نظامی حزبالله و انصارالله و اعتماد و تجربه عملیاتی انباشته از آن است؛ و کارآمدی آن از جایگاه ویژه انصارالله بهعنوان نیرویی سرزمیندار، دارای دستگاه دولتی، شبکه تونلی و منظومه اطلاعاتی مسلط بر آبراه حیاتی نشات میگیرد. برای عربستان این یعنی هر واحد فشار در لبنان، ممکن است در بازیای با برگ امنیت کشتیرانی دریای سرخ، هزینهای معادل به بار آورد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🎥 انصارالله در کدام جبههها پیش روی میکند؟
#تهران_مدیا
#مطالعات_یمن
🔸جنگ داخلی یمن پس از چند سال خاموشی بار دیگر شعلهور شده است. نیروهای انصارالله یمن توانستهاند با آزادسازی نوار ساحلی غربی یمن در دو استان تعز و الحدیده، کنترل مستقیمی بر این این تنگه پیدا کنند. اکنون انصارالله در حال محاصره شهر راهبردی تعز است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام