adabiyyatsevanlar | Unsorted

Telegram-канал adabiyyatsevanlar - ادبیات سئونلر

2983

بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار

Subscribe to a channel

ادبیات سئونلر

دونیا سندن کیم‌لر کئچدی!

مبارز معلیم، نباتی انجومنی‌نین تمل داشین قویان‌لاردان اولان، ادبیات ورغونو، ائل خادیمی، وطن قایغی‌کئشی" عباس قنبری" بو گون 1404/10/13 تهرانین اندیشه بولگه‌سینده آغیر خسته‌لیکدن سونرا، حیاتا گوز یومدو.
عباس قنبری 1332_جی ده کلیبرده زحمتکئش بیر عایله‌ده دونیایا گلدی. ایلک تحصیلاتینی کلیبرده بیتیرندن سونرا، اهرده تحصیلاتینا دوام وئردی. گنج عباس قنبری 1352_جی ایل‌ده سپاهی دانش عنوانیله آذربایجان کندلرینه گئتدی. کند حیاتیندا باش وئرن حادثه‌لر،  ظالیم ارباب‌لارین ظلومو گنج عباسدا اویانیش روحونو یاراتدی. استاد قنبری 1354 ده اؤز خالقینا آرتیق خدمت یولون آموزش پرورشه داخیل اولماقدا گؤروب، اوزون ایل‌لر محروم منطقه‌لرده کوتله‌لرین بالالار‌ی‌نین معلیمی اولوب، مبارز معلیم 1357 ده مدرسه عالی پارسا وارد اولور، عالی تحصیلاتینی اوردا بیتیریر. سونرا تهراندا، خزانه ده، ملارددا،
شهریاردا، اسلام شهرده  معلیم‌لیک پئشه‌سینده صمیم قلبدن چالیشیر. اوستاد یاندیران چیراغین ایشیغیندا یوزلر دوشونجه‌لی ائل سئور، وطن سئور شاگرد بویا- باشا چاتیر. بوگون زحمتکئش‌لرین سیراسیندان بیر معلیم بیزدن آیریلسادا، اونون شاگیردلری، اوستادین عدالت اجتماعی اینامی‌نین بایراغین قالدیراجاقلار. اوستاد بیزدن آیریلمامیشدان سون درسینده بیزه وئردی. اوستادین وصیتی اساسیندا اونون جنازه‌سینی دانشگاه تهرانا، اورقان‌لاری ایشدن دوشن خسته‌لره جان وئرمک اوچون تاپشیردیلار.
ادبیات سئونلر بو آجی آیرییلغی اوستادین سایین عایله‌سینه، نباتی انجومنین مدیره هیتینه، اوستادین سئون‌لرینه باش ساغلیغی وئریر.
آرتیرمالییق
اوستاد عباس قنبری‌نین ابدی خاطیره‌سینه عشق اولسون دئیه، رک، خاطیره‌سین عزیزلمه مجلیسی قورولاجاق.

زامان:
یکشنبه گونو 1404/10/14
ساعات 20_ 18
یئر:
شهریار، کهنز، تالار شباهنگ،

ادبیات سئونلر 1404/10/13


/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اکبر بزرگ امین" عاشیق جنون"

چیلله گئجه سینه!


اوزون گئجه لره حئیران دئییلیک،
دوغمایان سحردیر دردیمیز بیزیم!
خزانلی فصیللر قوی اوزاق اولسون،
باغلاردا به هه ر دیر، دردیمیز بیزیم!

یامان گونه قالیب قاراش باجیمیز،
سایی نی آشیبدیر پولسوز، آجیمیز،
بیر تورلو دئییلدیر آغری- آجیمیز ،
هرگون بیر ته هه ر دیر، دردیمیز بیزیم!

گئجه لر دهشتلی، یاتماق اولماییر،
بو دردی قوپاردیب آتماق اولماییر،
مین کیلو بالینان اوتماق اولماییر،
آجی بیر زه هه ر دیر، دردیمیز بیزیم!

"جنون"! ائله درددیر، فیل ایستر دوزه،
اونون وصف - حالی، سیغیشمیر سوزه،
بیر، ایکی ،اوچ اولسا ، گلمزدی گوزه ،
اویویان شه هه ردیر ، دردیمیز بیزیم!


۹۰/۹/۳۰ اورمو شهری

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

فندیقلی مئشه سی

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

خبر

ادبی کؤرپو (آیلیق ادبی درگی) ۴۴
▪️ مولف: سخاوت عزتی
▪️ ناشر: الکترون نشر
▪️ صحیفه سایی: 43 صحیفه
▪️ دیل: آذربایجان تورکجه‌سی
▪️ رسم‌الخط: عرب الفباسی


قیسا تصویر:

آیلیق ادبی ائ-درگی. ۴۴-جی سایی. گونئی آذربایجاندا – ایراندا حاضرلانان آیلیق ادبی ائلئکترون درگی‌نین یئنی ساییندا او تایلی-بو تایلی مختلیف دوشونجه‌لی یارادیجی آداملاریمیزین ادبی-بدیعی نمونه‌لری توپلانیب. ائ-درگی گونئی آذربایجاندا یاییما حاضرلانیب: رئداکتورو و ناشری سخاوت عزتی‌دیر.
/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

مهتاب_میرقاسمی

از ما چه خواهد ماند!؟
جز برف بهمنی
که بر شانه‌های قوز کرده‌ی
کلمات نشسته‌ است
و شعری تلخ
که آخرین بار می‌خواهد
مشت‌‌اش را باز ‌کند
تا زغال را از صورت
آدم برفی‌ها بر‌دارد
بر سینه‌ی سوخته‌ی آسمان بنویسد؛

"به زمستان بگویید
روسیاهی
افسانه‌ای بیش نبوده است!

ما اکنون شاهدِ شهادت
نخستین بوسه‌ی برف
بر لبان کبود بنفشه‌ها هستیم"

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

  
تردّود:حئکایه‌
یازان: اوغوز آیواز
 کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر


- نسه اولدو؟
- من...
- نه؟
- آلینمیر ائ، آلینمیر.
- نه آلینمیر؟
- .... توخونا بیلمیرم... باشقا قادینا توخونا بیلمیرم.   
قاتار بیر گؤز قیرپیمیندا قارانلیغا جومدو. قارانلیغا سانجیلان قاتارین ایشیغی غفلتاً گئجه‌نین شکلینی چکن ایلدیریما اوخشاییردی. دمیر رئیللرین جینگیلتی‌سیندن ساوایی اؤزگه سس یوخ ایدی. ایچریده‌کی هر شئی حیات کیمی داریخدیریجی‌ ایدی: دینمز دایانان سرنیشینلر، سیلکه‌لنن قاتار و اوغولتو سسی.
واقونون قورتاراجاغیندا اوتورموش قادینین اوزوندن یورغونلوق تؤکولوردو. باشی گاه آشاغی، گاه یوخاری گئدیب-گلیردی. یوخو اونو اؤز جنگینه آلماق ایسته‌سه ده، قادین هله‌لیک تسلیم اولموردو. اوسته‌لیک، الینده‌کی یول چانتاسی‌نین ایپیندن ده مؤحکم‌جه یاپیشمیشدی. من ائله ایندیجه قادینی گؤردوم. بایاقدان کیتاب اوخویوردوم. قاتار سیلکله‌نیب دایاناندا، سونرا تزه‌دن دبریب یئریندن قیمیلداناندا بیر آنلیق باشیمی قالدیریب باخدیم و اونو گؤردوم.
- سن نئجه کیشیسن؟
- نئجه یعنی؟
- یوخسا...
- نه؟
- اونلاردانسان؟
- کیملردن؟
- اونلاردان دا... گئیلردن...
- یوخ.
- بس اوندا؟
- دئدیم آخی، باشقا قادینا توخونا بیلمیرم.
حیسّ ائله‌دیم کی، کیمسه منه باخیر.  باشیمی قالدیردیم عینکلی، آل یاناقلی بیر قیزلا گؤز-گؤزه گلدیم. بوروق-بوروق ساچی، قهوه‌ای ایری گؤزلری واریدی. بیر آنلیق، بیر نئچه ثانیه‌لیک باخیشلاریمیز توققوشدو‌.  چؤهره‌‌سینده ایلیق بیر تبسّوم پئیدا اولدو. گؤز ببکلری بؤیودو.
کیتابا قاییتسام دا، هئچ جور تمرکز ائده بیلمه‌دیم. فیکریم اونون یانیندا قالمیشدی. سطرلر بیر-بیرینه دولاشیر، دقتیمی جمعله‌یه بیلمیردیم. کیتابی قاتلاییب چانتاما قویماق ایسته‌ینده دئیه‌سن، قیویرجیق ساچلی قیزین سسینی ائشیتدیم. اونون سؤزلرینی قاتارین سیقنال سسی آلیب آپاردی.  الیمده‌کی کیتابا ایشاره ائتدی. هوسله اونا اوزاتدیم. او، دقتله صحیفه‌‌لرده گزیشدی. بلکه ده، جومله‌‌لرین آراسیندا منیم کیم اولدوغومو اوخوماغا چالیشیردی. سونرا یاواش-یاواش کیتابین آرخا اوزونه باخدی. حرفلرین اوستونه سیغال چکدی. تانیش و صمیمی بیر تبسّومله کیتابی گئری قایتاردی، ساغوللاشیب نؤوبتی استانسییادا دوشدو. آرخاسینجا گئتمک ایسته‌دیم... آیاقلاریم سؤزومه باخمادی. واقونون پنجره‌سیندن اونون نئجه اوزاقلاشدیغینا تاماشا ائتدیم.
- من ده اونو باشا دوشمورم ده. نییه آخی؟
- اوزون مدتدی بئله‌دیر. هئچ اؤزوم ده بیلمیرم.
- خسته‌لیگین وار؟
- منجه یوخ.
- نئجه یعنی؟
- یوخدو دا خسته‌لیگیم. سنین نئجه؟
- منیم آستمام(آسم) وار آرا-سیرا توتمالاری اولور... یاخشیسان؟ اؤزونو نئجه حیسّ ائدیرسن؟
- بیلمیرم، بو حیسّین آدینی قویا بیلمیرم.
بو قیزی هاراداسا گؤردویومو خاطیرلادیم. اوزو یاد دئییلدی. یادداشیمین هانسی‌سا درین،  اونودولموش قاتیندا اونون سیلوئتی(کؤلگه واری) دونوب قالمیشدی. دقیق بیلیردیم بو قیزی هاراداسا گؤرموشدوم. آمّا هارادا؟  قاتارین گورولتوسو دا باشیمین ایچینده ائله هئی فیرلانان سوالی سوسدورا بیلمه‌دی: «هارادا؟»
ائوه چاتماغا آز قالمیش قیزی هارادا گؤردویومو خاطیرلادیم. من فیس‌بوکدا گؤرموشدوم هه، هه، فیس‌بوکدا. بس آدی نه ایدی؟ هئچ جور یادیما سالا بیلمه‌دیم. آمّا اوزو  آز-ماز اولسا دا  گؤزومون قاباغینا گلیردی.
یاخشی کی ائوده هئچ کیم یوخ ایدی. آروادیم قیزیمیزی دا گؤتوروب آناسی‌گیله گئتمیشدی. گئجه‌نی ده اورادا قالاجاقدی. یوخ، کوسمه‌میشدیک. هئچ نه اولمامیشدی. هردن بئله شئیلر اولوردو، اونون اورگی سیخیلیر و اوشاغی دا گؤتوروب آناسی‌گیله گئدیردی. بیر ده گؤروردوم اوندان مئساژ گلیب: «آنام‌گیله گئتمیشم. یئمک وار. سویودوجودادیر  قیزدیریب یئیرسن».
آچاری جیبیمدن چیخارتدیم. ائوه گیرن کیمی پالتومو بئله، سویونمادان تلفونو گؤتوروب قوردالاندیم. فیس‌بوکا گیریب الک-ولک ائله‌دیم: دوستلوغومداکی آدلاری، شکیللری، پروفایللاری بیر-بیر گؤزدن کئچیرمه‌یه باشلادیم. ائکرانی یاواش-یاواش سوروشدوروردوم. پروفایل شکیللرینین آراسیندان اونون تانیش سیماسینی آختاریردیم. ایشده‌کی یورغونلوق دا ایلیم-ایلیم ایتمیشدی. آختاریش چوخ ائیلنجه‌لی گلیردی منه. واختین نئجه کئچدیگینی هئچ حیسّ ائتمه‌دیم ده.
نهایت تاپدیم! ائکراندا شکلی و آدی گؤروندو: آیساچ رسول‌اووا. پروفایلینا باخدیم. پایلاشیملارینی، فوتولارینی گؤزدن کئچیردیم. اوخودوغو کیتابلارین فوتولارینی پایلاشمیشدی. یازدیغی استاتوسلاردان حیسّ اولونوردو کی، ساوادلی قیزدیر. شکیللری ائله ده چوخ دئییلدی. آد گونونده چکیلمیش ۱۰-۱۲ ثانیه‌لیک بیرجه ویدئو پایلاشمیشدی.

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

قوزغون عؤمورینده بئله جنجل ایشه دوشمه میشدی. او ، گؤزلرینی دؤیه -دؤیه سوروشدو : 
ــ  یاخشی ، بس نئچه سینی یومورتلاییرسان ؟ 
خوروز قارغا قطعی بیر سسله : 
ــ  هئچ نئچه سینی ! 
ــ بو دسته -  دسته حوضوروما  گلن قارغالار یالان دئییر ؟ ! 
ــ بیلمیرم 
ــ نئجه یعنی بیلمیرم ! من سنین سؤزونه اینانیم ، یوخسا بو بیر سورو قارغالارین ؟! 
قوزغونون گئتدیجه قضبلنمه سینی گؤرن ، خوروز قارغا قورخوسوندان یوموشالدی :
ــ اولو سولطان ، - دئدی . – سیز اؤز گؤزونوزله گؤردویونوزه اینانین.باخ منیم پیپیییمی گؤرورسونوزمی؟ 
ــ گؤرورم! 
ــ من خوروز قارغایام ، ائله می؟ 
ــ خوروزقارغاسان ! 
ــ  خوروز قارغالار یومورتلایا بیلرمی ؟ 
ــ یوخ 
ـ والسلام. ایندی منیم سؤزومه ایناندینیزمی ؟ 
ــ اینانماغینا ایناندیم . بس بو خبری کیم یاییب مئشه یه ؟ خوروز قارغادا ساکیت – ساکیت دئدی :
ــ  من اؤزوم . 
ــ نییه یاییرسان بئله آخماق خبری ؟ 
ــ قولاغ آسین ، حؤکمدار . من گئجه یوخودا گؤردوم کی ، ایکی یومورتا یومورتلامیشام . و سحر یوخودان دوراندا بو یوخونو اؤز فره مین قولاغینا پیچیلتی ایله دانیشدیم . او ، دا اوغونوب اؤزوندن گئتدی . گؤرونور بیزیم بو گیزلین صوحبتیمیزی  مئشه ده  ائشیدن اولوب و بیری نین اوستونه بئشینی قویوب دانیشیب .
قوزغون اوغونوب اؤزوندن گئتدی : 
ــ یاخشی کی ، بونو یوخودا گؤرموسن ـ دئدی . ـ من ده سحردن باش سیندیریب تدبیر تؤکورم کی ، سایسیز – حئساب سیز یومورتالارینی نئجه محو ائدیم . اوچ گئت .بیرده بئله یوخو گؤرمه ! اگر گؤرسنده بیر داها خانیمینا دانیشما ! بیل کی ! بو مئشه بوش بوغازلارلا دولودور 

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

مرتضی_مجدفر

بولودومسان گوزه‌لیم!


اوخشاییرسان قارقایا
هر دن گوزه‌ل قوش‌سان سن
هم ده یئکه آغ فیله
بنزه‌دیرم سنی من!

                                   ☁️☁️ ☁️☁️

یئل‌له، ال بیر اوچورسان
سن گئدیرسن هر یانا
هر دن آغ‌سان گویلرده
هم آتاسان، هم آنا.

                                        🌩🌩🌩🌩

هر بویان وار، هر جورسن
سئویرم من، چوخ سنی‌
"بولود"ومسان گوزه‌لیم
شاد ائدیرسن سن منی.
                                   
                                 💨💨💨

سندن یاغیر قار- یاغیش
هامی سنی سئویرلر
شنلیک اولور هر یئرده
کیفیرلیک‌لر گئدیرلر.

                                

              ۱۶ آذر ۱۴۰۴- تهران

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

   .شهرام_گلکار

...کند مسجیدی‌نین

سس-یوکسلدیجی‌سیندن چیخان آذان سسی هر یئری بوروموشدو.  
ایلییا کوچه‌ده مسجیدین خئیلاق یئکه داروازاسی‌نین آغزیندا داغینیق بینانین سکی‌سی‌نین اوزرینده اوتوروب، ایستم‌سیز اؤن جبهه‌ده اولان آتاسینی دوشونوردو. او، اؤزو ده بیلمیردی آتاسینی دوشونمک ایسته‌ینده، نییه همیشه یانیندا بومبا پارتلاییر، سونرا دا اؤلدویونو دوشونوردو. سونرا ایلییانین کیچیک و گؤزل قارا گؤزلری یاشاریردی.  بو غریبه حیس اونو راحت قویموردو. ایلییانین آتاسی ایله دوستلوغو آتا-اوغلو باغیندان داها چوخ ایدی. ایلییا اؤزونه تانیش بو خیالدان چیخمامیشدی کی، هانسی‌سا بالاجا و نارین ال آرخادان اونون گؤزلرینی باغلادی؛ سونرا ایلگینج آمما تانیش بیر قیز سسی ایسته‌ییردی دئیه کی، تاپ گؤرک من کیمم!؟ آنجاق شبنمین اللرینی ایسلادان گؤز یاشلاری بونا مانع اولدو. تئز اللرینی چکیب، دئدی: اولمایا قورخورسان آنقوتلارا بیر شئی اولا! او اولای‌دان آرتیق ایکی هفته گئچیر، هر شئی ده اؤز قایداسیندادیر. ترس گئدن بیر شئی اولسایدی خبریمیز اولاردی. بیلیرم اوره‌یین یوخدور، آنجاق اؤزونو بو قدر اینجیتمه‌مه‌لی‌سن. شبنم بو سؤزلری دئییردی کی، بیردن مش رمضان اکه‌ره یئره گئدیرمیش کیمی هر زامانکی ایشیقلی اوزو ایله کوچه‌نین باشیندا گؤروندو. او هئچ واخت دستاماز آلماق اوچون کوچه‌نین ایچینده قوللارینی یوخاری چیرمالاماز‌دی. او آنجاق مسجیدین حیطینه گیر‌ندن سونرا، اؤزو ده  ال-اوز یوما اوتاغیندا ائدیردی. مش رمضان اوشاقلارین یانینا چاتار-چاتماز، ائلوین قاچاراق آرخاسینجا جلد یئتیشیب، هم اوشاقلارین هم ده هامینین سئویملی‌سی مش رمضانی اوجادان سلاملادی. اونلار ائلوینین یوکسک سسله سلامینا جاواب وئرمک ایستییردیلر، لاکین آنقوتلارین تلاش ایچینده بیرگه قاناد چیرپما سسی بونا مانع اولدو. هامی‌سینین باخیشی هئچ خوش گؤرونمه‌ین منظره‌یه دیکیلدی. شاینا و بولت دورمادان گؤیده یئر دییشدیریردیلر. اونلار خارابا ائوین دامیندان ائلئکتیریک دیره‌یی‌نین اوستونه و ائلئکتیریک دیره‌یی‌نین تپه‌سیندن ده کندین قاپی-باجا دیوارینا اوچوردولار. داواملی اولاراق بولتون باخیشی داغلارین آرخاسیندا ایدی، یازیق شاینا ایسه چیرپینیب دوروردو؛ قازا اوخشار سسی ایله اؤزونون ده باش آچمادیغی خوشا گلمز آنجاق تانیش بیر دورومو ایسته‌ییردی یولداشینا آنلاتسین. آنلاتسین کی، او دا بولت کیمی هر شئی‌دن خبرسیزدی. نه ائد‌ه‌سن کی، ائشیده‌جک قولاق چوخدان تیخانمیشدی...

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

رقیه کبیری

کیلاسیک اثرلریمیزی اوخومالیییق
«ایکی اود آراسیندا» آذربایجان ادبیاتی‌نین کلاسیک رمانلاریندان ساییلیر.
بو تاریخی رمانین حادیثه‌لری اون‌سکگیزینجی عصرین اورتالاریندا باش وئریر. قاراباغ خانلیق‌لارینین روسیه، ایران، گورجوستان و ائرمنی ملیک‌لریله سیاسی- اجتماعی موناسیبت‌لری، دؤولتچی‌لیک، دیپلماتیک موناسیبت‌لر، ساواش‌لار و باریش‌لار، صلح مقاویله‌لرینین محکم‌لندیرلمه‌سی اوچون حکمدارلار و خانلیق‌لار آراسیندا مبادیله ائدیلن قادین‌لارین طالعی رماندا اساس خطی تشکیل ائدیر. بو رمانین اؤنملی کاراکترلریندن بیری ایبراهیم‌خلیل‌خان دؤورونده شوشا خانلیغیندا وزیر کیمی خیدمت ائدن تانینمیش شاعیر، ملاپناه‌واقیف‌دیر. اون‌سکگیزینجی عصرده ادبیات و دؤولتچی‌لیگی بیر- بیریله باریشدیران واقیف، اؤز دؤرونون گؤرکملی دیپلماتی دا ساییلیرمیش. دفعه لرجه قاراباغ خانلیغی‌نین طرفیندن باشقا اؤلکه‌لرله مذاکره‌ ائدیب، شوشا خانلیغین منافعینی قوروموشدور. رمانین سونلاریندا آقا محمدخان قاجارین شوشایا هجوم ائتدیگی  و ملا‌پناه واقیف‌ین آجیناجاقلی سونو تصویر اولونور.
رمانی عرب الفباسینا اویغونلاشدیران: میلاد تیموری
ناشیر: طغرل

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

شهید مصطفی جلال الدین پاشانین نوه سی، شهید محمد علی

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

وطن فریادی  
هله ده دومان‌لی بیر سحر ایدی، 
اطرافی توستو بورودو.  
اوزاقدان بیر سس گلدی، آمان تانریم!   
وطنین بو فریادینی دینله‌یین،  
دینله‌یین و سونرا وجدانا اویغون اولاراق حُکم وئرین.  
وطنین پارچالانمیش اوره‌یی،  
 سندن اُمیدگؤزله‌ییر.  
ناظم حکمت ابتدایی مکتبی بیتیردیکدن سونرا ۱۹۱۳-۱۹۱۴-جو تدریس ایلینده سلطانی-نین        حاضرلیق صینفینه یازیلدی. «والا نورالدّین»-له دوست‌لوغو اورادا باشلادی. لاکین ۱۹۱۴-۱۹۱۵-جی تدریس ایلینده تحصیل حاقّی چوخ باها اولدوغو اوچون آتاسی اونو «نیشان‌تاشی سلطانی» مکتبینه یازدیردی.  
   او، سلطانی اونیوئرسیتئتی‌نین ائلیت طلبه‌لریندن بیری‌دیر. او، دایم معلّم‌لرینین حیران‌لیغینی قازانیر. تحصیلیندن علاوه، همیشه یانیندا گزدیردیگی ساری صحیفه‌لی دفتره شعرلر یازیر و شکیللر چکیردی.  
   ناظم حکمتین عمی‌سی، رّسام و شاعر محمد علی، بالکان محاربه‌سینده کؤنوللو اولاراق اشتراک ائتدی. قاییتدیقدان سونرا «چاناققالا» دؤیوشونه گئتدیدی. جسارتله ووروشدو و شهید اولدو.
      
   عمی‌سینی چوخ سئوه‌ن و اونا حیران اولان ناظم حکمت، عمی‌سینین شهیدلیگینی ائشیدن‌ده گونلرله آغلامیش و بیر-بیرینین آردینجا شعرلر یازمیش‌دیر. «شهید عمیمه» شعرینده اونا اولان صداقتینی و حُرمتینی ایفاده ائتمیش‌دیر.  
او، منه نسلیمین مشرق-نی گؤستردی،  
منه ترکچولوک صنعتینی اؤیردن عمیم ایدی؛
 بونا گؤره ده، عمی‌می سئویرم.  
اوره‌ییمده اونا قارشی،     
من اونا سونسوز حُرمتیم وار...  
ناظم حکمت بو خصوصدا، «عسگر بابایئو»-ه بئله ایضاح ائتدی:  
    «دوشونورم کی، ایکینجی شعریمی ۱۴ یاشیمدا یازمیشام. بیرینجی دنیا محاربه‌سی‌نین اورتاسیندا ایدیک. عمیم چاناققالادا شهید اولموشدو. من شدّت‌لی وطن‌پرور ایدیم. محاربه حاقّیندا بیر شعر یازمیشدیم.»   
   شهید عمیم،
 اینیلده‌مه و قصاص اوچون فریاد ائتمه،
ساکت اوتور،
 منه باخاندا منی تیترتمه.
 سنین قصاصین آلیناجاق،
 ائی شهید اوغلو، قصاصین آلیناجاق.
اوغوزلارین نوه‌سی.
*** 
عمیم! عمیم! او، بؤیوک قهره‌مان ایدی.
منیم اولو تورک کؤکسومو، 
اویودو جوشدوران.  
او، منه بؤیوک قهره‌مانلیقلار گؤستردی،
 همیشه منه عالی فداکارلیق درسلری وئردی.
منه وطن اوغروندا جانیندان کئچمه‌گین یولونو اؤیره‌تدی،
 منه ملّت اوغروندا اؤلمه‌گین بؤیوکلویونو آشیلادی.
 
بو شعردن سونرا او، «وطن»، «اولما مغلوپ»، «عمیم»، «ایرکیما»(نژادیما)، «چئلیک»، «انتقام» و «ویران دیار» آدلی شعرلرینی یازیبدیر.
   ناظم حکمت اوّل‌لر یازدیغی «بیر دنیزچی‌نین آغزیندان» شعرینی دنیز قوّه‌لری ناظری و عائله دوستو «جمال پاشا»-نین قارشی‌سیندا اوخودو. پاشا درین تأثیرلندی. او، اوشاغین دنیز قوّه‌لرینه گؤندریلمه‌سینی تکلیف ائتدی. و اونون یاردیمی ایله اوشاق نیشانداشی سلطانّیه‌دن «هئیبئ‌لیا»-دان، «باهاریّه» مکتبینه کؤچورولدو.

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دنیاسی... 
پرفسور. دکتر علی کافکاسیالی
نوبل آکادمیک یایینجیلیک کتاب، آنکارا، 2023 
چئویرن: مجید تیموری فر (م. صفا) 

 600صحیفه لیک بو کیتابی آردی جیل اولاراق   هرهفته چرشنبه گونو ادبیات سئونلر ده پایلاشاجاییق
ایکینجی بولوم


/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اومید یاشار_اوغوزجان
سنسیز اولماق


هاردا او دنیزیم منیم
لکه‌سیز گؤی‌اوزوم؟
هانی او ایچدیکجه سوسوزلوغومو آرتیران چشمه؟
کیم آپاردی باخیشلاریمی
نه اولدو گؤزلریمه؟
هانی منیم اللریم، آیاقلاریم ساچلاریم، اۆزوم؟

بو من دئییلم، بس‌بللی
بو بیر باشقاسی.
گؤزلریم یاد باخیر گؤزلریمه آینادان.
او کیم، بؤیله دوروب-دوروب منی آلدادان؟
بس‌بللی بیر اویونا گلمیشم آچیقجاسی.

بیرینی سئومیشم، بس‌بللی،
منی قویوب گئتمیش.
اوندان ایندی آختاردیغیم هپ او
هپ من.
او ایکیسی اۆزموش منی
ییخمیش، اینجیتمیش.

ایندی بیلمه‌دیگیم بیر ماهنی هر یئرده سؤیله‌نن
سئوینجدن، موتلولوقدان سئوگیدن اوزاق.
نه آجی، سنین اولماق
سنده اولماق
سنسیز اولماق!

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

دونیاسندن کیملر کئچدی
مبارز معلیم اوستاد" عباس قنبری" حیاتا گوز یومدو
.

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

قێشین دوْغوم گۆنو

✍️شاعر: نورالدین_مقدم (آیدین دومان)


بير  پايێز آخشامێندا
سوْيوق بير يئل اسيردی
رنگی سارالمێش گۆنش
- سانكی اۆشودوڲوندن -
باتماغا تله‌سيردی

بوْز بولود، قارا بولود
گؤڲ اۆزون بۆروموشدو.
گؤڲ اۆزوندن اوْنلارێ، 
كيم سيله‌جكدی؟ آخێ!
آغاجلارێـن قوْل‌لارێ
شاختادان قوروموشدو!

قار، قا، قار، قا، قار، قا، قار
اوْخـويـوردو قارقالار.
قارقادێر خبرچيـميز
گؤره‌سن نه خبر وار؟

گۆن باتدێ، قاش قارالدێ
دۆنيـا يئنه دارالـدێ
نه بير اولدوز پارلادێ
نه آيدان خبر اوْلدو!

گئجه‌نين  ياتاغێندا
اوْ گئجه ياتدێ پايێز.
اۆشودو ها اۆشـودو
سانكی لۆت بير قوش ايدی!
بيردن بللی اوْلمايان
كيمسه، اؤز آغ كۆركونو
سردی اوْنون اۆستونه
آنجاق كۆركون آلتێندا
اوْ گئجه ايتدی پايێز

سحر، داها قێـش ايدی!

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

محمد_مختاری

چه خلوت است
خیابان جمعه
دمی که دور می شوی از خویش
و باز بر میگردی در خویش
و هیچ کس نخواهد دانست
که در دلت
چه گذشته است.
/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

سحر_خیاوی

داغلار( یاشام یوکو آغیرلیغیندان بئلی بوکولن آتالاریمیزا سونولور)

سوروشدون: داغلار دا آغلایار مگر؟!
دئدیم: داغ آغلاسا، بَتَر آغلایار
چؤنر گوز یاشلاری چشمه‌یه، چایا
ایچینی چؤلونه تؤکر آغلایار

گئجه یاریلاری یاتاندا هامی
یاندیرار کؤنلونده یالقیزلیق شامی
سیزلایار دونیانین اَن هوندور دامی
ایچی‌نین ایچینده ایتَر آغلایار

ظاهیر گؤرونوشو سَرت-سُویوق قایا
بیر چیگین تاپماز کی باشینی قویا
سیزلایار اولدوزا، دانیشار آی‌ا
صبری بوغازینا یئتر آغلایار


کؤزَرر ایچینده اودلو داشلاری
اوره‌یی پارتلاییب وولقانا دؤنر
حوزونلو اوزونو گؤسترمز سنه
آمما اؤزلویونده داغلیغدان یئنر

هؤنکورتو سسیندن دیکسینر قوشلار
مارال‌لار هؤولوندن بالاسین بوشلار
اَریییب سو اولار داش‌اوره‌ک داشلار
دئدیم داغ آغلاسا بتر آغلایار


داغین داغ دردی وار، باغین باغ دردی
داشین داش دردی وار، قوشون قوش دردی
داغ کیمی دردینه قوربانام آتا
باشین قوی چیینیمه آغلاما آتا!


/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

غلامرضا جعفری ( اویغور)

دی آیی نین ۱۱جی گونو،اوستاد محمدحسین بهجت تبریزی نین دوغوم گونونون آنیلماسینا ایتتیحاف اولونور

«دوغوم گونو»
شهریار دیوانی نین عوممانینا دالماق گره ک.
شوقیله شئعرین دویوب،شَن ماهنیلارچالماق گرک.
قدرینی،شَن شوکتین سانماق اوچون بو اُسوه نین.
شرق وغرب عالَمه،بير ولوله سالماق گره ک
نه زاماندیرهیجرتی فارس شئعرینه عونوان اولوب
بو اویارسیزایشلره حئیران قالیب یالماق گره ک.
دونیایا گؤز آچماسی اویغوندو تورکون شئعرینه
بير تَمَلدیر کولتوره؛تاریخ بویو قالماق گره ک.
ایلده بیرگون آنماسی،اینصاف دگیل بوندان بئله.
مؤحتشم بواینسانی، هرگون یادا سالماق گره ک.
ائتمیشیک غفلت، داها سون قویماقا بو حسرته.
اؤزگه لردن یئرلیدیر ،تورک اوغلونوآلماق گره ک.

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اونون یادیندا قالمیشدیم گؤرن؟ فیکیر منی گؤتوردو. ائوده اؤیرشمه‌دییگیم ساکیتچیلیک واردی. چوخداندی بئله قولاغی دینج اوتورمامیشدیم. ائولندیگیم گوندن بو یانا، هئچ اؤزومله تک‌به‌تک ده قالمامیشدیم. تک قالماغی او قدر یادیرغامیشدیم کی، هر خیردا سسه اورکوردوم. منه ائله گلیردی، ایندیجه آروادیم گله‌جک و منیم کیمه مئساژ یازدیغیمی گؤره‌جک.
«سلام مترودا راستلاشمیشدیق. یقین یادینیزدادی. اوخودوغوم کیتابا باخمیشدینیز. بایاق باخدیم تصادوفاً  سن دئمه، سیز منیم دوستلوغومدا ایمیشسیز».
گؤندر دویمه‌سینه توخوناندان سونرا تلفونون ائکرانینا باخدیم، قریبه بیر حیسّ منی آغوشونا آلدی.
- منجه، سن سببی بیلیرسن.
- بو سنین اوچون نه قدر واجیبدیر؟
- نه بیلیم، ایلک دفعه‌ بئله بیر شئی گؤرورم.
- ماراقلیدیر؟
- البته‌‌. دئ.
- بونو هئچ اؤزوم ده بیلمیرم. بلکه گزک؟
- اولار.
مئساژلاشماغیمیز گئجه‌نین یاریسینا قدر اوزاندی. سؤزلریمیز آراسیندا زامان اریییردی. هر جاواب آرامیزداکی پرده‌نی بیر آز دا آرالاییر. بیزی بیر آز دا بیر-بیریمیزه یاخینلاشدیریردی. نهایت،  بوتون جسارتیمی توپلاییب اوزون یازیشمادان سونرا غفلتاً سوروشدوم:
- صاباح آخشام گؤروشک؟
- اولار.  
سحری گون ایشدن چیخان کیمی بیرباشا گؤروش یئرینه شهرین گؤزدن-کؤنولدن اوزاق پارکینا اوز توتدوم. بو پارکی اونا گؤره سئچمیشدیم کی، هئچ بیر تانیش-بیلیشه راست گلمه‌ییم.  هاوا قارالمیشدی. بو گونلرده سویوقلار یامان تئز دوشموشدو. پاییزین اوچونجو هفته‌سی اولسا دا یاغیشلار هله باشلامامیشدی. پارکدا تک-توک آدام گؤزه دَ‌ییردی. سکامیالارین(نیمکت) بیرینده اوتوردوم. اوووجلاریمین ایچی ترله‌ییردی.
یولون او اوزونده ایدی. زوغالی رنگده، خیردا چیچکلرله بزنمیش بیر دون گئیینمیشدی. یئریدیکجه دونونون اتکلری قارمون دیلی کیمی آچیلیب اؤرتولوردو. فیکیر وئردیم کی، ساچلارینی دوزلشدیریب. بئله بیر آز دَيیشمیشدی. همیشه‌کی طبیعی گؤزللیگینی گیزلده بیلمه‌میشدی. گؤزلری میرواری دنه‌سی کیمی پاریلداییردی.
بیز اونونلا کؤهنه تانیشلار سایاق سلاملاشدیق. یانیمدا اوتوردو. ایچیمدن گیزیلتی، تیترتمه کئچدی. بو، یئنی‌یئتمه‌لیگیمده یاشادیغیم ایلک حیسّلره بنزه‌ییردی. ائله‌جه گولوردو  نسه دئمیردی. دوداقلاری اتلی و گؤزل ایدی. آل یاناقلارینا پودرا وورموشدو. گؤزلرینه سورمه چکمیشدی. اؤزوندن دانیشماغا باشلادی.
ایچیمده قریبه بیر گیزیلتی دولاشیردی. هیجان، ناراحاتلیق، خوشبختلیک و بیر آز دا قورخو. او ایسه دانیشیر و گولومسه‌ییردی. کیرایه‌‌ده بیر نئچه قیزلا یاشاییرمیش.
بیر کوفئ دوکانیندا ایشله‌ییرمیش. هفته سونلاری یوگا ائدیر. مئدیتتیشنه واخت آییریر، آتاسی-آناسی رایوندا یاشاییر. تصادوفی تانیشلیقلاری خوشلاییر، گزمه‌یی، سیاحتی ده، حیاتی سئویر. اونون یانیندا منیم انرژیم صیفیرا برابردیر. هر سؤزونده بونو حیسّ ائدیردیم. حیات عشقی آشیب-داشیردی. هر سؤزوندن گنجلیگین توکنمز انرژیسی آخیردی.
او، دانیشدیقجا داها دا گؤزللشیردی- ائله‌بیل یاز فصلی‌نین قارانلیق گئجه‌سینده، گؤزلنیلمه‌دن آچان قیزیل‌گول کیمی... دانیشدیقجا دوغمالاشیردی، اوسته‌گل، اونو تزه‌دن کشف ائدیردیم. بیر آز یاخینلاشدیم. نفسینی حیسّ ائدیردیم. قولومو اینجه بئلینه دولاییب اونا توخوندوم. او قفیل سوسدو. نفسی آستا-آستا تؤوشویوردو. سینسی قالخیب-ائنیردی. دوداقلارینا یاخینلاشدیم...
بیر آندا الیم بوشالدی. گئری چکیلدیم. او دا بیر سؤز دئمه‌دی. بوش-بوش باخدی. بیر آز اؤزونه گلندن سونرا اوزونده‌کی تعجبو و یئکه «نییه؟»  سوالینی گؤردوم.
- «یاخشی، من گئدیم ائوه»، هاندان-هانا دیللندی، «گئجدی».
- بلکه، سنی اؤتوروم؟
- اؤزوم گئده بیلیرم، دئییب گولومسوندو.
- نئجه ایسته‌ییرسن.
- ساغ اول.
آیساچ گئتدی. اونون آرخاسینجا بیر  خئیلی باخدیم. آددیملاری یاواشلامیشدی. ائله‌بیل گئتمیر.  یئرینده آددیملاییردی. منه ائله گلدی،  چئوریلمک ایسته‌ییر. اونون تردّودونو حیسّ ائدیردیم. هر آددیمی بو تردّودو تصدیقله‌ییردی. زوغالی دونو پارک ایشیقلارینین آلتیندا پاریلداییر،  ساچلارینین اوجلاری یونگول یئله قاریشاراق دالغالانیردی. کوچه‌نین ایشیقلی حیصّه‌‌سینی کئچیب قارانلیق دؤنگه‌یه بورولدو. سونرا ایسه قارانلیق اونو اوددو.
قفیل کولک گوجلندی، یارپاقلاری توز قاریشیق گؤتوروب هاوادا قؤوس جیزدی. یارپاقلار بورولغانا دوشموش کیمی فیر-فیر فیرلاندی. آیاغا دوراندا تلفونوما زنگ گلدی.
- ههه... هاراداسان؟ - کوله‌یین اوغولتوسوندان آروادیمین سسینی گوج-بلا ایله ائشیتدیم.
- یولدایام...
- ائوه گلنده چؤرک آلارسان. قیزین دا شوکولاد ایسته‌ییر.
 /channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

خاطرات سئودا طاهیرلی، نوۀ «میرزاعلی‌اکبرصابر»
برگردان: بهروز مطلّب‌زاده

بو خاطیره لری گلن هفته چرشنبه گونو 10,17ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

  « قارغانین یوخوسو »
یازان : علی صمدلی 
کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی 
کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  « ناغیللاربؤلومو » 


یاز گلنده ، ایکی قارغا باش – باشا وئریب دوستلاشدیلار . بیری خوروزایدی ، بیری فره . چؤر- چؤپ داشیییب اؤزلرینه مئشه نین سیخ یئرینده یووا تیکدیلر . آرادان اوچ گون کئچندن سونرا ، فره قارغا یومورتلادی . همین گون سحری اونلار یوخودان دوراندا خوروز قارغا  فره  قارغایا دئدی : 
ــ  بیلیرسن ، من بو گئجه چوخ قریبه یوخو گؤرموشم .
فره قارغا ماراقلا : 
ــ  نه گؤرموسن دئدی – دئدی .
ــ  آخی اوتانیرام دئمه یه .
ــ  اوتانما ، دئ . یوخودوردا ،یوخودا هر شئی اولا بیلر . 
خوروز قارغا اطرافا گؤز گزدیریب ، اوزون دیمدییینی فره قارغانین لاپ قولاغینا یاخینلاشدیریب پیچیلتی ایله دئدی : 
ــ  گئجه یوخودا گؤردوم کی ، منده یومورتلامیشام . دوزده ایکیسینی بیردن . 
فره قارغا اوغونوب اؤزوندن گئتدی .
ــ  یوخویویا باخ ، اؤزوده ایکیسینی بیردن . 
فره قارغانین گوله ـ گوله دئدییی بو سؤزلر ایلدیریم سرعتی ایله مئشه یه یاییلدی .آرادان یاریم ساعات کئچمه میش قارا بیر قارغا او ، بیری قارغایا دئدی :
ــ خبرین وار ، خبردن ؟ 
ــ  هانسی خبردن ؟ 
ــ بیزیم فره  قارغانین خوروزو یومورتلاییب .
ــ  نه دانیشیرسان ؟ 
ــ بلی ، اؤزوده اوچونو بیردن !
باشغا بیر قارغا ، او بیری قارغایا دئییردی : 
ــ  سنه بیر خبر دئییه جیم  ، آنجاق آغزیندان قاچیرما . قونشوموز خوروز قارغا ، دونن گئجه یومورتلاییب اؤزوده بئشین بیردن !
ــ  نه دانیشیرسان ؟ 
ــ  بلی ، بلی . اؤز فره خانیمینا پیچیلتی ایله دئیینده بو قولاغیملا ائشیتمیشم .
ــ  بوکی بی آبریچیلیقدی!
ــ  البته بی آبریچیلیق دی ! 
مئشه نین او باشیندا ایسه بو خبری آچیق ـ آچیغینا دانیشیردیلار . بیری دئییردی کی ، خوروز قارغا بیر گونده اونونو یومورتلاییب ، او بیری دئییردی کی ، ایییرمیسینی. بیرباشغاسی ایسه : 
ــ نه دانیشیرسینیز ،جانیم ـ دئییردی. ـ سیزین اصل حقیقتدن خبرینیز یوخدو . من ایندیجه حادیثه یئریندن اوچوب گلیرم. هامی دانیشیرکی، خوروز قارغا بیر گونده اللیسینی یومورتلاییر . 
قارغالاردان بیری : 
ــ جانی یانسین گؤروم اونون ،ـ دئدی ، ــ بو اللی یومورتانی یووا توتماز آخی 
باشغا بیر قارغا جانفیشانلیقلاصوحبته قاریشدی : 
ــ  بس ائشیتممیسینیز ، ــ دئدی ، ـ ایندی او ، باشلاییب قونشویووالاردا یومورتلاییب دولدورماغا .دئییرلر ایندی گونده یوزونویومورتلاییر !
سحری گون یومورتالاررین سایینی یوزه چاتدیرمیشدیلار. اونا گؤره ده مئشه نین قارغالاری بی-بیرینه دیمیشدی . بیر آناش قارغا اوجا بوداقدا اوتوروب قاریلدایا-قاریلدایا اوجادان دئییردی : 
ــ  ای قارغالار ، قولاغینیزی آچین ، ائشیدین! بو فلاکتدیر ، فلاکت! اگر اوملعون خوروز قارغا بیرجه هفته بئله سرعتله یومورتلاسا وهمین یومورتالارینیناوستونده کوت یاتیب بالا چیخارسا ، بیزیم بالالاریمیزا مئشه ده یئراولمایاجاق! گلین نقدر کی گئج دئییل اونلارین درسینی وئریین ! اؤزوموز باجارابیلمسک ، باشقا قوشلاری کؤمه یه چاغیراغین ! 
آناج قارغانین سسینه یئر به یئردن سس وئردیلر. بیر باش بیلن قارغا دئدی:
ــ  بیز اونونلا باجارا بیلمریک .یاخشیسی بودورکی ، مئشه سولطانی قوزغوناخبر وئرین .اونونلا آنجاق قوزغون باجارا بیلر. 
باش بیلن قارغانین تکلیفینی قارغالار بیندیلر . وتئزلیکله بو خبری قوزغونا چاتدیردیلار .
قوزغون قیرمیزی تاختیندا اوتوروب ، خوروز قارغانی حوضورینه چاغیتدیردی . خوروز قارغا گلن کیمی احتیراملا سالام وئریب سولطانین قارشیسیندا باش ایدی . قوزغون ، خوروز قارغانین ، سالامینی بئله ائشیتمدی تعجوبدن آز قالااونون گؤزلری کله سینه چیخمیشدی .اؤز- اؤزونه فیکیرلشیردی : «بوکی عادی جه قارغادیر. بونون نه جانی – جسدی وارکی ، گونده ایکی یوز یومورتا یومورتلاییر ؟ » قوزغون باخدی – باخدی بیر شئی آنلایا بیلمه دی . آخیردا سورغو -سئوالا باشلادی : 
ــ  قارغا بی ، بو دوزدور کی ، سن بیر گونده ایکی یوز یومورتا یومورتلاییرسان ؟! 
خوروز قارغانی حئیرت گؤتوردو : 
ــ  نئچه ، نئچه یوز؟! – دئدی .
ــ  ایکی یوز . 
خوروز قارغا بیر قدر ساکیت – ساکیت : 
ــ بو خبری سیزه کیم یئتیریب ؟- دئدی . 
ــ  نئجه یعنی کیم یئتیریب، قارغالار اؤزو . بونوکی ، مئشه نین بوتون قوشلاری دانیشیر .
خوروز قارغا لاپ اؤزوندن چیخدی . او ، باشینی آشاغی ایَرَک آز قالدی پیپییینی قوزغونون گؤزونه سوخسون . 
ــ  آخی من خوروز قارغایام !- دئدی . – اینانمیرسینیز ، بودا منیم پیپیییم ! آخی من نئجه یومورتلایا بیلرم؟ اؤزوده بیر گونده ایکی یوزونو ! 

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

دی شیخ با چراغ همی گشت گِرد شهر
کز دیو و دَد ملولم و انسانم آرزوست
گفتند یافت می‌نشود جسته‌ایم ما
گفت «آن که یافت می‌نشود، آنم آرزوست»

مولانا

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

رقیه کبیری

کیلاسیک اثرلریمیزی اوخومالیییق
«ایکی اود آراسیندا» آذربایجان ادبیاتی‌نین کلاسیک رمانلاریندان ساییلیر.
..

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

ناظم حکمت و باجیسی سامیه- قونیه ۱۹۰۸

/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

 
 
   بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دنیاسی...
   پرفسور، دکتر علی کافکاسیالی
   چئویرن: مجید تیموری‌قر (م. صفا)
   ایکینجی بؤلوم

   محمد ناظم پاشا حلب و قونیّه‌-دن  سونرا، «سئلانیکی» والیسی تعین ائدیلدی (۱۹۱۲). یای تعطیلی‌ زامانی ناظم باباسینی زیارت ائتدی و اونون دوغولدوغو یئری یئنیدن گؤردو. تأسف کی، همین ایل بالکان مغلوبیّتی نتیجه‌سینده اُردو مقاومت گؤسترمه‌دن تسلیم اولدو و شهر ۹ نوامبر ۱۹۱۲-جی ایلده یونانیستانین حاکمیّتی آلتینا کئچدی. والی داها سونرا تقاعُده چیخدی و استانبولا قاییتدی.  
ناظم درین سارسینتی کئچیریر. او، شعرلرینده یونانلارین خیانتینه اولان نفرتینی مصراعلارا توکور:        
هرشاها قالخدیقجا آتلیلاریمیز،       
مینلرله عُصیانکار کؤله‌میز اؤله‌جک.  
اؤلوم سینه‌میزده قیرمیزی بیر چیچک‌دیر،  
اؤلوم بیزیم اوچون ساده‌جه بیر شربت‌دیر...

                                   
   سود محصوللاری ساتیشیندان‌ چو‌خلو پول قازانان حکمت بیگ، خارجی سفرلری زامانی معناسیز ایشلره ال آتماغا باشلادی و پولو ایله، شرکتینی ایتیرمه‌یه باشلادی. هم تجارتی، هم ده، عائله‌سی‌نین دینج‌لیگی پوزولدو. مُفلص‌لَشیب ایش‌سیز قالان حکمت بیگ دولت قوللوغونا قاییتدی و مطبوعات اداره‌سینده ترجمه‌چی اولدو. بیر مدّت سونرا مدیر معاوینی وظیفه‌سینه یوکسلدی.  
   اوسکودارین مولوی درویشلری همیشه باباسی‌نین استانبولون گؤزتپه شهرینده‌کی مالیکانه‌سینده اولوردولار. مدیر‌لیک مجلیسلری کئچیریلیر و ادبی مذاکیره‌لر آپاریلیردی. ناظم حکمت درویش‌لیک محیطینه داخل اولدوقدان سونرا مولوی طریقتی‌نین عادت و مراسیم‌لریندن بؤیوک تأثیرلنمیشدی. اونون ۱۹۲۰-جی ایلده یازدیغی "مولانا" شعری بونو تصدیقله‌ییر.  
سنین یوخلوغونون تاجی آلنیمی بورودوکجه،
سئوینج و کدر اوره‌ییمدن سیلیندی.
اوره‌ییمین درمانینی عشقده تاپدیم.
من ده مولانانین شاگیردی‌یم.
*** 
ابدیّتی باغلایان قارانلیغی دلیب کئچدیم،
داخیلدن سئوگی حّیس ائتدیم، عرشه یوکسلدیم،
قلبیمدن تمیزلندیم و راحاتلیق تاپدیم.
من ده مولانانین شاگردی‌یم...  
   مولانانین صادق پرستشکاری اولان ناظم پاشا، هم‌چنین «شناسی، نامیک کمال، توفیق فیکرت و محمد امین یورداقول» کیمی معاصر شاعرلری ده، اوخویوردو. بو‌دان علاوه، والی پاشانین عدالت، قانون و خالقین طرفداری اولماسی، عینی زاماندا حکومتین عدالتسیزلیگینی تنقید ائد‌ن و خالقین شکایتلرینی افاده ائد‌ن شعرلر یازماسی و بو شعرلری مجلیسلرده تئز-تئز اوخوماسی، نوه‌سی ناظم حکمتین کاراکتئرینه تأثیر گؤسترمیشدیر.  
   خالق یوخسوللوقدان بئزیب، حکومت ایسه تالانچی‌دیر.
 خارابالیقلاری گؤرنده کدرلندیم و اوره‌گیم پارچالاندی.
خالق مظالم و ظلمدن ویران قالیب.
 هر کُنجدن فریادلار ائشیده‌رک شرفیمین گیروونا چئوریلدیم.
 تأسّف کی، تورپاقلار قدّارلیقدان تمامیله ویران ائدیلیب.
 انسانلارین عمومیّتله آج و چیلپاق اولدوغونو گؤروب هؤنکور-هؤنکور آغلادیم.  
   «کمال سولکر»-ین دئدیگی کیمی، باباسی‌نین بو شعری‌نین ناظم حکمتین «آیاق‌یالین» شعرینده عکس اولوندوغونو دئمک ممکون‌دور.  
   آنار، تورک هامبالینی اؤلدورَن بیر انگلیس‌لینی حبس ائدیب، محکمه‌یه وئره‌ن مئرسین والی‌سی ناظم پاشانی نمونه گتیریر، داها سونرا ایسه بریتانیا کُنسولونون تهدیدلرینه و ۲-جی عبدل حمیدین یازیلی امرینه باخمایاراق، محکمه‌نین قراری‌نین ایجراسینا و انگلس‌لی‌نین آسیلماسینا نایل اولور و دئییر: محمد ناظم پاشا دا، بعضی واقتلار شعرلر یازیر و کلتورایله، ادبیّاتلا تانیش ایدی. لاکین گنج ناظمین باباسیندان میراث آلدیغی  
ان اؤنملی خصوصیّت محمد ناظم پاشانین غرورلو، آزادلیق‌سئور، عُصیانکار و باریشماز کاراکتئری ایدی.   
   عائله‌نین هر بیر عضوو گله‌جک شاعر ناظم حکمتین تحصیلینه تُحفه وئرمیشدیر. آناسی جلیله خانیم اونا فرانسیز مؤلّفلری‌نین کتابلارینی اوخوموش و فرانسا انقلابی‌نین قهرمانی «مارات» حاقّیندا حکایه‌لر دانیشمیش؛ باباسی نوه‌سی‌نین مولانانین اوخوجوسو اولماسینی ایسته‌ییردی؛ و او، ناظمه فارس دیلینی اؤیرتمک اوچون بیر درویشی معلّم توتموشدور. لاکین اونو ان چوخ ماراقلاندیران شئی مالیکانه‌ده ایشله‌ین آنادولو قادینلاری‌نین سؤیله‌دیگی تورک ناغیل‌لاری و خالق ماهنی‌لاری ایدی. او، اونلاری ممنونیّتله دینله‌ییردی. نتیجه‌ده، ناظم حکمت ائرکن یاشلاریندا خالق ادبیّاتی ایله تانیش اولموشدور.  
   ناظم ۱۹۱۳-جو ایل تئموزون ۳-ده، اون بیر یاشیندا ایکن «وطن فریادی» آدلی شعرینی یازدی.  
   بو شعرده او، بالکان محاربه‌لری زامانی عثمانلی ایمپئرییاسی‌نین اهمیّت‌لی اراضیلرینی ایتیرمه‌سی و دُشمنین «چاتالجایا» قدر ایر‌ه‌لی‌لمه‌سینه امکان وئرمه‌سی ایله باغلی درین کدرینی و وطنین آزادلیغینا اولان امیدینی ایفاده ائتمه‌یه چالیشیر.  

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

اوستاد کریم مشروطه چی"سونمز"


سنسیزله میشم



/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…

ادبیات سئونلر

کریم گول اندام

(جیغالی تجنیس)


اویانسین!


آشیق قارداش زیل پرده ده بیرده کوُکله سازینی ،
میضرابینین شیمشه ییندن بلکه تئللر اویانسین!
چال تورک اولان اویانسین 
ظولمه قارشی دایانسین
کیم یاندیریر بو میللتی 
اوُز اودوندا او، یانسین 
آشیقلارین سازلاریندا بوتون زیللر اویانسین 
خبر توتسون بیر -بیریندن یاتمیش ائللر اویانسین !

مندن سوُیله قولاغینا پامبیق تیخان دوُولته 
هئچ میللتین دانیشدیغی دیله خور باخماق اولماز!
بو بویدا  آخماق اولماز 
یاندیریب ،یاخماق اولماز 
دوُولت میللتین نوکری 
باشیندا توخماق اولماز !
ییرمی بیرینجی یوز ایلده  میللتی سیخماق اولماز 
تورک ائولادین یاندیرانا بیر اود وور،قوی او ،یانسین
کوُله لییه سون قویماغا چال قافیل لر اویانسین !

بسدیر داها آذربایجان باشینداکی بلالار 
تازیدا حیزلیک اولماسا دووشان باغدا بالالار؟
آری شاندا بالالار 
بالچی شاندان بال ،آلار
باخچالاردان اوخومالی ،
اوُز دیلینده بالالار !
تورک دیلینده گرک بیزه مدرسه لر سالالار 
چال یازماغا حسرت قالان پاسلی دیللر اویانسین !

قلم کسکین قیلینج اولموش گول اندام-ین الینده
اود پوسکورور دوشمنلره ,ایلدیریم وار دیلینده 
یاریم کمر بئلینده ،
مندیل توتوب الینده
یاللی گئدیر یاماجدا 
تورکو اوُتور دیلینده :
گونلر دوغسون ،آیلار اوُتسون ،شانلی ایللر اویانسین !
توران بویدا بیرلیک قوران قوچ نسیللر اویانسین !

    -1394 نجو ایل- اورمو

        
/channel/Adabiyyatsevanlar

Читать полностью…
Subscribe to a channel