1457
کانال رسمی علیرضا برهانی داریان استاد منابع آب و هیدرولوژی دانشگاه خواجه نصیر اینستاگرام: https://www.instagram.com/abshenasi/ Researchgate: https://www.researchgate.net/profile/Alireza_Dariane تماس: dariania@gmail.com
فراوانی آب؛ هدیه طبیعت به نگین آذربایجان در سالی که بارشهای این حوضه آبریز، حداقل در چند دهه اخیر، کم سابقه بوده. اما بدون تغییر در سیاستهای نادرست در مدیریت منابع آب و کشاورزی این احیای خدادادی نیز خواهد گذشت و دوباره با خشکیدن دریاچه روبرو خواهیم شد.
@abshenasi
📊 تناقض عجیب قیمت آب در ایران
با نگاهی به تعرفههای جدید وزارت نیرو منطق اقتصادی میگوید آب زیرزمینی به دلیل هزینه پمپاژ، مشکلات فرونشست، و تجدیدناپذیری باید گرانتر از آب سطحی باشد، اما جدول رسمی برعکس این را نشان میدهد:
🔹 ارزانترین آب سطحی تنظیمنشده: ۷۱.۵۰۰ ریال به ازای هر مترمکعب
🔹 ارزانترین آب زیرزمینی برای صنایع و کشاورزی: ۱۴.۳۰۰ ریال (کمتر از یکپنجم!)
یعنی عملاً برداشت از سفرههای آب زیرزمینی تجدیدناپذیر، بسیار ارزانتر از استفاده از آب رودخانهها و سدهاست. نتیجه؟ تشویق به تخلیه بیشتر سفرهها، فرونشست زمین، و بیرغبتی به سرمایهگذاری روی منابع سطحی.
به نظر میرسد یارانه پنهان انرژی برای چاهها و محاسبه نکردن هزینههای زیستمحیطی، این تناقض را ایجاد کرده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، خشکسالیهای خاموش زیر زمین را جدیتر از چیزی که فکر میکنیم، تجربه خواهیم کرد.
@abshenasi
وضعیت جهانی گرمایش زمین و خشکسالیها- اروپا:
بر اساس گزارش «وضعیت اقلیم اروپا ۲۰۲۵» (از سوی کوپرنیک و سازمان جهانی هواشناسی):
· 🌍 در ماه مه، ۳۵٪ از اروپا در خشکسالی شدید به سر میبرد.
· 🔵 سطح آب ۷۰٪ از رودها پایینتر از میانگین بوده.
· 🏞 اسپانیا بیشترین میزان انتشار آلایندههای ناشی از آتشسوزی در تاریخ خود را ثبت کرده.
خشکسالی و آتشسوزی یکدیگر را تشدید میکنند: موجهای گرما پوشش گیاهی را خشک میکنند، مسیرهای توفان به سمت جنوب تغییر کرده و بارندگی کاهش مییابد، و در نتیجه هر جرقهای آتش شدیدتری ایجاد میکند.
#گرمایش_زمین
#تغییراقلیم
#خشکسالی
#آتشسوزیها
@abshenasi
سازمان جهانی هواشناسی:
پیشبینی میشود از اواسط سال ۲۰۲۶ رویداد النینو رخ دهد که بر الگوهای دما و بارش جهان تأثیر میگذارد.
بهروزرسانی فصلی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشاندهندهٔ تغییر واضحی در اقیانوس آرام استوایی است. دمای سطح دریا بهسرعت در حال افزایش است و احتمال بازگشت شرایط النینو از اوایل مه تا ژوئیه ۲۰۲۶ پیشبینی میشود. پیشبینیها حاکی از آن است که در سه ماه آینده «تقریباً در تمام مناطق خشکی جهان دمای سطح بالاتر از نرمال خواهد بود» و همچنین تغییرات منطقهای در الگوهای بارش دیده میشود.
النینو (و لانینیا) یکی از قدرتمندترین الگوهای اقلیمی روی زمین است. این پدیده زمانی رخ میدهد که دمای سطح اقیانوس در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی گرم میشود. این رویداد معمولاً هر ۲ تا ۷ سال یک بار رخ میدهد و حدود ۹ تا ۱۲ ماه طول میکشد.
نکته: سازمان جهانی هواشناسی از اصطلاح «النینوی ابرقدرت» [سوپر النینو] استفاده نمیکند، زیرا این واژه بخشی از طبقهبندی استاندارد عملیاتی نیست.
چه انتظاری میرود؟
- گرمتر شدن اقلیم جهانی
- افزایش احتمال رویدادهای جوی شدید مانند موجگرما و بارانهای سنگین
- افزایش بارش در بخشهایی از جنوب آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شاخ آفریقا و آسیای مرکزی
- خشکی بیشتر در استرالیا، اندونزی و بخشهایی از جنوب آسیا
- افزایش توفندها در اقیانوس آرام مرکزی/شرقی در تابستان نیمکره شمالی، اما کاهش توفندها در حوضه اطلس
سازمان جهانی هواشناسی بهروزرسانی کامل النینو را در اواخر ماه مه، پس از پایان «مانع پیشبینیپذیری بهاره» منتشر خواهد کرد.
@abshenasi
سازمان جهانی هواشناسی: پیشبینی افزایش دما بالای نرمال در اغلب نقاط جهان طی دوره سه ماهه می-جولای
@abshenasi
خوشبختانه با بارشهای اخیر، ایران جان تازهای گرفت و تا حدی از خشکسالی رهایی یافت. اگرچه آثار خشکسالی بخصوص در آبهای زیرزمینی برای سالیان بیشتری باقی خواهد ماند و جبران آن نیازمند سالیان متوالی پر بارش و مدیریت صحیح است. ضمن آنکه در برخی مناطق حساس نظیر تهران همچنان خطر کمبود آب وجود دارد و باید برای آن برنامهریزی شود.
@abshenasi
خشکسالی ادامه دارد . . .
متاسفانه شرایط بارشها شاید از آنچه هم بطور حداقلی انتظار میرفت کمتر است و آنچه میبینیم وقوع پیشبینی دماهای بالاتر از نرمال در پست قبلی (۱۸ دسامبر، اواخر پاییز) است.
شرایط بدون بارش موثر تا ۱۲ اسفند ادامه دارد. وزارت نیرو اگر امسال نیز بموقع اقدام نکند احتمالا تابستانی بمراتب بدتر از سال قبل در انتظار است. منابع آب را از حالا مديريت کنید!
کاهش کشاورزی آبیاری در مناطق حساس کمترین کاری است که باید از حالا اقدام نمود.
@abshenasi
UNDP: United Nations Development Programme
برنامه توسعه سازمان ملل متحد
@abshenasi
هشدار درباره نابودی یخچالهای طبیعی جهان و ایران
📌 در حال حاضر، سالانه حدود ۱۰۰۰ یخچال طبیعی از بین میروند. این رقم تا سال ۲۰۴۰ ممکن است به ۳۰۰۰ یخچال در سال برسد.
📌 در دو دهه گذشته، دستکم ۴۰۰۰ یخچال طبیعی کاملاً ذوب شدهاند.
📌 پژوهشگران مؤسسه ETH زوریخ با استفاده از مدلهای اقلیمی، سرنوشت ۲۱۱ هزار یخچال جهان را در سناریوهای مختلف گرمایش زمین بررسی کردهاند.
📌 اگر روند فعلی ادامه یابد، دمای زمین تا پایان قرن حدود ۲.۷ درجه سانتیگراد نسبت به دوران پیشاصنعتی افزایش خواهد یافت که میتواند منجر به نابودی ۷۹٪ یخچالهای طبیعی شود.
📌 حتی اگر گرمایش جهانی به ۲ درجه محدود شود، باز هم ۶۳٪ یخچالها از بین خواهند رفت.
📌 تعداد و مساحت یخچالهای طبیعی در ایران به طور چشمگیری در حال کاهش است. ایران به دلیل وجود رشتهکوههای مرتفع، میزبان یخچالهای کوچک اما حیاتی است که عمدتا در ارتفاعات بالای ۴۰۰۰ متر قرار دارند.
یخچالهای طبیعی ایران شامل
• يخچالهاي طبيعي رشته کوه تخت سلیمان
• يخچالهاي طبيعي اطراف قله دماوند
• يخچالهاي طبيعي اطراف رشته کوه سبلان
• يخچالهاي طبيعي رشته كوه اشتران كوه
• يخچالهاي طبيعي رشته كوه زرد كوه
@abshenasi
🌊 لانینا در حال وقوع
لانینا چیست؟
لانینا یک پدیده طبیعی اقلیمی است که با کاهش دمای سطح آب در بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شناخته میشود. این پدیده بخشی از چرخه نوسان جنوبی النینو (ENSO) است و تأثیر چشمگیری بر الگوهای آبوهوایی جهانی دارد.
🌧️ در برخی مناطق باعث افزایش بارندگی و در برخی دیگر موجب خشکسالی میشود. این تغییرات میتوانند بر کشاورزی، منابع آبی و اکوسیستمهای دریایی در سراسر جهان اثر بگذارند.
📊 تصویر بالا، دادههای سرویس دریایی کوپرنیک (Copernicus Marine Service) را در تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۵ نشان میدهد. نوار آبیرنگی از آبهای سردتر در امتداد خط استوا در اقیانوس آرام دیده میشود که نشانهای روشن از حضور لانینا است.
🔍 دادههای کوپرنیکوس نقش مهمی در پایش لحظهای دمای سطح دریا دارند و به پیشبینیهای اقلیمی، مدیریت منابع دریایی و آمادگی در برابر رخدادهای شدید آبوهوایی کمک میکنند.
@abshenasi
🌧️ اگر آبخیزداری در این سرزمین بهاندازه کافی انجام میشد
و اگر مانع سودجویان سر راهش نبود
میتوانستیم همین بارانها را به فرصتی برای آبادانی، توسعه، رهایی از خشکسالی و سرسبزی تبدیل کنیم.
نهتنها شدنیست، بلکه حیاتیست
#آبخیزداری #توسعه_پایدار #خشکسالی #ایران_سبز
@abshenasi
دیدبان دریاچه ارومیه: در فصول غیر زراعی که کشاورزی کوچکترین نیازی به آبیاری ندارد باز بودن سردهنه های نهرهای کشاورزی چه معنایی دارد؟ امسال که دریاچه بطور کامل خشک شده است چرا طبق روال سالهای قبل نظارتی روی بسته بودن سردهنه های کشاورزی نیست؟ چه چیزی برای از دست دادن باقی مانده است؟ دلم میسوزد و نمیتوانم کاری کنم. آب هست، هر چند کم، ولی همان حجم کم هم به دریاچه ارومیه نمیرسد.تصاویر مربوط به بیست و یکم آذرماه است، حدودا هشتاد درصد حجم آبی که در زیر پل تاریخی باراندوز قابل مشاهده است، بفاصله پنج کیلومتر تا پائین دست و زیر پل جاده سنتو کمتر میشود. اندک آب باقیمانده هم در مسیر تا دریاچه باز هم به دلیل عدم نظارت بر سر دهنه ها و کانال های کشاورزی از دست میرود و بهوده هدر میشود و دریاچه ارومیه ازین حق آبه های خود محروم میشود.طبق تجربه سالهای قبل، مشخصا تا کارگروه نظارت ویژه ای زیر نظر ستاد احیا دریاچه ارومیه برای پایش و نظارت مستمر رودخانه های منتهی به دریاچه ارومیه تشکیل نشود وضعیت دریاچه نه تنها بهبودی پیدا نخواهد کرد بلکه سال به سال هم بدتر خواهد شد.
#دریاچه_ارومیه #محیط_زیست #باراندوز #محسن_قاصد
@abshenasi
🔺 سدهای تهران چقدر آب دارند؟
🔹بر اساس آخرین آمار اعلامی از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران از وضعیت سدهای تهران، سد ماملو کمترین و سد طالقان بیشترین حجم آب را دارد.
🔹در مجموع این شرایط بیانگر وضعیت نامناسب سدهای تهران و لزوم مدیریت مصرف آب توسط وزارت نیرو است.
⚠️ میزان پرشدگی سدهای کشور در مجموع حدود ۶۷ درصد است.
@abshenasi
۱. تغییرات اقلیمی باعث افزایش بارندگیهای شدیدتر، خطرناکتر و مخربتر میشود.
۲. هوای گرم رطوبت بیشتری نگه میدارد- و احتمال بارندگیهای سنگینتر را افزایش میدهد.
۳. ۱۲۹ شهر در ایالات متحده اکنون بارش شدیدتری نسبت به دهه ۱۹۷۰ تجربه میکنند.
۴. بطور میانگین، نرخ بارش ساعتی در این شهرهای ایالات متحده اکنون ۱۵٪ بیشتر است.
۵. بارشهای سنگینتر میتواند باعث سیلاب ناگهانی و رانش زمین شود.
۶. ...که میتواند به زیرساختها آسیب بزند، محصولات را از بین ببرد و خانوادهها را آواره کند.
پ.ن.: این شرایط محدود به ایالات متحده نبوده و در اغلب نقاط جهان و بصورت شدیدتر در ایران و کشورهای غرب آسیا با چنین پدیدهای روبرو هستیم. لازمه کاهش خسارات ناشی از تغییرات اقلیمی و نیز تغییرات بشر در حوضههای آبریز ، برنامه ریزی، تعیین راهکارها و مدیریت اصولی مبتنی بر بررسی پیامدهای آن از جنبههای مختلف است.
@abshenasi
برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP):
دریاچه آرال در ازبکستان که زمانی چهارمین دریاچهٔ بزرگ آب شیرین جهان بود، نزدیک به ۹۰٪ از آب خود را از دست داده است.
اکنون به جای آن، بیابان آرالکوم قرار دارد — گسترهٔ وسیعی از بستر خشکشدهٔ دریاچه که طوفانهای سمی نمک و گردوغبار را ایجاد میکند. این طوفانها کیفیت هوا را کاهش داده و خطرات جدی برای سلامت مردم، بهویژه کودکان و سالمندان، به همراه دارند. میزان ابتلا به سرطان و سل در منطقهٔ دریاچهٔ آرال ۵۰٪ بیشتر از سایر مناطق است.
ابتکار «دریای آرال سبز» برنامه توسعه سازمان ملل، با کاشت درخت ساکسائول (اشتر) در بستر خشکشدهٔ دریاچه، در حال احیای این چشمانداز شکننده است. این درخت بومی و مقاوم در جایی که هیچ درخت دیگری زنده نمیماند، رشد میکند و نقشی حیاتی در محافظت از جوامع محلی ایفا میکند.
با رشد درختان ساکسائول، طوفانهای مضر گردوغبار کاهش مییابد، کیفیت هوا بهتر میشود و شرایط زندگی امنتر میگردد. همچنین با تثبیت خاک، به حفاظت از زمینهای کشاورزی، کمک به معیشت مردم و تقویت اقتصاد محلی کمک کرده و امنیت و امید بیشتری برای خانوادههای آسیبدیده از بحران دریاچهٔ آرال فراهم میآورد.
تاکنون، برنامه توسعه سازمان ملل و شرکایش ۹۲۵,۰۰۰ اصله نهال ساکسائول کاشتهاند، اما هنوز مناطق وسیعی بدون پوشش باقی مانده است.
امروز کمک کنید تا یک درخت زنده بماند و رشد کند و منافع پایدار برای مردم و جوامع سراسر ناحیهٔ دریاچهٔ آرال به ارمغان آورد.
@abshenasi
📈 هشدار اقلیمی: دیاکسید کربن جو از ۴۳۰ پیپیام عبور کرد
🔴 بالاترین سطح CO2 در ۲ تا ۳ میلیون سال اخیر
📊 از ۳۲۵ پیپیام در ۱۹۷۰ به ۴۳۰ پیپیام در ۲۰۲۶
🌍 ناشی از سوختهای فسیلی؛ تهدید امواج گرما، خشکسالی، اسیدی شدن اقیانوسها
⚠️ سرعت افزایش از اقدامات بینالمللی پیشی گرفته
🆘 سیاستهای فعلی کافی نیست؛ نیاز فوری به تغییرات قاطع
منبع: Plymouth Marine Laboratory
@abshenasi
سازمان جهانی هواشناسی: تغییرات متفاوت بارشها در نقاط مختلف جهان. افزایش نسبی بارش در ایران و بخشهایی از خاورمیانه طی دوره سه ماهه می-جولای
@abshenasi
«سوپر ال نینو» در راه است؛
ممکن است قویترین نمونه ثبت شده در تاریخ باشد و میتواند اختلالاتی در مقیاس جهانی ایجاد کند.
اگر این پدیده به همان شدتی که دانشمندان نگرانش هستند رخ دهد، این ال نینوی غول پیکر در برخی نقاط جهان خشکسالی و در برخی دیگر سیل ایجاد میکند، که به کمبود مواد غذایی و خساراتی به ارزش میلیاردها پوند منجر خواهد شد.
روآن هوپر و پنی سارشت، همراه با الک لون، خبرنگار اقلیمی نشریهٔ نیو ساینتیست، دربارهٔ آنچه در آیندهٔ نزدیک میتوانیم انتظار داشته باشیم به گفتگو نشستهاند.
@abshenasi
این هم وضعیت مخازن سدهای کشور است که بخوبی شرایط کمبود آب را نشان میدهد.
@abshenasi
بر اساس آمار در ایران وضعيت جنگلها نگران کننده است. در دهههای اخیر سطح جنگلهای ایران بطور قابل توجهی کاهش یافته و بخش مهمی به بیابان تبدیل شده است. جنگلهای هیرکانی و زاگرس، از ارزشمندترین رویشگاههای کشور، با تهدیداتی چون آتشسوزی، خشکیدگی و قطع درختان، چرای بیرویه دام و بهرهبرداری ناپایدار مواجهاند.
برآوردها نشان میدهد مساحت جنگلها در یک قرن گذشته از حدود ۱۹ میلیون هکتار به حدود ۱۴ و طبق آماری دیگر به ۱۰.۹ میلیون هکتار کاهش یافته و بنابرین تا حد ۴۳ درصد تخریب شده که این روند همچنان ادامه دارد. سازمان فائو ایران را در زمره کشورهایی با پوشش جنگلی محدود میداند که همین پوشش اندک نیز با سرعتی بالاتر از میانگین جهانی در حال نابودی است. طبق ارزیابیهای برنامه توسعه ملل متحد، تخریب جنگلها همراه با فرسایش خاک، بیابانزایی و طوفانهای گرد و غبار، فشار شدیدی بر اکوسیستمها، کشاورزی و امنیت غذایی ایران وارد کرده است. سازمان ملل بر لزوم مدیریت مشارکتی منابع طبیعی، کاهش بهرهبرداری بیرویه و توسعه سیاستهای جنگلکاری و احیای مراتع به عنوان راهحلهای کلیدی برای مهار این روند تأکید میکند.
@abshenasi
مدیریت صحیح مصرف آب، ضرورت امروز و نیاز فرداست
@abshenasi
ماجرای غم انگیز تونلی که قرار بود ناجی دریاچه ارومیه باشد
🔹معاون سازمان حفاظت محیط زیست:
تونل کانیسیب برای تأمین حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب پیشبینی شده بود، اما وزارت نیرو این عدد را به ۴۸۰ میلیون مترمکعب تعدیل کرد. متأسفانه در سال آبی گذشته، از همین میزان نیز بیش از ۱۸۰ میلیون مترمکعب وارد دریاچه نشد.
🔹دوباره در مسیر انتقال آب، برخی افراد که میتوان آنها را سودجو یا هر عنوان دیگری نامید، با نصب پمپهای متعدد و غیرمجاز روی کانال و پاییندست رودخانه گدار، اقدام به برداشت آب کردند. این پمپها باعث شد آبی که با هزینه و زحمت فراوان از طریق تونل منتقل شده بود، بار دیگر به مصرف کشاورزی برسد./تسنیم
پ.ن.: سالانه بیش از ۲.۲ میلیاردمترمکعب آب از زاب کوچک وارد اقلیم کردستان عراق میشود. ۶۰۰ میلیونمترمکعب کمتر از یک سوم این آب است چرا باید آن را کاهش میدادند؟
وقتی قدرت جلوگیری از برداشت غیرمجاز را نداریم چطور میتوانیم در قبال طالبان یا ترکیه که حقآبه ما را نمیدهند مدعی باشیم؟ در اینجا مسئولی هم برای این کار هست یا خیر؟ کانیسیب و رود گدار در حیطه آب آذربایجان غربی است، کسی نیست از اینها سوال کند؟
@abshenasi
هشدار درباره نابودی یخچالهای طبیعی جهان و ایران
بر اساس پژوهشهای جدید، جهان در آستانه از دست دادن هزاران یخچال طبیعی در هر سال است ، حتی اگر اهداف کاهش انتشار گازهای گلخانهای محقق شوند.
@abshenasi 👇👇
"آبخیزداری" نه تنها شدنیست، بلکه حیاتیست
@abshenasi
پیشبینی فصلی ژانویه-مارچ
در گرماگرم بارشهای فعلی مدیران وزارت نیرو، سازمانهای آب باید توجه داشته باشند که بر اساس پیشبینیهای مدل معتبر دانشگاه کلمبیا شرایط بارش زمستانی بالا نخواهد بود، شاید نهایتا در حد میانگین و بعضا پایینتر (شکل بالا)، از طرفی دماهای پیشبینی شده بطوریکه در شکل پایین نیز دیده میشود بسیار گرمتر از میانگین دراز مدت در این دوره سه ماهه ژانویه تا مارچ خواهد بود. بنابرین باید ضمن حفظ شرایط کمآبی و صرفهجویی ، از حالا نسبت به گزینه کاهش کاشت مناطق کشاورزی چارهاندیشی کنند. با این حال امیدواریم پیشبینیها در جهت افزایش بارشها و کاهش دما تغییر کند.
#پیشبینی_فصلی
@abshenasi
سخنرانی هفته پژوهش
راهکارهای عملیاتی و دانشبنیان برای چارهجویی چالش آب
@abshenasi
محدوده سد بختیاری طغیان رودخانه سزار ایستگاه راه آهن تنگ پنج
@abshenasi