725
هدف از ایجاد این کانال معرفی آثار نوشتاری و گفتاری دکتر مهرداد عباسی و اطلاع رسانی درباره فعالیتهای علمی ایشان درحوزه مطالعات اسلامی است. کانال ارتباط با ادمین : @Fatemeh_abbasi61 نشانی صفحات مهرداد عباسی در فضای مجازی: zil.ink/mehrdadabbasi
▪️خوانش آثار ایرانی-اسلامی
🔹در طی بیش از ده سال گذشته، زیر عنوان کلیِ «متنخوانی آثار کلاسیک تفسیر و علوم قرآن» ده دورۀ آموزشی برگزار کردهام و به برخی تألیفات مشهور و شناختهشده در حوزۀ قرآنشناسی در سدههای گذشته پرداختهام. متنهای برگزیدۀ دو دورۀ اخیر، که پاییز و زمستان پارسال برگزار شدند، تفسیرهای کهن فارسی بودند و دربارۀ دلیل انتخاب آن متنها همانجا نوشتم که مدتی است دلمشغولِ «تاریخ تحولات دین و اندیشۀ دینی در ایران» شدهام و میکوشم در دورههای آموزشیام نیز به بازخوانی و بازاندیشی در متون مرتبط با این عنوان گسترده بپردازم.
🔹اکنون، در امتداد دورههای اخیر، تصمیم گرفتهام دورههای متنخوانیام را ذیل عنوانی جدید و جامع سامان بدهم: «خوانش آثار ایرانی-اسلامی». مرادم از «آثار ایرانی-اسلامی» در این عنوان متون کلاسیک و مشهور در شاخههایی چون تفسیر، حدیث، تاریخ، کلام، ادب، حکمت و اخلاق یا ترکیبی از اینهاست که در طی حدود هزارودویست سالِ گذشته به زبانهای فارسی یا عربی به نگارش درآمدهاند و نقش مهمی در ساخت فکر و فرهنگ مردم این سرزمین و شکلدهی تمدن و سنت ایرانی-اسلامی داشتهاند.
🔹نخستین دوره از مجموعۀ «خوانش آثار ایرانی-اسلامی» را به مطالعۀ آثار ادبی، حِکمی و اخلاقیِ راغب اصفهانی (زنده در حدود ۴۰۰ خورشیدی) اختصاص دادهام. راغب اصفهانی از ادیبان و عالمان سرشناس ایرانی در سدههای چهارم و پنجم هجری است که ظاهراً همۀ آثارش را به زبان عربی نوشته است، آثاری شاخص که بیتردید در تألیفات عربی و البته فارسیِ سدههای بعد از او اثرگذار بودهاند. در این دوره به معرفی مختصر و خوانش بخشهایی کوتاه از این چهار اثر مشهور او خواهم پرداخت: «مفردات الفاظ القرآن»، «الذریعة الی مکارم الشریعة»، «تفصیل النشأتین و تحصیل السعادتین»، و «محاضرات الادباء و محاورات الشعراء و البلغاء».
🔻برای توضیحات بیشتر دربارۀ چندوچون دوره پوستر را ببینید و برای ثبتنام به خانم نرگس طوافی (۰۹۱۲۵۰۲۰۸۲۴) پیام بدهید.
#دورۀ_آموزشی #متن_خوانی
#راغب_خوانی #راغب_اصفهانی
#خوانش_آثار_ایرانی_اسلامی
@drmehrdadabbasi
▪️وصف دورنما در قم
🔹بههمت مرکز مطالعات قرآن دانشگاه مفید، صبح یکشنبه هفتم دیماه جلسهای حضوری در قم برپا خواهد بود برای معرفی مدرسانۀ دورنما. اکنون که با لطف و مشارکت همکاران عزیز و همراهان گرانقدر، دورنما وارد هفتمین سال فعالیت خود شده، مجال مناسبی است تا در حلقهای دانشگاهی، از برنامههای سابق و لاحق دورنما بگویم. از دکتر حامد شیواپور (مدیر مرکز)، که ایدۀ برگزاری این جلسه با پیشنهاد و دعوت او شکل گرفت، بسیار سپاسگزارم.
🔻لینک حضور مجازی در نشست:
meet.google.com/pkw-koii-doe
#دورنما #مدرسانۀ_دورنما
#دانشگاه_مفید #معرفی_دورنما
@drmehrdadabbasi
#متن_خوانی_ادب_پارسی
#گلستان_خوانی
🔳 خوانش و شرح گلستان سعدی
پایان دورۀ گلستانخوانی
✍️ َ#مهرداد_عباسی
🔹خوشبختانه با مشارکت یاران همراه، دورۀ گلستانخوانی ـ دومین دوره از برنامۀ «متنخوانی ادب پارسی» ـ هم به سرانجام رسید. در ارائۀ این دوره، که به خوانش و شرح متن کامل «گلستان سعدی» اختصاص داشت، تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی و حسن انوری را مبنا قرار دادم و شرح و تفسیر محمد خزائلی، احمد سودی و دیگران را هم در نظر داشتم، هرچند نکاتی نیز به توضیح و تفسیر این بزرگان افزودم. دوره در طی حدوداً هشت ماه، در جمعی خصوصی، و در قالب بیستوشش جلسۀ حدوداً یکونیمساعته برگزار شد. پیشتر، فایل صوتی جلسهها بهتدریج در کانال «مهر و داد» بارگذاری شدهاند اما در این فرسته فهرست همۀ جلسهها همراه با لینک دسترسی به آنها یکجا عرضه میشوند. صادقانه و شاید سادهدلانه به سودمندیِ این تلاش ناچیز برای مخاطبان دل خوش کردهام و به نظرها و نقدهای روشی و محتواییِ همۀ استادان و دوستان عزیز امید بستهام. اگر مایل بودید و مناسب دیدید، لطفاً این دوره را به سایر دوستاران و علاقهمندان ادب پارسی هم معرفی کنید.
🔻دسترسی به متن دوره
▫️دانلود متن گلستان سعدی (تصحیح یوسفی)
🔻دسترسی به صوت دوره
▪️ دیباچۀ کتاب
▫️جلسۀ یکم
مقدمۀ دوره + بخش اول دیباچه
▫️جلسۀ دوم
بخش دوم دیباچه
▪️باب اول: در سیرت پادشاهان
▫️جلسۀ سوم
حکایتهای ۱ تا ۵
▫️جلسۀ چهارم
حکایتهای ۶ تا ۱۴
▫️جلسۀ پنجم
حکایتهای ۱۵ تا ۱۹
▫️جلسۀ ششم
حکایتهای ۲۰ تا ۲۷
▫️جلسۀ هفتم
حکایتهای ۲۸ تا ۴۱
▪️باب دوم: در اخلاق درویشان
▫️جلسۀ هشتم
حکایتهای ۱ تا ۱۲
▫️جلسۀ نهم
حکایتهای ۱۳ تا ۲۶
▫️جلسۀ دهم
حکایتهای ۲۷ تا ۳۶
▫️جلسۀ یازدهم
حکایتهای ۳۷ تا ۴۴
▪️باب سوم: در فضیلت قناعت
▫️جلسۀ دوازدهم
حکایتهای ۱ تا ۱۴
▫️جلسۀ سیزدهم
حکایتهای ۱۵ تا ۲۷
▫️جلسۀ چهاردهم
حکایت ۲۸
▪️باب چهارم: در فواید خاموشی
▫️جلسۀ پانزدهم
حکایتهای ۱ تا ۱۴
▪️باب پنجم: در عشق و جوانی
▫️جلسۀ شانزدهم
حکایتهای ۱ تا ۹
▫️جلسۀ هفدهم
حکایتهای ۱۰ تا ۱۶
▫️جلسۀ هجدهم
حکایتهای ۱۷ تا ۲۰
▪️باب ششم: در ضعف و پیری
▫️جلسۀ نوزدهم
حکایتهای ۱ تا ۹
▪️باب هفتم: در عالم تربیت
▫️جلسۀ بیستم
حکایتهای ۱ تا ۸
▫️جلسۀ بیستویکم
حکایتهای ۹ تا ۱۹
▫️جلسۀ بیستودوم
حکایت ۲۰
▪️باب هشتم: در آداب صحبت
و خاتمۀ کتاب
▫️جلسۀ بیستوسوم
حکمتهای ۱ تا ۲۴
▫️جلسۀ بیستوچهارم
حکمتهای ۲۵ تا ۵۴
▫️جلسۀ بیستوپنجم
حکمتهای ۵۵ تا ۸۴
▫️جلسۀ بیستوششم
حکمتهای ۸۵ تا ۱۱۰ + خاتمۀ کتاب
#سعدی #حکمت_زندگی
#گلستان_سعدی
@Mhrodad
#مقاله #ترجمه #دورنما
🔹ژاک واردنبرگ، درآمدی بر تاریخچۀ شرقشناسی: ترجمۀ مدخل «مستشرقون» در دائرةالمعارف اسلام، ترجمۀ مهرداد عباسی، قسمت یکم و دوم، منتشرشده در وبسایت مدرسانۀ دورنما، بهار ۱۴۰۴.
@drmehrdadabbasi
#باز_نشر #تفسیر_خوانی
▪️هویت ذبیح در داستان ابراهیم
(بازنشر به مناسبت عید قربان)
🔹اسفند ماه گذشته، در مجلس تفسیرخوانی فارسی، در قالب لایو اینستاگرام، به داستان ذبح ابراهیم بر مبنای تفسیر سورآبادی پرداختم. در این مجلس بر این نکته تأکید کردم که در ادوار مختلف تاریخی دربارۀ هویت ذبیح در سنت روایی و تفسیری مسلمانان ـ بر خلاف متون یهودی که همگی اسحاق را قربانی ابراهیم میدانند ـ اتفاقنظر وجود نداشته است. بازنشر محتوای این جلسه را در این شب بیمناسبت ندیدم؛ شاید توجه به این گفتار هم برای علاقهمندان خالی از فایدتی نباشد.
🔸پیوند به آوا (تلگرام)
🔸پیوند به نما (اینستاگرام)
#عید_قربان #عید_اضحی
#ابراهیم #اسماعیل #اسحاق
@drmehrdadabbasi
#بوستان_با_دوستان
#روز_سعدی
🔸امروز «اول اردیبهشت ماه جلالی»، یادروز سعدی بزرگ، است. به این مناسبت، انتشار محتوای دورۀ جدید «بوستان با دوستان» را در کانال «مهر و داد» آغاز خواهم کرد. لطفاً متن فرستۀ بعدی را بخوانید.
#دورۀ_جدید
#بوستان_سعدی
@Mhrodad
#یادآوری
▪️آخرین مجلس تفسیرخوانی
امشب ساعت ۲۱ در اینستاگرام
🔻از این لینک وارد شوید:
🌐 instagram.com/mehrdadabbasi77
#به_یاد_پدر #مجلس_یادبود
#تفسیرخوانی #مجلس_تفسیرخوانی
@drmehrdadabbasi
▪️برنامۀ چهار مجلس تفسیرخوانی فارسی
🔸مجلس اول: داستان ذبح ابراهیم
سیزدهم اسفند / دوم رمضان
🔸مجلس دوم: داستان کودکی موسی
بیستم اسفند / نهم رمضان
🔸مجلس سوم: داستان فرار یونس
بیستوهفتم اسفند / شانزدهم رمضان
🔸مجلس چهارم: داستان محنت ایوب
چهارم فروردین / بیستوسوم رمضان
🔹دوشنبهها ساعت نُه شب در اینستاگرام
🔻متن دوره را از اینجا دانلود کنید.
#به_یاد_پدر #مجلس_یادبود
#تفسیرخوانی #مجلس_تفسیرخوانی
@drmehrdadabbasi
▪️به یاد پدر
🔹یادش به خیر سالهای دهۀ شصت، کودکی بیشوکم ده ساله بودم که دستدردست پدر، شاد و خندان، سالها به جلسهای هفتگی و سیار میرفتم که هر شب جمعه در منزل یکی از ساکنان محلهمان برگزار میشد. نام مجموعۀ متولی جلسه ـ اگر درست یادم باشد ـ «هیئت عزاداران پنجتن آلعبا» بود، اما زمان اصلی جلسه بیشتر به دورخوانیِ قرآن میگذشت. حاضران در جلسه، که اغلب از کسبۀ محل و بعضاً افرادی کمسواد و بلکه بیسواد بودند، هر کدام بهنوبت چند آیهای گاه با غلطهای فراوان میخواندند و استاد جلسه که دو کوچه بالاتر از خانۀ ما دکان بزازی داشت غلطهایشان را میگرفت و تصحیحشان میکرد. در دورخوانی آیات، هر بار که نوبت پدر میشد، چون خواندن نمیدانست، به ذکر صلواتی بسنده میکرد و حاضران هم در پی او صلواتی میفرستادند. نفر بعدی معمولاً من بودم و پس از خواندن من، استاد بزاز حسابی خوشش میآمد و اول من را تشویق میکرد و بعد پدرم را میستود و برای او دعای خیر میکرد؛ و من هر بار که خواندنم تمام میشد، زیرچشمی پدر را میپاییدم و میدیدم که در پی تشویقها و دعاهای خیر استاد و حاضران جلسه، چهقدر خرسند و شادمان است و چه لبخند رضایتی بر لب دارد.
🔹در این روزهای فراق اما، زمانی که با یاد پدر به گذشته میاندیشم، با خود میگویم چهبسا همان تشویقها و تحسینها و، مهمتر از همه، همان شادیها و لبخندهای پدر عاقبت کار خودشان را کردهاند و بر مسیر زندگی من تأثیری محسوس گذاشتهاند؛ و درمییابم که شاید نخستین بذرهای آشنایی من با قرآن و تفسیر و گرایش و علاقۀ من به مقولههایی از این دست که تا امروز ادامه یافته است در همین جلسهها کاشته شدهاند و بهتدریج جوانه زدهاند و رشد کردهاند و ـ خدا را چه دیدی؟ ـ شاید روزی هم به بار بنشینند!
🔹برای یادبود و آرامش روح پدر، با بضاعت مُزجاتی که حالا در چنته دارم و ندارم، در رمضان پیشِ رو، چند مجلس تفسیرخوانی فارسی در حضور مخاطبان عزیز مجازی برگزار خواهم کرد (که جزئیات آن به زودی اعلام خواهد شد)، به یاد خاطرات روزهای خوب کودکی و به امید تداوم آن خندههای دوستداشتنی و لبخندهای بهیادماندنی در بهشت برین: «وجوهٌ یَومئذٍ مُسفِرة، ضاحِکةٌ مُستَبشرة».
#به_یاد_پدر
#در_فراق_پدر
@drmehrdadabbasi
#گلستان_خوانی
▪️پیوست یادداشت بالا
🔸 متن پیوست بخش آغازینِ حکایت «درویش مجرد و پادشاه»، بیستوهشتمین حکایت از باب اول گلستان سعدی، مطابق تصحیح غلامحسین یوسفی است.
🔸تصویر پیوست برگی است از کلیات سعدی، مذهَّب و مصوَّر، نسخهبرداری شده در ۹۲۶ قمری، مرتبط با حکایت «درویش مجرد و پادشاه».
♦️متن و شرح حکایت را اینجا بشنوید.
@Mhrodad
#گلستان_خوانی
🔹بخشی از جلسۀ سوم دورۀ گلستانخوانی که در کانال «مهر و داد» در حال برگزاری است.
🔻تصویر زمینه بخشی از حکایت چهارم «گلستان سعدی» با عنوان «طایفۀ دزدان و جوانی از ایشان» است، برگرفته از نسخهای منسوب به محمود مذهِّب، بخارا، قرن شانزدهم میلادی.
#گلستان_سعدی
#سعدی_شاعر_زندگی
#مهرداد_عباسی
@Mhrodad
▪️از گلستان من ببر ورقی
🔹دورۀ #گلستان_خوانی
بهزودی در کانال مهر و داد
🔻متنخوانی و شرح #گلستان_سعدی
با مهرداد عباسی
@Mhrodad
رمزگشایی از یکی از رازآمیزترین داستانهای قرآنی: چرا داوود نبی پس از آنکه دو مرد از او درباره چیز سادهای داوری خواستند بر زمین افتاد و توبه کرد؟
کلید معما نزد فردی به نامِ بتشبع است و در بایبل!
بخشی از نخستین جلسه دوره آموزشی دکتر مهرداد عباسی در هنرستان.
@honarestanorg
▪️قصههای بایبل در تفاسیر فارسی قرآن
متنخوانی و تحلیل داستان داود و بتشبع
🔹دورۀ آنلاین، شروع از ششم آبان
هفت جلسه، یکشنبهها شش بعدازظهر
🔻ثبتنام و برگزاری در پلتفرم هنرستان
@drmehrdadabbasi
▪️متنخوانی و تحلیل تفاسیر کهن فارسی
🔹مدتی است به بازخوانی و بازاندیشی در متون کهن ادبی-دینیِ فارسی روی آوردهام که خود بخشی از پروژۀ بزرگترِ «تاریخ تحولات دین و اندیشۀ دینی در ایران» است. گمانم در سالهای آینده ـ اگر عمری باقی باشد ـ با چیزی شبیه یا نزدیک به «اسلام ایرانی» و «سنت فارسی-اسلامی» یا بهتعبیر تازهساختۀ خودم «اسلام فارسی» باید بیشتر کلنجار بروم. «اسلام فارسی» در نظر من یعنی «اسلام» آنگونه که در متون «فارسی» بازتاب یافته و عمدتاً از دورۀ سامانیان به این سو تلقی و عرضه شده است. این تلقی از اسلام را در متون گوناگون ادبی، تاریخی، فقهی، تفسیری، کلامی، فلسفی و عرفانی به زبان فارسی در دورهای بیش از هزارساله میتوان دید. «اسلام فارسی» در سدههای میانه بیشتر مکاتب حنفی و شافعی از اسلام سنی را نمایندگی میکرده و از اوایل دورۀ مدرن به بعد یعنی عصر صفوی و بعدها در دورۀ قاجار و پهلوی عمدتاً نماینده و نمایانندۀ اسلام شیعی بوده است.
🔹در ادامۀ دورههای متنخوانیام ـ که پیشتر عموماً به متون تألیفشده در سنت عربی-اسلامی اختصاص داشتند ـ این بار و در پی دعوت محمود فرجامی عزیز، دوست گرامی اروپانشین، دورهای آنلاین برای ارائه در «پلتفرم آموزشی هنرستان» طراحی کردم با محوریت متنخوانی آثار کهن تفسیری فارسی. عنوان دوره «قصههای بایبل در تفاسیر فارسی قرآن» است که در آن به متنخوانی و تحلیل داستان «داود و بتشبع»، یکی از دراماتیکترین قصههای پیامبران، در یازده تفسیر فارسی از دورههای مختلف تاریخی میپردازم. در این دوره، ضمن بیان مقدماتی دربارۀ روایت این داستان جذاب در سنت یهودی و اسلامی و متون قصصالانبیاء، به متنخوانی و تحلیل تفاسیری چون ترجمۀ تفسیر طبری، تفسیر سورآبادی، تفسیر ابوالفتوح رازی، تفسیر میبدی، مواهب علیّه، و منهج الصادقین ذیل آن خواهم پرداخت. هدف از ارائۀ این دوره علاوه بر توجهدادن به اهمیت متون کهن فارسی در شناخت جهاننگری ایرانی، نشاندادن این نکته است که تعامل تاریخ و ادبیات و الاهیات چگونه به شکلدهی روایتهای مختلف فارسی-اسلامی از این داستان یهودی انجامیده است.
🔹دوره در هفت جلسه برگزار میشود و نخستین جلسۀ آن یکشنبه ششم آبان خواهد بود. مخاطبان این دوره افراد علاقهمند به آشنایی و فهم متون کهن ادبیـدینیِ فارسی و نیز دوستداران بحثهای مرتبط با تحولات اندیشۀ دینی در ایرانِ سدههای میانهاند. سایر توضیحات و جزئیات در وبسایت هنرستان در دسترس است.
🔻برای اطلاعات بیشتر و ثبتنام از اینجا وارد شوید.
#هنرستان #دورۀ_آموزشی
#متن_خوانی #تفاسیر_فارسی
#اسلام_فارسی #سنت_فارسی_اسلامی
@drmehrdadabbasi
▪️سیری در آثار راغب اصفهانی
با تدریس #مهرداد_عباسی
🔹دورۀ هفتجلسهایِ آنلاین
🔹یکشنبهها شش بعدازظهر، از چهاردهم دی
🔹با امکان دسترسی به فایل صوتی جلسهها
🔹ثبتنام با ارسال پیام به ۰۹۱۲۵۰۲۰۸۲۴
#دورۀ_آموزشی #متن_خوانی
#راغب_خوانی #راغب_اصفهانی
#خوانش_آثار_ایرانی_اسلامی
@drmehrdadabbasi
#متن_خوانی_ادب_پارسی
#گلستان_خوانی
▪️یادداشتهایی دربارۀ گلستان سعدی
🔹در طول دورۀ گلستانخوانی و در اثنای انتشار فایلهای صوتی جلسهها، بهتدریج یادداشتهایی پراکنده دربارۀ گلستان سعدی و برخی حکایتهای آن در کانال «مهر و داد» منتشر میکردم. سیاهۀ این یادداشتها، بهترتیبِ زمان انتشار، همراه با پیوند به متن آنها در ادامه خواهند آمد.
🔸گلستانِ گلشیری
چاپی از گلستان بهکوشش هوشنگ گلشیری
🔸داوری اخلاقی در گلستان سعدی
درنگی فلسفی در حکایت «طایفۀ دزدان و جوانی از ایشان»
🔸سعدی یا مولانا؟
مقایسۀ دو شاعر بزرگ کلاسیک با نگاهی امروزی
🔸ملوک از بهر پاس رعیّتاند
خوانشی سیاسی از حکایت «درویش مجرد و پادشاه»
🔸یا رب مباد آنکه گدا معتبر شود
روش درستِ احسان به خلق در حکایتی از گلستان
🔸آیا عاقلبودن صرفاً یکی از دو طرف رابطه برای پرهیز از خشونت گفتاری و فیزیکی کافی است؟
ابیاتی نغز و پرمغز در باب روابط انسانی
🔸راستی دفتر سعدی به گلستان مانَد
چکامۀ ملکالشعراء بهار دربارۀ سعدی و گلستان او
🔸چشمۀ زایندۀ هنر
معنای هنر در گلستان و ادب کلاسیک فارسی
🔸جنگ فقر و غنا در گلستان
نگاهی به «جدال سعدی با مدعی در بیان توانگری و درویشی»
🔸مناظرۀ مسلمان و یهودی
قطعهای جذاب و طنزآمیز دربارۀ روابط پیروان ادیان
🔸تمام شد کتاب گلستان
دربارۀ محتوای بخش خاتمۀ گلستان
🔻برای دسترسی به محتوای صوتی دوره اینجا را ببینید.
#سعدی #حکمت_زندگی
#گلستان_سعدی #مهرداد_عباسی
@Mhrodad
▪️شرقشناسان بهروایت شرقشناسان
🔹چند ترجمۀ نیمهکاره از مقالههای اسلامپژوهان غربی سالهاست در پوشهای در گوشهای از لپتاپم ماندهاند و دارند خاک میخورند. اواخر سال گذشته قصد کردم یکی از بلندترین و چغرترینِ آنها را به سر و سامان برسانم و در نهایت، به لطف و مدد برخی دوستان، ترجمۀ مدخل «مُستشرِقون» در «دائرةالمعارف اسلام» (به قلم ژاک واردنبرگ) را برای انتشار به دورنما سپردم که بهار امسال زیر عنوان «درآمدی بر تاریخچۀ شرقشناسی» در دو قسمت منتشر شد. نکتۀ حائز اهمیتِ این مقاله شاید آن باشد که بازتابدهندۀ توصیف شرقشناسی و معرفی شرقشناسان از زبان خودِ ایشان آن هم در مهمترین و معتبرترین اثر مرجع غربیان در حوزۀ شرقشناسی و اسلامشناسی است. واردنبرگ در این مقاله، علاوه بر تحلیل تاریخیِ کاربرد اصطلاح مستشرق، به دورهبندی تاریخیِ تلاشها و پژوهشهای شرقشناسان و معرفی مختصر آثار آنان در هر دوره پرداخته و در اثنای این مرورها و معرفیها نکتههای دقیق و عمیقی عرضه کرده است. واردنبرگ همچنین به تحولات شرقشناسی پیش و پس از جنگ جهانی دوم و نیز انتقادهای مسلمانان و محققان غربی از این زمینۀ پژوهشی توجه داده است.
🔻برای اطلاعات بیشتر و دریافت مقاله، وبسایت و تلگرام مدرسانۀ دورنما را ببینید.
#مدرسانۀ_دورنما #مطالعات_آکادمیک_اسلام
#شرقشناسی #شرقشناسان
#ژاک_واردنبرگ #دائرةالمعارف_اسلام
@drmehrdadabbasi
#تفسیر_خوانی (۱)
#فایل_صوتی
▪️تفسیر سورآبادی ـ جلسۀ یکم
🔹داستان ذبح ابراهیم
ذیل صافات: ۱۰۰-۱۱۳
(ج۳، ص۲۱۰۱-۲۱۰۶)
🔸تفسیر سورآبادی (2:04)
🔸خوانش متن تفسیر (16:03)
🔸بررسی تفاسیر دیگر (51:13)
🔸پژوهشهای غربی (59:01)
🔸بررسی و تحلیل (1:03:30)
🔸داستان بایبل (1:13:16)
🔸سخن پایانی (1:15:50)
♦️بهتاریخِ ۱۳ اسفند ۱۴۰۳
#به_یاد_پدر #مجلس_تفسیرخوانی
#تفسیر_سورآبادی #مهرداد_عباسی
@Mhrodad
#بوستان_با_دوستان
#روز_سعدی
▪️بوستان با دوستان
🔹نزدیک به یکسال است که با سعدی شیرینسخن انس و الفتی نو یافتهام و در بوستان و گلستان او عمر میگذارم. از اردیبهشتماه سال گذشته همراه با عزیزانی دورۀ «بوستانخوانی» (بر مبنای گزیدۀ حسن انوری) گذاشتیم و مدتی بعد نیز دورۀ «گلستانخوانی» (بر مبنای تصحیح غلامحسین یوسفی) را آغاز کردیم که همچنان ادامه دارد. فایلهای صوتی این دورهها در کانال تلگرام «مهر و داد» در دسترساند و بهتدریج بهروزرسانی میشوند.
🔹از پاییز گذشته اما وعدهای با گروهی دیگر دارم با عنوان دورۀ «بوستان با دوستان». این دوره، که تقریباً هر دو هفته یکبار برگزار میشود، مروری است بر نسخۀ کامل بوستان سعدی همراه با دوستانی صمیمی و سیساله. عنوان دوره را هم با نگاهی به بیتی از دیباچۀ خود بوستان گرفتم که: «دریغ آمدم زان همه بوستان / تهیدست رفتن سوی دوستان». حالا امروز، که «اول اردیبهشت ماه جلالی» است و یادروز سعدی، زمان را مناسب دیدم و تصمیم به انتشار محتوای این دوره گرفتم؛ از این پس، فایلهای صوتی جلسات این دوره نیز بهتدریج در کانال «مهر و داد» منتشر خواهند شد.
🔹سعدی بوستانش را «کاخ دولت» خوانده و در دیباچۀ کتاب آورده است: «چو این کاخ دولت بپرداختم / بر او ده در از تربیت ساختم»، که یادآور بیت مشهور فردوسی دربارۀ شاهنامه است که: «پی افکندم از نظم کاخی بلند / که از باد و باران نیابد گزند». بابهای دهگانۀ بوستان و گفتارها و حکایتهای این کتاب در حکم سقفها و ستونها و درهای این کاخاند و بهراستی یکیازیکی زیباتر و استوارتر و صیقلیتر. دربارۀ سعدی و بوستانش بسیار نوشتهاند و گفتهاند؛ ازجمله در ویدئوی پیوست*، که حاوی نکتههای درست و دقیقی دربارۀ سعدی و بوستان اوست.
*ویدئوی پیوست برشی است از گفتوگوی سروش صحت با عبدالجبار کاکایی در قسمت شانزدهم برنامۀ «اکنون»، که بیستویکم اسفند سال گذشته در سکوی فیلیمو منتشر شده است.
#دورۀ_جدید
#بوستان_سعدی
@Mhrodad
#تفسیرخوانی
#فایل_صوتی #فایل_تصویری
▪️چهار مجلس تفسیرخوانی
بر مبنای تفسیر سورآبادی
🔹در ماه رمضان گذشته، به یاد پدر و برای بزرگداشت خاطرۀ او، در دورهای چهارجلسهای، به متنخوانی و شرح چند بخش مرتبط با داستانهای پیامبران از «تفسیر سورآبادی» پرداختم. در هر مجلس، علاوه بر خوانش این تفسیر، هم به سنت تفسیری مسلمانان ذیل این آیات جستهگریخته توجه دادم و هم زیرمتنهای بایبلی و پسابایبلی این داستانها را گذرا معرفی کردم. این چهار مجلس تفسیری بهصورت هفتگی در قالب لایو اینستاگرام برگزار شدند؛ اکنون آوای جلسهها در تلگرام و نمای جلسهها در اینستاگرام برای علاقهمندان در دسترساند.
🔸مجلس اول: داستان ذبح ابراهیم
ارائهشده بهتاریخِ ۱۳ اسفند ۱۴۰۳
پیوند به آوا | پیوند به نما
🔸مجلس دوم: داستان کودکی موسی
ارائهشده بهتاریخِ ۲۰ اسفند ۱۴۰۳
پیوند به آوا | پیوند به نما
🔸مجلس سوم: داستان فرار یونس
ارائهشده بهتاریخِ ۲۷ اسفند ۱۴۰۳
پیوند به آوا | پیوند به نما
🔸مجلس چهارم: داستان محنت ایوب
ارائهشده بهتاریخِ ۴ فروردین ۱۴۰۴
پیوند به آوا | پیوند به نما
🔹نسخۀ پیدیاف متن دوره، حاوی بخشهای خواندهشده در چهار مجلس، در پیوند زیر در دسترس است.
🔸پیوند به متن تفسیر
#به_یاد_پدر #مجلس_یادبود
#مجلس_تفسیرخوانی
#تفاسیر_فارسی #تفسیر_سورآبادی
@drmehrdadabbasi
▪️برای آمادگی حضور در مجلس تفسیرخوانی فارسی فایل بالا را دانلود و ملاحظه کنید.
#به_یاد_پدر #مجلس_یادبود
#تفسیرخوانی #مجلس_تفسیرخوانی
@drmehrdadabbasi
▪️مجلسِ تفسیرخوانیِ فارسی (به یاد پدر)
🔹در رمضان پیشِ رو، به یاد پدر و برای بزرگداشت خاطرۀ او، دورهای شامل چهار مجلس تفسیرخوانیِ فارسی ترتیب دادهام و برآنام که در هر مجلس بخشی داستانی از تفسیر ابوبکر عتیق نیشابوری (مفسر سدۀ پنجم هجری) مشهور به «تفسیر سورآبادی» (بهتصحیح علیاکبر سعیدی سیرجانی) را بخوانم و شرح کنم. بخشهای انتخابیِ هر مجلس تفسیر آیههایی است جذاب و دراماتیک مرتبط با پیامبرانی همچون ابراهیم و موسی و یونس و ایوب، و هدف پژوهشی دوره دستیابی به شناختی است عمیق و دقیق دربارۀ تصویرسازی قرآن از شخصیتهای پیامبران، البته از دریچۀ نگاه مفسری ایرانی و پارسینویس در دورۀ شکوفایی تفسیرنگاری در سنت اسلامی.
🔸همۀ شما عزیزان دعوتاید به این چهار مجلس، که دوشنبههای ماه رمضان ساعت نُه شب بهصورت زنده در اینستاگرام پخش خواهد شد.
🔻برای حضور در مجلس از لینک زیر وارد شوید:
instagram.com/mehrdadabbasi77
#به_یاد_پدر #مجلس_یادبود
#تفسیرخوانی #مجلس_تفسیرخوانی
@drmehrdadabbasi
#گلستان_خوانی
▪️ملوک از بهر پاس رعیّتاند
🔹حکایتهای گلستان سعدی مثل هر متن ادبی دیگر قابلیت تفسیر و تأویل دارند و برداشتهای گوناگون از آنها امکانپذیر است. متن گلستان را میتوان با رویکردهای گوناگون خواند و گاه حتی نکتهای بهظاهر بیارتباط با پیام کلی داستان را از یک حکایت چندسطری استنباط کرد. مثلاً ممکن است حکمتی در باب حکومت و کشورداری در دل حکایتی نهفته باشد که بهظاهر در مدح قناعت و در ذم تکبر است.
🔹در حکایت بیستوهشتم از باب نخست گلستان زیر عنوان «درویش مجرد و پادشاه» ـ که یادآور حکایت اسکندر و دیوژن است ـ قهرمان داستان درویشی وارسته است که در کمال استغنا به شوکت پادشاه بیاعتنایی میکند و همین موجب ناخرسندی پادشاه و اطرافیان او میشود. اما در پایان حکایت، توضیحات اندرزگونۀ درویش در دفاع از رفتار خود موافق طبع پادشاه میافتد، چنانکه گویی به اشتباه خود در انتقاد از درویش پی میبرد و حکایت با خوبی و خوشی به پایان میرسد. پیام صریح سعدی اما در این حکایت ناپایداری دنیا و تأکید بر برابری و یکسانیِ شاه و گدا در برابر مرگِ محتوم است: «فرق شاهی و بندگی برخاست / چون قضای نبشته آمد پیش // باللّه ار خاک مرده باز کنند / ننماید توانگر از درویش».
🔹در دل این حکایت اما عبارتی درخشان از زبان درویش خطاب به وزیر و سپس پادشاه روایت میشود: «ملوک از بهر پاس رعیّتاند، نه رعیّت از بهر طاعت ملوک». اکنون با لختی تأمل، فارغ از نگاه اخلاقی و حِکمی که در بند پیش از آن سخن گفتیم، این گفتۀ پرمغزِ درویش را با رویکرد سیاسی میتوان خواند و در سپهر حکمرانی و مملکتداری فهم کرد. با چنین خوانشی، این عبارت کوتاه و رسا ـ که در زمرۀ «کلام قصار» یا «گزینگویه» میتوان طبقهبندیاش کرد ـ به اصلی مهم و بنیادین در علم و فلسفۀ سیاست بدل خواهد شد، اصلی که باید آویزۀ گوش همۀ حکمرانان و سیاستورزان جهان در همۀ اعصار و امصار باشد. به بیان هانری ماسه، «اصول عمدۀ حکومتی که سعدی توصیه مینماید امروز نیز قابل اجراست و حیثیت انسان را محفوظ میدارد». ناگفته پیداست که توجه به این اصل از سوی حاکمان هر کشور چه تفاوت و تغییری در نحوۀ حکمرانی و مملکتداری جامعه ایجاد خواهد کرد.
🔹حاکمانِ برخی حکومتهای امروزی، که گاه از رگ گردن به ما نزدیکترند، ظاهراً از پاسخ به این پرسشهای اساسی درماندهاند که: فلسفۀ وجودی فرد یا افراد حاکم بر کشور چیست؟ آیا حاکمان برای مراقبت و تأمین منافع مردم بر سر کار آمدهاند یا مردم برای اطاعت و فرمانبرداری از حاکمان آفریده شدهاند؟ بهعبارت دیگر، آیا در امر کشورداری اولویت و ارجحیت با خواستهها و گرایشهای حاکمان است یا مردم؟ و در یک کلام، از میان ملوک و رعیت، اصل کدام است و فرع کدام؟ پاسخ سعدی در دل همین حکایت به این پرسشهای فرازمانی و فرامکانی کاملاً روشن و گویا و برای همۀ زمانها و مکانها زنده و پویاست: «پادشه پاسبان درویش است / گرچه نعمت به فرّ دولت اوست // گوسفند از برای چوپان نیست / بلکه چوپان برای خدمت اوست».
🖋 مهرداد عباسی
۹ بهمن ۰۳
#سعدی #گلستان_سعدی
#گلستان_و_سیاست
#خوانش_سیاسی_گلستان
@Mhrodad
#گلستان_خوانی
▪️داوری اخلاقی در گلستان سعدی
دربارۀ حکایت «طایفۀ دزدان و جوانی از ایشان»
🔹حکایتهای گلستان سعدی را باید یکبهیک خواند و در هر کدام باید جداگانه اندیشید. هر حکایت گلستان درسی است در نحوۀ سلوک فردی و آداب اجتماعی و اشارتی است به مهارتهای زندگی، بهشکلی که گاه پیچیدهترین مسئلههای اخلاقی و روانشناختی در قالب حکایتی کوتاه و عبارتی ساده برای خواننده روایت میشود. در همین چند حکایت آغازینِ باب اول گلستان هم سخن از مقایسۀ دروغ مصلحتآمیز و راست فتنهانگیز است و هم قیاس ابله فربه و لاغر دانا، و هم تأکید بر بلای حسد و رنج حسود.
🔹 در حکایت چهارم اما اوج داستان بحثی است داغ بر سر اعدام نوجوانی از طایفۀ دزدان، که آیا او را هم باید با سایر دزدان کشت یا باید به او فرصت داد و از خونش درگذشت. دو طرفِ این بحث جذاب و مهم در حکایت سعدی وزیر و پادشاهاند: وزیر معتقد به بخشودن نوجوان است چون «امیدوار است که به عشرت صالحان تربیت پذیرد و خوی خردمندان گیرد»، و پادشاه قائل به کشتن نوجوان است چراکه «تربیت نااهل را چون گردکان بر گنبد است» و «عاقبت گرگزاده گرگ شود». در ادامه، پادشاه ـ بهرغم میل باطنی ـ خواستۀ وزیر را میپذیرد، اما در پایان داستان پیشبینی پادشاه درست از آب درمیآید: نوجوان بعد از دو سال تربیت، پس از کشتن وزیر و دو پسرش، به شغل راهزنی بازمیگردد!
🔹حکایت سعدی، بهتعبیر امروزی، پایانباز نیست؛ سعدی در این حکایت بهوضوح با رأی پادشاه همداستان است و گویا میخواهد بگوید درگذشتن از خون نوجوان دزد کار درستی نبوده است. با این حال، روایت این داستان و طرح این مسئلۀ حساس اخلاقی و حقوقی با زبان شیوا و کلام رسای سعدی فینفسه موضوعی ارزشمند و درخور درنگ است، صرفنظر از اینکه با داوری اخلاقی و اجتماعی راوی داستان موافق باشیم یا نباشیم.
🖋 مهرداد عباسی
۱۳ دی ۰۳
#گلستان_سعدی
#سعدی_شاعر_زندگی
#مهرداد_عباسی
@Mhrodad
#اولین_نشست_حضوری_دورنما
#پیش_گفتار
🔹توضیحات کوتاه #مهرداد_عباسی دربارۀ فعالیتهای #مدرسانۀ_دورنما در جشن پنجسالگی در کانون زبان قرآن
#مدرسانۀ_مستقل_اسلامپژوهی
#عاطفه_بیگدلی #فاطمه_عباسی
#ریحانه_علیرضائی #فاطمه_مصلحزاده
@doornamaa
رمزگشایی از یکی از رازآمیزترین داستانهای قرآنی: چرا داوود نبی پس از آنکه دو مرد از او درباره چیز سادهای داوری خواستند بر زمین افتاد و توبه کرد؟
کلید معما نزد فردی به نامِ بتشبع است و در بایبل!
بخشی از نخستین جلسه دوره آموزشی دکتر مهرداد عباسی در هنرستان.
@honarestanorg
سفری به دنیای روایتهای فارسی-اسلامی از قصههای عبری-یهودی با دکتر مهرداد عباسی.
ثبتنام در
https://honarestan.org/courses/52
هنرستان؛ آموزش برای همگان
@honarestanorg
▪️قصههای بایبل در تفاسیر فارسی قرآن
دورۀ آنلاین با امکان دسترسی به فایل ضبطشدۀ جلسات
🔻ثبتنام و برگزاری در پلتفرم آموزشی هنرستان:
https://honarestan.org/courses/52
@drmehrdadabbasi