cheshmocheragh | Unsorted

Telegram-канал cheshmocheragh - چشم‌و‌چراغ

3737

همراه با پژوهشگران زبان فارسی سروش: cheshmcheragh اینستاگرام: _cheshmocheragh_ فیس‌بوک: Persian Terminology توییتر: persiantermino1 ایتا: cheshmocheragh2

Subscribe to a channel

چشم‌و‌چراغ

🔴 تن‌‏انگاره: body image
۱. تصوری که شخص از وضعیت رشد و تغییرات بدنی خود دارد
۲. تصویری ذهنی که فرد از بدن خود به‌‏عنوان یک کل دارد

🔴 بدتن‏‌انگاری: body image distortion
تصوری نادرست که شخص از وضعیت رشد و تغییرات بدنی خود دارد

#واژه
گروه‌های‌ واژه‌گزینی #تغذیه و #روان_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

👨🏻‍⚕️ به مناسبت هفتۀ بهزیستی و تأمین اجتماعی
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی


🧕🏻 انجمن زنان بهبودیاب (اختصار: ازبه): Women for Sobriety/WFS
گروه خودیار غیرانتفاعی متشکل از زنان الکلی که در حال بهبود هستند

🏫 برنامۀ پیشگیری مدرسه‌محور: school-based prevention program
هریک از برنامه‌های پیشگیرانۀ ویژۀ مدارس که با فراهم کردن محیطی مناسب و آموزش دانش‌آموزان، مانع از گرایش آنها به سمت مواد می‌شود

🗓 برنامه‌های بازدارندگی: deterrence program
برنامه‌هایی مبتنی بر منصرف کردن فرد از انجام رفتاری خاص به‌ویژه با ایجاد ترس از مجازات و وضع قوانین جزایی

👨🏼‍🏭 کاربارگی: work addiction, workaholism, ergomania
نوعی رفتار اعتیادی که در آن فرد به‌افراط کار می‌کند، به‌طوری‌‌که سلامت جسمی و روابطش با افراد دیگر دچار مشکل می‌شود

🏠 خانۀ خودیابی (مترادف: خانۀ بهبود): recovery home
مکانی برای گرد آمدن جماعتی خودگردان با هدف خودیابی درمان اعتیاد

💊 درمان جایگزین زندان (اختصار: درجان): drug treatment alternative to prison/DTAP

برنامه‌های درمانی و توانبخشی که به‌عنوان جایگزین زندان در مورد افراد مجرم به اجرا گذاشته می‌شود

🏃🏻‍♂️ یاریگری دوازده‌قدمی (اختصار: قدم‌یاری): twelve-step facilitation/TSF
روشی درمانی ناظر بر برنامۀ دوازده‌قدمی و راهنما‌محور و مبتنی بر شواهد برای درمان اعتیاد و اختلالات ناشی از آن

🍷پُرزیان‌نوشی: harmful drinking
نوعی الگوی مصرف الکل که به صدمات جسمی یا روانی منجر می‌شود

🧠 یادباختگی الکلی: alcoholic blackout
حالتی که در آن فرد به‌ علت مصرف بیش‌ازحد الکل رفتارهایی را که در هنگام مستی از او سر زده است به‌ یاد نمی‌آورد

🦾 تاب‌آور: resilient
ویژگی فردی که با موقعیت‌های دشوار زندگی و توقعات بیرونی و درونی سازگاری دارد

🔴 اعضای گروه واژه‌گزینی اعتیاد در فرهنگستان: دکتر حسن رفیعی، دکتر داور شیخاوندی، دکتر سعید نوروزی جوینانی، دکتر مصطفی نوکنی، پیام یزدانی

#واژه
گروه‌ واژه‌گزینی #اعتیاد
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🤝در خبری آمده بود: «... حامل پیام قدردانی ملت ایران بابت مساعی جمیله و میانجیگری سازندۀ دولت پاکستان بودم...».
«مساعی جمیله»، در حوزۀ علوم سیاسی، برابر good offices است، به‌معنی «اقدام دیپلماتی دوستانۀ طرف ثالث برای فراهم‌ آوردن زمینۀ تفاهم و حل اختلاف میان گروه‌های سیاسی یا کشورها». گروه علوم سیاسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌جای «مساعی جمیله»، واژۀ کهن «پایمردی» را تصویب کرده که در متون فارسی به‌معنای «کمک» و «شفاعت» و «میانجیگری» بوده است، اما امروزه بیشتر آن را به‌معنی «پایداری»، «پشتکار»، «همت»، و «فداکاری» یا «شجاعت» به‌کار می‌برند. «پایمرد» نیز به‌معنای «مددکار» و «دستیار» و «دستگیر» آمده است:
🔹در مصر مردی بود که درویشان را پایمردی کردی و ایشان را چیزی فراهم آوردی. (کیمیای سعادت، قرن پنجم)
🔹دست گیر ای جان که فرصت درگذشت/ پایمردی کن که آب از سر گذشت (دیوان ظهیر فاریابی، قرن ششم)
🔹پایمرد من در این ماتم تو باش/ کس ندارم، دستگیرم هم تو باش (منطق‌الطیر عطار، اواخر قرن ششم)
شاید بپرسیم چرا از همان واژۀ «میانجیگری» استفاده نکردند. گروه یادشده واژۀ «میانجیگری» را معادل اصطلاح mediation قرار داده است؛ تعریف: «تلاش برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز یک اختلاف بین‌المللی با برنامه‌ریزی و مشارکت بی‌طرفانه و مؤثر طرف ثالث».
🔸تفاوت در این است که طرف سوم در پایمردی (good offices) تنها نقش تسهیل‌گر و فراهم‌‌ساز بستر گفتگو را دارد، اما در میانجیگری (mediation)، طرف سوم در مذاکرات هم شرکت می‌کند.

🔴 یادداشت: مساعی جمیله یعنی «کوشش‌های نیکو». «مساعی» در زبان فارسی جمع شکستۀ (مکسر) «سعی» است.

✍🏻 سمانه ملک‌خانی
 
#واژه_شناسی
گروه واژه‌گزینی #علوم_سیاسی_و_روابط_بین_‌الملل
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🐎 روز جهانی اسب
#شعر
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

📚👓 #مهدی_آذریزدی (۲۷ اسفند ۱۳۰۰- ۱۸ تیر ۱۳۸۸)
#واژه
#مولانا
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🏢 فرهنگستان دوم، بخش ۱:

فرهنگستان نخست، فرهنگستان ایران (۱۳۱۴-۱۳۲۰)، در سال‌های اخیر، به‌یمن تلاش علاقه‌مندان، تا اندازه‌ای شناخته‌شده است و رایاکتاب‌های (e-books) واژه‌های مصوب آن نیز در فضای مجازی در دسترس است؛ اما فرهنگستان زبان ایران (۱۳۴۹-۱۳۵۸)، معروف به فرهنگستان دوم، به ریاست دکتر #صادق_کیا، کمی ناشناخته مانده و دربارۀ آن پرسش‌ می‌شود. در چند فرسته به این فرهنگستان و نمونه‌هایی از واژه‌های پیشنهادی آن خواهیم پرداخت.

#تاریخچه_واژه_گزینی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
/channel/cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

دکتر #محمد_معین (۹ اردیبهشت ۱۲۹۷ – ۱۳ تیر ۱۳۵۰)

#گزین_گویه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

👕 به مناسبت روز خیاطی، صنعت نساجی و پوشاک
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

☕️ #کافه_واژه_ها
گروه واژه‌گزینی #علوم_و_فناوری_غذا
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

⚖️ روز قوۀ قضائیه

#فرهنگستان_ایران
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🛋 جا خوش کردن
#درست_نویسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🏛مذاکرات مجلس شورای ملی

برای خط و زبان ملی در ممالک خارجه خون‌ها ریخته می‌شود و اینجا برای افتخار بالای دکان‌ها و درب‌خانه‌ها (ادارات؛ فرهنگ بزرگ سخن) به خط فرانسه می‌نویسند!

#سند
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

☕️ #کافه_واژه_ها
گروه واژه‌گزینی #علوم_و_فناوری_غذا، شاخۀ #قهوه_پژوهی
#واژه_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

📜 دو تصویر از نسخۀ دست‌نویس هفت‌لشکر؛ طومار جامع نقالان

#شاهنامه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

⚫️ #تسلیت
🎤 به احترام درگذشت استاد #بهروز_رضوی (۱۰ دی ۱۳۲۶ – ۲۴ خرداد ۱۴۰۵)، مجری و گویندۀ بنام

منبع: وبگاه آپارات، کانال تسنیم
#حافظ_خوانی
#یلدا
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🎺 استاد #حسینعلی_ملاح (۴ تیر ۱۳۰۰ – ۲۷ تیر ۱۳۷۱)
#واژه
#موسیقی
#شاهنامه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

📺 زبان بدن

#تکه_فیلم
#فارسی_بان (۴ تیر ۱۴۰۴)
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🎤 ارباب #کیخسرو_شاهرخ (۷ تیر ۱۲۵۴ - ۱۱ تیر ۱۳۱۹)
#گزین_گویه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🗞به مناسبت سالگرد انتشار نخستین شمارۀ روزنامۀ اطلاعات
🏢 خبر بنیادگذاری #فرهنگستان_ایران (۱۳۱۴-۱۳۲۰) و اساسنامۀ آن فرهنگستان

#سند
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🏢 فرهنگستان دوم، بخش ۲

دکتر #محمد_مقدم، استاد و پایه‌گذار گروه‌های آموزشی زبان‌شناسی، نُه سال پس از تعطیل «فرهنگستان ایران» (فرهنگستان اول)، در سال ۱۳۴۲، دربارۀ خطر حضور و هجوم واژه‌های بیگانه هشدار داد... . در رسانه‌ها بحث‌های بسیاری به لزوم حفظ و حراست زبان فارسی و پروراندن آن... اختصاص یافت... . سرانجام، در پنجم مرداد‌ماه ۱۳۴۷، فرمان تأسیس «فرهنگستان زبان ایران» صادر شد. ... فرهنگستان نخستین جلسۀ شورای خود را در ساعت ۱۰ بامداد روز شنبه ۲۳ آبان ۱۳۴۹، با حضور وزیر فرهنگ و هنر و ده نفر عضو پیوسته (آقایان #ذبیح‌_الله_بهروز، #محمود_حسابی، #صادق_رضازاده_شفق، جمال رضایی، سپهبد علی کریم‌لو، #صادق_کیا، #حسین_گل‌_گلاب، محمد مقدم، #مصطفی_مقربی، و #یحیی_ماهیار_نوابی در وزارت فرهنگ و هنر تشکیل داد و متعاقباً، در همان سال، کار خود را با سازمان تحقیقاتی کوچکی مرکب از چهار گروه پژوهشی به نام‌های واژه‌گزینی، گردآوری واژه‌های فارسی، زبان‌های باستانی و میانه، و دستور آغاز کرد. گروه واژه‌گزینی، که مهم‌ترین وظیفۀ فرهنگستان را برعهده داشت، از نُه کمیسیون علمی و فنی، پزشکی و کشاورزی و طبیعی، زبان و ادب و تاریخ، فلسفه و علوم اجتماعی و تربیتی و روان‌شناسی، هنرهای زیبا، ارتش، اقتصاد و بازرگانی، حقوق و علوم اداری و سیاسی و جغرافیا تشکیل می‌شد. ... در ساعت هفت بعدازظهر روز سه‌شنبه هشتم مهرماه ۱۳۵۷، فرهنگستان صدوچل‌و‌نهمین و آخرین نشست خود را پشت‌سر گذاشت... . پس از انقلاب، مدتی کوتاه، با فعالیتی محدود و شیوه‌ای متفاوت، به کار خود ادامه داد و سپس با پیوستن «فرهنگستان ادب و هنر ایران» به آن، «فرهنگستان زبان و ادب فارسی» تشکیل گردید... .

خلاصه‌شده از: #احمد_صفارمقدم، فرهنگستان دوم، نشریۀ نامۀ فرهنگستان، تابستان ۱۳۷۴، شمارۀ ۲، ص ۱۵۸ و ۱۵۹.

#تاریخچه_واژه_گزینی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
/channel/cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🔷 دروغ تا کی؟ یاوه تا چند؟ آیا هر واژه‌ی فرهنگستان ۶۴ میلیون تومان آب خورده است؟
 
🔻عباس سلیمی آنگیل: ویدئویی در رسانه‌های همگانی دست‌به‌دست می‌شود که در آن دو کارشناس (بر من روشن نشد که در چه کاری شناسا هستند) گفت‌وگو می‌کنند و یکی‌شان می‌گوید: «هر واژه‌ی فرهنگستان ۶۴ میلیون تومان آب خورده است!»

🔻از فرهنگستان زبان و ادب فارسی خرده‌ها می‌توان گرفت، اما آنچه این کارشناس‌واره می‌گویند آشکارا نادرست است و جز یاوه نامی ندارد. بودجه‌ی فرهنگستان در سیزده کارگروه این نهاد هزینه می‌شود.
 
👈 این یادداشت را در تارنمای پارسی‌انجمن از «این جا» بخوانید.

پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

این «رایس کیک» انگار با «کیک برنجی» فرق داره.
آیا دو چیز متفاوت به حساب می‌آن؟
اگه به اینم بگیم «کیک برنجی» اشکالی داره؟ شاید کلاس «رایس کیک» بالاتر فرض می‌شه؛ مثل «چیز کیک».

@SadeNevisi

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🖊مهندس #علی_کافی، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی
#گزین_گویه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🎤#نسرین_پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
📺 هزینۀ تصویب هر واژه در فرهنگستان چقدر است؟

#تکه_فیلم
#از_من_بپرس
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🧊 به مناسبت روز جهانی یخچال
📺 توضیحاتی دربارۀ واژۀ «یخچال»
🎤 #محمود_ظریف، پژوهشگر ارشد گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

#تکه_فیلم
#نوگزینش
#صبح_به_خیر_ایران (۳ مهر ۱۴٠۲)
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

👮🏻‍♂️سالگرد تأسیس شهربانی (نظمیه) تهران
#فرهنگستان_ایران
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🎭 به یاد استاد #عزت_الله_انتظامی (۳۱ خرداد ۱۳۰۳ – ۲۶ مرداد ۱۳۹۷)

📚 منبع: من عزتم، بچه سنگلج : شناخت‌نامۀ عزت‌الله انتظامی، انتشارات سخن، ۱۳۹۲.

#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

⚱️درزی (خیاط) در کوزه افتاد!
🧵دربارۀ ریشۀ این ضرب‌المثل و معنی واژۀ «درزی»

🎤 دکتر #حسینعلی_رحیمی، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

#تکه_فیلم
#فارسی_بان (۲۸ فروردین ۱۴۰۳)
#امثال_و_حکم
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

🌬 به مناسبت روز جهانی باد
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی


💨باد پاره‌‏مسیر: sector wind
میانگین سمت و سرعت باد دیدبانی‌شده یا محاسبه‌‏شده در تراز پرواز برای بخشی معین از یک مسیر پرواز‌

💨باد خورگَرد: heliotropic wind

بادی ضعیف با تغییرات شبانه‌‏روزی ناشی از حرکت ظاهری خورشید که براثر پیشرفت شرق به غرب گرمایش سطحی روزانه حاصل می‌شود

💨باد زُنّاری: zonal wind
باد یا مؤلفۀ باد در امتداد مدار جغرافیایی، متمایز از باد نصف‌‏النهاری

💨باد زهکش: drainage wind
بادی ملایم و شبانه، رو به پایین شیب یا درّه، ناشی از سرمایش و چگالش هوا در نزدیک سطح زمین

💨باد ساحل‌‏سو: onshore wind
بادی از دریا به سمت خشکی

💨باد شیارا: plough wind, plow wind
باد راست‌‏خط همراه با برون‌‏شارش ناپیچندی توفان تندری

💨تَشباد: hot wind
اصطلاحی عمومی برای بادهای بسیار گرم با نم نسبی کم

💨بادموج: wind wave, wind sea, sea
امواج گرانی سطح دریا حاصل از باد که پایدار یا درحال‌رشد است

💨کاف‌‏باد: gap wind
باد قویِ ترازپایین که از مسیر تقریباً مسطح بین دو رشته‌کوه یا از کافِ موجود در یک مانع کوهستانی عبور می‌کند

💨مِه‌‏باد/ابرباد: fog wind/nebelwind
باد مرطوب شرقی که از روی کوه‌های آند در شرق دریاچۀ تی‌تی‌کاکا عبور می‌کند و در غرب کوه‌ها به‌صورت تندوزۀ سخت نزول می‌کند

🔴 اعضای گروه واژه‌گزینی علوم جوّ فرهنگستان: دکتر فرهنگ احمد‌ی گیوی، دکتر حسین اردکانی، مرحوم مهندس تاج‌الدین بنی‌هاشم، مهندس عباس جعفری، مهندس پرویز رضازاده، مهندس احمد عسگری، مرحوم دکتر حسن عسکری شیرازی، دکتر هوشنگ قائمی، مرحوم دکتر لطیف کاشیگر، دکتر علیرضا محب‌الحجه

#واژه
گروه‌های واژه‌گزینی #علوم_جو، #حمل‌_و_نقل_هوایی، #اقیانوس_‌شناسی، #زمین‌_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…

چشم‌و‌چراغ

📚به یاد و احترام استاد دکتر #جلال_خالقی_مطلق (۲۰ شهریور ۱۳۱۶ - ۹ اسفند ۱۴۰۴)، ادیب و شاهنامه‌پژوه بنام

#گزین_گویه
#شاهنامه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

Читать полностью…
Subscribe to a channel