235
خُرده تأملات حسینعلی رحمتی در اخلاق فناوری اطلاعات و برخی موضوعات دیگر. 👈 سايت رسمي: www.harahmati.ir 👈 تماس: @harahmati_ir 💠 @harahmati👉 Telegram/Instagram/Eitta/WhatsApp/clubhouse/Eitaa/Virasty
💢 دختر ایرانی؛ هم فعال و پویا، هم حافظ حرمتها
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۹)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔹تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی بدون توجه به نقش آن دسته از دخترانی که به هر دلیل مجرد هستند ولی در این فضا حضوری پویا و فعال اما همراه با حفظ حریم و حرمتها دارند ناقص است. آنها برخلاف گروهی از همسنوسالانشان که در شبکههای اجتماعی حتی به قیمت توهین به زن و زنانگی دنبال کسب شهرت و درآمد هستند، بهعنوان یک کاربر عادی رفتاری همراه با ادب و متانت دارند.
🔹 گروه عمدهای از آنان هم در این فضا به تولید محتوا مشغولاند، و دامنه فعالیتشان بسیار گسترده است؛ از کسب و کار و تبلیغ و درآمدزایی گرفته، تا آموزش و مشاوره، و گزارش زندگی روزمره خود. آنها فعالیتهایی چون نگهداری از والدین، حفظ محیط زیست،معرفی فرهنگ دینی و ملی کشورمان، و کمک به افراد نیازمند و مناطق محروم را به اشتراک میگذارند.
📌حضور این دختران نشان می دهد که دختر ایرانی هم توانمندی لازم برای بهرهگیری از فضای مجازی را دارد هم شعور و شخصیت اخلاقی برای استفاده درست از آن را. فقط کافی است از ما احترام و اعتماد ببیند.
۲۳ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
💢زن ایرانی؛ هم مدیرِ سازمان، هم مدیرِ خانه
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۷)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️در سالهای اخیر یکی از تحولات چشمگیر اجتماعی در کشور ما افزایش میزان حضور زنان و دختران در فعالیتهای بیرون از خانه است؛ بهگونهای که اشتغال آنها حتی در کارهایی که در سنت فرهنگی ما معمولا مردانه بهشمار میآید، امری طبیعی شده است.
▪️این حضور که متاثر از عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی مختلف است خانمها را با چالش ایجاد تعادل بین کار بیرون و درون خانه مواجه کرده، که یکی از پیامدهای آن ایجاد اختلاف در خانه و تضعیف جایگاه زن بهعنوان یک عامل تاثیرگذار اخلاقی است.
🔻 اما بهرغم اینها، گزارش فعالیتهای شغلی و خانوادگی برخی خانمها در شبکههای اجتماعی نشان میدهد خانمهای زیادی هستند که با مدیریت درست نگذاشتهاند وظایف شغلی وخانوادگیشان مانع یکدیگر شود؛ بهگونهای که نهتنها با همسر وفرزندان خود مشکل پیدا نکردهاند که آنها را به عنوان یار و یاور در کنار خود داشتهاند(که البته این همراهی وظیفه اخلاقی آنان بوده است).طبیعتا تعداد اینگونه خانمها بیرون از فضای مجازی بسیار بیشتر است.
۲۱ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
میگفت نه...😅
تقدیم به همه مادران و به یاد همه مادران...
🌺عیدتان مبارک
🍄زن ایرانی؛ هم متخصص فناوری، هم حافظ محیط زیست
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۴)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🪴فناوریهای نوین، و از جمله فناوری اطلاعات، یکی از عرصههایی است که در سالهای اخیر بسیاری از زنان و دختران ایرانی در آن خوش درخشیدهاند، بهگونهای که مشاهده خانمهای متخصص هوش مصنوعی، برنامهنویسی، طراحی نرمافزار، راهاندازی استارتاپ، و مدرس و محقق فناوری اطلاعات امری عادی شده است. افزون براین، بسیاری از خانمها برای کارهای شخصی یا شغلی خود از فضای مجازی و هوش مصنوعی استفاده میکنند.
🪴از سوی دیگر میدانیم که استفاده از این فناوریها زمینهساز آسیبهای فراوان برای محیط زیست، و دغدغهای برای اخلاقاندیشان و اخلاقمداران شده است.
❗️ نکته جالب در فعالیت زنان ایرانی در فضای مجازی این است که برخی از آنان هم به فعالیتهای فناورانه توجه دارند هم به مسائل زیست محیطی؛ خواه این مشکلات ناشی از فناوری باشد خواه غیر آن.آنها سعی می کنند بااستفاده از شبکه های اجتماعی، به وظیفه اخلاقی خود درباره هشدار نسبت به پیامدهای تخریب محیط زیست و راههای حفظ آن عمل کنند.
۱۸ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
💥«اندکی اندیشه» ضرر ندارد
😁 تبریک به دانشجویان ناپرهیز
جا دارد روز دانشجو و هفته پژوهش را تبریک بگوییم به آن دسته از دانشجویانی که:
🧑🎓۱. حال و حوصله پژوهش را ندارند و از این که استادی دارند که از آنها مقاله کلاسی نمیخواهد خوشحال اند.
🧑🎓۲. تنها موردی که به کتابخانه دانشگاه مراجعه کرده اند برای مهر کردن برگ تسویه پایان تحصیل بوده است.
🧑🎓۳. سخت ترین کار برای شان معرفی دو یا سه مجله رشته تخصصی شان است.
🧑🎓۴. اولین (و شاید آخرین) کار پژوهشی شان نگارش پایان نامه است.
🧑🎓۵. دکمه های ctrl+c و ctrl+v (کپی - پیست) محبوب ترین دکمه های صفحه کلیدشان است.
🧑🎓۶. متخصص یادداشت برداری و تبدیل نسخه های چاپی به خطی هستند.
🧑🎓۷. دوست صمیمی دانشجویان جزوه نویس، و عامل نجات اتاق تکثیر دانشگاه از ورشکستگی اند.
🧑🎓۸. کلاس روش تحقیق برای شان چیزی در حد کلاس های ورزش دوره دبیرستان است که تا حد امکان باید آنها را پیچاند و گرنه از سر ناچاری تحمل کرد.
🧑🎓۹. اگر یکی از همکلاسی های شان ناپرهیزی کرد و خواست مقاله ای بنویسد،با اِعمال شدیدترین تحریم های غذایی و کلامی او را از کرده خود پشیمان میکنند.
🌀زن ایرانی و فضای مجازی؛ داستان یک روایت ناتمام
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۱)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔸زنان و دختران امروزه بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محتوا در فضای مجازی، به ویژه شبکههای اجتماعی (و اخیرا هوش مصنوعی) را تشکیل میدهند. از منظر اخلاق فناوری اطلاعات، این حضور موضوعات و مسائل فراوانی را موجب شده که بایستی بهطورجدی و جامع مورد بررسی قرار گیرد.
🔸 یکی از این موضوعات، «معرفی کارکردهای مثبت» آنان در این فضا است. به دلایل مختلف، از جمله برجستهشدن رفتارهای غیراخلاقی برخی خانمها، متاسفانه فعالیتهای خوب عده بسیار زیادی از زنان در این فضا یا دیده نمی شود یا بهخوبی روایت نمیگردد. از این رو، انصاف و اخلاق اقتضا میکند برای رفع این نقیصه اقدام شود.
📍معرفی فعالیت زنان موفق و اخلاقمدار در فضای مجازی، افزون بر تقدیر از آنها، الگوسازی برای دیگر خانمها هم هست، چرا که نقد گفتار و رفتار نادرست برخی خانمها اگر همراه با معرفی الگوهای جانشین نباشد به نتیجه مطلوب نمیرسد. البته این معرفی، ضرورتها و بایستههایی دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
۱۵ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
🟣 آموزش اخلاق و سواد رسانه، مقدمه حل چالشهای اخلاق جنسیت
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۹)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🖌شناخت سوگیریهای جنسیتی و سوءاستفاده جنسی از هوش مصنوعی هرچند کاری است لازم، ولی کافی نیست؛ بلکه نکته مهمتری که باید مورد توجه همه اخلاقاندیشان و اخلاقپژوهان قرار گیرد این است که برای اصلاح این مشکل چه باید کرد. قطعا راهکارهای متعددی وجود دارد که کشف آنها نیازمند همفکری و همکاری متخصصان اخلاق و برخی رشتههای دیگر است، اما یکی از مهمترین آنها، آموزش و تربیت اخلاقی و افزایش سواد رسانهای همه ذینفعان است؛ از طراحان و توسعهدهندگان و سیاستگذاران گرفته تاکاربران عادی.
🖌در این مسیر نخستین گام تولید محتوای آموزشی است، و گام بعد انتقال آن به مخاطبان با استفاده از روشهای جذاب و اقناعکننده، و در نهایت ایجاد سازوکارهای نظارتی و حتی نظام تشویق و تنبیه.
❗️آموزش باید از دوره ابتدایی شروع شود. از نظر محتوایی هم بسته به مخاطبان باید موضوعاتی چون اصول و وظایف اخلاقی، حقوق زنان و مردان در طراحی و توسعه هوش مصنوعی، و روش شناخت سوگیری های جنسیتی آموزش داده شود.
۱۳ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
💢 آیا هوش مصنوعی سوگیری جنسیتی دارد؟
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۷)
✍🏼حسینعلی رحمتی
✦ «سوگیری جنسیتی» Gender bias به این معناست که سیستمهای هوشمند برونداد صوتی، متنی یا تصویری خود را به نفع یک جنس و به ضرر جنس دیگر ارایه کنند. مثلا در ارایه معیارهای انتخاب کارمند، بیشتر ویژگیهای مردانه را ارایه کنند تا زنانه، یا الگوریتمهای مربوط به بیمه سلامت، بیشتر به مردان توجه کنند تا زنان، یا در معرفی مشاغل مختلف شغلهای عاطفیتر (مثل پرستاری) را خاص زنان معرفی کند و شغلهای نیازمند کار فکری قویتر (مثل مهندسی) را به مردان اختصاص دهد. البته سوگیری همیشه به ضرر زنان نیست و میتواند به ضرر مردان هم باشد.
✦✦ این سوگیریها از آنجا که ممکن است خلاف عدالت و حق و انصاف باشد یا موجب محروم شدن افراد از حقوق خود شود، کاری غیراخلاقی است، و بررسی آنها امری است لازم. در این باره باید عوامل و زمینههای سوگیری، مصادیق آن، پیامدهای آن، معیارهای تعیین سوگیری، و راههای رفع یا کاهش آنها بررسی شود.
📍 البته سوگیریها میتواند در همه مراحل طراحی، توسعه، و استفاده از هوش مصنوعی اتفاق بیافتد.
۱۱ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
🟢هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت؛ آنچه حوزههای علمیه باید بدانند
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۵)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔻حوزههای علمیه در عصر فراگیر شدن هوش مصنوعی در موقعیتی بهشدت چالشبرانگیز قرار گرفتهاند و باید بسیار مواظب باشند از روند تحولات مربوط به این عرصه، که هر روز شدت مییابد، عقب نمانند. طبیعتا مهمترین مسوولیت آنها (با توجه به رسالت حوزه در زمینه اخلاق) ناظر به مسائل و چالشهای اخلاقی مربوط به هوش مصنوعی از جمله اخلاق جنسیت است.
🔻چه حوزه بهعنوان یک نهاد، چه طلاب و روحانیون باید توجه داشته باشند که سیر تحولات جامعه ما در چند دهه گذشته و آیندهپژوهی آن بیانگر این است که در سالهای پیشِ رو:
✔️ ۱. استفاده از هوش مصنوعی، و به تَبَع آن، «مسائل مستحدثه اخلاقی»اش افزایش خواهد یافت،
✔️ ۲. مباحث مربوط به زن و جنسیت (و فناوری) هر روز موضوعیت بیشتری پیدا میکند،
✔️ ۳. مواجهه با این فرایند نیازمند فعالیت علمی جدی، عمیق، و مداوم است،
✔️ ۴. برای تبیین دیدگاه اسلام در این زمینه باید یک «نظام اخلاقی» تدوین کرد،
✔️ ۵. این کار نیازمند تربیت نیروهای متخصص است.
۹ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
✅ یک سیر و سامانه پیشنهادی برای بررسی اخلاقی هوش مصنوعی و جنسیت
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۳)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🖌هرگونه تحقیق و پژوهش درباره هوش مصنوعی از منظر اخلاق جنسیت (به ویژه در قالب پایاننامه و کتاب) بایستی مبنتی بر یک سیر و سامانه منطقی باشد. در این زمینه نمیتوان برای همه افراد یک نسخه واحد پیچید ولی در مجموع به نظر میرسد ساختار زیر برای این کار مناسب باشد، و البته هرکس به تبَع سوال و فرضیه تحقیقش میتواند در آن تغییراتی را اعمال کند.
🖌محورهای پیشنهادی:
۱. تعریف اخلاق جنسیت، و نسبت آن با هوش مصنوعی،
۲. بیان مسئله، هدف، اهمیت، روش و ضرورت تحقیق،
۳. پیشینه تحقیق، نقد ادبیات موضوع، و مشخص کردن «شکاف تحقیق» Research gap،
۴. معرفی مبانی و اصول نظریه های رقیب، و نقد آنها براساس یک منظر (مثلا اخلاق اسلامی) و یک نظریه مشخص (مثلا اخلاق فضیلت گرا)،
۵. تبیین فرضیه تحقیق و اثبات مستدل مدعا،
۶. تطبیق بین نظریه مورد دفاع و نظریههای رقیب،
۷. ارایه راهکارهایی جهت تدوین یک نظریه اخلاقی معقول و منطقی برای مسائل جنسیتی مربوط به هوش مصنوعی.
۷ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
💥«اندکی اندیشه» ضرر ندارد
♈️هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت؛ موضوع جدی است، اما برای چه کسی؟
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۱)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️ اخلاق جنسیت Gender ethics شاخهای از اخلاق است که به بررسی هنجاری موضوعاتی چون زنانگی و مردانگی، نقشهای جنسیتی، هویت جنسیتی، ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی درباره زنان/مردان، و عدالت و تبعیض نسبت به آنان میپردازد، و با اخلاق جنسی Sexual ethics که مربوط به بایدهای و نبایدهای روابط جنسی است فرق میکند.
▪️یکی از زیرمجموعه های اخلاق جنسیت، نسبت آن با فناوری است، که بهرغم اهمیت این موضوع، متاسفانه در کشور ما هنوز به آن توجه جدی نشده است. فراگیر شدن هوش مصنوعی، در کنار عوامل دیگری چون تحولات فرهنگی و افزایش حضور زنان در عرصههای مختلف اجتماعی جامعه ما، به مباحث اخلاق جنسیت دامن زده و سوالات فراوانی را اینباره مطرح کرده است.
📍از این رو، بسیار ضروی است که مراکز حوزوی و دانشگاهی مرتبط با فلسفه اخلاق با همکاری نهادهای مسوول فناوری و سیاستگذاری فرهنگی، موضوع «هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت» را بهصورت یک کلانپروژه تعریف کرده و به بررسی ابعاد و زوایای آن بپردازند.
۵ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
‼️دست به دعا یا به کمک؟ فضای مجازی و دوگانهسازیهای ایمانکُش و انسانسوز
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۹)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️«دستانی که کمک میکنند بهتر از دستانی است که به دعا بلند میشوند»، «دین ما یکی است و آن هم دین انسانیت». اینگونه جملات که بهفراوانی در فضای مجازی منتشر و مورد تشویق برخی کاربران قرار می گیرد، هرچند ظاهری زیبا دارد ولی از آنجا که «دوگانهسازی» و ایجاد تضاد بین اعتقاد به خدا و کمک به انسانها را القا میکند نوعی خلافگویی و تحریف حقیقت است و از این منظر کاری غیراخلاقی بهشمار میآید.
▪️ گویی به مخاطب تلقین می کند که «یا مومن باش یا انسان»، این در حالی است که بین ایمان به خدا و انسان بودن یا کمک کردن به دیگران هیچ منافاتی وجود ندارد، و اصولا دین آمده است که «آدم» ها را «انسان» کند. و یکی از آموزه های دینی تشویق مفید بودن و خیر رساندن به جامعه است.
🔻 بنابراین ، یکی از وظایف مهم مبلغان دین این است که اینگونه دوگانهسازیها و برداشتهای ناصواب از خداباوری را شناسایی و نقد کنند، وبرای کاربران شبکههای اجتماعی توضیح دهند که اینها در طول هماند نه عرض هم.
۳ آذر ۱۴۰۴
#حق_الله
بر تو سلام و بر همه خاندان تو سلام...
#یازهرا
🕌 فضای مجازی و خداگرایی بدون مرز؛ آیا خداباوران از این فرصت استفاده میکنند؟
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۶)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔸طبق برخی برآوردها تعداد پیروان ادیان ابراهیمی (اسلام، مسیحیت، و یهودیت) در سال 2025 بیش از چهارمیلیارد است و این یعنی دستکم بیش از نیمی از جمعیت جهان به خدا اعتقاد دارند. از سوی دیگر، فضای مجازی هرچند فرصتهایی را برای خداستیزان فراهم کرده، اما این فرصت را هم برای خداگرایان فراهم کرده که اولا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و اطراف محور خداوند به عنوان باور مشترک به تفاهم برسند، ثانیا با استفاده از این فضا هم مردمان را به سوی خداوند دعوت کنند، هم در برابر جبهههای فراگیر خداستیزی با یکدیگر بهصورت متحد رفتارهای جمعی و کنشهای مشترک داشته باشند.
🔸فرصتی که فضای مجازی برای خداگرایان فراهم کرده در طول تاریخ سابقه نداشته، و عدم استفاده از آن هم تضییع حق خداوند است هم کفران نعمت. بنابراین، خداباوران امروزه به جای آهوناله از خداستیزیهای موجود در فضای مجازی، بایستی با همفکری و همکاری از این فضا جهت تبلیغ و تعمیق خداباوری استفاده کنند.
۳۰ آبان ۱۴۰۴
#حق_الله
♈️فضای مجازی و تقرب به خداوند: اهداف سهگانهٔ عرضی یا طولی؟
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۵)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔹 «چگونه» زیستن ما در فضای مجازی ناظر به «چرایی» حضور ما در این فضاست. کسی که هدفش صرفا کسب درآمد یا شهرت باشد به گونه ای عمل می کند و کسی که هدفش کمک به رشد و تعالی جامعه باشد به گونه ای دیگر.
🔹یکی از حقوق خداوند این است که ما همه کارهای خود را برای کسب رضایت و تقرّب به او انجام دهیم. انسان خداباور، در فضای مجازی هم سعی میکند چنین حقی را ادا کند. این کار اثرات اخلاقی و تربیتی زیادی دارد از جمله این که:
✔️مسوولانهتر عمل میکند،
✔️انگیزه اخلاقی عمل کردنش بیشتر است،
✔️هدفش اصلیاش بیان حق، رضایت خداوند و خیر رساندن به مردم است نه خوشامد دیگران، افزایش لایک و کامنت و فالوور او را مغرور نمیکند و کاهش آنها او را مایوس،
✔️و برای رسیدن به اهداف خود از «روش»های درست استفاده میکند.
📌 البته قصد اخلاص و تقرّب بهعنوان هدف نهایی، منافاتی با اهداف میانی از قبیل تجارت و تدریس، یا اهداف اولیه مانند مشغولیت و سرگرمی ندارد. اینها در طول هماند نه در عرض و مقابل یکدیگر.
۲۹ آبان ۱۴۰۴
#حق_الله
❇️ زن ایرانی؛ هم مادر دلسوز، هم همسر همراه
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۸)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔘مشاهده برخی از خانمهای ایرانی که در شبکههای اجتماعی مرتکب رفتارهای نادرستی چون استفاده ابزاری از همسر و فرزند، آشکارسازی حریم خصوصی، و تخریب مرزهای حیا و عفت میشوند، بیانگر آن است که حضور زنان در فضای مجازی میتواند دو نقش از نقشهای مهم زنانه، یعنی مادر بودن و همسر بودن، را با چالشهای اخلاقی جدی مواجه کند (این البته به معنای نادیده گرفتن مسوولیت شوهران آنها نیست).
🔘اما تعمیم این رفتارها به همه خانمها کاری غیرمنصفانه است؛ چرا که در همین فضا شاهد حضور زنانی هستیم که از یک سو الگوی اخلاق مادرانه هستند (چه در آموزش و تربیت فرزندانشان، چه در نگهداری از آنها، بهویژه فرزندان معلول، چه در آموزش مادران دیگر)، و از سوی دیگر الگوی یک همسر خیرخواه و عاشقاند که پابهپای شوهر خود برای حفظ امنیت اخلاقی خانواده، و کاهش مشکلات زندگی تلاش میکنند.
📌 حضور این خانمها در واقع نشاندهنده جلوهای دیگر از شخصیت، شعور، آگاهی، توانمندی، مسوولیتپذیری و مدیریت زن ایرانی است.
۲۲ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
✳️زن ایرانی؛ هم مسلمان، هم ا یرانی
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۶)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔘 در سالهای اخیر در فضای مجازی یک دوگانه غیراخلاقی بین ایرانی بودن و مسلمان بودن بهصورت پررنگ مطرح شده، و برخی به اسم دفاع از دین و برخی به اسم دفاع از ایران، به شیوههای مختلف سعی کردهاند یا فرهنگ دینی را تضعیف و تحقیر کنند یا فرهنگ ایرانی را؛ بهگونهای که گویا این دو جای یکدیگر را تنگ کرده و به هم آسیب میرسانند، و شخص مجبور است یا فقط سنتهای ایرانیاش را بپذیرد یا فقط سنتهای دینی را.
🔘بخشی از این دوگانهسازی درباره زنان است و یک طرف سعی کرده چنین القا کند که اسلام مانع پیشرفت زنان است، و طرف دیگر توجه خانمها به فرهنگ ایرانی را بهمعنای دوری آنان از دین تلقی کرده است. ادله این دو گروه البته در جای خود باید بررسی و نقد شود.
📍اما آنچه امروزه هم در فضای فیزیکی، هم در شبکههای اجتماعی، میبینیم حضور زنان و دخترانی است که هم به آموزههای دینی تقید دارند هم به هنجارهای فرهنگ ملیشان احترام میگذارند. آنها در واقع به طور عملی، امکان جمع بین مسلمان و ایرانی بودن را اثبات میکنند.
۲۰ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
🧕زن ایرانی؛ هم فعال اجتماعی، هم الگوی اخلاق
به شادباش ولادت بانوی آب و آفتاب🌹
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۵)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️زنان در جامعه امروز ایران در برابر ایفای نقشهایی چندگانه قرار گرفتهاند؛ از مادری و همسری گرفته تا فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و سیاسی. تقریبا همه این فعالیتها هم یا در فضای مجازی است یا بهوسیله این فضا، یا هردو.
▪️در این راستا یکی از موضوعاتی که مطرح میشود نسبت این فعالیتها با مراعات اخلاق است. این موضوع از این جهت چالشبرانگیز شده که برخی خانمها در شبکههای اجتماعی اصول و چارچوب های اخلاقی را مراعات نمیکنند (همانطور که برخی آقایان).
🔻 اما آنچه موجب خوشحالی و امیدواری است این است که اغلب خانمها هم عهدهدار نقشهای پیشگفته هستند، هم در فضای مجازی حضور دارند، هم مقید به اخلاقاند. این سبک زندگیِ اخلاقی دقیقا با الگویی که ما از زنان بزرگ اسلام مثل حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س) داریم تطابق دارد، چرا که آنها نیز بهخوبی بین انجام وظایف در خانه، فعالیتهای علمی و اجتماعی و سیاسی بیرون خانه، و مراعات اخلاق را جمع کرده بودند.
۱۹ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
🌹زن ایرانی؛ هم مادر نمونه، هم تحصیلکرده
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۳)
✍🏼حسینعلی رحمتی
👶مادر بودن بهخودیخود نقشی بسیار ارزشمند، مهم و از نظر اخلاقی تاثیرگذار است، تحصیل کردن یک خانم هم کاری بسیاری ارزشمند است، اما گاه این تصور در برخی خانمها (و آقایان) ایجاد میشود که زنی که بخواهد تحصیل کند نباید بچهدار شود، یا اگر بچهدار نشد نباید دنبال درس و بحث باشد. همین موضوع در مواردی موجب اختلاف بین همسران میشود. البته باید پذیرفت که انجام همزمان هر دو کار برای یک خانم بسیار دشوار است، اما غیرممکن نیست. هرچند همسران در این موارد باید یار و همراه خانمها باشند.
👶 امروزه در فضای مجازی شاهد حضور خانمهایی هستیم که فرزند دارند و حتی تجارب مادری خود را با دیگران به اشتراک میگذارند، در عین حال از نظر تحصیلات دانشگاهی یا حوزوی و غیرآن نیز افرادی موفق هستند، و با استفاده از این فضا دانش خود را در اختیار دیگران قرار میدهند.
📍حضور این خانمها در شبکههای اجتماعی الگوسازی برای دختران جوانی است که از ترس باز ماندن از تحصیل یا ازدواج نکردهاند، یا تمایل به فرزندآوری ندارند.
۱۷ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
🔵 بایستههای پژوهش درباب معرفی زنان اخلاقمدار ایرانی
♈️تصویر اخلاقی زن ایرانی در فضای مجازی (۲)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔻معرفی فعالیتهای مثبت زنان ایرانی در فضای مجازی ظرفیت آن را دارد که در قالب یک کتاب یا پایاننامه مورد پژوهش قرار گیرد. این کار موجب میشود که همه ابعاد و زوایای موضوع بررسی، و برای اجرایی شدنش راهکارهای لازم ارایه گردد. البته انتظار این است که خود خانمها در این زمینه پیشقدم شوند.
🔻برخی از مهمترین محورهای چنین پژوهشی از این قرار است:
۱. سیر تاریخی حضور زنان ایرانی در فضای مجازی،
۲. عوامل و زمینههای این حضور،
۳. کارکردهای مثبت و منفی حضور زنان در فضای مجازی،
۴. ضرورتهای معرفی زنان اخلاقمدار فضای مجازی،
۵. اقسام فعالیتهای این بانوان در فضای مجازی، بهویژه در شبکههای اجتماعی،
۶. علل کمتر دیده شدن فعالیت این دسته از خانمها،
۷. راهکارهایی برای افزایش حضور مثبت زنان در فضای مجازی،
۸. پیشنهادهایی برای معرفی هرچه بهتر وبیشتر آنها،
۹. وظایف خود خانمها دراین زمینه،
۱۰. چگونگی ایجاد تعادل بین فعالیت خانم در فضای مجازی با دیگر مسوولیتهایی که بر عهده دارند.
۱۶ آذر ۱۴۰۴
#زن_ایرانی
💢صریح و صادقانه با دغدغهمندان اخلاق جنسیت و فناوری
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (قسمت ۱۰ و پایانی)
✍🏼حسینعلی رحمتی
بهتر است صریح و صادقانه و کوتاه و گویا خطاب به همه دغدغهمندان مسائل اخلاقی هوش مصنوعی کشورمان عرض کنیم که:
✦ ۱. سیر استفاده از هوش مصنوعی در جامعه ما تازه شروع شده و در سالهای آینده با شتاب بسیار بیشتری پیش خواهد رفت،
✦ ۲. مسئله «زن و زنانگی» در سالیان اخیر از مهمترین موضوعات مطرح در جامعه ما بوده است و از این به بعد بیشتر هم خواهد شد،
✦ ۳. بهموازات این دو، مسائل و موضوعات اخلاقی مربوط به جنسیت و فناوری (بهویژه هوش مصنوعی) نیز از این به بعد جزو نخستین چالشهای اخلاقی جامعه ایران خواهد بود.
✔️بنابراین، همه افراد و نهادهایی که نسبت به اخلاق و فناوری دغدغه یا وظیفه دارند بایستی بررسی و تحلیل، سیاستگذاری و برنامهریزی در این عرصه را بهصورت مداوم، منظم، و علمی در دستور کار خود قرار دهند، و بهصورت روزانه این وادی را رصد کنند.
❗️سازندگان و کاربران هوش مصنوعی منتظر اخلاقیپژوهی ما نمیمانند. مابایستی نه همگام، که جلوتر از آنها حرکت کنیم.
۱۴ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
♈️ مسوولیت سترگ زنان در سطوح مختلف اخلاق جنسیت
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۸)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔹در پیشگیری یا اصلاح نگرشهای نادرست جنسیتی هوش مصنوعی نسبت به زنان (و مردان) خودِ زنان نقشی موثر و وظیفهای کلیدی دارند، و بدون آگاهی آنان نسبت به این مسوولیت، و عمل به اقتضای آن، این نگرشها اصلاح نخواهد شد.
🔹برخی از مهمترین کارهایی که زنان در این راستا میتوانند انجام دهند:
✔️۱. مشارکت جدی در فرایند طراحی و توسعه هوش مصنوعی،
✔️۲. حضور فعالانه در نهادهای سیاستگذار و تنظیمگر هوش مصنوعی،
✔️۳. افزایش آگاهی جامعه نسبت به پیامدهای سوگیریهای جنسیتی هوش مصنوعی و راه مواجهه با آن،
✔️۴. نقد نظریههای ناظر به سوگیری جنسیتی،
✔️۵. نقد برنامهها و محصولاتی که رفتارهای تبعیضآمیز دارند،
✔️۶. تولید و توزیع آنلاین محتواهای مناسب (چون مدلهای زبانی اطلاعات خود را از این محتواها میگیرند).
📍البته لازمه موفقیت زنان در این عرصه آن است که اولا از همفکری و همراهی مردان استفاده کنند،ثانیا در دام افراط نیافتند و فعالیتهایشان به سوگیریهای خصمانه و ناعادلانه نسبت به مردان منجر نشود.
۱۲ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
♨️تدوین نظام اخلاقی اسلام درباب جنسیت و فناوری؛ لازم اما چگونه؟
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۶)
✍🏼حسینعلی رحمتی
📍تبیین دیدگاههای اخلاقی اسلام درباره جنسیت و فناوری (در اینجا بهطورخاص هوش مصنوعی)، همچنین پاسخگویی به پرسشها و چالشهای مطرح در این زمینه بایستی بهگونهای انجام شود که با دیگر عرصهها و مولفههای معارف اسلامی سازگار و قابل توجیه Justifiable باشد، و این کار ممکن نیست مگر وقتی که یک «نظام/چارچوب اخلاقی» Ethical Framework/system برای این کار طراحی شود.
📍 برخی از مهمترین محورهای این نظام، که طراحیاش بیش از همه، وظیفه حوزههای علمیه است، و بایستی با استناد به منابع و ادله عقلی و نقلی انجام شود از این قرار است:
▪️ مبانی الهیاتی، معرفتشناختی، انسانشناختی، هستیشناختی و ارزششناختیِ جنسیت و فناوری،
▪️معیارهای ارزشداوری اخلاقی درباره جنسیت و فناوری،
▪️اصول اخلاقی طراحی، تولید، توسعه و استفاده از فناوری،
▪️راهکارهای الزام همه ذینفعان به مراعات این اصول،
▪️ آیندهپژوهی و پاسخ به چالشهای فراروی نگرش دینی به جنسیت و فناوری،
▪️نقد نظریههای اخلاقی رقیب.
۱۰ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
♨️ چرا نباید اخلاقی هوش مصنوعی و جنسیت را به یک پروژه فمینیستی فروکاست؟
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۴)
✍🏼حسینعلی رحمتی
⏺️ هرچند در بحث از اخلاق جنسیت و هوش مصنوعی نظریهپردازان فمینیست هم فعالیتهای علمی زیادی کردهاند (از جمله بنگرید به کتاب «هوش مصنوعی زنانهنگر» Feminist AI ویراسته جودی برون و دیگران، آکسفورد، 2023) و حتی نظریههایی چون «فمینیسم دادهمحور» Data feminism را مطرح کردهاند، اما معنای این سخن آن نیست که بحث از زن، جنسیت و فناوری صرفا در تیول آنان است (حتی اگر خودشان بخواهند چنین القا کنند).
⏺️ بنابراین اندیشوران حوزه اخلاق فناوری، بهویژه کسانی که در صدد بررسی آن از منظر اسلامی هستند، باید:
✔️اولا مواظب باشند خودشان این موضوع را یک پروژه صرفا فمینیستی تلقی نکنند (که موجب بیتوجهی به این عرصه و واگذاری آن به دیگران میشود)،
✔️ثانیا به طور جدی و علمی در صدد شناخت و نقد نظریههای فمینیستی در این زمینه باشند،
✔️ ثالثا در پی تبیین مبانی و اصول اخلاق اسلامی درباره جنسیت و فناوری (به ویژه هوش مصنوعی) باشند و مرزبندی آن را با اخلاق فمینیستی مشخص کنند.
۸ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
🟢 چرا در بحث هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت، تعیین نظریه و منظر مهم است؟
🧕هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت (۲)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔘 در بحث از هوش مصنوعی و اخلاق جنسیت، نخستین گام آن است که نسبت این دو با یکدیگر روشن، و هدف و کاربردهای آن مشخص گردد. تولید، توسعه و استفاده روزافزون از فناوریها و برنامههای مبتنی بر هوش مصنوعی، موجب پیدایش مجموعهای از مسائل و چالشهای اخلاقی مرتبط با جنسیت (زنان/مردان و بهویژه زنان) شده است. هدف اصلی این شاخه از اخلاق عبارت است از شناسایی و تحلیل این چالشها و یافتن راهکارهایی برای حل یا کاهش آنها.
🔘 در گام دوم باید «نظریه» و «منظر»ی که قرار است براساس آنها این تحلیل انجام شود مشخص گردد. بهعنوان مثال، درباره مفهوم و مصادیق «سوگیریهای جنسیتی» هوش مصنوعی و راههای حل آن ممکن است نظریه اخلاق فضیلت از منظر اخلاق اسلامی دیدگاهی را مطرح کند که با نظریه وظیفهگرایی یا دیدگاه غیراسلامی و حتی غیردینی تفاوت جدی داشته باشد.
🔘 مزیت دیگر تعیین نظریه و منظر آن است که زمینه مطالعات تطبیقی بین نظریهها و مکاتب و تبیین نقاط اشتراک و افتراق آنها را فراهم میکند.
۶ آذر ۱۴۰۴
#هوش_مصنوعی_اخلاق_جنسیت
💢فضای مجازی و بحران ایمان؛ غیاب خداوند یا غفلت انسان؟ مسئله این است
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (قسمت ۱۰ و پایانی)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️فضای مجازی بهمثابه دستاورد عصر مدرنیته، بسترساز برخی چالشهای کلامی است، که یکی از آنها مسئله «غیاب یا اختفای خداوند» Divine hiddenness است. چه این اصطلاح را بهمعنای عدم وجود خداوند بدانیم چه بهمعنای ناکافی بودن ادله اثبات او یا عدم تمایلش به نشان دادن خود، در هر صورت اینها بیانگر نوعی بحران و تردید در خداباوری بخشی از جامعه است. به اینها بیافزاییم آن دسته از کاربران فضای مجازی را که قائل به حضور خداوند هستند ولی خواسته یا ناخواسته آن را منحصر به فضای فیزیکی میدانند و در فضای مجازی چنان زیست میکنند که گویی خداوند در این فضا غایب است.
▪️با توجه به تاثیراتی که هریک از این باورها بر اخلاقی عمل کردن در فضای مجازی دارد، مبلغان دین بایستی موضوع را جدی گرفته و ضمن تفکیک قائلان به غیبت خدا از غافلان حضور او، باور و رفتار هر دو را با ادله معقول و بیان مناسب نقد کنند،تا زمینهساز «معرفت به خداوند و اطاعت از او» بعنوان حق او به گردن انسان شوند.
۴ آذر ۱۴۰۴
#حق_الله
♈️فضای مجازی و نسل جوان؛ مبلغان میدان را به رقیبان وا میگذارند؟
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۸)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🖌 این که دعوت به سوی خداوند یکی از حقوق او بر گردن خداباوران است یک نکته است و این که این کار با چه «شیوه» و «ابزار»هایی باید انجام شود نکته ای دیگر. مبلغان دین اگر از دومی عافل شوند در وصول به اولی هم موفقیت لازم را نخواهند داشت.
🖌امروزه فضای مجازی یکی از بهترین بسترها برای تبلیغ خداباوری به ویژه برای نسل جوان است. اما این نسل تحت تاثیر عواملی که خود فضای مجازی یکی از آنهاست، با نسل های پیش از خود تفاوت هایی کرده که باید به آن توجه شود. جوان ایرانیِ ساکن شبکه های اجتماعی برای خداباوری خود و لبیک به «ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ» باید «حکمت، موعظه حسنه، و جدال احسن» ببیند؛ و این یعنی او نیازمند:
✔️ ادله منطقی،
✔️سخنان حکیمانه،
✔️پاسخ به سوال ها وشبهه ها،
✔️و دیدن تجلی صفات خداوند در گفتار و رفتار مبلغان دین است.
📌 مبلغان اگر به این روش ها تسلط نداشته باشند یادر فضای مجازی نباشند،میدان را به رقیبان واگذار کردهاند، و پیش از هرکس باید خود را سرزنش کنند.
۲ آذر ۱۴۰۴
#حق_الله
🔷معابد دیجیتال: آیا «پلتفرمهای قدسی» جایگزین «اماکن مقدس» میشود؟
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۷)
✍🏼حسینعلی رحمتی
در سنت اسلامی، مساجد و اماکنی چون کعبه و حرمهای پیامبر(ص) و ائمه(ع) بهترین محل برای ادای «حق عبادت خداوند» است؛ و فرد با حضور در آنها بهتر یک فضای قدسی Sacred Space را تجربه میکند. اما امروزه حضور دائمی انسان در فضای مجازی، و استفاده از فناوریهای بازنمایی واقعیت، موجب شکلگیری نوعی معابد دیجیتال Digital Temples شده و تجربه زیستن در «مکان مقدس» را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
این موضوع چند وجه دارد:
✔️ ۱. این که خود فضای مجازی تبدیل به نوعی معبد شده که آداب و مناسک و اثرات اخلاقی خاص خود را دارد (طبیعتا این با مکان مقدس دینی اختلاف مبنایی دارد).
✔️ ۲. از فناوریهای جدید برای «حضور آنلاین» در مکانهای دینی مثل مسجدالحرام و حرمها استفاده میشود. این کار هرچند اثرات مثبتی دارد ولی بعید است بتواند جایگزین حضور فیزیکی در آن اماکن شود، و تاثیرات اخلاقی آنها را داشته باشد.
📍ازین رو مبلغان دین باید درباره هریک از این موارد مخاطبان خود را راهنمایی کنند.
۱ آذر ۱۴۰۴
#حق_الله
#معرفی_کتاب
📚اخلاق هوش مصنوعی
لوچیانو فلوریدی
ترجمۀ علیرضا ثقهالاسلامی
۴۶۴ صفحه/ سال۱۴٠۴/ قیمت ۷۵۰۰۰۰ تومان
🔸 این کتاب اثر تحلیلی و فلسفی ارزشمندی در حوزۀ اخلاق هوش مصنوعی و سیاستگذاری در قلمرو آن است. به دلیل اندوختههای فلسفی و تحلیلی فلوریدی در زمینۀ فلسفه و اخلاق اطلاعات، اثر حاضر از رویکرد استدلالی منسجمی در تبیین مبانی فلسفی اخلاق هوش مصنوعی برخوردار است. به همین دلیل، میتوان این کتاب را افزون بر محققان اخلاق، خصوصاً اخلاق کاربردی، به مهندسان، مدیران، حقوقدانان و سیاستگذارانِ مرتبط با توسعه و استقرار سیستمهای هوشمند نیز پیشنهاد کرد.
👈خرید از سایت نشر کرگدن:
www.kargadanpub.com
♨️ رضای خدای چون طلبی، وقتی با عیال او نمیسازی؟
🟢 حقالله؛ حقیقتی بلاکشده در فضای مجازی (۴)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️یکی از امتیازات تفکر اسلامی آن است که بین «خدا» و «مردم» پیوندی ناگسستنی ایجاد کرده، تا جایی که از پیامبر اکرم(ص) نقل شده: «مردم عیال خداوند هستند و هر که به مردم سود رساند نزد خدا محبوبتر است». همین روایت میتواند موضوع یک پژوهش و معیار روش برخورد با دیگران در فضای مجازی قرار گیرد.
▪️کسی که دغدغه مراعات حقالله در فضای مجازی را دارد باید توجه کند که یکی از این حقوق، برخورد درست با خانواده خداوند، یعنی کاربرانی است که در این فضا زیست میکنند. طبق آموزههای دینی آنکه در ادای حقالناس کوتاهی کند حقالله را نیز بهدرستی ادا نمیکند.
📍براین اساس، کاربرانی که در این فضا به دیگران توهین میکنند، آنها را مسخره مینمایند، با ارسال مطالب نامناسب آزارشان میدهند، حریم خصوصی دیگران را نقض میکنند، حیثیت و آبروی دیگران را دستمایه سرگرمی یا کسب شهرت و ثروت قرار میدهند، و رفتارهایی از این قبیل دارند هم حقالناس را ضایع کردهاند هم حقالله را. وباید از هر دو طلب رضایت وبخشش کنند.
۲۸ آبان ۱۴۰۴
#حق_الله