🍁 آخرین روز تخفیف‌های پاییزی دورههای کندو 🔥
اگه منتظر زمان مناسب برای شروع یادگیری یه مهارت جدید بودی، امروز آخرین فرصته!
🎯 تا ۴۰٪ تخفیف ویژه ورود به دنیای شبکه و دورههای تخصصی برنامه‌نویسی و توسعه نرم‌افزار، امنیت سایبری و هوش مصنوعی و.... با مدرک معتبر
✅امکان پرداخت اقساطی
✅برگزاری کلاس‌ها به صورت حضوری، آنلاین و ضبط‌شده
✅برگزاری دوره ویژه نوجوانان
📊 دوره آنلاین و جامع #علم_داده (Data Science)
👈 ورود به دنیای Data Science و هوش مصنوعی
🔰 بدون نیاز به سابقه برنامه‌نویسی
از مفاهیم پایه تا تحلیل داده و پیاده‌سازی مدل‌های واقعی
🐍 آموزش پایتون (Python) و SQL Server
📊 تحلیل و مصورسازی داده
🤖 یادگیری ماشین (ML) و Deep Learning
📈 پیش‌بینی و تحلیل سری‌های زمانی
🧩 پروژه‌ها و Case Studyهای واقعی
مدیرعامل انویدیا: هوش مصنوعی برای نجات بشر نیازمند تحمل درد و رنج است
🔹جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، بر این باور است که توسعه هوش مصنوعی برای نجات بشر مستلزم تحمل درد و رنج‌های زیست‌محیطی است. او روند استقرار این فناوری را به یک عمل جراحی تشبیه کرده و این رویکرد جنجالی را هزینه‌های فعلی دیتاسنترها را بهایی برای آینده می‌داند.
ورود مستقیم به بایوس (BIOS) فقط با یک کلیک
خسته شدی از بس موقع روشن شدن سیستم کلید F2 رو پشت سر هم زدی تا وارد تنظیمات بایوس بشی؟ با این ترفند می‌تونی یه شورتکات (Shortcut) بسازی که سیستم رو ری‌استارت کنه و مستقیم ببره تو بایوس
آموزش قدم به قدم:
روی صفحه دسکتاپ کلیک راست کن، برو روی گزینه New و بعد Shortcut رو انتخاب کن.
در کادری که باز میشه، دقیقاً دستور زیر رو کپی و پیست کن:
shutdown.exe /r /fw /t 0
روی Next کلیک کن، یک اسم برای شورتکات بذار (مثلاً BIOS) و Finish رو بزن.
مرحله مهم: حالا روی شورتکات جدید کلیک راست کن و Properties رو انتخاب کن.
روی دکمه Advanced کلیک کن، تیک گزینه Run as administrator رو فعال کن و OK رو بزن.
(اختیاری) برای پیدا کردن راحت‌ترش، می‌تونی از قسمت Change Icon یک آیکون دلخواه (مثل همون آیکون قرمز تو ویدیو) براش انتخاب کنی و در نهایت Apply و OK رو بزن.
SFP
مخفف Small Form-factor Pluggable هست؛ یه ماژول کوچیک و قابل تعویض که داخل تجهیزات شبکه مثل سوئیچ، روتر و سرور قرار می‌گیره و امکان اتصال دستگاه به فیبر نوری یا کابل مسی رو فراهم می‌کنه.
نکته جذابش اینه که لازم نیست برای هر نوع اتصال، کل تجهیزات رو عوض کنیم؛ فقط SFP مناسب رو انتخاب و نصب می‌کنیم. بسته به مدل، SFPها می‌تونن سرعت‌ها و مسافت‌های مختلفی رو پوشش بدن؛ از 1Gbps گرفته تا 10، 25، 40، 100 و حتی 400Gbps.
مثلاً: 🔹 SFP-T → اتصال روی کابل مسی
🔹 SFP-SX/SR → فیبر چندحالته (MMF)
🔹 SFP-LX/LR → فیبر تک‌حالته (SMF)
🔹 QSFP/QSFP-DD →
برای سرعت‌های بالاتر مثل 40، 100 و 400Gbps
در واقع SFP مثل یه رابط قابل تعویض بین تجهیزات شبکه و نوع کابل عمل می‌کنه؛ هم انعطاف‌پذیری شبکه رو بیشتر می‌کنه، هم ارتقا دادن سرعت و نوع لینک رو راحت‌تر.
لیست پورت های پر کاربرد شبکه
@DrSecCom
🔵 VLAN vs VXLAN فرقشون چیه؟
ببین، VLAN رو احتمالاً زیاد دیدی؛ VLAN در اصل میاد یه شبکه فیزیکی رو به چند شبکه منطقی تقسیم می‌کنه. مثلاً یه سوئیچ داریم و می‌خوایم کاربران رو داخل VLAN 10 و سرورها یا بخش مدیریت رو داخل VLAN 20 بذاریم. تجهیزات از نظر فیزیکی ممکنه به همون شبکه و همون سوئیچ وصل باشن، ولی از نظر منطقی از هم جدا میشن و برای ارتباط بین VLANها معمولاً به Routing نیاز داریم.
مشکل VLAN اینجاست که وقتی شبکه خیلی بزرگ میشه، دیگه فقط با یه شبکه محلی طرف نیستیم. مثلاً دو تا دیتاسنتر داریم که کیلومترها از هم فاصله دارن و می‌خوایم VLAN 10 سایت اول، انگار هنوز داخل همون شبکه لایه ۲ هست، در سایت دوم هم قابل استفاده باشه. اینجاست که VXLAN وارد بازی میشه.
VXLAN
رو ساده بخوایم بگیم، کاری می‌کنه که بتونیم شبکه‌های Layer 2 رو روی بستر Layer 3 گسترش بدیم. یعنی بین دو سایت، به‌جای اینکه لازم باشه کل مسیر فیزیکی واقعاً لایه ۲ باشه، فریم‌های لایه ۲ داخل یک تونل VXLAN قرار می‌گیرن و از روی شبکه IP عبور می‌کنن.
مثلاً سایت اول VLAN 10 داریم و سایت دوم هم VLAN 10. تجهیزات مرزی یا VTEPها ترافیک رو دریافت می‌کنن، داخل VXLAN کپسوله می‌کنن و از طریق شبکه لایه ۳ به VTEP سمت مقابل می‌فرستن. اون طرف دوباره بسته رو از حالت VXLAN خارج می‌کنه و تحویل شبکه محلی میده.
یه تفاوت مهم دیگه هم مقیاسه. VLAN با شناسه ۱۲ بیتی، حداکثر حدود ۴۰۹۴ VLAN قابل استفاده داره، ولی VXLAN از VNI ۲۴ بیتی استفاده می‌کنه و می‌تونه حدود ۱۶ میلیون شناسه منطقی ایجاد کنه؛ برای همین توی دیتاسنترهای بزرگ و معماری‌های Cloud خیلی کاربردیه.
پس خیلی خلاصه اگر بخوام بگم: VLAN بیشتر برای تقسیم‌بندی شبکه داخل یک محیط لایه ۲ استفاده میشه، ولی VXLAN برای گسترش شبکه‌های لایه ۲ روی زیرساخت لایه ۳ و بین محیط‌های مختلف ساخته شده. VLAN ساده‌تره و برای شبکه‌های معمولی کاملاً جواب میده؛ VXLAN پیچیده‌تره ولی وقتی پای دیتاسنتر، Cloud، چند سایت و مقیاس بزرگ وسط میاد، خیلی قدرتمندتره.
@DrSecCom
اینترفیس های کمبو (combo) در تجهیزات سیسکو
این مدل اینترفیس ها به ما اجازه میدن که بر حسب نیاز از اینترفیس با کابل شبکه یا فیبر نوری استفاده کنیم.
SFP یا RJ45؟ کدوم انتخاب بهتریه؟ 🤔
⭕جوابش به نیاز شبکه شما بستگی داره.
🔹 RJ45
برای اتصال‌های معمول شبکه، فاصله‌های تا ۱۰۰ متر و پروژه‌هایی که سادگی و هزینه مناسب مهمه، انتخاب منطقی‌تریه.
🔹 SFP
وقتی فاصله بیشتره، سرعت‌های بالاتر می‌خوای یا انعطاف‌پذیری بیشتری برای نوع
لینک نیاز داری، SFP دستت رو بازتر می‌ذاره.
📌پس انتخاب درست فقط به «سرعت» مربوط نیست؛
فاصله، هزینه، نوع زیرساخت و نیاز آینده شبکه هم مهمه.
🔻اختلال در اینترنت‌بانک برخی بانک‌ها به‌دلیل لغو گواهی‌های SSL توسط شرکت‌های خارجی
🔹سامانه‌های اینترنتی و نسخه وب برخی همراه‌بانک‌ها طی روزهای اخیر با اختلال مواجه شده‌اند.
🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد در بخشی از این موارد، مشکل به گواهی‌های امنیتی SSL و محدودیت شرکت‌های خارجی ارائه‌دهنده این گواهی‌ها برای خدمات‌دهی به کاربران و مجموعه‌های ایرانی بازمی‌گردد.
@DrSecCom
🔎 دستورات کاربردی Nmap
Nmap یا Network Mapper یکی از معروف‌ترین ابزارهای اسکن شبکه‌ست که برای پیدا کردن Hostهای فعال، پورت‌های باز، سرویس‌ها، نسخه سرویس‌ها و بعضی اطلاعات سیستم‌عامل استفاده میشه.
⚠️ فقط روی سیستم‌ها و شبکه‌هایی اسکن انجام بده که اجازه تستشون رو داری.
📌پروتکل مسیریابی BPG🌐 BGP چیست و چرا اینقدر مهمه؟
BGP
یا Border Gateway Protocol رو اگه خیلی ساده بخوایم بگیم، میشه پروتکلی که به شبکه‌های بزرگ اینترنت میگه از کدوم مسیر به کدوم شبکه برسن. اینترنت از یه عالمه شبکه مستقل تشکیل شده که به هرکدومشون میگیم AS یا Autonomous System؛ مثلاً ISPها، شرکت‌های بزرگ، دیتاسنترها و شبکه‌های سازمانی بزرگ هرکدوم می‌تونن یه AS داشته باشن.
حالا فرض کن یه کاربر توی ایران می‌خواد به یه سرور توی آمریکا وصل بشه. بسته قرار نیست همین‌طوری شانسی توی اینترنت بچرخه! روترهای مرزی با استفاده از BGP اطلاعات مسیر شبکه‌های مختلف رو از هم یاد می‌گیرن و تصمیم می‌گیرن ترافیک از چه مسیری عبور کنه.
مثلاً فرض کن:AS100 → AS200 → AS300
یعنی شبکه‌ی AS100 می‌دونه برای رسیدن به یه Prefix خاص، می‌تونه ترافیک رو از طریق AS200 و بعد AS300 بفرسته.
نکته مهم اینه که BGP صرفاً دنبال کوتاه‌ترین مسیر از نظر تعداد روترها نیست. BGP به مسیرها و Policyهای مختلف نگاه می‌کنه و با Attributeهایی مثل AS_PATH، LOCAL_PREF، MED و NEXT_HOP تصمیم می‌گیره کدوم Route بهتره.
یکی از ویژگی‌های خیلی مهم BGP اینه که Path Vector هست؛ یعنی مسیر رو همراه با لیست ASهایی که ازشون عبور کرده نگه می‌داره. مثلاً:AS100 → AS200 → AS300 → AS400
این موضوع هم برای انتخاب مسیر مهمه و هم باعث میشه BGP بتونه Loopهای بین ASها رو تشخیص بده.
BGP معمولاً در دو حالت دیده میشه:
🔹 eBGP → برای ارتباط بین دو AS مختلف
مثلاً:AS100 ↔️ AS200
🔹 iBGP → برای تبادل Route بین روترهای داخل یک AS
مثلاً:Router1 ↔️ Router2
از نظر ارتباطی هم BGP برخلاف خیلی از پروتکل‌های مسیریابی داخلی، روی TCP Port 179 کار می‌کنه.
حالا یه نکته خیلی مهم 👇
BGP
خودش قرار نیست داخل یه شبکه کوچیک جای OSPF یا EIGRP رو بگیره. بیشتر جایی استفاده میشه که با چند شبکه مستقل یا ASهای مختلف سروکار داریم؛ یعنی دقیقاً همون چیزی که در مقیاس اینترنت اتفاق میفته.
مثلاً یک ISP ممکنه با چند ISP دیگه BGP داشته باشه و از طریق BGP به Prefixهای مختلف اینترنت دسترسی پیدا کنه.
پس اگه بخوای خیلی خلاصه تو ذهنت نگهش داری:
OSPF / EIGRP = بیشتر برای مسیریابی داخل یک شبکه
BGP = بیشتر برای مسیریابی بین شبکه‌های مستقل و در مقیاس اینترنت
و یه نکته خیلی خفن‌تر اینکه BGP فقط درباره «بهترین مسیر» نیست؛ بلکه Policy خیلی مهمه. یعنی یک ISP می‌تونه عمداً تصمیم بگیره ترافیک از یک مسیر خاص بره، حتی اگه مسیر دیگه از نظر تعداد Hop مناسب‌تر باشه.
در واقع BGP یکی از اصلی‌ترین دلایلیه که اینترنت بزرگ و متشکل از هزاران شبکه مستقل می‌تونه با هم کار کنه. 🌐🔥
📌 خلاصه:
BGP = پروتکل مسیریابی بین شبکه‌های بزرگ و مستقل اینترنت که با استفاده از Routeها و Policyها مشخص می‌کنه برای رسیدن به هر Prefix، ترافیک از چه مسیری عبور کنه.
@DrSecCom
🔎 NSLOOKUP چیه و چجوری کار می‌کنه؟
nslookup
یکی از ابزارهای ساده ولی خیلی کاربردی شبکه‌ست که برای بررسی DNS استفاده میشه.
اگه خیلی خودمونی بخوایم بگیم، وقتی می‌زنیم:
nslookup google.com
داریم به سیستم میگیم:
«برو از DNS بپرس IP مربوط به این دامنه چیه؟» 😎
🔹 پشت صحنه چه اتفاقی میفته؟
فرض کن این دستور رو اجرا می‌کنیم:
nslookup example.com
اتفاقی که میفته تقریباً این شکلیه:
💻 Client
│
│ DNS Query
▼
🌐 DNS Server
│
│ DNS Response
▼
📍 IP Address
یعنی nslookup یک درخواست DNS می‌فرسته سمت DNS Server و می‌پرسه:
IP دامنه example.com چیه؟
DNS هم جواب رو برمی‌گردونه، مثلاً:
Name: example.com
Address: 93.184.216.34
یعنی:
example.com → 93.184.216.34
🔹 DNS Server از کجا میاد؟
سیستم معمولاً از DNS Serverای استفاده می‌کنه که از طریق تنظیمات شبکه، DHCP، مودم یا به‌صورت دستی براش مشخص شده.
مثلاً ممکنه DNS شما این باشه:
192.168.1.1
یا از DNSهای عمومی استفاده کنید.
حتی می‌تونیم مشخص کنیم nslookup از کدوم DNS سؤال کنه:
nslookup example.com 8.8.8.8
اینجا مستقیماً از DNS Server 8.8.8.8 سؤال می‌کنیم.
🔥 فقط IP رو میشه باهاش پیدا کرد؟
نه، اتفاقاً یکی از کاربردهای خوب nslookup اینه که می‌تونیم رکوردهای مختلف DNS رو بررسی کنیم.
📌 رکورد A
برای پیدا کردن IPv4:
nslookup -type=A example.com
📌 رکورد AAAA
برای IPv6:
nslookup -type=AAAA example.com
📌 رکورد MX
برای پیدا کردن Mail Server:
nslookup -type=MX example.com
📌 رکورد NS
برای دیدن Name Serverهای دامنه:
nslookup -type=NS example.com
📌 رکورد TXT
برای بررسی TXT Record:
nslookup -type=TXT example.com
🔄 Reverse DNS چیه؟
این بار مسیر رو برعکس می‌کنیم.
به‌جای اینکه بپرسیم:
Domain → IP
می‌پرسیم:
IP → Domain
مثلاً:
nslookup 8.8.8.8
اگر برای اون IP رکورد PTR وجود داشته باشه، DNS می‌تونه اسم دامنه مرتبط رو برگردونه.
🧠 پس nslookup دقیقاً چیه؟
nslookup خودش DNS Server نیست.
یه ابزار برای پرس‌وجو و عیب‌یابی DNS هست.
یعنی خیلی ساده:
👨💻 شما
│
│ nslookup
▼
🌐 DNS Server
│
│ پاسخ DNS
▼
📍 IP / MX / NS / TXT / ...
پس هر وقت خواستی ببینی:
«این دامنه به چه IPای Resolve میشه؟»
یا:
«Mail Server این دامنه کجاست؟»
یا:
«DNS Serverهای این دامنه چیا هستن؟»
nslookup یکی از اولین ابزارهاییه که می‌تونی سراغش بری. 🔥
📌 چند دستور کاربردی برای شروع:
nslookup example.com
nslookup example.com 8.8.8.8
nslookup -type=A example.com
nslookup -type=AAAA example.com
nslookup -type=MX example.com
nslookup -type=NS example.com
nslookup -type=TXT example.com
nslookup 8.8.8.8
🌐 DNS
رو خوب یاد بگیری، کلی از عیب‌یابی‌های شبکه برات راحت‌تر میشه.
@DrSecCom
مشاهده لاگ‌های سیستم در لینوکس مثل یک حرفه‌ای
❗️journalctl
💡 کاربرد: نمایش و بررسی لاگ‌های سیستم که توسط سرویس systemd ذخیره شده‌اند.
📌 مثال سریع:
journalctl -n 20
📖 توضیح:
دستور journalctl برای مشاهده لاگ‌های سیستم استفاده می‌شود. اگر بخواهی بفهمی چرا یک سرویس اجرا نشده، سیستم چرا ریبوت شده یا چه خطایی رخ داده، اولین جایی که باید سر بزنی همین دستور است. تقریباً روی همه توزیع‌هایی که از systemd استفاده می‌کنند، یکی از مهم‌ترین ابزارهای عیب‌یابی محسوب می‌شود.
⚙️ سوییچ‌ها:
-n 20 نمایش 20 لاگ آخر
-f نمایش زنده لاگ‌ها همزمان با ثبت شدن
-u نام سرویس نمایش لاگ‌های یک سرویس مشخص
-b نمایش لاگ‌های آخرین بوت سیستم
-p err نمایش فقط پیام‌های خطا
🔥 مثال حرفه‌ای:
journalctl -u ssh -f
این دستور لاگ‌های سرویس SSH را به صورت زنده نمایش می‌دهد و برای پیدا کردن مشکل هنگام اتصال SSH بسیار کاربردی است.
❌ اشتباه رایج:
بعضی‌ها فکر می‌کنند journalctl همه لاگ‌های قدیمی را همیشه نگه می‌دارد، در حالی که بسته به تنظیمات سیستم ممکن است بخشی از لاگ‌ها بعد از مدتی حذف شوند یا فقط در حافظه موقت ذخیره شده باشند.
لینوکس فقط اجرای دستور نیست، فهمیدن اتفاقاتی که پشت صحنه می‌افتد هم بخش مهم ماجراست.
یه روز عادی در زندگی ادمین شبکه 😂
@DrSecCom
🖥️ اجزای یک رک دیتاسنتر و نقش هرکدوم
اگه بخوایم یه رک دیتاسنتر رو از نزدیک نگاه کنیم، داخلش فقط چندتا سرور کنار هم نیست؛ هر قطعه وظیفه خاص خودش رو داره و همه باهم باعث میشن سرویس‌ها پایدار و بدون مشکل کار کنن. 👇
🔹 فن‌های خنک‌کننده (Cooling Fans)
برای گردش هوا و خنک نگه‌داشتن تجهیزات داخل رک استفاده میشن. چون سرورها و تجهیزات شبکه دائماً در حال کارن و گرمای زیادی تولید می‌کنن، کنترل دما خیلی مهمه.
🔹 سوئیچ‌های شبکه (Network Switches)
وظیفه اصلی سوئیچ اینه که دستگاه‌های مختلف شبکه مثل سرورها، روترها و تجهیزات دیگه رو به هم متصل کنه و ترافیک شبکه رو بین اون‌ها جابه‌جا کنه.
🔹 پچ پنل (Patch Panel)
پچ پنل محل مرتب‌سازی و سازمان‌دهی کابل‌های شبکه‌ست. کابل‌هایی که از نقاط مختلف میان معمولاً اول به پچ پنل وصل میشن و بعد با پچ‌کورد به سوئیچ متصل میشن.
🔹 فایروال (Firewall) 🛡️
فایروال نقش نگهبان شبکه رو داره؛ ترافیک ورودی و خروجی رو بررسی می‌کنه و بر اساس قوانین امنیتی مشخص می‌کنه چه ترافیکی اجازه عبور داشته باشه و چه ترافیکی مسدود بشه.
🔹 روتر (Router) 🌐
روتر وظیفه مسیریابی ترافیک بین شبکه‌های مختلف رو داره؛ مثلاً ارتباط شبکه داخلی با اینترنت یا ارتباط بین چند شبکه متفاوت.
🔹 سرورها (Servers) 🖥️
سرورها سیستم‌های قدرتمندی هستن که سرویس‌ها و برنامه‌های مختلف روی اون‌ها اجرا میشن؛ از وب‌سایت و دیتابیس گرفته تا سرویس‌های سازمانی و اپلیکیشن‌ها.
🔹 استوریج (Storage) 💾
برای ذخیره حجم زیادی از اطلاعات استفاده میشه. استوریج‌ها معمولاً از چندین دیسک و تکنولوژی‌هایی مثل RAID استفاده می‌کنن تا ظرفیت، کارایی و در بعضی موارد تحمل خرابی افزایش پیدا کنه.
🔹 UPS 🔋
UPS یا منبع تغذیه بدون وقفه، هنگام قطع یا افت برق برای مدتی برق تجهیزات رو تأمین می‌کنه و فرصت میده سیستم‌ها بدون خاموشی ناگهانی مدیریت بشن.
🔹 PDU یا واحد توزیع برق ⚡
PDU برق ورودی رو بین تجهیزات مختلف رک توزیع می‌کنه؛ مثل سرورها، سوئیچ‌ها و تجهیزات ذخیره‌سازی.
🔹 Blanking Panel
فضاهای خالی رک رو می‌پوشونه تا جریان هوا بهتر مدیریت بشه و هوای سرد و گرم داخل رک به شکل مناسب‌تری گردش داشته باشن.
🔹 مدیریت کابل‌ها (Cable Management) 🧵
کابل‌کشی مرتب فقط برای زیبایی نیست! باعث میشه عیب‌یابی، نگهداری و توسعه شبکه راحت‌تر بشه و احتمال قطع‌شدن یا آسیب‌دیدن کابل‌ها کمتر بشه.
🔌 انواع کابل‌های رایج در دیتاسنتر
🌐 کابل شبکه (LAN)
برای ارتباط تجهیزات شبکه و سرورها.
⚡ کابل برق (Power)
برای تأمین برق تجهیزات.
💡 کابل فیبر نوری (Fiber Optic)
برای انتقال داده با سرعت بالا و در مسافت‌های طولانی.
🖥️ کابل کنسول (Console)
برای مدیریت و پیکربندی مستقیم تجهیزات شبکه.
🔗 کابل‌های SAS / SFP
برای اتصال تجهیزات ذخیره‌سازی یا ارتباطات پرسرعت، بسته به نوع تجهیزات و ماژول مورد استفاده.
📌 خلاصه:یک رک استاندارد ترکیبی از سرور، استوریج، سوئیچ، روتر، فایروال، UPS، PDU و سیستم مدیریت کابله. هماهنگی درست بین این تجهیزات باعث میشه شبکه و سرویس‌های دیتاسنتر پایدار، امن و قابل مدیریت باقی بمونن.
@Netwo0rk
🔻تو این شرایط بازار و دلار دلیلی نمیبینم که از اعضا برای ورود به VIP پول بگیرم
🙏دعای خیرتون برای ما کافی است
لینک ورود : 👇
/channel/addlist/9R0djKnGBS8wN2I0
📊 دوره آنلاین و جامع #علم_داده (Data Science)
👈 ورود به دنیای Data Science و هوش مصنوعی
🔰 بدون نیاز به سابقه برنامه‌نویسی
از مفاهیم پایه تا تحلیل داده و پیاده‌سازی مدل‌های واقعی
🐍 آموزش پایتون (Python) و SQL Server
📊 تحلیل و مصورسازی داده
🤖 یادگیری ماشین (ML) و Deep Learning
📈 پیش‌بینی و تحلیل سری‌های زمانی
🧩 پروژه‌ها و Case Studyهای واقعی
🧩 مدل OSI؛ نقشه راه ارتباطات شبکه در ۷ لایه.
@DrSecCom
🌐 همه تجهیزات شبکه و وظایف آن‌ها
@DrSecCom
🔸۲۰ ابزار عالی و رایگان برای دانشجویان
@DrSecCom
🚨 10.10.34.35؛ IP مرموز فیلترینگ ایران!
🚨 10.10.34.35؛ یه IP عجیب توی فیلترینگ ایران!
تا حالا شده یه سایت یا سرویس رو باز کنی و با یه IP عجیب مثل `10.10.34.35` مواجه بشی؟ 🧐
اول یه نکته مهم:
`10.10.34.35` یه IP عمومی نیست؛ این آدرس داخل رنج Private یعنی `10.0.0.0/8` قرار داره و اصولاً نباید روی اینترنت عمومی Route بشه.
پس داستان چیه؟ 🤔
یکی از سناریوهایی که در اندازه‌گیری‌های فیلترینگ ایران مشاهده شده اینه که وقتی یک دامنه مسدود میشه، به‌جای اینکه DNS، IP واقعی سرور رو برگردونه، ممکنه یک IP داخلی/غیرقابل‌مسیریابی مثل:
👉 `10.10.34.35`
برگردونده بشه.
یعنی به زبان ساده:
👤 کاربر
↓
🌐 DNS Query
↓
🛡 سامانه فیلترینگ
↓
❌ IP واقعی سایت
↓
➡️ `10.10.34.35`
در نتیجه سیستم کاربر به‌جای رسیدن به سرور واقعی سایت، با یک مقصد داخلی مواجه میشه و اتصال عملاً به جایی که باید نمی‌رسه.
🔍 برای تست هم می‌تونی DNS یک دامنه رو بررسی کنی:
`nslookup example.com`
اگر Resolver اپراتور یک IP مثل `10.10.34.35` بده ولی DNSهای معتبر دیگر IP متفاوتی برگردونن، می‌تونه نشونه‌ای از دستکاری یا پاسخ‌دهی متفاوت DNS باشه.
⚠️ البته دیدن `10.10.34.35` به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه که «این IP متعلق به فایروال ایران» یا یک سرور مشخصه؛ چون `10.0.0.0/8` یک رنج خصوصی محسوب میشه و باید کل مسیر DNS و ترافیک بررسی بشه.
📌 خلاصه:
`10.10.34.35` یک IP Private است که در برخی اندازه‌گیری‌ها و گزارش‌های مربوط به فیلترینگ DNS ایران به‌عنوان پاسخ جایگزین برای دامنه‌های مسدود مشاهده شده.
🖥️ رک مرکز داده (Data Center Rack) چیه؟
اگه بخوایم خیلی ساده بگیم، رک همون جاییه که تجهیزات اصلی شبکه و سرورهای یک سازمان داخلش مرتب و استاندارد قرار می‌گیرن. یعنی به‌جای اینکه سرورها، سوئیچ‌ها، کابل‌ها و تجهیزات برق هرکدوم یه گوشه باشن، همه‌چی داخل یک ساختار منظم و قابل مدیریت قرار می‌گیره.
🔹 Patch Panel | پچ پنل
محل اتصال و مدیریت کابل‌های شبکه‌ست و باعث میشه کابل‌کشی مرتب‌تر و عیب‌یابی راحت‌تر بشه.
🔹 Switch | سوئیچ
دستگاه‌های مختلف شبکه مثل کامپیوترها، سرورها و تجهیزات دیگه رو داخل شبکه LAN به هم متصل می‌کنه.
🔹 Firewall | فایروال
ترافیک شبکه رو بررسی و کنترل می‌کنه و جلوی دسترسی‌های غیرمجاز و تهدیدهای شبکه‌ای رو می‌گیره.
🔹 Servers | سرورها
محل اجرای سرویس‌ها و برنامه‌های سازمان هستن؛ از وب‌سایت و دیتابیس گرفته تا سرویس‌های داخلی.
🔹 NAS
برای ذخیره‌سازی متمرکز فایل‌ها و اطلاعات استفاده میشه و کاربران یا سیستم‌های مختلف می‌تونن به داده‌ها دسترسی داشته باشن.
🔹 Storage | فضای ذخیره‌سازی
برای نگهداری حجم زیادی از اطلاعات و داده‌های سازمان استفاده میشه و معمولاً ظرفیت و قابلیت اطمینان بالایی داره.
🔹 Load Balancer | توزیع‌کننده بار
وقتی چند سرور یک سرویس رو ارائه میدن، درخواست‌ها رو بین سرورها تقسیم می‌کنه تا فشار روی یک سرور نیفته و سرویس پایدارتر بمونه.
🔹 UPS
وقتی برق قطع میشه، برای مدتی برق تجهیزات رو تأمین می‌کنه تا سیستم‌ها خاموش نشن یا فرصت خاموش‌کردن اصولی وجود داشته باشه.
🔹 PDU
برق رو بین تجهیزات مختلف داخل رک توزیع می‌کنه و باعث میشه تأمین برق تجهیزات منظم‌تر و قابل مدیریت باشه.
در واقع یک رک استاندارد فقط یه کمد برای گذاشتن سرور نیست؛ ترکیبی از شبکه، پردازش، ذخیره‌سازی، برق و امنیته که باید درست طراحی و مدیریت بشه.
هرچی کابل‌کشی، تهویه، برق‌رسانی و چیدمان تجهیزات اصولی‌تر باشه، نگهداری و عیب‌یابی دیتاسنتر هم راحت‌تر میشه. 🔥
📌 زیرساخت قوی = شبکه پایدارتر و مدیریت راحت‌تر
اگه شبکه‌کار باشی یا حتی فقط بخوای بفهمی پشت پرده اینترنت کشورها و اپراتورها چی می‌گذره، Cloudflare Radar یکی از خفن‌ترین ابزارهای رایگانه. آدرسش هم اینه:
https://radar.cloudflare.com
ببین، کلودفلر یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های دنیاست و بخش بزرگی از ترافیک وب دنیا از زیر دستش رد میشه. حالا اومده این داده‌ها رو به‌صورت ناشناس جمع کرده و داخل Radar نمایش داده تا ببینی وضعیت اینترنت، DNS، حملات، پروتکل‌ها، اپراتورها و حتی تغییرات BGP چطوریه.
مثلاً وارد صفحه ایران میشی، اولین چیزی که می‌بینی بخش Traffic هست. اینجا حجم ترافیک اینترنت رو نشون میده. اگر یه دفعه نمودار سقوط کنه یعنی یه اتفاق افتاده؛ ممکنه اختلال باشه، مشکل اپراتور باشه یا حتی قطعی گسترده. کلودفلر قبلاً از همین داده‌ها خاموشی‌های بزرگ اینترنت ایران رو هم تحلیل کرده بود.
بعدش می‌رسی به بخش ASN یا اپراتورها. این قسمت خیلی جذابه چون می‌بینی کدوم شبکه‌ها بیشترین کاربر رو دارن؛ مثل:
ایرانسل (AS44244)
مخابرات (AS58224)
همراه اول (AS197207)
رایتل (AS57218)
شاتل، رسپینا و بقیه ISPها
مثلاً اگر ترافیک ایرانسل افت کنه ولی بقیه عادی باشن، احتمالاً مشکل فقط از اون اپراتوره. ولی اگر همه ASNها همزمان افت کنن، داستان بزرگ‌تره.
یه بخش خفن دیگه هم داره به اسم Protocol Usage. اینجا می‌بینی مردم بیشتر از IPv4 استفاده می‌کنن یا IPv6، یا اینکه HTTP/1، HTTP/2 و HTTP/3 چقدر استفاده میشه. مثلاً طبق داده‌های اخیر، استفاده از IPv6 در ایران خیلی کمه و بیشتر ترافیک روی IPv4 هست و HTTP/2 هم سهم زیادی داره.
قسمت DNS هم خیلی جالبه. چون کلودفلر DNS معروف 1.1.1.1 رو داره، می‌تونه نشون بده مردم بیشتر چه دامنه‌هایی رو درخواست می‌کنن، چه نوع رکوردهایی استفاده میشه و حتی میزان استفاده از DoH و DoT چقدره. مثلاً می‌بینی درخواست‌های A Record بیشتره و بیشتر DNSها هنوز روی UDP کار می‌کنن.
بخش Security هم برای بچه‌های امنیت عالیه. اینجا حملات DDoS لایه ۳، ۴ و ۷، نوع حملات و روش‌های مقابله مثل WAF رو نشون میده. یعنی می‌فهمی الان چه نوع حمله‌ای تو دنیا یا روی یک کشور بیشتر شده. کلودفلر تو گزارش نیمه اول ۲۰۲۶ هم از رشد شدید حملات حجیم DDoS خبر داده بود.
یه قسمت دیگه هم هست به اسم Routing و BGP که برای نتورکرها خیلی ارزش داره. اینجا می‌تونی ببینی یک AS به چه Upstreamهایی وصل شده، Prefixها چطور منتشر میشن و وضعیت RPKI و امنیت مسیریابی چطوره. یعنی از سطح کاربر عادی میری تا قلب اینترنت و مسیرهای BGP.
@DrSecCom
📡 تکامل آنتن‌های مخابراتی؛ از 1G تا 5G
تا حالا دقت کردی آنتن‌های موبایل چطور از چند تا میله و آنتن ساده رسیدن به سیستم‌های پیشرفته‌ی Massive MIMO و Beamforming؟ 🤔
داستان از 1G شروع شد؛ جایی که آنتن‌ها بیشتر برای پوشش صوتی و ارتباطات اولیه استفاده می‌شدن و تقریباً سیگنال رو در همه جهت‌ها پخش می‌کردن.
بعد رسیدیم به 2G و آنتن‌های Sector. اینجا سلول به چند بخش مثل ۳ سکتور ۱۲۰ درجه‌ای تقسیم شد تا هم استفاده از فرکانس بهتر بشه و هم ظرفیت شبکه بالاتر بره.
در 3G آنتن‌ها چندبانده شدن و می‌تونستن روی چند فرکانس مختلف کار کنن. نتیجه؟ پشتیبانی بهتر از سرویس‌های دیتا، اینترنت موبایل و پوشش گسترده‌تر.
با ورود 4G LTE، داستان جدی‌تر شد. تکنولوژی MIMO وارد میدان شد؛ یعنی به‌جای اینکه فقط با یک آنتن ارسال و دریافت کنیم، از چند آنتن به‌صورت همزمان استفاده می‌کنیم تا ظرفیت و سرعت انتقال داده بالاتر بره و کیفیت ارتباط بهتر بشه.
اما 5G یه مرحله‌ی دیگه‌ست! 🚀
اینجا با Massive MIMO، Beamforming و Active Antenna Unit (AAU) روبه‌رو هستیم. تعداد زیادی المان آنتنی با هم کار می‌کنن و شبکه می‌تونه انرژی سیگنال رو به شکل هوشمندتر به سمت کاربر هدایت کنه.
یعنی به‌جای اینکه سیگنال رو مثل قبل تقریباً همه‌جا پخش کنیم، می‌تونیم پرتوی رادیویی رو هوشمندانه‌تر شکل بدیم و هدایت کنیم.
نتیجه‌ی این تکامل چی بوده؟
🔹 پوشش بهتر
🔹 ظرفیت بیشتر
🔹 سرعت بالاتر
🔹 پشتیبانی از کاربران بیشتر
🔹 تأخیر کمتر
🔹 کیفیت و پایداری بهتر ارتباط
🔹 استفاده بهینه‌تر از طیف فرکانسی
🔹 آماده شدن شبکه برای IoT و سرویس‌های نسل جدید
پس وقتی به یه سایت مخابراتی نگاه می‌کنی، فقط چند تا آنتن روی دکل نمی‌بینی؛ پشت همین آنتن‌ها کلی تکنولوژی رادیویی، پردازش سیگنال و مهندسی فرکانس قرار گرفته. 📶
از 1G تا 5G، هدف فقط بیشتر شدن سرعت نبوده؛ هدف این بوده که شبکه همزمان هوشمندتر، پرظرفیت‌تر و کارآمدتر بشه.
📡 شبکه رو حرفه‌ای‌تر ببین!
@DrSecCom
دستورات مهم و کاربردی Cisco IOS
@DrSecCom
🔴کشف روش جدیدی برای اختلال در شبکه برق با استفاده از GPU
▪️پژوهشگران روش جدیدی با نام Bit2Watt معرفی کرده‌اند که در آن مهاجم می‌تواند با تغییر هماهنگ بار پردازشی GPUها، نوسانات شدید در مصرف برق یک Data Center ایجاد کند.
▪️در این سناریو، مهاجم الزماً نیازی به Malware، Exploit، دسترسی Administrator یا نفوذ به شبکه‌های SCADA و OT ندارد. کافی است به‌عنوان یک Cloud Tenant قانونی، تعداد زیادی GPU را میان حالت پردازش سنگین و Idle جابه‌جا کند.
▪️اگر این رفتار به‌صورت هماهنگ روی تعداد زیادی GPU انجام شود، می‌تواند باعث Power Oscillation، Harmonic Distortion و در شرایط خاص، بی‌ثباتی در زیرساخت برق شود.
▪️ چنین رفتاری ممکن است در قالب یک AI Training Job یا Workload عادی پنهان شود؛ بنابراین ابزارهای امنیتی متداول لزوماً آن را به‌عنوان حمله شناسایی نمی‌کنند.
▪️البته Bit2Watt فعلاً در حد پژوهش و شبیه‌سازی مطرح شده و اجرای عملی آن به تعداد زیادی GPU، هماهنگی دقیق و شرایط خاص شبکه برق نیاز دارد.
@DrSecCom
🌐 انواع وب‌سرور؛ از Apache و Nginx تا IIS و Caddy
وب‌سرور در اصل نرم‌افزاریه که درخواست‌های HTTP یا HTTPS رو از سمت کاربر می‌گیره و جواب مناسب رو برمی‌گردونه. یعنی وقتی توی مرورگر آدرس یه سایت رو می‌زنی، مرورگر درخواست رو می‌فرسته سمت سرور و وب‌سرور اون درخواست رو تحویل می‌گیره؛ اگه یه فایل ساده مثل HTML، CSS، عکس یا JavaScript باشه می‌تونه مستقیم همون رو برگردونه، ولی اگه درخواست مربوط به یه برنامه باشه، می‌تونه درخواست رو بفرسته سمت Application تا اون برنامه پردازشش کنه و نتیجه رو برگردونه.
یکی از معروف‌ترین وب‌سرورها Apache هست که سال‌هاست استفاده میشه و به خاطر متن‌باز بودن، انعطاف بالا و ماژول‌های زیاد هنوز هم خیلی جاها کاربرد داره، مخصوصاً توی هاستینگ و سایت‌های PHP. بعدش می‌رسیم به Nginx که یکی از محبوب‌ترین گزینه‌های امروزیه و بیشتر به خاطر سرعت، مصرف منابع مناسب و مدیریت تعداد زیادی Connection معروف شده. البته Nginx فقط وب‌سرور نیست و می‌تونه نقش Reverse Proxy، Load Balancer، Gateway و حتی Cache رو هم داشته باشه؛ مثلاً ممکنه کاربر فقط به Nginx وصل بشه و Nginx خودش درخواست رو بین چندتا سرور مختلف تقسیم کنه.
IIS
هم وب‌سرور مایکروسافته و بیشتر توی محیط‌های Windows Server دیده میشه. اگه با تکنولوژی‌هایی مثل ASP.NET و اکوسیستم Microsoft کار کنی، احتمالاً زیاد با IIS برخورد می‌کنی. IIS هم می‌تونه سایت رو Host کنه، HTTPS رو مدیریت کنه، لاگ بگیره، احراز هویت انجام بده و حتی نقش Reverse Proxy داشته باشه.
یه گزینه دیگه LiteSpeed هست که بیشتر توی هاستینگ و سایت‌هایی که Performance براشون مهمه دیده میشه. نسخه Enterprise تجاریه و نسخه متن‌بازش هم با اسم OpenLiteSpeed ارائه میشه. یکی از مزیت‌های معروف LiteSpeed هم سازگاری خوبش با محیط‌های Apache هست.
Caddy
هم یه وب‌سرور مدرن و ساده‌ست که یکی از ویژگی‌های جذابش مدیریت راحت HTTPS و Certificateهای TLS هست. یعنی برای کسی که نمی‌خواد درگیر تنظیمات پیچیده بشه، می‌تونه گزینه خیلی خوبی باشه.
Tomcat
یه مقدار داستانش فرق داره و بیشتر توی دنیای Java استفاده میشه. مثلاً ممکنه معماری یه سایت این شکلی باشه: کاربر به Nginx وصل بشه، Nginx درخواست رو بده به Tomcat، Tomcat برنامه Java رو اجرا کنه و برنامه هم اطلاعات موردنیازش رو از Database بگیره.
Node.js
هم خودش دقیقاً Web Server نیست؛ Node.js یه Runtime برای اجرای JavaScript روی سروره، ولی با Node.js و فریم‌ورک‌هایی مثل Express میشه Web Server و Backend Application ساخت. برای همین وقتی می‌بینی یه سایت با Node.js ساخته شده، معمولاً منظور اینه که Backend اون برنامه با Node.js اجرا میشه.
حالا یه نکته مهم این وسط هست؛ وب‌سرور فقط قرار نیست فایل HTML تحویل بده. مثلاً اگه یه سایت ساده داشته باشی، درخواست میاد و فایل مستقیم برمی‌گرده: Client ➜ Web Server ➜ HTML. ولی توی سایت‌های Dynamic قضیه فرق داره؛ درخواست میاد سمت Web Server، بعد میره سمت Application، برنامه اطلاعات رو از Database می‌گیره، پردازش می‌کنه و جواب رو برمی‌گردونه: Client ➜ Web Server ➜ Application ➜ Database.
وب‌سرور می‌تونه مسئول HTTPS هم باشه؛ یعنی کاربر با HTTPS به Nginx یا Apache وصل بشه، TLS همون‌جا Terminate بشه و بعد درخواست به Backend منتقل بشه. این حالت رو TLS Termination میگن.
در نهایت اگه بخوای خیلی ساده جمع‌بندی کنیم، Apache بیشتر به انعطاف و قدمت معروفه، Nginx برای Performance، Reverse Proxy و Load Balancing خیلی پرکاربرده، IIS انتخاب رایج محیط‌های Windows و Microsoft هست، LiteSpeed توی هاستینگ و Performance محبوبه، Caddy برای سادگی و HTTPS راحت جذابه، Tomcat بیشتر توی برنامه‌های Java استفاده میشه و Node.js هم برای ساخت Backendهای JavaScript و TypeScript خیلی کاربرد داره.
پس این‌طوری نیست که بگیم یه وب‌سرور همیشه از همه بهتره؛ انتخابش بستگی داره به اینکه چه برنامه‌ای داری، چه سیستم‌عاملی استفاده می‌کنی، چقدر ترافیک داری، چه معماری‌ای ساختی و اصلاً وب‌سرور قراره فقط فایل تحویل بده یا جلوی چندتا Application Server به‌عنوان Reverse Proxy و Load Balancer قرار بگیره.
@DrSecCom
شبکه تور چقدر امن هست؟
🧅 شبکه Tor چقدر امنه؟
اگه بخوایم منطقی فکر کنیم، Tor یکی از قوی‌ترین ابزارها برای بالا بردن حریم خصوصی و ناشناس‌تر کردن ارتباطاته، ولی قرار نیست فکر کنیم با استفاده از Tor دیگه کاملاً نامرئی می‌شیم. Tor کاری می‌کنه ارتباطت مستقیم از سیستم خودت به سایت مقصد نره؛ معمولاً ترافیکت از چند نود مختلف عبور می‌کنه، مثلاً اول به Guard یا Entry Node، بعد چند Relay دیگه و در نهایت اگه مقصد یه سایت معمولی باشه از Exit Node خارج میشه و به سایت می‌رسه. این وسط هر نود فقط بخشی از مسیر رو می‌بینه؛ مثلاً نود ورودی IP واقعی تو رو می‌بینه ولی مقصد نهایی رو نمی‌دونه و Exit Node مقصد رو می‌بینه ولی به‌صورت معمول IP واقعی تو رو نمی‌بینه. به همین دلیل پیدا کردن ارتباط مستقیم بین «تو» و «سایت مقصد» سخت‌تر میشه.
اما یه نکته خیلی مهم وجود داره؛ Tor به معنی رمزنگاری همه‌چیز نیست. اگه با Tor به یه سایت HTTP وصل بشی، اطلاعات بعد از Exit Node می‌تونه بدون رمزنگاری روی اینترنت حرکت کنه، پس استفاده از HTTPS همچنان خیلی مهمه. از طرف دیگه اگه وارد حساب شخصی خودت بشی، مثلاً حسابی که اسم و مشخصاتت داخلشه، Tor نمی‌تونه این واقعیت رو مخفی کنه که صاحب اون حساب کیه؛ Tor بیشتر IP و مسیر شبکه رو مخفی می‌کنه، نه اطلاعاتی که خودت داخل سایت وارد می‌کنی.
یه ضعف مهم دیگه هم Traffic Correlation یا همبستگی ترافیکه. فرض کن یه مهاجم خیلی قدرتمند بتونه هم ترافیکی که از سمت تو وارد شبکه Tor میشه و هم ترافیکی که به سمت مقصد خارج میشه رو زیر نظر داشته باشه؛ حتی بدون دیدن محتوای رمزنگاری‌شده، می‌تونه با بررسی زمان ارسال، حجم و الگوی بسته‌ها تلاش کنه بفهمه کدوم ارتباط مربوط به کدوم کاربره. بنابراین Tor در برابر یک مهاجم خیلی قدرتمند که توانایی مشاهده بخش بزرگی از شبکه رو داره، ناشناس‌بودن صددرصدی رو تضمین نمی‌کنه.
خود سیستم کاربر هم خیلی مهمه؛ اگه کامپیوتر یا موبایلت آلوده باشه، Tor دیگه نمی‌تونه معجزه کنه، چون ممکنه اطلاعات قبل از ورود به Tor از روی دستگاهت دزدیده بشه. همین‌طور نباید فکر کنیم هر برنامه‌ای که روی سیستم باز می‌کنیم خودکار از Tor عبور می‌کنه؛ فقط برنامه‌هایی که واقعاً برای استفاده از Tor تنظیم شدن یا از طریق Tor Browser استفاده میشن، مسیر موردنظر رو طی می‌کنن.
Tor Browser
هم فقط یه مرورگر معمولی با Proxy نیست؛ برای کاهش Fingerprinting و افزایش حریم خصوصی طراحی شده و تنظیمات امنیتی مختلفی داره. هرچی سطح امنیتی رو بالاتر ببری، بعضی قابلیت‌های سایت‌ها محدود میشن ولی سطح حمله هم کمتر میشه. همچنین نصب افزونه‌های اضافی یا دستکاری زیاد تنظیمات مرورگر می‌تونه باعث بشه از حالت استاندارد خارج بشی و حتی شناسایی‌پذیری بیشتری پیدا کنی.
یه بخش جالب Tor هم Onion Serviceها یا همون سایت‌های .onion هستن. اینجا ارتباط داخل شبکه Tor باقی می‌مونه و برخلاف سایت‌های معمولی نیازی نیست برای رسیدن به مقصد از Exit Node خارج بشی؛ در نتیجه هم هویت کاربر و هم موقعیت سرویس می‌تونن بهتر محافظت بشن.
پس اگه بخوای خیلی خلاصه بگیم، Tor برای مخفی کردن IP، افزایش حریم خصوصی و سخت‌تر کردن ردیابی شبکه‌ای خیلی قدرتمنده، ولی ضدگلوله نیست. اشتباهات کاربر، سیستم آلوده، ورود به حساب‌های شخصی، استفاده از HTTP، Fingerprinting و مخصوصاً Traffic Correlation می‌تونن حریم خصوصی رو ضعیف کنن.
در نهایت هم Tor رو با VPN یکی نگیریم؛ VPN معمولاً یه نقطه متمرکز برای اعتماد ایجاد می‌کنه، ولی Tor ارتباط رو بین چند Relay پخش می‌کنه تا یک نود به‌تنهایی نتونه هم مبدأ و هم مقصد ارتباط رو ببینه. پس Tor یعنی ناشناس‌تر شدن و افزایش حریم خصوصی، نه نامرئی شدن کامل در اینترنت.
@DrSecCom
🔴 اگر با هوش مصنوعی فقط عکس و متن می‌سازی، بخش پول‌سازش را هنوز ندیده‌ای!
در یک کارگاه آنلاین و رایگان یاد می‌گیری چطور با کمک هوش مصنوعی، یک سیستم واقعی برای جذب مشتری و فروش بسازی؛ از پیدا کردن ایده مناسب تا تولید محتوا و پیگیری مشتری‌ها.
✅ مناسب افراد بدون تجربه قبلی
✅ آموزش کاملاً فارسی و قدم‌به‌قدم
✅ قابل اجرا با گوشی یا لپ‌تاپ
✅ همراه با نقشه عملی شروع کار
🎁 شرکت در این نوبت کارگاه رایگان است.
همین الان ثبت نام کن👇🏻
https://monetizeai.site/39
⚠️ این کارگاه وعده پولدارشدن یک‌شبه نمی‌دهد؛ یک مسیر اجرایی قدم به قدم + همه ابزار هاییه که نیاز داری
