Telegram-канал davoodrezaeiii - کانال داوود رضایی: Unsorted

کانال داوود رضایی

09 June 2026 08:34

ارزش « عروس» در فرهنگ لکی
یکی از سخت‌ترین انتخابها برای خانواده ها انتخاب دختری بوده که از میان صدها دختر باکره به عنوان عروس خواستگاری می‌شده است. چهل مرد سوار بر اسبان تیزتک با زین و یراق مخملین و با هدایای آن روزگار و با وعده قبلی به منزل پدر عروس رفته‌اند و بعد از « پذیرفتن داماد» به عنوان یک جوان سالم، با‌اصالت و مرد زندگی از طرف خانواده عروس، مراحل و مراسم انتقال عروس خانم به خانه بخت شروع می‌شده، عروس، سوار بر اسب سفید، با زین و برگ سفید و لباس سفید راهی منزل داماد می‌شده. به محض ورود، داماد بایستی او را بغل کند و از درب حیاط تا « چیت‌جا» او را در بغل نگه دارد و اینگونه شاهانه و با احترام وی را به خانه جدید خودش هدایت کند.
در این مراسم، مردان جوان سوار بر اسب و تفنگ به دست در حالت « قیقاج» یعنی تیراندازی در حالت سوارکاری، پیش و پس از اسب عروس ورود این دختر جوان را جشن می‌گرفتند.
زنان ترانه « دالم بوی» را دسته‌جمعی اجرا می‌کردند و ساز و دهل و رقص و آواز و شکرانه و شادی فضای محله را عطرآگین و نشاط‌بخش می‌کرد.
ابیات دالم بوی در وصف عروس و داماد و شیوه زندگی جدید و مشترک بیان می‌شد و با سوت و هورا و کل‌زدن همراه بود. ورود شاهانه عروس به خانه جدید نشان از ارزش زن در فرهنگ قوم لک دارد. دعوت عروس به سر چشمه آب و پر کردن هفت مشک برای همسایگان به نشانه تبرک، حرکت آیینه روبروی نور خورشید پیشاپیش عروس، مهمان کردن عروس و هدیه دادن به او توسط اقوام و برگرداندن عروس به منزل پدری بعد از هفت شبانه‌روز همگی نقش جایگاه زن و ارزش و اعتبارش در میان این قوم را می‌رساند.
اولین بیت دالم بوی این بود:
دالم بوی، خولکم بوی، تو گه بوی نومته
گلی بین ای باخ باوون، تاج گل انعومته
ترجمه: ای عروس من ای مادرم، ای خواهرم، تو که اسمت عروسه، تو در باغ پدرت یگ گل بودی و اکنون من تاج گل انعامت می‌دهم.
این زبان حال پدر و مادر داماد بوده که عروس را عزیزترین کس خود و در ردیف مادر و خواهرشان تعریف کرده‌اند.

توضیحاتی از استاد بزرگ کرم دوستی