Telegram-канал anvarweb - انواروِب: Unsorted

انواروِب

26 December 2025 17:20

#بازنشر

▪️ اینجا «بم» است

▫️ خاطرات امدادرسانی به زلزله‌ زدگان بم

✍ حسین سلیمان‌پور

پنجم دی ماه ۱۳۸۲ هنگامی که خبر زلزله بم را از رادیو شنیدم، تنها تصویری که از این شهر در ذهنم بود، عکس چاپ شده «ارگ بم» روی کارتن‌های «رطب مضافتی» بم بود و همه آنچه از بم می‌دانستم، این بود که «شهر بم ارگی دارد و خرماهایی خوب».اخبار را که پیگیر شدم گویای واقعیت تلخی بود و آن اینکه زلزله به این شهر خسارت بسیاری وارد کرده است.‌‌
همان روز اول از طرف مؤسسه خیریه محسنین زاهدان، ستادی برای کمک‌رسانی با شعبه‌هایی متعدد در سطح شهر تشکیل شد. از طرفی، بعد از بازگشت گروه تحقیق مؤسسهٔ خیریهٔ محسنین از بم و پی بردن به عمق فاجعه، تصمیم بر آن شد که علاوه بر ارسال کمک‌های مالی، کمک‌های انسانی نیز فرستاده شود.
عقربه‌های ساعت یازده پیش از ظهر را نشان می‌داد که اتوبوس حامل کمک‌رسانان، خیابان‌های شهر زاهدان را یکی پس از دیگر می‌پیمود و خود را از شهر جدا می‌کرد تا به مقصد بم حرکت کند. در پلیس راه زاهدان، اندکی توقف نمودیم تا دیگر امدادرسانان و نیز کامیون‌ها و خودروهای حامل کمک‌های مالی به ما بپیوندند و سرانجام ساعت ۱۲، کاروان امدارسانی راه کویر را به مقصد بمِ واژگون شده در پیش گرفت. توفان شنی شدیدی کویر را درنوردیده و عبور و مرور را کند کرده بود. نماز مغرب را در یکی از روستا‌های بم ادا کردیم، ولی در آن هیچ اثری از (خرابی) زلزله به چشم نمی‌خورد. هر چه به بم نزدیک‌تر می‌شدیم، ترافیک سنگین و سنگینر می‌شد. نور چراغ وسائط نقلیه جاده را همچون شهری چراغان کرده بود، بیشتر وسائط نقیله، حامل کمک‌های مالی هم‌وطنان عزیزمان به زلزله زدگان بود.
شب بود و همه جا تاریک، در جلوی ما شهری نمایان شد که کاملا چراغان بود. با خود گفتم: پس کجای شهر بم خراب شده است؟ پس از تحقیق، کاشف به عمل آمد که این شهر، بم نیست بلکه ارگ جدید بم است در حدود ۱۰ کیلومتری آن، که البته خسارتی ندیده است!پیش از ما گروهی دیگر هم از طرف مؤسسهٔ خیریهٔ محسنین آمده بود. وقتی کاروان ما در محل اقامت امدادرسانان (کنار شهر بم) توقف کرد، چیزی به جز چند دیوار مخروبه ندیدم. همه جای شهر تاریک، ساکت و آرام بود و کمی رعب آور، گویی بم شده بود «شهر ارواح».
امکانات کم بود و افراد زیاد و هوا هم اندکی سرد. از آنجا که خسته راه بودیم، هر کدام پتویی برداشتیم و کفش را بالش و خاک زلزله زده بم را تشک کردیم و گوشه‌ای ولو شدیم.
گرچه ما از خورشید سحرخیز‌تر بودیم، اما تا آماده‌ی رفتن به شهر شدیم، خورشید پرتو نورش را بر شهرِ با خاک یکسان شده بم افکند و گویا با زبان حال می‌گفت: هر چه سریع‌تر به داد کسانی که زنده یا مرده زیر آوارند، برسید. صبحانه مختصری خوردیم و افراد در گروه‌های ده نفری به همراه وسائل لازم از قبیل بیل، کلنگ، دستکش، ماسک، آب معدنی، نان، کفن و… روانه شهر شدیم. ورودی شهر کنترل بود و کسی به جز امدادرسانان اجازه ورود به آن را نداشتند. به مجرد ورود به شهر و با دیدن آن همه ویرانی، هوش از سرم پرید!دیگر اثر چشمگیری از ساختمان‌های سر به فلک کشیده و خیابان‌های تمیز و آب پاشی شده نبود. دیگر کودکی بازیگوش شادان و خندان به طرف مدرسه نمی‌دوید؛ آن کودک دیگر، نگران تکلیف حل نشده‌اش نبود. یا خودش به آسمان پر کشیده بود یا پدر و مادرش را از دست داده بود. وقت اداریِ کارمندان رسیده بود؛ اما نه اداره‌ای مانده بود، نه کارمندی، نه رئیسی و نه ارباب‌رجوعی، همه با هم به سفر ابدی رفته بودند.
میان شهر در منطقه‌ای (قدیمی) که بیشتر خانه‌هایش خشتی بود و الان شده بود تلی از خاک، توقف کردیم. برادر مهاجر افغانی می‌گفت در همین خانه‌ها با چند تا از دوستانش خوابیده بوده است و خودش توانسته فرار کند ولی بقیه زیر آور مانده‌اند؛ اما از آنجا که خانه‌ها به شدت تخریب شده بود، نمی‌توانست دقیقا بگوید دوستانش در کدام نقطه، زیر آوارند.تلاش‌های ما با بیل و کلنگ برای یافتن اجساد بی‌فایده بود. مجبور شدیم بیل مکانیکی بیاوریم و باز هم اثری از اجساد نبود، بعداً متوجه شدیم که‌‌ همان روز اول کمی آن‌طرف‌تر از نقطه‌ای که او می‌گوید اجساد دوستانش را درآورده‌اند.
در کنار ما دو ساختمان چند طبقه بود که یکی از آنها کاملا تخریب شده بود، به گونه‌ای که برای بیرون آوردن اجساد باید اول قدمت را بر روی ایزوگام پشت بام آن که اینک با زمین برابر شده است می‌نهادی. در کنارش اما ساختمانی بود کاملا آسیب پذیر که هر آن احتمال فرو ریختنش بود، به ویژه آنکه بم لحظه‌ای آرام نداشت و همواره می‌لرزید و این مشکل کمک‌رسانی را کند می‌کرد.
امدادرسانان از یک طرف با بیل مکانیکی و از طرفی با بیل و کلنگ اجساد را از زیر آوار در‌می‌آوردند. اجساد که بیرون می‌آمد، امدادگران آنان را کنار خیابان می‌گذاشتند تا ماشین‌های مخصوص حمل اجساد آنان را به قبرستان ببرند.

ادامه👇