Telegram-канал ssrc_behdasht - واحد بهداشت مرکز پژوهش‌های علمی و فناوری دانشجویان علوم پزشکی تهران: Unsorted

واحد بهداشت مرکز پژوهش‌های علمی و فناوری دانشجویان علوم پزشکی تهران

12 May 2026 13:36

🔘 هزار توی اینترنت و آسیب به فضای علمی کشور

در روزهای اخیر، محدودیت‌ها در دسترسی به اینترنت، فضای علمی و دانشگاهی کشور را با چالشی جدی روبه‌رو کرده است. روشن است که پژوهش امروز، بدون دسترسی پایدار به اینترنت، پایگاه‌های داده، مجلات بین‌المللی و موتورهای جست‌وجوی علمی، به‌سختی می‌تواند مسیر طبیعی را طی کند. بخش بزرگی از فعالیت‌های پژوهشی، از بررسی و جست‌وجوی منابع گرفته تا ارسال مقاله به مجلات، داوری، مکاتبه علمی و همکاری‌های بین‌المللی، به همین دسترسی‌ها وابسته است.

در این میان پژوهشگران و به‌ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری، تحت فشار فزاینده ای قرار گرفته اند. بسیاری از آنان پیش‌تر نیز برای دسترسی به برخی سایت‌ها و منابع بین‌المللی ناچار به تهیه ابزارهای دسترسی به اینترنت آزاد بودند؛ اکنون، همین ابزارهای دسترسی را با هزینه‌هایی بسیار سرسام آور! فراهم می کنند. در تجربه شخصی تعدادی از همکاران و دانشجویان، هزینه دسترسی به چنین خدماتی در مقایسه با گذشته حدود صد برابر افزایش یافته است. این افزایش هزینه، برای دانشجویی که بخش مهمی از مسیر علمی خود را با هزینه شخصی پیش می‌برد، مانعی جدی برای ادامه کار پژوهشی است.

بی‌تردید این پژوهشگران از سر تعهد و دلسوزی نسبت به آینده علمی کشور می‌کوشند کار پژوهشی خود را، ولو با هزینه شخصی، در سطحی قابل قبول و استاندارد پیش ببرند. برای بسیاری از آنان، دسترسی به منابع علمی بین‌المللی، ضرورتی برای حفظ کیفیت پژوهش، استمرار تولید علم و جلوگیری از عقب‌ماندگی دانشگاه‌های کشور از جریان جهانی دانش است. به هر حال، شرایط کنونی نیازمند پیگیری جدی مسئولان دانشگاهی، وزارتخانه‌های مرتبط و نهادهای تصمیم‌گیر در حوزه فضای مجازی است.

دکتر رسول معصومی، پژوهشگر و مدرس آزاد،

در نوشته‌ای کوتاه به بخشی از پیگیری‌ها و واکنش‌های مسئولان در این زمینه اشاره کرده است. نقل‌قول‌هایی که در ادامه از برخی استادان و مسئولان دانشگاهی آمده، نشان می‌دهد که جامعه علمی و دانشگاهی کشور نسبت به پیامدهای محدودیت اینترنت بی‌تفاوت نیست و به‌خوبی می‌داند که این وضعیت چه آسیب‌هایی به آموزش، پژوهش و تولید علم وارد می‌کند. با این همه، چرا پژوهشگر ایرانی باید برای دسترسی به ابتدایی‌ترین ابزارهای علمی ، چنین مسیر دشوار، پرهزینه و فرساینده‌ای را طی کند؟

▫️از نامه به رئیس مرکز فضای مجازی تا عریضه برای خدا

حسین سیمایی صراف وزیر علوم:

کاهش دسترسی به اینترنت، ارتباطات علمی و پژوهشی کشور را مختل کرده و تداومِ اختلال اینترنت برای عموم مردم، ضدامنیت ملی است.
تبعیض در دسترسی به اینترنت از خودِ قطع اینترنت خطرناک‌تر است. ایجاد انواع اینترنت‌های طبقاتی و محدود، احساس نابرابری و نارضایتی اجتماعی را تشدید می‌کند. (منبع)

محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت در 19 اردیبهشت 1405 به رئیس مرکز ملی فضای مجازی نامه نوشته که حداقل PubMed را باز کنید. متن نامه بدین شرح است:

به آگاهی می رساند محدودیت های دسترسی به اینترنت بین‌الملل برای کارهای آموزشی پژوهشی اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها کماکان مانع از انجام امور جاری محققین شده است. در یک ماه گذشته علی‌رغم دسترسی به اینترنت Pro سایت PubMed که موتور جستجوی اصلی در حوزه پزشکی است؛ به استثناء چند روز مسدود بوده است.
با توجه به اهمیت این موتور جستجو خواهشمند است دستور فرمائید؛ اقدامات لازم در راستای قابل دسترس شدن آن معمول گردد. (منبع)

شاهین آخوندزاده معاون پژوهشی وزارت بهداشت در کانال تلگرامی خودش با انتقاد از محدودیت دسترسی پژوهشگران به اینترنت بین‌الملل و پایگاه‌های علمی، عریضه‌ای برای خدا نوشته است. وی در ابتدای عریضه نوشته است:

من دقیقاً از سال ۱۳۶۴ کار دولتی کرده‌ام. از آموزش و پرورش، بنیاد جانبازان، سازمان بهزیستی، دانشگاه علوم پزشکی، ستاد وزارت بهداشت، هلال احمر تا جهاد دانشگاهی در این ۴۱ سال تجربه یاد گرفته‌ام مشکلات به راحتی حل نمی‌شوند و شما باید بارها تلاش کنید تا یک روز و یک لحظه نتیجه بگیرید و باز یاد گرفتم اگر تلاش کردید و موفق نشدید، عریضه برای خدا بنویسید. (منبع)

مرکز پژوهش های علمی و فناوری دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران
دانشکده بهداشت

🆔 @irevidence
🆔 @SSRC_Behdasht
🆔 @SSRC_News