-
آرشیو علم اقتصاد مسائل روز اقتصادی ایران و جهان ارتباط باادمین: @jafarsaeiniya
قانون اساسی مشروطه
مرور و تحلیل تاریخی
💠 جلسه پنجم
🎤 محمدامیر قدوسی
تهیه شده در اواخر
۱۴۰۳ و اوایل ۱۴۰۴
🆔 Telegram
🆔 Instagram
نقشه تورم جهان
رنگ سیاه نشانگر کشورهایی هستند که بالاترین درصد تورم در جهان را دارند. ونزوئلا، ایران و سودان به ترتیب بدترین‌ها هستند. تورم در ایران حتا از سودان هم بیشتر است.
در میان کشورهای توسعه‌یافته‌ی جهان تنها ترکیه است که تورم ۳۶ درصدی دارد. تورمی که با سیاست‌های اقتصادی صادراتی ترکیه پیوند دارد.
🆔 Telegram
🆔 Instagram
🟦سپهرداد طوس برگزار میکند:
📚دومین دوره مدرسه جامع مطالعات‌توسعه
🔵مدرس:
شهرام اتفاق
پژوهشگر توسعه
بررسی نظریات متفکران ایرانی در باب توسعه
جلسه‌ی اول:
سید جواد طباطبایی
🔹جلسه‌ی دوم:
مقصود فراست‌خواه
🔹جلسه‌ی سوم:
کاظم علمداری
🔹جلسه‌ی چهارم:
داریوش آشوری
🔹جلسه‌ی پنجم:
حسن منصور
📅زمان برگزاری دوره:
چهارشنبه ها ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰
اولین جلسه چهارشنبه سیزدهم آبان ماه
🔵امکان شرکت درجلسات به شکل هم‌زمان حضوری در مشهد و آنلاین وجود دارد.ضمنا فایلهای این دوره پس از اتمام کامل مدرسه منتشر خواهد شد.
🔵این مدرسه برای علاقه‌مندان‌به توسعه رایگان خواهد بود،ولی برای شرکت ثبت نام الزامیست.
📍
ثبت‌نام ترم دوم از طریق
پیام دادن به شماره موبایل
09153370507
یا اکانتهای زیر در تلگرام
🆔@ehsansharif
🆔@Rezaamirzadeh
🧷آدرس ما در تمامی صفحات مجازی
🆔@sepehrdadtoos
قانون اساسی مشروطه
مرور و تحلیل تاریخی
💠 جلسه چهارم
🎤 محمدامیر قدوسی
تهیه شده در اواخر
۱۴۰۳ و اوایل ۱۴۰۴
🆔 Telegram
🆔 Instagram
ممکن است ما بگوئیم کنش مانیفست اراده انسان است، اما این چیزی به دانسته ما نمی‌افزاید.
در خصوص معنای اراده‌ی انسان باید گفت چیزی جز استعداد انسان برای انتخاب امور در موقعیت‌های متفاوت نیست که عبارت است از ترجیح یکی از امور بر دیگری و اتخاذ تصمیم بر اساس جستجوی هدف در یک موقعیت و دل کندن از موقعیتی دیگر.
صفحه ۴۵
کتاب #کنش‌انسانی - Human Action
اثر لودیگ فون میزس - ترجمه سلیمان عبدی
Telegram | Instagram
📌 تبادل کانال‌های حامی بازار آزاد
----------------------------------------------
🎖فایننس و اقتصاد
@utfinance
🎖پادکست لیبرال
@LiberalPodcast
🎖درباره‌ی آزادی
@Notes_On_Liberty
🎖انجمن علمی اقتصاد
@anjoman_elmi_eqtesad
🎖لیبرتارینیسم
@austro_libertarian
🎖خوانش آزادی
@LibertyReader
🎖پالئولیبرتارینیسم
@Paleolibertarianizm
🎖مشعل آزادی
@LibrT
🎖برای این اقتصاد دستوری ...
@Signal99
🎖اشتباهات من در بازارهای مالی
@Reza_Ghanipur
🎖بنیاد انتشارات کازیوه
@kazive_institute
🎖جعفر ساعی‌نیا
@jafar_saeiniya
🎖محمود اولاد
@maolad
آیا عبارت «آزادیخواهی» ترجمه مناسبی برای لیبرالیسم یا لیبرتارینیسم است؟
✍ مرتضی کاظمی
📅 ۲۹ مهر ۱۴۰۵
در یادداشت‌های قبلی گاهی از عبارت «آزادیخواهی» استفاده کرده‌ام. شهرام اتفاق در نقدی نوشته است: «آزادیخواهی» الزاماً معادل مناسبی برای «لیبرالیسم» نیست. با حرفش مخالفتی ندارم. متأسفانه در زبان فارسی هر کلمه‌ای برای ترجمه چنین عباراتی انتخاب می‌کنیم ممکن است با همین مشکل روبه‌رو شویم. شهرام اتفاق می‌گوید: گروه‌های سیاسی گاهی خود را آزادیخواه دانسته‌اند در حالیکه لزوماً به آزادی‌های فردی و اقتصادی باور نداشته‌اند. همینطور است. تذکرش منطقی و مفید است.
این نقد یک پرسش مهم را مطرح میکند: آیا "آزادیخواهی" نام یک سنت فکری مشخص است یا صرفاً توصیفی عمومی برای کسانی که خود را طرفدار آزادی می‌دانند؟ به نظرم باید میان این دو تفاوت بگذاریم. ممکن است یک جریان سیاسی خود را آزادیخواه بداند اما منظورش از آزادی با آنچه در سنت لیبرالیسم کلاسیک یا لیبرتارینیسم مطرح میشود تفاوت داشته باشد. بنابراین صرف استفاده از واژه "آزادیخواهی" برای شناسایی یک جریان فکری کافی نیست. اما آیا این به معنای آن است که نباید از واژه آزادیخواهی برای اشاره به لیبرالیسم کلاسیک یا لیبرتارینیسم استفاده کنیم؟ من چنین نتیجه‌ای نمی‌گیرم. در واقع کاری که انجام می‌دهیم این است که هم‌زمان با استفاده از عباراتی همچون آزادیخواهی، لیبرالیسم یا لیبرتارینیسم تلاش می‌کنیم معنایی را که متفکران این سنت‌ها از این مفاهیم اراده کرده‌اند توضیح دهیم. در این رابطه قبلاً در یادداشتی نوشته‌ام حتی در آمریکا کلمه «لیبرال» را به معنایی به کار می‌برند که گاهی درست در نقطه مقابل معنای تاریخی لیبرالیسم‌کلاسیک قرار می‌گیرد. وقتی نام یک سنت فکری را از محتوای آن جدا کنیم دیگر صرفِ استفاده از آن نام چیزی را روشن نمی‌کند. شخصاً در سال‌های گذشته طی یادداشت‌ها و ارائه‌های متعددی سعی کرده‌ام آنچه از سنت آزادیخواهی فهمیده‌ام را توضیح بدهم. مثلاً اینجا در این یادداشت سعی کرده‌ام آزادی را تعریف کنم.
برای من "آزادیخواهی" به معنای دفاع از آزادی فردی، حقوق مالکیت، قراردادهای داوطلبانه و محدود بودن قدرت دولت به حاکمیتِ حقوق است. نکته اصلی که در مجموعه نوشته‌های قبلی بر آن تأکید کرده‌ام تفاوت این دیدگاه‌ها با محافظه‌کاری و راست‌گرایی بوده است. به‌همین دلیل طی یادداشت‌هایی سعی کردم بر اساس ایده‌های میزس، هایک و مک‌کلاسکی و همچنین توضیحات والتر بلاک مثلثی طراحی کنم که این تفاوت‌ها را تا حدودی توضیح بدهد. سوال اصلی در آن یادداشت‌ها این بود: آیا باید آزادیخواهی (لیبرالیسم‌کلاسیک یا لیبرتارینیسم) را در یکی از دو سوی چپ و راست قرار داد یا می‌توان آن را سنت فکری متمایزی دانست.
🆔 Telegram
🆔 Instagram
گزارش محتواهای منتشر شده در کانال انجمن اقتصادپژوهان طی هفته ۲۵ مهرماه تا ۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵:
شنبه‌ها: توسعه و گذار
جلسات مدرسه توسعه ۳
یکشنبه‌ها: مسائل روز جامعه
گزارشی از آخرین وضعیت انرژی کشور
دوشنبه‌ها: نقد
مطلبی منتشر نشده
سه‌شنبه‌ها: تحلیل‌های تاریخی
قانون اساسی مشروطه ۳
چهارشنبه‌ها: آموزش
فایل صوتی بخشی از کتاب کنش انسانی میزس ترجمه سلیمان عبدی
پنجشنبه‌ها: گفتگو / مناظره
مطلبی منتشر نشده
جمعه‌ها: درباره جهان
گزراش تازه از مصاحبه فوکویاما
کرامت، هویت و بحران لیبرال‌‌دموکراسی
سایر:
از سفره‌های خالی تا باک سهمیه‌بندی‌شده
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔻دسترسی به محتوای هفته‌های قبل:
۴ تا ۱۰ مهرماه
۱۱ تا ۱۷ مهرماه
۱۸ تا ۲۴ مهرماه
🆔 Telegram
🆔 Instagram
از سفره‌های خالی تا باک سهمیه‌بندی‌شده
حکومتی که روزی با وعده ساختن آرمان‌شهر، ایدئولوژی‌اش را به تمام ابعاد زندگی مردم گره زد، امروز حتی در تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای جامعه نیز به سهمیه‌بندی و محدودیت متوسل میشود.
قرار بود زندگی مردم در خدمت آرمان‌ها معنا پیدا کند، حالا خود زندگی، زیر بار همان آرمان‌ها فرسوده میشود.
اما آیا مسئله فقط بنزین است؟ خیر.
مسئله نظامی سیاسی است که می‌خواهد هم اقتصاد را کنترل کند، هم جامعه را هدایت کند و هم برای تک‌تک انتخاب‌های مردم، از شال و روسری تا (اگر امکانش را داشت) میزان استفاده از کاندوم، تعیین تکلیف کند.
در این ساختار، هرگز و هرگز شکست سیاست‌ها به بازنگری در قدرت حاکمیت منجر نمی‌شود. این مردم‌اند که همیشه باید با سفره کوچک‌تر، آینده مبهم‌تر و محدودیت‌های بیشتر کنار بیایند.
دهه‌هاست ایدئولوژی به معیار اداره اقتصاد تبدیل شده است و معیشت مردم به حاشیه رفته است.
در این ساختار بازار با فرمان اداره میشود، قیمت با دستور تعیین میشود و هرجا واقعیت با محاسبات رسمی سازگار نیست، محدودیتی تازه از راه می‌رسد، مثل سهیمه بندی بنزین و حذف کار‌ت‌های سوخت از جایگاه‌های بنزین.
چه کسی به حکومت اختیار داده است که هزینه خطاهایش را از زندگی مردم برداشت کند؟
هیچ آرمانی، هرقدر بزرگ و مقدس جلوه داده شود، نمی‌تواند جای آزادی، رفاه و حق انتخاب انسان‌ها را بگیرد.
مردم ایران نیز به دنیا نیامده‌اند که زندگی‌شان را وثیقه بقای یک ایدئولوژی کنند.
✍ جعفر ساعی‌نیا
درد و دل شبانه، جمعه یک آبان ۱۴۰۵
🆔 @jafar_saeiniya
او به عنوان کسی که متحمل شرایطی است که می توانست با کنش‌اش آن را تغییر دهد یا همچون یک کنشگر که با مداخلاتش در پی نتایجی دیگر برآمده در هر دو حال مشمول تعریف کنش است. چه شخصی که خود را از تاثیر پذیری از عوامل فیزیولوژیک و غریزی برحذر می‌دارد و چه کسی که تحت تاثیر این عوامل است کنشگر محسوب می شوند.
کنش صرفاً انجام عملی نیست بلکه حذف یک عمل ممکن که می‌بایستی انجام می شد نیز کنش قلمداد میشود.
صفحه ۴۴
کتاب #کنش‌انسانی - Human Action
اثر لودیگ فون میزس - ترجمه سلیمان عبدی
Telegram | Instagram
گزارشی از آخرین
وضعیت انرژی کشور
✍ یدالله سبوحی
برای اینکه بتوان اهمیت افزایش کارائی انرژی (کاهش شدت انرژی) را در اقتصاد ایران درک کرد می‌توان به موضوع مصرف انرژی اولیه در سه کشور ایران، آلمان و ترکیه (تقریبا" با جمعیت یکسان) اشاره نمود. مصرف انرژی اولیه در ایران در سال ۱۴۰۳ برابر ۱۷.۲ اگزا ژول (۲.۹ میلیارد بشکه معادل نفت در سال) و در همان سال در آلمان و ترکیه به ترتیب ۱۰.۶ اگزا ژول (۱.۸ میلیارد بشکه معادل نفت) و ۷.۵ اگزا ژول (۱.۲ میلیارد بشکه معادل نفت) بود. در حالیکه تولید ناخالص داخلی آلمان و ترکیه به ترتیب ۱۵ برابر و ۴ برابر تولید ناخالص داخلی ایران بود. با این وضعیت که بر بخش انرژی کشور حاکم است رشد اقتصادی و بهبود زندگی مردم و تامین انرژی لازم برای تولید و رفاه و آسایش مردم دور از انتظار است.
🆔 Telegram
🆔 Instagram
گزارش محتواهای منتشر شده در کانال انجمن اقتصادپژوهان طی هفته ۱۸ تا ۲۴ مهرماه ۱۴۰۵:
شنبه‌ها: توسعه و گذار
جلسات مدرسه توسعه ۲
یکشنبه‌ها: مسائل روز جامعه
هزینه فیلترینگ را چه کسی می‌پردازد؟
دوشنبه‌ها: نقد
لیبرالیسم، نه آزادیخواهی!
سه‌شنبه‌ها: تحلیل‌های تاریخی
قانون اساسی مشروطه ۲
چهارشنبه‌ها: آموزش
فایل صوتی بخشی از کتاب کنش انسانی میزس ترجمه سلیمان عبدی
پنجشنبه‌ها: گفتگو / مناظره
مطلبی منتشر نشده
جمعه‌ها: درباره جهان
رشد ثروت اقتصادی کشورها
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔻دسترسی به محتوای هفته‌های قبل:
۴ تا ۱۰ مهرماه
۱۱ تا ۱۷ مهرماه
🆔 Telegram
🆔 Instagram
در نتیجه پراکسیولوژی نوعی تمایز میان عمل فعال و پر انرژی با عمل منفعلانه و تنبلانه نیست. کنش یک انسان پرتلاش و کوشا برای بهبود شرایطش ، از کنش انسانی تنبل و سست که با وقایع آنگونه تعامل می کند که بر او وارد می آید کمتر یا بیشتر نیست
انجام ندادن کاری و منفعل بودن، خود کنش محسوب میشود و روند وقایع را تعیین می کند. هر جا امکان مداخله کنش انسان وجود داشته باشد او دست به اقدام می زند ولی از منظر کنش چندان تفاوتی ندارد که انسان مداخله کند یا از اعمال مداخله خودداری کند.
صفحه ۴۴
کتاب #کنش‌انسانی - Human Action
اثر لودیگ فون میزس - ترجمه سلیمان عبدی
Telegram | Instagram
موضوع نقد دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
پیام منتقد به مرتضی کاظمی:
لیبرالیسم، نه آزادیخواهی!
دوست عزیز مرتضی کاظمی گرامی به تازگی پیامی در دفاع از مفهوم «آزادیخواهی» منتشر کرده و آزادیخواهی را معادل «لیبرالیسم» دانسته است.
برخلاف ادعای مرتضی کاظمی من مدعی هستم که «آزادیخواهی» معادل «لیبرالیسم» نیست. «لیبرالیسم» مجموعه‌‌ای از مفاهیم فلسفی، اقتصادی و سیاسی است و نمی‌توان آن را به واژه‌ی «آزادیخواهی» تقلیل داد.
گواه بر این ادعا وجود جنبش‌های چریکی و آزادیخواه در قرن بیستم بود که در تلاش برای برپایی دیکتاتوری پرولتاریا بودند و ادعای «آزادیخواهی» داشتند. شعار چریک‌های فدایی خلق در ۱۳۵۸ نیز کار، مسکن، آزادی بود.
گواه دیگر بر این ادعا، انقلابیون ۵۷ی بودند که مرادشان از آزادی، برخورداری از امکان مصادره اموال سرمایه‌گذاران ایرانی و خارجی و تسخیر سفارت‌‌خانه‌ها بود.
چرا این جابجایی مفاهیم خطا است؟
این جابجایی مفاهیم مثلا می‌تواند به برپایی یک «چین اسلامی» کمک کند. حرکت به سمت استقرار یک «چین اسلامی» با یک اقتصاد نسبتا آزاد تحت زعامت حکومت اسلامی با راهنمایی «اقتصاددانان آزادیخواه». اینجا واژه‌ی «آزادیخواهی» بسیار راهگشا برای سیاست مورد نظر است. درحالی‌که «لیبرالیسم» دست‌وپای «اقتصاددانان آزادیخواه» را می‌بندد. چرا که «لیبرالیسم» نه فقط بر آزادی اقتصادی، بلکه بر آزادی‌های سیاسی و اجتماعی هم تاکید دارد و عزیمت به سمت «چین اسلامی» را دشوار می‌سازد.
بنابراین معتقدم که این پدیده‌ی جازدن مفاهیم، هدفمند و عامدانه است و قرار است تا جهت مطالبات اجتماعی را به آرامی عوض کند. (صدالبته که منظورم شخص شخیص و گرانمایه مرتضی کاظمی نیست)
این سناریوی جازدن مفاهیم، قبلا نیز آزموده و تکرار شده است. مثلا در برنامه هفتم توسعه کشور نیز عده‌ای واژه‌ی «پیشرفت» را جایگزین واژه شناخته شده و بین‌المللی «توسعه» کردند. «توسعه» شاخص‌های شناخته‌شده‌ی اقتصادی و سیاسی خودش را دارد. اما منظور از «پیشرفت» ممکن است پیشرفت در دین‌دار کردن مردم یا پیشرفت در کشورگشایی یا هر امر دیگری باشد.
این تلاش برای تهی کردن واژه‌ها از مفاهیم بنیادین، خودش گام اول یک حرکت سیاسی خطرناک است.
شهرام اتفاق
۲۰ مهرماه ۱۴۰۵
🆔 Telegram
🆔 Instagram
گزارش محتواهای منتشر شده در کانال انجمن اقتصادپژوهان طی هفته ۱۱ تا ۱۷ مهرماه ۱۴۰۵:
شنبه‌ها: توسعه و گذار
جلسات مدرسه توسعه ۱
یکشنبه‌ها: مسائل روز جامعه
طلای دیجیتال؛ بازاری که بزرگ‌تر شده، اما ریسک‌هایش هم جدی‌تر شده است
دوشنبه‌ها: نقد
نقدی بر نظریه‌ی «کنشگران مرزی»
سه‌شنبه‌ها: تحلیل‌های تاریخی
مرور و تحلیل قانون اساسی مشروطه
چهارشنبه‌ها: آموزش
فایل صوتی بخشی از کتاب کنش انسانی میزس ترجمه سلیمان عبدی
پنجشنبه‌ها: گفتگو / مناظره
مطلبی منتشر نشده
جمعه‌ها: درباره جهان
تغییر جهان به سمت شهرها (۱۹۵۰-۲۰۵۰)
هزینه روزانه زندگی برای یک نفر (دلار)
(بر اساس شاخص‌های جهانی ۲۰۲۴)
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔻دسترسی به محتوای هفته‌های قبل:
۴ تا ۱۰ مهرماه
🆔 Telegram
🆔 Instagram
۲- پیش شرط های کنش انسانی
ما خرسندی و رضایت خاطر را ثمره کنش نمی نامیم بلکه از منظر ما کنشگر همواره در تلاش است تا خود را از موقعیتی با رضایت کمتر به موقعیتی با میزان خرسندی بیشتر ارتقا دهد ذهن انسان با تجسم شرایط بهتر، کنشگر را برای دستیابی به آن تحریک میکند محرک وادارنده‌ی انسان به کنش، همواره مایه‌هایی از ناخرسندی را در خود دارد.[1]
یک انسان راضی نسبت به وقایع و امور پیرامونی ، نمی تواند انگیزه ای برای تغییر شرایط در خود داشته باشد. عدم تمایل و آرزوی تغییر وضعیت بیانگر خرسندی و قناعت کامل به وضعیت موجود است.
چنین فردی هیچ کنشی انجام نداده و بدون هیچ نگرانی به وضعیت حیاتی و زندگی اش ادامه می دهد.
(البته چنین حالتی در عمل غیر ممکن است و هیچ انسانی در قناعت مطلق و در واقع جمود و بی تحرکی کامل نمی زید. مترجم)
[1] مراجعه کنید به : تحقیقی در باب شناخت انسان فرايزر - صص ۳۳۳-۳۳۱
صفحه ۴۵
کتاب #کنش‌انسانی - Human Action
اثر لودیگ فون میزس - ترجمه سلیمان عبدی
Telegram | Instagram
📌 آیا منفعت شخصی، پنهان‌کردن حقیقت را توجیه میکند؟
فرض کنید فردی خودرویی برای فروش دارد و از وجود یک نقص فنی مهم در آن آگاه است؛ نقصی که می‌تواند بر ارزش خودرو و تصمیم خریدار تأثیر بگذارد. فروشنده هنگام معامله درباره این عیب چیزی نمی‌گوید و خریدار نیز با این تصور که خودرو سالم است، آن را می‌خرد. آیا فروشنده صرفاً از فرصت اقتصادی خود استفاده کرده است؟ آیا باید این رفتار را نتیجه طبیعی فعالیت در بازار و جست‌وجوی منفعت شخصی دانست؟
یکی از مشهورترین تحلیل‌های اقتصادی در این زمینه، مقاله جورج اکرلوف، اقتصاددان و برنده جایزه نوبل اقتصاد، با عنوان «بازار لیموها» در سال ۱۹۷۰ است که تفاوت اطلاعاتی میان خریداران و فروشندگان را توضیح می‌دهد.
فرض کنیم در بازاری، خودروهای سالم و معیوب در کنار یکدیگر عرضه می‌شوند، اما خریداران نمی‌توانند کیفیت واقعی هر خودرو را تشخیص دهند. در چنین شرایطی، خریدار ممکن است قیمتی را پیشنهاد کند که بر اساس کیفیت متوسط مورد انتظار خودروها تعیین شده است. این قیمت می‌تواند برای فروشنده خودروی معیوب جذاب باشد، اما فروشنده خودروی سالم ممکن است حاضر به فروش با آن قیمت نباشد. در نتیجه، خودروهای سالم به‌تدریج از بازار خارج می‌شوند و کیفیت متوسط خودروهای باقی‌مانده کاهش می‌یابد.
این پدیده که در اقتصاد «انتخاب نامساعد» نامیده میشود، نشان می‌دهد چگونه یک مزیت اطلاعاتی در سطح فردی می‌تواند به اختلال در عملکرد کل بازار منجر شود.
آیا علم اقتصاد پنهان‌کاری را تأیید میکند؟
اقتصاد متعارف، رفتار افراد را با توجه به انگیزه‌ها و منافعشان تحلیل میکند. فروشنده نیز مانند خریدار به دنبال تأمین منافع خود است؛ اما از این اصل نمی‌توان نتیجه گرفت که هر رفتاری که سود فرد را افزایش دهد، برای جامعه نیز مطلوب است.
برای مثال، پنهان‌کردن عیب خودرو ممکن است سود فروشنده را در کوتاه‌مدت افزایش دهد، اما گسترش چنین رفتاری هزینه بررسی کالاها را بالا می‌برد، اعتماد خریداران را کاهش می‌دهد و می‌تواند معاملات سودمند را از بین ببرد. بنابراین، توضیح اقتصادی یک رفتار با تأیید پیامدهای آن تفاوت دارد.
از عدم تقارن اطلاعاتی تا شکست بازار
وقتی خریداران نتوانند کیفیت واقعی کالاها را تشخیص دهند، ممکن است کمتر خرید کنند یا قیمت پایین‌تری پیشنهاد دهند. این وضعیت می‌تواند به خروج کالاهای باکیفیت، کاهش معاملات و افت کارایی بازار منجر شود؛ شرایطی که در اقتصاد ممکن است مصداق «شکست بازار» باشد. البته هر نوع عدم تقارن اطلاعاتی الزاماً به شکست بازار نمی‌انجامد و شدت پیامدها به شرایط معامله و امکان کسب اطلاعات بستگی دارد.
شفافیت؛ زمینه‌ساز بازار کاراتر
راه‌حل اقتصادی، حذف انگیزه منفعت شخصی نیست؛ بلکه ایجاد شرایطی است که افراد بتوانند آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند. افشای اطلاعات اساسی، بازرسی مستقل، ضمانت کیفیت و قواعد حقوقی مناسب می‌توانند مشکلات ناشی از عدم تقارن اطلاعاتی را کاهش دهند.
در نهایت، بازار آزاد به معنای تأیید هر رفتاری به دلیل سودآوربودن آن نیست. جست‌وجوی منفعت شخصی زمانی با عملکرد بهتر بازار سازگارتر است که با شفافیت درباره اطلاعات اساسی و امکان انتخاب آگاهانه همراه باشد. هدف، الزام افراد به افشای تمام اطلاعات خصوصی‌شان نیست؛ بلکه کاهش پنهان‌کاری‌هایی است که تصمیم‌گیری آگاهانه و کارایی مبادلات را مختل می‌کنند.
✍️جواد باغبان‌پور
گزارش محتواهای منتشر شده در کانال انجمن اقتصادپژوهان طی هفته ۲ تا ۸ آبان‌ماه ۱۴۰۵:
شنبه‌ها: توسعه و گذار
جلسات مدرسه توسعه ۴
یکشنبه‌ها: مسائل روز جامعه
از روغن تا بیسکویت؛ گرانی یک مادهٔ اولیه چگونه به صنایع غذایی می‌رسد؟
دوشنبه‌ها: نقد
آیا عبارت «آزادیخواهی» ترجمه مناسبی برای لیبرالیسم یا لیبرتارینیسم است؟
سه‌شنبه‌ها: تحلیل‌های تاریخی
قانون اساسی مشروطه ۳
چهارشنبه‌ها: آموزش
فایل صوتی بخشی از کتاب کنش انسانی میزس ترجمه سلیمان عبدی
پنجشنبه‌ها: گفتگو / مناظره
مطلبی منتشر نشده
جمعه‌ها: درباره جهان
نوآوری و ثروت؛ چرا درآمد به‌تنهایی تضمین‌کننده نوآوری نیست؟
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔻دسترسی به محتوای هفته‌های قبل:
۴ تا ۱۰ مهرماه
۱۱ تا ۱۷ مهرماه
۱۸ تا ۲۴ مهرماه
۲۵ مهر تا ۱ آبان
🆔 Telegram
🆔 Instagram
✅ نوآوری و ثروت؛ چرا درآمد به‌تنهایی تضمین‌کننده نوآوری نیست؟
گزارش شاخص جهانی نوآوری (GII) نشان می‌دهد که تبدیل دلار به نوآوری یک رابطه خطی و خودکار نیست:
🔴 کشورهای پیشتاز در نوآوری: کشورهایی مثل چین، هند، ویتنام و فیلیپین به نسبت سطح درآمد و توسعه‌یافتگی اقتصادی‌شان، عملکردی خیره‌کننده در نوآوری و فناوری به ثبت رسانده‌اند. چین اکنون در جمع اقتصادهای پیشرو (کنار آمریکا، آلمان و بریتانیا) رقابت میکند، در حالی که سرانه درآمدی بسیار کمتری از آنها دارد.
🔵 پایین‌تر از حد انتظار : در نقطه مقابل، برخی اقتصادهای متکی بر منابع طبیعی یا پردرآمد نظیر عربستان سعودی، قطر و روسیه به نسبت ظرفیت مالی و ثروت سرانه‌شان، بازدهی نوآورانه کمتری دارند؛ هشداری روشن درباره تفاوت «ثروت انباشته» و «خلق ارزش و دانش».
💡 نوآوری الزاماً محصول ثروت نیست؛ حاصل نهادسازی، آموزش و انگیزه برای رقابت است.
اندازه دایره‌ها: جمعیت کشورها
منبع: Global Innovation Index (WIPO)
🆔 Telegram
🆔 Instagram
📌 تبادل کانال‌های حامی بازار آزاد
----------------------------------------------
🎖فایننس و اقتصاد
@utfinance
🎖پادکست لیبرال
@LiberalPodcast
🎖درباره‌ی آزادی
@Notes_On_Liberty
🎖انجمن علمی اقتصاد
@anjoman_elmi_eqtesad
🎖لیبرتارینیسم
@austro_libertarian
🎖خوانش آزادی
@LibertyReader
🎖پالئولیبرتارینیسم
@Paleolibertarianizm
🎖مشعل آزادی
@LibrT
🎖برای این اقتصاد دستوری ...
@Signal99
🎖اشتباهات من در بازارهای مالی
@Reza_Ghanipur
🎖بنیاد انتشارات کازیوه
@kazive_institute
🎖جعفر ساعی‌نیا
@jafar_saeiniya
🎖محمود اولاد
@maolad
📌 تبادل کانال‌های حامی بازار آزاد
----------------------------------------------
🎖فایننس و اقتصاد
@utfinance
🎖پادکست لیبرال
@LiberalPodcast
🎖درباره‌ی آزادی
@Notes_On_Liberty
🎖انجمن علمی اقتصاد
@anjoman_elmi_eqtesad
🎖لیبرتارینیسم
@austro_libertarian
🎖خوانش آزادی
@LibertyReader
🎖پالئولیبرتارینیسم
@Paleolibertarianizm
🎖مشعل آزادی
@LibrT
🎖برای این اقتصاد دستوری ...
@Signal99
🎖اشتباهات من در بازارهای مالی
@Reza_Ghanipur
🎖بنیاد انتشارات کازیوه
@kazive_institute
🎖جعفر ساعی‌نیا
@jafar_saeiniya
🎖محمود اولاد
@maolad
⁉️ از روغن تا بیسکویت؛ گرانی یک مادهٔ اولیه چگونه به صنایع غذایی می‌رسد؟
⬅️وقتی دربارهٔ گرانی روغن حرف می‌زنیم، معمولاً نخستین تصویر، قیمت بطری روغن در فروشگاه است. اما روغن فقط کالایی برای مصرف مستقیم خانوار نیست. در تولید سس، کنسرو، کیک، بیسکویت، چیپس و بسیاری از غذاهای آماده نیز به کار می‌رود. به همین دلیل، تغییر قیمت آن می‌تواند از خرید روزانهٔ مردم فراتر برود و بر هزینهٔ تولید خوراکی‌های دیگر هم اثر بگذارد.
طبق گزارش‌های مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کنندهٔ گروه «روغن‌ها و چربی‌ها» از ۹۰۷٫۹ در دی ۱۴۰۴ به ۱٬۹۰۴٫۹ در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی ۱۰۹٫۸ درصد افزایش. برای مقایسه، شاخص خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در همین فاصله ۵۲ درصد و شاخص کل کالاها و خدمات ۳۹٫۸ درصد بالا رفته است. افزایش قیمت این گروه در خودِ خرداد نسبت به اردیبهشت نیز ۶٫۶ درصد بوده است.
این تفاوت نشان می‌دهد فشار قیمتی بر روغن‌ها و چربی‌ها بسیار شدیدتر از متوسط سبد مصرفی بوده است. خانواری که روغن می‌خرد، این افزایش را مستقیم احساس میکند. اما اثر احتمالیِ بعدی کمتر دیده میشود: هزینهٔ تولید محصولاتی که روغن یکی از مواد اولیهٔ آن‌هاست.
برای یک کارخانهٔ غذایی، افزایش هزینهٔ مواد اولیه معمولاً چند انتخاب دشوار به همراه دارد. کارخانه می‌تواند قیمت فروش را بالا ببرد، بخشی از افزایش هزینه را از سود خود بپردازد، یا در اندازه و ترکیب محصول تجدیدنظر کند. اینکه کدام اتفاق رخ دهد، به سهم روغن در هزینهٔ همان محصول، قراردادهای خرید، رقابت در بازار و توان خرید مشتری بستگی دارد. بنابراین اثر گرانی روغن بر قیمت سس لزوماً با اثر آن بر قیمت بیسکویت یکسان نیست.
موضوع فقط قیمت تمام‌شده هم نیست. کارخانه باید مواد اولیه را پیش از فروش محصول بخرد. وقتی تهیهٔ همان مقدار مادهٔ اولیه پول بیشتری می‌خواهد، نیاز واحد تولیدی به سرمایهٔ در گردش افزایش پیدا میکند. این فشار برای تولیدکننده‌ای که دسترسی محدودتری به نقدینگی دارد، می‌تواند جدی‌تر باشد. در سوی دیگر، اگر قیمت محصولات نهایی بالا برود، ممکن است بعضی خانوارها خرید خوراکی‌های آماده را کمتر کنند؛ در این صورت تولیدکننده هم‌زمان با افزایش هزینه و ضعف تقاضا روبه‌رو میشود.
با این حال باید مرز داده و تحلیل را روشن نگه داریم. شاخص مرکز آمار، قیمت پرداختی مصرف‌کننده برای گروه «روغن‌ها و چربی‌ها» را نشان می‌دهد، نه قیمت روغنی که توسط کارخانه ها در این مدت خریداری شده است. از این عدد به‌تنهایی نمی‌توان گفت سود صنایع غذایی چقدر کم شده، قیمت هر محصول چقدر تحت تأثیر قرار گرفته یا تولید کارخانه‌ها کاهش یافته است. برای پاسخ دقیق به این پرسش‌ها باید قیمت مواد اولیه در بازار عمده‌فروشی و داده‌های فروش و هزینهٔ شرکت‌ها را هم بررسی کرد.
آنچه داده‌های موجود به‌روشنی نشان می‌دهد، شتاب کم‌سابقهٔ افزایش قیمت این گروه در بازار مصرف ایران است. پرسش مهم بعدی برای اقتصاد ایران این است: چه مقدار از فشار هزینه در کارخانه جذب میشود و چه مقدار، با تأخیر، به قیمت سایر خوراکی‌های روی سفره منتقل خواهد شد؟
منابع: گزارش‌های شاخص قیمت مصرف‌کنندهٔ مرکز آمار ایران برای دی ۱۴۰۴ و خرداد ۱۴۰۵.
✍️پیام زعفری
🆔 Telegram
🆔 Instagram
📚 مدرسه‌ی جامع مطالعات توسعه
سپهرداد طوس
🔷مدرس: شهرام اتفاق
دسترسی به جلسه‌ی اول:
https://youtu.be/mdrQn8ndZMU?is=GoKWsZL_NYV6cguv
دسترسی به جلسه‌ی دوم:
https://youtu.be/bJ2Hz_CC4-g?is=B_FZ0ZMijk4ejKwJ
دسترسی به جلسه‌ی سوم:
https://youtu.be/u7ZinIz3zD8?is=jaYJkKyoRfb-NBaU
⭐️دسترسی به جلسه‌ی چهارم:
https://youtu.be/5mFsvbBdBko?si=o5U_HmnFt4xbhODH
دسترسی به جلسه‌ی پنجم: به‌زودی
🆔 Telegram
🆔 Instagram
.
کرامت، هویت و بحران لیبرال‌‌دموکراسی
مهری کیا
متن کامل را اینجا بخوانید:
https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/130006/
🆔 Telegram
🆔 Instagram
قانون اساسی مشروطه
مرور و تحلیل تاریخی
💠 جلسه سوم
🎤 محمدامیر قدوسی
تهیه شده در اواخر
۱۴۰۳ و اوایل ۱۴۰۴
🆔 Telegram
🆔 Instagram
📚 مدرسه جامع مطالعات توسعه
📙جلسه سوم ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵
🔷مدرس: شهرام اتفاق
📎برای مشاهده فایل کامل جلسه اول روی لینک زیر در یوتیوب کلیک نمایید:
https://youtu.be/u7ZinIz3zD8?is=jaYJkKyoRfb-NBaU
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
دسترسی به جلسه‌ی اول:
https://youtu.be/mdrQn8ndZMU?is=GoKWsZL_NYV6cguv
دسترسی به جلسه‌ی دوم:
https://youtu.be/bJ2Hz_CC4-g?is=B_FZ0ZMijk4ejKwJ
🆔 Telegram
🆔 Instagram
✳️ رشد ثروت اقتصادی کشورها از طریق ابزارهای مختلف بوده است . به عنوان مثال، سنگاپور صنایع رقابتی بین‌المللی، از جمله نیمه‌هادی‌ها و داروسازی را توسعه داد . با تکیه بر قدرت این صنایع، این کشور سرانجام در سال 2026 به دومین کشور با بالاترین سرانه تولید ناخالص داخلی درسراسر جهان تبدیل شد.
تولید نفت در گویان در دسامبر ۲۰۱۹ آغاز شد.
برای یک اقتصاد کوچک، توسعه یک صنعت صادراتی بزرگ می‌تواند به سرعت تولید به ازای هر ساکن را تغییر دهد. سرانه تولید ناخالص داخلی این کشور از سال ۱۹۹۰ بیش از هر جای دیگری رشد کرده است . پیش‌بینی میشود تا سال ۲۰۲۶، گویان سرانه تولید ناخالص داخلی بالاتری نسبت به هر کشور دیگری در نیمکره غربی، از جمله ایالات متحده داشته باشد.
چالش گویان تبدیل این ثروت بادآورده به سود پایدار است. گویان درآمد نفتی را در صندوق منابع طبیعی انباشته کرده است که به ایجاد تعادل بین نیازهای توسعه فعلی و پس‌اندازهای آینده کمک میکند. سرمایه‌گذاری مؤثر اهمیت دارد زیرا قیمت نفت می‌تواند به شدت نوسان کند و میانگین ملی بالاتر به طور خودکار به خدمات بهتر یا درآمد بالاتر برای هر خانوار منجر نمی‌شود.
🆔 Telegram
🆔 Instagram
قانون اساسی مشروطه
مرور و تحلیل تاریخی
💠 جلسه دوم
🎤 محمدامیر قدوسی
تهیه شده در اواخر
۱۴۰۳ و اوایل ۱۴۰۴
🆔 Telegram
🆔 Instagram
موضوع نقد دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵
پیام اول:
آزادیخواهی؛ نه چپ و نه راست
ایده مک‌کلاسکی، هایک و میزس
بعد از انتشار یادداشتی با عنوان
"من آزادیخواه هستم؛ نه چپ و نه راست"
از طریق مسعود یوسف‌حصیرچین متوجه شدم علاوه بر فریدیش هایک، دیردره مک‌کلاسکی، اقتصاددان و اندیشمند آمریکایی در کتاب
Why Liberalism Works
از توصیف مشابهی استفاده کرده است. این کتاب قرار است با ترجمه یوسف‌حصیرچین منتشر شود.
درباره یک مثلث
هایک و مک‌کلاسکی هر دو از مثال مثلث برای توضیح تفاوت لیبرالیسم با چپ و راست استفاده کرده‌اند. من سعی کردم این مثلت را ترسیم کنم. در این مثلث، چپ و راست در دو سوی مقابل یکدیگر قرار دارند و آزادیخواهی در رأس بالای مثلث است؛ با این تفاوت که فاصله آزادیخواهی از راست کمتر از فاصله آن از چپ است.
آزادیخواهی یا لیبرالیسم کلاسیک با برخی مبانی اقتصادی راست‌گرایان مانند بازار آزاد و حق مالکیت نزدیکی بیشتری دارد اما نمی‌توان آن را با راست‌گرایی یکسان دانست. راست طیف متنوعی از گرایش‌ها را در بر می‌گیرد؛ از محافظه‌کاری سنتی تا ملی‌گرایی، پوپولیسم، راست رادیکال و Far Right که ترجمه رایج آن به «راست افراطی» به نظرم دقیق نیست.
ترامپ؛ بازار آزاد یا مداخله دولت؟
دونالد ترامپ از کاهش مالیات و مقررات‌زدایی دفاع میکند اما هم‌زمان تعرفه‌های سنگین وارداتی را برای حمایت از تولید داخلی به کار می‌گیرد. تعرفه‌ها نمونه‌ای از مداخله دولت در تجارت هستند که انتخاب مصرف‌کنندگان و بنگاه‌ها را محدود می‌کنند. مک‌کلاسکی در کتابش از گرایش اقتدارگرایانه‌ای انتقاد میکند که به نظر او در محافظه‌کاری آمریکا و به‌ویژه تسلط ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه آشکار شده است.
اوربان؛ ملی‌گرایی و دولت مداخله‌گر
ویکتور اوربان در مجارستان نمونه دیگری است. دولت او بر هویت ملی و ارزش‌های سنتی تأکید کرده و در اقتصاد نیز از ابزارهایی مانند سقف قیمت‌ها و مالیات‌های ویژه استفاده کرده است. سیاست‌های او درباره رسانه‌های مستقل، نهادهای مدنی و حقوق برخی اقلیت‌ها نیز با انتقاداتی روبه‌رو شده است. خلاصه اینکه راستِ ملی‌گرا می‌تواند در برخی حوزه‌ها از بازار حمایت کند اما در حوزه‌های دیگر خواهان مداخله گسترده دولت باشد.
هایک؛ چرا آزادیخواهی با محافظه‌کاری یکی نیست؟
فریدریش هایک در مقاله مشهور چرا محافظه‌کار نیستم توضیح می‌دهد که اتحاد مقطعی آزادی‌خواهان با محافظه‌کاران به معنای یکسان بودن مبانی فکری آنها نیست. او قرار دادن سوسیالیست‌ها در چپ، محافظه‌کاران در راست و لیبرال‌ها در میانه را تصویری گمراه‌کننده می‌داند و او نیز از مثلث برای توضیح تفاوت این سه جریان استفاده میکند.
لودویگ فون میزس نیز خود را لیبرال کلاسیک می‌دانست و از آزادی اقتصادی، حق‌مالکیت و تجارت آزاد دفاع می‌کرد. نکته مهم اینکه میزس حتی اگر فردی از نظر فرهنگی محافظه‌کار باشد لزوماً خواهان تحمیل ارزش‌های خود از طریق دولت نیست. معیار آزادیخواهی را باید در نگرش او به حدود قدرت دولت جست‌وجو کرد.
پرسش اصلی؛ دولت تا کجا اختیار دارد؟
ممکن است یک فرد چپ‌گرا خواهان دخالت دولت برای تحقق برابری و یک فرد راست‌گرا خواهان دخالت دولت برای حفظ سنت‌ها و ارزش‌های مورد قبول خود باشد. اختلاف آنها بر سر اهداف دخالت دولت است؛ اما یک فرد آزادیخواه پیش از هر چیز درباره حدود این دخالت سؤال میکند.
پرسش بنیادین آزادیخواهی این نیست که دولت چه اهدافی را دنبال کند؛ بلکه این است که قدرت دولت تا کجا باید محدود باشد.
مرتضی کاظمی
۲۰ مهر ۱۴۰۵
👈دسترسی به نقد شهرام اتفاق
🆔 Telegram
🆔 Instagram
📍هزینه فیلترینگ را چه کسی می‌پردازد؟
⬅️تصور کنید صاحب یک کسب‌وکار خانگی، صبح از خواب بیدار شود و نتواند پیام مشتری‌هایش را ببیند. سفارش‌ها هنوز باید آماده شوند، اما راه هماهنگی تحویل، بسته شده است. مشتری هم نمی‌داند سفارش او ثبت شده یا نه. برای هر دو طرف، یک کار ساده به نگرانی و پیگیری دوباره تبدیل میشود.
در ایران، این تجربه فقط یک فرض نیست. قطع گسترده اینترنت در آبان ۱۳۹۸، اختلال‌ها و محدودیت‌های اینترنت همراه در پاییز ۱۴۰۱، محدودیت شدید دسترسی به اینترنت بین‌الملل در خرداد ۱۴۰۴ و قطعی اینترنت در زمستان ۱۴۰۴، هرکدام به شکلی ارتباط کسب‌وکارها با مشتریانشان را دشوار کردند. این رویدادها از نظر علت، گستره و مدت یکسان نبودند؛ اما نشان دادند وقتی مسیر ارتباط ناگهان بسته میشود، فروش آنلاین چقدر آسیب‌پذیر است.
در کنار قطعی اینترنت، فیلترینگ پلتفرم‌ها فشار دیگری ایجاد کرده است. تلگرام از سال ۱۳۹۷ و اینستاگرام از سال ۱۴۰۱ فیلتر شدند؛ دو بستری که بسیاری از فروشندگان برای معرفی محصول و ارتباط با مشتری از آنها استفاده می‌کردند. واتساپ نیز از سال ۱۴۰۱ فیلتر شد و در دی ۱۴۰۳ رفع فیلتر شد که بعد از وقوع قطعی اینترنت در زمستان 1404، تا این لحظه همچنان فیلتر باقی مانده است. حتی وقتی دسترسی به یک پیام‌رسان برمی‌گردد، پیدا کردن دوباره مشتری‌ها و بازسازی شیوه کار همیشه فوری و بی‌هزینه نیست.
فروشنده‌ای که سال‌ها برای ساختن صفحه و جلب اعتماد مشتری وقت گذاشته، ممکن است ناچار شود چند کانال را هم‌زمان اداره کند، برای تبلیغ بیشتر هزینه بدهد یا بخشی از مخاطبانش را از دست بدهد. این هزینه تنها روی دوش فروشنده نمی‌ماند. مشتری نیز برای پیدا کردن کالا، مقایسه قیمت و پیگیری سفارش وقت بیشتری می‌گذارد.
عکاس محصول، مدیر صفحه، تولیدکننده محتوا و پیک هم به سفارش‌های همین کسب‌وکار وابسته‌اند. وقتی فروش یک مغازه آنلاین افت میکند، اثر آن در این زنجیره پخش میشود. کسب‌وکارهای کوچک و خانگی معمولاً فشار بیشتری حس می‌کنند؛ چون برخلاف شرکت‌های بزرگ، شاید بودجه‌ای برای وب‌سایت، تبلیغات گسترده یا حضور در چند بستر نداشته باشند.
البته هر افت فروشی را نمی‌توان فقط به فیلترینگ یا قطعی اینترنت نسبت داد؛ قدرت خرید مردم و هزینه‌های تولید و ارسال هم مهم‌اند. با این حال، وقتی ارتباط فروشنده و مشتری سخت‌تر میشود، هر دو برای انجام همان معامله قبلی، زمان و هزینه بیشتری می‌پردازند.
نهایتا این هزینه را چه کسی می‌پردازد؟ فروشنده، مشتری و همه کسانی که کارشان به این زنجیره وابسته است؛ گاهی با پول،گاهی با استرس و کلافگی و گاهی با ساعت‌ها کار اضافه و گاهی با فرصتی که از دست می‌رود.
امیدوارم قطعی‌ها و محدودیت‌های گسترده اینترنت دیگر تکرار نشوند تا این زنجیره، دوباره از همان نقطه آسیب نبیند.
✍️پیام زعفری
🆔 Telegram
🆔 Instagram