Telegram-канал ganjehozourprogramstext - گنج حضور متن کامل برنامه‌ها - Ganje Hozour: Unsorted

گنج حضور متن کامل برنامه‌ها - Ganje Hozour

08 January 2026 09:10

گفت لاغی خَندُمین‌تر ز آن دو بار
کرد او این تُرک را کُلّی شکار
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۲)

لاغ: شوخی، هزل
خَندُمين: خنده‌آور، مُضْحِک
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

چشم بسته، عقل جَسته، مُولِهه
مست، تُرکِ مدّعی از قهقهه
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۳)

مُولِهه: حيران، سرگشته
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

پس سوم بار از قبا دزدید شاخ
که ز خنده‌ش یافت میدانِ فراخ
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۴)

شاخ: تكه، پاره
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

مُولِهه یعنی حیران، سرگشته. شاخ: تکه، پاره، یعنی تکه‌پارهٔ پارچه. یک لطیفه‌ای، یک جوکی خنده‌دارتر از آن دو بار گفت و تمام وجود ترک را شکار کرد دیگر. چشمش بسته شد، عقلش جَست، هیچ عقلی از عقل زندگی در آن نماند. سرگشته شد، گیج شد، گم شد در خنده. اِ! من‌ذهنی‌اش دارد می‌خندد، از چه‌ می‌خندد؟ از این‌که از یک همانیدگی که شکوفا شده تعریف می‌کنند. از هیکلش، از دانشش، از استادی‌اش، از پهلوانی‌اش، از این‌که میل دارد پهلوان بشود. هر خیاطی می‌داند چه بگوید اگر از جنس ژاژ است. و مست شد و آن ترکِ مدعی که ادعا داشت، از قهقهه، از خنده.

پس بنابراین بار سوم مقدار زیادی از این قبا را دزدید. شاخ دیدیم به‌معنی تکه است. و که از خندهٔ او میدان فراخ پیدا کرد، فرصت زیادی بود که خیلی بدزدد. خب آیا زندگی ما این‌طوری دزدیده می‌شود یا نمی‌شود؟ شما زندگی‌تان را چه‌جوری می‌نویسید؟ آیا جوانی‌تان را دزدیدند؟ سلامتی‌تان را دزدیدند؟ عقلتان را دزدیدند؟ اصلاً شما فهمیدید چه‌جوری رسیدید به پنجاه‌سالگی، هفتادسالگی؟ زندگی چه شد؟ مخصوصاً مسائلی که خیاط‌ها ایجاد کردند. من خیلی تشویق می‌کنم شما را آن قسمت «درد، داروی کهن را نو کند» که مربوط است به درمان‌های ژاژ، درمان‌کننده‌های ژاژ که می‌گوید:

گفت: دردَت چینَم، او خود دُرد بود
مات بود، ار چه به ظاهر بُرد بود
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۳۱۰)

دُرد: ناخالصی‌ها و موادِ ته‌نشین‌شدهٔ مایعات به‌ویژه شراب
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

درست است؟ رو ز درمان‌های ژاژ، از درمان‌های به‌اصطلاح درمان‌کننده‌های ژاژ می‌گریز. این‌ها درمان‌های باطل هستند که اگر درد می‌آید ببینید که چرا درد آمده‌ فضا را باز کنید. درست است؟ حالا اجازه بدهید به قصه بپردازیم.

چون چهارم بار آن تُرکِ خِطا
لاغ از آن اُستا همی‌کرد اقتضا
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۵)

خِطا: ناحیتی در چین شمالی، بدآن خَتا هم گویند.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

رحم آمد بر وی آن استاد را
کرد در باقی فن و بیداد را
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۶)

گفت: مولع گشت این مفتون در این
بی‌خبر کاین چه خَسار است و غَبین
🔰(مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۰۷)

مولع: آزمند و حريص، آن‌که حرصش بر چيزى انگيخته شده باشد.
خَسار: زيانمندى، ضرر
غَبين: زيان بُردن در معامله، مغبون و زيان‌ديده
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

بله، مُولَع: آزمند و حریص، آن‌که حرصش بر چیزی انگیخته شده باشد. خسار یعنی زیان‌مندی، ضرر. غَبین: زیان بُردن در معامله، مغبون و زیان‌دیده.

پس دوباره تُرک تقاضای جوک می‌کند، لطیفه می‌کند. «چون چهارم بار آن‌ تُرکِ خِطا»، دیگر این‌قدر دزدیده که واقعاً پارچه الآن کم آمده و می‌ترسد اگر باز هم بدزدد اصلاً دیگر این‌قدر تنگ بشود که ترک نتواند بپوشد. چقدر ما سلامتی جوانانمان را می‌دزدیم واقعاً. پدر و مادرها به‌عنوان خیاط که هر‌ لحظه برای بچه‌هایشان جامه می‌دوزند باید ببینند چه لباسی می‌دوزند، چقدر می‌دزدند.

چطور در هجده نوزده‌سالگی یک جوان باید برود معتاد بشود، رو به مواد بیاورد یا راه‌های بد برود؟ چه جامه‌هایی دوختیم ما؟ خود شما چه؟ عرض کردم اگر شما زندگی‌تان را بنویسید خواهید دید که خیاطی بوده‌اید که هم زندگی خودتان را دزدیدید هم خیاط‌های دیگر برای شما جامه دوختند و زندگی شما را دزدیدند.

می‌رسیم به غزل اساسی امروز که گفت «گُستاخ مکن تو ناکَسان را». همین‌که گستاخ کردی یک خس، یک من‌ذهنی، شما را به واکنش دربیاورد به‌جای زندگی، به‌جای فضاگشایی، تو فرصت می‌دهی به یک خیاط دزد زندگی شما را بدزدد، حس امنیت شما را بدزدد، سلامتی شما را بدزدد، عقل شما را بدزدد. ما چرا عقل کافی نداریم برای ادارۀ امورمان؟ مگر نگفته که من به شما هاروت و ماروت یعنی عقل و هشیاری خودم را دادم؟ یعنی خداوند، وقتی می‌گوید هاروت و ماروت، عقل و هشیاری خودش را به‌صورت ما فرستاده گفته مواظب باشید.

🔟4️⃣6️⃣ ۴۵ 🔟4️⃣6️⃣