235
خُرده تأملات حسینعلی رحمتی در اخلاق فناوری اطلاعات و برخی موضوعات دیگر. 👈 سايت رسمي: www.harahmati.ir 👈 تماس: @harahmati_ir 💠 @harahmati👉 Telegram/Instagram/Eitta/WhatsApp/clubhouse/Eitaa/Virasty
💢غیریتسازی؛ مانع تبلیغ طلاب برای «شعوب و قبائل»
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۱۳)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️یک حزب سیاسی ممکن است با احزاب دیگر سرِ ناسازگاری داشته باشد، یک طایفه ممکن است با طوایف دیگر اختلاف داشته باشند، افراد یک صنف ممکن است با صنوف دیگر در رقابت باشند، و مردم یک منطقه ممکن است با مناطق دیگر آبشان در یک جو نرود، .... اما طلبهای که قصد تبلیغ دارد بایستی «همه» افراد جامعه را «مخاطب» خود بداند و با آنان ارتباط بگیرد؛ از هر صنف و قشر که باشند، و هرعقیده سیاسی و دینی و سبک زندگی که داشته باشند.
▪️ دلیل هم روشن است: الگوی او، پیامبری است که بهرغم این که میداند مردم «شُعُوبًا وَقَبَائِلَ» هستند، اما «رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ» است و آنان را «كأسنانِ المُشطِ» میبیند. تنوع و تکثر امروزه هم در فضای فیزیکی مشاهده میشود هم در فضای مجازی.
📍 از این رو، طلبه اگر به خاطر کوچکترین اختلاف نظری یا عملی با دیگران، آنان را از دایره مخاطبان خود خارج کند،در میدان تبلیغ تنها میماند،وآنان را به سمت افراد و گروههایی سوق میدهد که صلاحیتی برای این کار ندارند.
۸ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
ا🛜 ایهاالطلاب؛ سارعوا الی فضای مجازی!
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۱۲)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔘تبلیغ دین و اخلاق توسط طلاب، نوعی ارسال «پیام» است. از این رو الزامات و اقتضائات «پیامرسانی» را دارد. و طلبهها باید از این منظر به تبلیغ بنگرند. یکی از این اقتضائات، استفاده از «ابزار» مفید و موثر است. بدون ابزار مناسب، بهترین محتوا هم بهدست مخاطب نمیرسد.
🔘این ابزار در هر زمان فرق میکند. زمانی روزنامه و بلندگو بود، بعد رادیو و تلویزیون آمد، و امروزه عصر سیطره «فضای مجازی» و «هوش مصنوعی» است که یکی از مهمترین کارکردشان تولید و توزیع محتوا است.
🔘 از این رو طلبهای که بخواهد در تبلیغ خود موفق شود بایستی امکانات و کاربردهای این فناوری ها را بشناسد و از آنها استفاده کند. این کار هم «سرعت» تبلیغ را بالا می برد، هم «کیفیت» آن را، هم «ماندگاری»اش را، هم «تعداد» مخاطبان را. با استفاده از آنها میتوان به راحتی گروه مخاطبان را راه انداخت، با آنان گفتوگو کرد، به سوالاتشان پاسخ داد، و به طور کلی آنان را به یک «مخاطب فعال» تبدیل کرد.
۷ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
‼️ فضای مجازی و خطر «معالناس» شدن طلاب
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۱۱)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️روحانی و طلبه وقتی بین مردم، مثل مردم و «مِن انفسهم» باشد طبیعتا تبلیغ او موثر واقع میشود؛ چه در فضای فیزیکی باشد چه در فضای مجازی. اما در این جا نکته ظریفی وجود دارد که اگر از آن غافل شود، کار او هرچند با نیت خیر باشد تبدیل به ضدش می شود و کلام او را بیتاثیر میکند.
▪️و آن اینکه گاه دیده میشود برخی طلاب برای اینکه خود را صمیمی نشان دهند دست به کارهایی میزنند که حتی اگر شرعا هم ایراد نداشته باشد ولی عرف مردم آن را در شان یک طلبه نمیداند؛ بهویژه وقتی با لباس طلبگی انجام شود. مثلا با این لباس، استندآپ کمدین شود، یا برفبازی، فوتبال، و تبلیغ کسب و کار کند. انتشار ویدیوی این کارها در فضای مجازی ضریب منفی آن را صدهابرابر می کند و «اعتبار» طلبه را کاهش میدهد.
📌شاغول تعادل، سخنی است که برخی گفتهاند حدیث است:«کُن فِی النَّاس، و لا تَکُن مَعَ النَّاس». به زبان ساده یعنی این که مردمی باش، ولی برای خوشایند آنها هرکاری را نکن، و اصول اخلاقی خود را زیر پا مگذار.
۶ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
♨️ تا «مِنْهُمْ» نباشید، «يُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ» ممکن نیست
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۱۰)
✍🏼حسینعلی رحمتی
👁🗨بهعنوان یک طلبه اگر شما را برای تبلیغ به منطقهای بفرستند که تا به حال نرفتهاید، و با زبان و فرهنگ و آداب و رسومشان آشنایی ندارید چه حالی پیدا میکنید؟ بیتردید در ایجاد «ارتباط» و انجام تبلیغ به مشکل برمیخورید، و چه بسا خود را سرزنش کنید که ای کاش قبل از آمدن، اطلاعاتی درباره مخاطبان خود پیدا میکردید.
👁🗨 «فضای مجازی»، و بهطور خاص «شبکههای اجتماعی» برای جامعه امروز بهویژه نسل جوان، حکم همان منطقه را دارد، با رسوم و فرهنگ و اخلاقیات خاص خودش. بنابراین، شما بهعنوان یک مبلغ اگر در این فضا «حضور عملی» نداشته باشید و سبک زندگی ساکنان آن را از نزدیک مشاهده نکنید، بعدا در انتخاب اولویتهاوروش تبلیغ خود با مشکل مواجه میشوید.
🚩با حضور در پیامرسانهای داخلی این مقصود حاصل نمیشود، بلکه علاوه بر آن باید در شبکههای «غیرایرانی» هم باشید، چرا که میلیونها نفر از مخاطبان شما آنجا هستند. اگر نباشید نمیبینیدو نمیشناسیدشان.
۴ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
🟣 روحانیت و لزوم ترجمه زبان «قم» به زبان «قوم»
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۹)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🗣برای یک مبلغ، زبان و ادبیات ابزار ارتباط و انتقال پیام است. از این رو طلبهای که امروز برای تبلیغ دین و اخلاق به میان مردم، بهویژه نسل جوان، میرود بایستی با ادبیات آنان آشنا باشد؛ یعنی اصطلاحات، کنایهها، ساختار جملات، و از همه مهمتر، بافتار محتوایی و معرفتی که پشت آنها وجود دارد را بشناسد. زبان صرفا یک ابزار گفتوگو نیست، بلکه همانگونه که امیر بیان(ع) خاطرنشان کرده ترجمان عقل و خِرد آدمی است: «لِسانُكَ تَرجُمانُ عَقلِكَ».
🗣امروزه فضای مجازی نهتنها روی رفتار نسل جدید، که روی گفتار آنان نیز تاثیر گذاشته است. از این رو عجیب نیست که در مراودات روزمره خود کلماتی را به کار میبرند که ما بزرگترها معنای آنها را نمیفهمیم. بههرصورت، طلبه برای موفقیت در تبلیغ باید ادبیات گفتاری و نوشتاری سنتی خود را بهگونهای بازنویسی کند که نسل جدید مقصود او را بفهمد.
📍البته در این زمینه بایداز افراط و تفریط پرهیز نمود.
براستی،چگونه میشود با ادبیات این نسل آشنا شد؟
۳ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
🟠بانوان طلبه و تبلیغ دین برای دخترانی با سه فرهنگ
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۸)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️بخش قابل توجهی از تبلیغات دینی حوزویان امروز بر عهده بانوان طلبه است. تا جایی که مشاهده کردهام این گروه از طلاب در تحصیل و تحقیق و تبلیغ بسیار کوشا و باانگیزه هستند، و در مواقعی که همسرشان طلبه باشد تلاششان دوچندان است.
▪️ مخاطب خانمهای طلبه هم نوعا زنان و دختران هستند. از این رو برای موفقیت در تبلیغ باید درباره زیستجهان «دخترِ امروزِ ایرانی» و عناصر موثر بر تحولات اخلاقی، فکری، فرهنگی و اجتماعی او، به ویژه «فضای مجازی»، مطالعه و تامل جدی داشته باشند.
▪️مبالغه نیست اگر بگوییم تاثیر این فضا بر خانمها بیشتر از آقایان بوده است. از این رو طلبهای که می خواهد برای آنان از دین و اخلاق سخن بگوید باید توجه کند که مخاطبش هم ساکن فضای مجازی است،هم با سه فرهنگِ دینی، ملی، و غربی سروکار دارد و از هرکدام چیزهایی را گرفته و چیزهایی را وانهاده است.
📌 شناخت واقعبینانه این وضعیت، به خانمهای طلبه در انتخاب موضوع، روش، و ابزار تبلیغ کمک فراوان میکند.
۲ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
🟪روحانیت و تبلیغ دین در جامعه در حال تحول
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۷)
✍🏼حسینعلی رحمتی
✦تغییر و تحول هنجاری، فرهنگی و اجتماعی جزو ذات هر جامعه است، ولی امروزه به مدد عواملی چون فضای مجازی این تحولات سرعت بیشتر و دامنه گستردهتری پیدا کرده، بهگونهای که اثر آن را در شیوه خوراک و پوشاک و گفتار و حتی سبک عزا و عروسی بخشهایی از مردم میتوانیم مشاهده کنیم.
✦ بنابراین، طلبهای که قصد تبلیغ دین در چنین جامعهای را دارد بایستی نسبت به «چیستی، چرایی، و چگونگی» این تحولات، شناخت «واقعبینانه و منصفانه» داشته باشد، و چگونگی مواجهه با آن را بداند. در غیر این صورت، ممکن است «موضوع و روش»ی که برای تبلیغ خود انتخاب میکند با آنچه در جامعه وجود دارد، فاصله داشته باشد؛ و در این صورت نمیتوان انتظار موفقیت در تبلیغ را داشت.
📌البته هر تغییر و تحولی لزوما رو به «اعتلا» ندارد. از این رو طلبه باید نسبت به تحولات «نگاهی انتقادی» داشته و آنها را با «معیارهای منطقی» ارزیابی کند؛ هرچه قابل دفاع بود بپذیرد، و هر چه نادرست بود نقد کند، حتی اگر جامعه آن را پذیرفته باشد.
۱ اسفند ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
♦️روحانیون، و ظرافتهای تبلیغ دین در جامعه متکثر
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۶)
✍🏼حسینعلی رحمتی
✔️روحانی مبلغ وقتی پای خود را از مدرسه بیرون میگذارد و وارد جامعه میشود، بهنوعی از «فردیت» خود خارج میشود و پا به وادی «کثرت» میگذارد. از این رو چنانچه پیشتر تکلیف خود را با کثرت موجود در جامعه مشخص نکرده باشد نمیتواند با آنها ارتباط برقرار کند و طبیعتا در ایفای وظیفه تبلیغی خود نیز کامیاب نخواهد شد.
✔️ او باید بپذیرد که افراد جامعه از نظر میزان «آگاهی» به معارف دینی، «تقید» به دین و اخلاق، «نگرش» به حوزه و روحانیت، دیدگاه سیاسی، وضعیت فرهنگی، سطح تحصیلات و مانند آن با یکدیگر فرق میکنند. امروزه«فضای مجازی» هم روی این کثرتها تاثیر گذاشته، هم نمایشگر آنهاست.
❗️ از این رو، طلبه باید باتاسی به سخن پیامبر(ص) که به حضرت علی(ع) فرمود: «يا عَلِيُّ، أنَا وأنتَ أبَوا هذِهِ الاُمَّةِ»، با همه افراد جامعه، بهویژه آنان که منتقد یا مخالف او هستند، و بهطور خاص نسل جوان، برخوردی از سر محبت و احترام، و همراه با گوش شنوا داشته باشد.
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
عکس: خبرگزاری حوزه
از امروز تا پایان ماه مبارک رمضان، مثل سال گذشته، انشاءالله هر روز یک یادداشت کوتاه درباره مسایل اخلاقی #فضای_مجازی از دیدگاه #قرآن خدمت شما تقدیم میشود.
این یادداشتها نوشته جمعی از آقایان و خانمهای طلبه یا دانشجو است.
برای همه آنها آرزوی موفقیت میکنم
🟣جذب مخاطب؛ هنر سهل و ممتنع، اما واجب برای طلبه امروز
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۵)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️«مخاطب» یکی از ارکان مهم تبلیغ است؛ بدون او تبلیغ بیمعناست؛ و جذب مخاطب یک هنر است. این است رمز آن که پیامبر گرامی اسلام و دیگر مبلغان موفق برای انجام «بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ» پیش از هر چیز سعی میکردند پنجرهای به «ذهن و قلب» مخاطب بگشایند.
▪️ اما طلبه امروز برای جذب مخاطب با چالشهای گوناگون مواجه است. مخاطب او از یک سو به مدد حضور در فضای مجازی با انواع دیدگاهها و شبههها درباره دین و اخلاق مواجه است و انتظار دارد پاسخش را از طلبه بشنود. از سوی دیگر، بخشی از وضعیت زندگی روزمره خود را متاثر از نقشآفرینی روحانیون میداند.
▪️طلبه باید این وضعیت را به خوبی درک کند. او زمانی در جذب مخاطب موفق است که رفتارش بیانگر «مِنْ أَنْفُسِكُمْ»، «عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ» و «بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ»، و گفتارش تمثل «ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» باشد.
۲۹ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
♈️ بفهمیمشان تا بفهمندمان؛ و میکروفون خاموش نشود
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۳)
✍🏼حسینعلی رحمتی
📣دوست عزیز طلبهای که عازم تبلیغ هستی! حتما میدانی که یکی از مهمترین شرایط موفقیت در این مسیر، «شناخت مخاطب» است. تا وقتی ما او، و او ما را نفهمد پل ارتباطی بینمان شکل نمیگیرد، و طبیعتا رساندن «پیام» به او نیز مقدور نخواهد بود. شروع این «مفاهمه» باید از سوی شما باشد؛ که «طَبیبٌ دَوّارٌ بِطِبِّهِ» و «يَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ» هستی.
📣باید بدانی که مخاطب شما نسل جوانی است که شبانهروز با فضای مجازی و هوش مصنوعی سروکار «ندارد»، بلکه با آنها «زندگی» میکند: امور روزمرهاش را سامان میدهد، کسب درآمد میکند، شبکه ارتباطات و دوستانش را شکل میدهد، از دیگران میآموزد و به دیگران میآموزاند، آینده زندگیاش را میسازد، از اوضاع جهان مطلع میشود، ... و این فهرست را میشود همچنان ادامه داد.
🎙برای این نسل، فضای مجازی جزو زندگیشان است، وبا طعن و لعن ما هم آن را کنار نمیگذارند، بلکه از ما گریزان میشوند، و به این ترتیب، میکروفون تبلیغ خاموش میشود.
۲۷ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
🎯 طلاب، و کلید موفقیت در «رجوع به قوم» در عصر فضای مجازی
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ برای نسل فضای مجازی(۱)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔹مناسبتهایی چون ماه رمضان که ایام مسافرتهای تبلیغی طلاب حوزههای علمیه است، زمان مناسبی است تا ضرورتها، بایستهها و چالشهای تبلیغ دین در جامعه امروز ایران مورد تحقیق و تامل قرار گیرد. خواهران و برادران طلبهای که در این ایام (و دیگر ایام سال) برای تبلیغ دین به سراسر کشور سفر میکنند درواقع پیامآورانی هستند که از آزمون «لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي ٱلدِّينِ» سربلند بیرون آمده و اینک در صدد لبیک به «وَلِيُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَيۡهِمۡ» هستند. و از این جهت کارشان بسیار ارزشمند و انشاءالله نزد خداوند ماجور است.
🔹اما لازمه موفقیت در ایفای این رسالت ستُرگ آن است که «عوامل» موثر بر فکر و اندیشه و زندگی نسل امروز را «بشناسند» و متناسب با آن «عِدّه و عُدّه» فراهم نمایند. یکی از مهمترین این عوامل، شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی است.
🔻طلاب باید توجه کنند که این فناوریها میتواند ابزاری برای ایفای هر چه بهتر وظایف تبلیغیشان باشد.
۲۵ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
💢کارکرد دوگانه اخلاقی هوش مصنوعی در فرایند توسعه
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۹)
✍🏼حسینعلی رحمتی
✦ استفاده از هوش مصنوعی در عرصه توسعه و پیشرفت، همواره با خطر بزرگ «ذوقزدگی نسبت به مزایا» و «غفلت از آسیبها»ی اخلاقی این فناوری مواجه است. این معضل مانع از نگاه واقعبینانه طراحان و مجریان برنامههای توسعه به کارکردهای اخلاقی هوش مصنوعی میشود. چنین نگاهی هر چند ممکن است در زندگی فردی آسیب کمتری داشته باشد ولی در مورد برنامهای که نقشه راه حرکتهای کلان یک جامعه است، میتواند بسیار آسیبزا و خطرناک باشد.
✦از این رو لازم است همه ذینفعان برنامههای توسعه، از طراحان تا مجریان، به صورت علمی و دقیق نسبت به «کارکرد دوگانه» اخلاقی هوش مصنوعی در این زمینه آگاهی لازم را کسب کنند.
📌طبیعتا برای همه این ذینفعان نمیتوان یک نسخه واحد پیچید؛ بلکه بایستی برای هر کدام متناسب با امکانات و مسوولیتهایی که دارند، بستههای آموزشی مناسب تهیه، و هدفگذاریهای لازم انجام شود، و از آن مهمتر، بر اجرای آنها نظارت شود تا مبادا «اخلاق» به پای «توسعه» قربانی شود.
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
🟢هوش مصنوعی و اخلاق در اسناد بالادستی توسعه
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۷)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔘در کشور ما اسناد مختلفی چون «برنامههای پنجساله توسعه»، «سند چشمانداز» و «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» در زمینه توسعه نوشته شده است. اهمیت این اسناد در آن است که سمتوسو و ضرورتها و بایستههای برنامهریزی، سرمایهگذاری و فعالیتهای آینده کشور را مشخص میکند و طبیعتا نهادها و سازمانها موظفاند به این اسناد توجه کنند.
🔘بنابراین، اگر قرار است از هوش مصنوعی در مسیر توسعه و پیشرفت استفاده کنیم (که باید بکنیم)، و اگر قرار است در این زمینه «اخلاق» چه بهعنوان زیربنا، چه بهعنوان هدف، و چه بهعنوان راهکار مدنظر قرار گیرد، بایستی دستاندرکاران برنامهنویسی و اجرای این اسناد، به صورت دقیق هم به جایگاه اخلاق تصریح کنند، هم مشخص کنند که چگونه قرار است از ابتدا تا انتهای فرایندها اخلاق مورد توجه قرار گیرد، هم روشن کنند نظارت بر آن وظیفه چه افراد و سازمانهایی است.
❗️ البته خود اسناد هم پیش از تصویب باید از منظر توجه به اخلاق مورد بررسی قرار گیرد.
۲۱ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
♻️اخلاق؛ معیار ارزشداوری برنامههای توسعه
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۵)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔻توسعه و پیشرفت جامعه، یک فرایند زمانبر، کلان، و پرهزینه است و با سرنوشت نسل فعلی و نسلهای آینده در ارتباط است. بهرهگیری از هوش مصنوعی در این فرایند، طبیعتا سرعت آن را افزایش می دهد. اما این فرایند بایستی همواره مورد نظارت و ارزیابی قرار گیرد تا مبادا از مسیر خود منحرف شود. چنین کاری نیازمند «سنجه» و «شاقول» است.
🔻 برخی از این سنجهها ناظر به پیشرفتهای مادی است، اما باید در کنار، و حتی مقدم بر آنها، متر و معیاری هم برای کنترل و نظارت ارزششناختی در نظر گرفته شود. این معیار عبارت است از «اخلاق». یعنی طراحان برنامههای توسعه و پیشرفت در کشورمان بایستی از ابتدا هم اهداف اخلاقی این برنامهها را مشخص کنند هم معیارهای قابل سنجشی مشخص کنند که در هر مرحله بتوان ارزیابی کرد هر برنامه به آن اهداف اخلاقی نزدیک یا از آنها دور شده است.
🔻 و البته که بایستی راهکارهایی هم برای اصلاح اخلاقی فرایندها در نظر گرفته شود ودر اسناد بالادستی ثبت شود تا رسمیت پیدا کند.
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
🔵فضای مجازی، و مسوولیت اخلاقی حفظ امنیت روانی جامعه
✍🏼ایمان تات داودآبادی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۹)
▪️حفظ امنیت روانی، یکی از نیازهای مهم جامعه است؛ زیرا از بین رفتن آن میتواند زمینهساز بروز رفتارهای غیراخلاقی نظیر قتل و غارت شود. از جمله چیزهایی که این امنیت را خدشهدار میکند، انتشار بیضابطه اخبار در فضای مجازی پیرامون موضوعات امنیتی است.
▪️ یکی از راهکارها برای جلوگیری از این رذیلت اخلاقی، نکتهای است که در این آیه به آن اشاره شده است: «و چون خبرى [حاكى] از ايمنى يا وحشت به آنان برسد انتشارش دهند و اگر آن را به پيامبر و اولياى امر خود ارجاع كنند قطعا از ميان آنان كسانى اند كه [مى توانند درست و نادرست] آن را دريابند؛ وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَىٰ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ» (نساء/۸۳).
📌 بنابراین مسوولیت اخلاقی اقتضا میکند هرمحتوایی را که به امنیت جامعه مربوط میشود پیش از انتشار در فضای مجازی،از طریق افراد ونهادهای صاحبصلاحیت،راستیآزمایی کنیم.
۸ اسفند ۱۴۰۴
🟢رسالت حوزههای علمیه در پیوند نسل بِتّا با آموزههای اخلاقی قرآن
✍🏼 مجتبی سالاری
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۸)
▪️نسل بتا، متولدین ۲۰۲۵امروز در گهوارهاند و فردا وارثان این جهان. چه میراثی برای آنان برتر از پیوند با قرآن؟ حضرت ابراهیم(ع) پس از بنای کعبه، دست به دعا برداشت و برای نسلهای آینده از خدا خواست: «پروردگارا! در میان آنها پیامبری از خودشان برانگیز، تا آیات تو را بر آنان بخواند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد و آنها را پاکیزه کند؛ رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ»(بقره/۱۲۹).
▪️این آیه، رسالت پیامبران را در سه محور خلاصه میکند که از آن میتوان برای تبیین وظیفه امروز حوزههای علمیه بهعنوان وارثان این رسالت، بهره گرفت:
۱. تلاوت آیات: تلاش حوزویان برای آشنا کردن نسل بتا با آموزههای اخلاقی قرآن از همان سالهای نخست زندگی
۲. تعلیم کتاب و حکمت: ارایه پیامهای اخلاقی قرآن در قالبهای جذاب دیجیتال به این نسل
۳.تزکیه: پالایش روح این نسل از آلودگیهای اخلاقی هوش مصنوعی
۷ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
😎«مدیریت نگاه» بهمثابه یک وظیفه اخلاقی در فضای مجازی
✍🏼 زهرا جلالی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۷)
🧐«چشم» مهمترین عضو بدن است که وقایع زشت و زیبا را به ذهن منتقل میکند تا ثبت شود. این تصاویر روی رفتار اخلاقی انسان تاثیر دارد. از این رو، همانطور که در فضای فیزیکی هر کس برای کنترل نگاه خود باید بنا را بر رعایت موازین اخلاقی بگذارد، و هر چیزی را که در معرض دید او قرار میگیرد نبیند، در فضای مجازی هم بایستی مواظب آنچه میخواهد ببیند باشد تا از آسیبهای آن در امان بماند.
🧐 لازمه این کار مدیریت و کنترل «نگاه» است. این نکتهای است که از قرآن میتوان برداشت کرد؛ آنجا که سفارش میکند: «به مومنین بگو چشمهای خود را از نگاه به نامحرمان فرو گیرند؛ قُل لِلمومِنینَ یَغُضُّوا مِن اَبصارِهِم»(نور/۳۰).
📌 بنابراین، از آنجا که در فضای مجازی هم محتوای خوب وجود دارد هم بد، هرکس پیش از دیدن تصاویر، کلیپها، و نوشتهها باید از خود بپرسد:
آیا این محتواها برای من مفید است یا مضر؟
آیا چیزی به آگاهیهای من اضافه می کند، یا صرفا اتلاف وقت و سرمایه است؟
۶ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
🟢«ناظر پنهان» و تاثیر او بر زیست اخلاقی در فضای مجازی
✍🏼 پریسا کولیوند
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۶)
⏺️یکی از دلایلی که برخی از کاربران فضای مجازی اخلاق را مراعات نمیکنند این است که تصور میکنند در پشت پرده «ناشناسی» پنهان شدهاند و کسی آنها را نمیبیند. این تصور، هزینه اخلاقگریزی را برای آنان «کاهش» میدهد و به تداوم رفتار زشتشان تشویق میکند.
⏺️ یکی از موثرترین راهکارها برای حل این معضل، دستکم برای کسانی که به خدا باور دارند این است که برایشان تبیین شود «همانا پروردگار تو در کمین است؛ إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَادِ»(فجر/۱۴). خداوند همیشه ناظر بر گفتار و کردار بندگان خویش است؛ چه در فضای فیزیکی چه مجازی؛ چه دیگران ما را بشناسند چه نشناسند.
📍 ایمان به حضور و نظارت دائمی خداوند، انسان را از بسیاری خطاها بازمیدارد و نه تنها موجب موجب صداقت در گفتار، و احترام در رفتار با دیگر افراد در فضای مجازی میشود، که نوعی آرامش درونی، وجدان راحت، تقویت خودکنترلگری و کاهش نیاز به نظارتهای بیرونی را نیز به دنبال دارد.
۵ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
🔥فضای مجازی و چالش سادهانگاری روابط آسیبزا
✍🏼طاهرهسادات میرعباسی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۵)
👥یکی از رفتارهای خطرآفرین در فضای مجازی، ارتباط بیضابطه با دیگران است؛ خواه همجنس باشند یا غیرهمجنس. این ارتباطها به ویژه با جنس مخالف، یا افراد متاهل، که معمولا با ردوبدل کردن پیام های متنی و تصویری ساده شروع می شود و کمکم گسترش پیدا میکند و به قول و قرار در فضای فیزیکی منجر میشود، آسیبهای فردی و اجتماعی فراوانی چون نقض حریم خصوصی، خیانت به همسر، اخاذی، ضررهای مادی و معنوی و روحی و روانی را در پی دارد.
👥 برای نیافتادن در این دام میتوان از قرآن الهام گرفت، آنجا که می فرماید: «با آنان(زنان) قول و قرار پنهانی نگذارید مگر اینکه پسندیده سخن بگویید؛ لا تُواعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلاَّ أَنْ تَقُولُوا قَوْلاً مَعْرُوفاً» (بقره/۲۲۵).
📌 براین اساس، بایستی در فضای مجازی اولا تا جایی که میشود از ارتباط مخفیانه بهویژه با افراد ناشناس بپرهیزیم، ثانیا از هرگفتار و رفتاری که موجب طمع افراد بیاخلاق میشود دوری کنیم، حتی اگر در حد ارسال یک ایموجی یا استیکر و لایک باشد.
۴ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
❇️فوروارد کردن، و مسوولیت اخلاقی ما در فضای مجازی
✍🏼آمنه رنجبر شیرازی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مَجاز(۴)
🖌یکی از معضلات جدی اخلاقی در شبکههای اجتماعی، بیدقتی کاربران در فوروارد کردن مطالب دیگران است. بسیاری از مواقع ما بدون بررسی اعتبار منبع، صحت خبر، و انگیزه انتشار، یک مطلب را برای دیگران ارسال میکنیم؛ بدون این که به پیامدهایش توجه کنیم و بدانیم که یک مطلب غیرمعتبر میتواند آبروی فردی را ببرد، اضطراب اجتماعی ایجاد کند و اعتماد عمومی را تضعیف نماید.
🖌 راهکار چیست؟ پیش از انتشار، باید اندکی تأمل کنیم. چهبسا پیامی که برای ما آمده، توسط فردی مغرض، ناآگاه یا بیاخلاق ساخته شده باشد. در این گونه موارد احتیاط شرط عقل است. از این سخن قرآن که میفرماید: «اگر فاسقى براى شما خبرى آورد، تحقيق كنيد؛ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا»(حجرات/۶) میتوان برداشت کرد که مسوولیت اخلاقی فقط بر عهده تولیدکننده خبر نیست؛ منتشرکننده نیز نسبت به پیامدهای آن مسوول است.
📌 گاهی مسوولانهترین انتخاب، عدم انجام یک کار است.
۳ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
‼️شبکههای اجتماعی و خطر فروغلطیدن در دامچالهٔ مصرفگرایی
✍🏼 حمید بُردخونی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مٓجاز(۳)
🔹مصرفگرایی یعنی چیزی را نیاز نداریم اما برای چشم و همچشمی و مانند آن، میخریم؛ یا میل بیدلیل به خرید هرچه بیشتر کالا داریم. با این نگاه، مصرفگرایی یک رذیله اخلاقی است؛ چرا که هم باعث اسراف است هم هدر رفتن سرمایه انسان که خودش نوعی کفران نعمت به شمار میآید و مورد نهی شدید قرآن قرار گرفته: «اگر شاکر باشید، نعمت افزایش مییابد و اگر کفران نعمت کنید به عذاب شدید دچار میشوید؛ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ» (ابراهیم/۷).
🔹 امروزه شبکههای اجتماعی با تبلیغات جذاب و نوعا کاذب، به این رذیله اخلاقی، حتی بین کودکان و نوجوانان، دامن زده است. از این رو بایستی برای علاج آن فکری کرد.
📌 در این راستا، انتخاب الگوی مناسب مصرف، خرید هدفمند، مدیریت نیازها، تربیت اخلاقی و بالا بردن سواد رسانهای میتواند چارهساز باشد. همچنین پیش از هر خرید، از خودمان بپرسیم: «بااین کار آیا جزو بندگان شاکر خداوند محسوب میشوم یا افراد ناسپاس؟»
۲ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
🟢حفظ کرامت انسان؛ خط قرمز قرآن در فضای مجازی
🕌با کتاب حقیقت، در فضای مٓجاز(۲)
✍🏼 مهدیه اسماعیلی
🔘یکی از آسیبهای جدی فضای مجازی، تمسخر و تحقیر دیگران است. این کار ممکن است در قالب کامنت، استوری، بازنشر یک تصویر یا حتی یک ایموجی ظاهراً بیضرر انجام شود.
🔘 کاربرانی که مرتکب چنین رفتاری میشوند معمولا به پیامدهای زیانبار آن، مانند آزردن دیگران یا ریختن آبروی آنها توجه نمیکنند. اینان گویی فاصله فیزیکی با مخاطب یا ناشناس بودن در محیط دیجیتال را رافع مسوولیت اخلاقی خودشان می دانند؛ در حالیکه کارشان در واقع عبور از خط قرمزی است که قرآن نسبت به آن هشدار داده است: «ای کسانی که ایمان آوردهاید، نباید قومی قوم دیگر را مسخره کند؛ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ» (حجرات/ ۱۱).
📌 از این آیه میتوان برداشت کرد احترام و کرامت انسانها بازیچه دست افراد نیست. بنابراین، وظیفه اخلاقی ایجاب میکند قبل از هر گفتار یا رفتاری در فضای مجازی، از خود بپرسیم آیا این کار ممکن است عزت و کرامت مخاطب را خدشهدار کند؟
۱ اسفند ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
💢شبکههای اجتماعی، دروغهای مجازی، آسیبهای واقعی
✍🏼نفیسه جلالی
▪️امروزه متاسفانه دروغگویی و انتشار اطلاعات غلط تبدیل به یکی از معضلات فضای مجازی شده است. ساختن هویتهای جعلی، تعریف داستانهای غیر واقعی، انتشار اخبار کذب و شایعات بیپایه شکلهای مختلفی از دروغ گفتن در این فضا است.
▪️ بعضی از افراد دروغ گفتن در فضای مجازی را امری ساده و بیضرر میدانند، در حالیکه دروغگویی در این فضا هم مثل فضای فیزیکی، پیامدهای اجتماعی، اخلاقی، و روانی زیادی را به دنبال دارد. و به خاطر این گونه پیامدهاست که قرآن هشدار داده است: «خدا کسی را که دروغگوی بسیار ناسپاس است، هدایت نمیکند؛ اِنَّ اللهَ لا یَهدی مَن هُوَ کاذبُ کَفّار»(زمر/۳).
▪️ باید توجه داشت که دروغ و نادرستگویی در فضای مجازی خطرناکتر از فضای فیزیکی است؛ چون افراد زیادتری به آن دسترسی دارند و امکان اصلاح آن هم کمتر است.
📌 بنابراین برای داشتن جامعهای سالمتر در فضای مجازی، باید همه نسبت به این رذیله اخلاقی احساس مسوولیت کنند.
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
#قرآن_و_فضای_مجازی
♨️با عینک این نسل ببینیم
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۴)
✍🏼حسینعلی رحمتی
این درست که برای یک طلبه، فهم نسبت نسل جدید و فضای مجازی مقدمه موفقیت در تبلیغ دین و اخلاق است، اما سوال این است: «چگونه میتوان به این فهم رسید؟» طلاب و روحانیون تا پاسخ این پرسش را پیدا نکنند نباید انتظار داشته باشند که سخنشان از سوی مخاطبی که فضای مجازی را «زندگی میکند» شنیده شود.
برخی از کارهایی که برای شناخت این نسل و مفاهمه با او باید انجام شود از این قرار است:
✦ ۱. خودمان در فضای مجازی حضور داشته باشیم و از نزدیک با مناسبات حاکم بر آن آشنا شویم،
✦ ۲. کارکردهای فضای مجازی را از نگاه نسل امروز ببینیم، نه آن گونه که خودمان دوست داریم،
✦ ۳. در این رابطه، با مخاطبمان وارد «گفتوگو» شویم،
✦ ۴. نگاهمان به فضای مجازی منصفانه و واقعبینانه باشد؛ هم به کارکردهای خوب آن توجه داشته باشیم،هم به کارکردهای بد و غیراخلاقیاش،
✦ ۵. درباره کارکردهای فضای مجازی در جامعه امروز،ازمتخصصان جامعهشناسی و ارتباطات و مانند آن کمک بگیریم.
📍فهم، مقدمه «جذب» است؛برای جذب چه باید کرد؟
۲۸ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
ا🛜 «لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» حتی در فضای مجازی
✳️طلبهها، و اخلاق تبلیغ دین برای نسل فضای مجازی(۲)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️طلبهای که قصد دارد برای نسلی که در دامن فضای مجازی رشد کرده و در عصر هوش مصنوعی زندگی میکند دین راتبلیغ کند باید اصول و سنتهای تبلیغی خود را کنار بگذارد؟ به هیچ وجه. روشها، ابزارها و ادبیات را باید تغییر داد ولی «اصول و مبانی» را هرگز. یکی ازاین اصول، «مراعات اخلاق» است.
▪️اگر کلید موفقیت پیامآور گرامی اسلام(ص) «لِنْتَ لَهُمْ» و «لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» بوده، طلبه امروز اتفاقا باید در مواجهه با مخاطبان خود در فضای مجازی و فیزیکی بیش از گذشته به این اصل پابند باشد؛ چرا که کوچکترین گفتار و رفتار او در کسری از ثانیه به مدد شبکههای اجتماعی در منظر و مرآی هزاران نفر قرار میگیرد و به همین میزان موجب جذب یا دفع مخاطبان میشود.درهیچیک از ادوار گذشته تاریخ چنین نبوده است.
📍شرط موفقیت طلاب آن است که باور به «اخلاق؛ کلید تبلیغ رسالات الهی» است را متناسب با شرایطی که هرکس یک گوشی تلفن در دست دارد بازخوانی کنند.
۲۶ بهمن ۱۴۰۴
#طلاب_اخلاق_تبلیغ
🟢 اخلاق توسعه، و مسوولیت سنگین حوزههای علمیه و دانشگاهها
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (قسمت ۱۰ و پایانی)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🔻توجه به جایگاه اخلاق در فرایند توسعه و پیشرفت به همان اندازه مهم است که استفاده از هوش مصنوعی در این مسیر. اما اخلاق جایگاه مناسب خود را پیدا نخواهد کرد مگر این که متخصصان اخلاق از ابتدای برنامهنویسی توسعه تا انتهای اجرای برنامهها، مشارکت داشته باشند.
🔻لازمه این کار، وجود چنین متخصصانی است، و این اتفاق نمیافتد مگر اینکه همه نهادها و سازمانهای مرتبط با اخلاق، به ویژه حوزههای علمیه و دانشگاهها:
✦ ۱. برای حضور در این عرصه احساس مسوولیت کنند،
✦۲. ادبیات اخلاق توسعه و پیشرفت را در برنامههای علمی و پژوهشی خود بگنجانند،
✦ ۳. متناسب با نیازهای این عرصه اقدام به تولید محتوا کنند،
✦ ۴. به تربیت نیروهای صاحبنظر در این زمینه اقدام کنند،
✦ ۵. با همه سازمان ها و نهادهای ذی نفع ارتباط منظم، مداوم و تعریف شده داشته باشند.
❗️ و بالاخره مرکزی مثلا تحت عنوان «دبیرخانه اخلاق هوش مصنوعی و برنامههای توسعه» تشکیل شود.
۲۴ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
💢الزامات و چالشهای دینی و حاکمیتی هوش مصنوعی و اخلاق توسعه
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۸)
✍🏼حسینعلی رحمتی
🏁در بحث از هوش مصنوعی و اخلاق توسعه در ایران باید موضوع را از منظر ارتباط با «حکومت دینی» در کشورمان نیز بررسی کرد. این بحث دو جنبه دارد: یکی حاکمیتی، و دیگر، دینی. و هر یک از این دو لوازم و الزاماتی را به دنبال خواهد داشت.
🏁مثلا از جنبه حاکمیتی، بایستی جایگاه هوش مصنوعی در تدوین برنامههای توسعه بهگونهای باشد که توان رقابت با کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای منطقه را داشته باشد و نه تنها از آنها عقب نیافتد، که پیشگام هم باشد.
🏁 از منظر اسلامی، نیز بایستی برنامههای توسعه بهگونهای تدوین شود که با جایگاه بالادستی «اخلاق» در منظومه معارف دینی، تربیت انسان اخلاقی و شکلگیری یک جامعه اخلاقیِ تراز، سازگار باشد.
❗️ این کار هم از نظر تئوریک هم از نظر اجرایی با چالشهایی مواجه است که باید برایش چارهاندیشید.مثلا چگونه میتوان بین «واقعگرایی/مطلقگرایی» احکام اخلاقی اسلام، با وضعیتهای متغیر جامعه امروز ایران تناسب و سازگاری ایجاد کرد.
۲۲ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
🔴نگاه درست به هوش مصنوعی، شرط لازم برنامهنویسی توسعه
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۶)
✍🏼حسینعلی رحمتی
✅در برنامههای کلانی که بر سرنوشت حال و آینده یک جامعه تاثیر دارد، مثل برنامه توسعه و پیشرفت ایران، «نوع نگاه» طراحان این برنامهها در «چگونگی» برنامهریزی آنها نقش بسیار جدی دارد. بنابراین، کسانی که درصدد تبیین و تعیین جایگاه هوش مصنوعی در الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت و توسعه هستند بایستی ابتدا نگرش خود را به جایگاه این فناوری در زیستجهان جامعه امروز ایران، به صورت «واقعبینانه» و «منصفانه» مشخص کنند. پس از آن است که میتوانند نسبت به نقش اخلاقی هوش مصنوعی نگاه درست و قابل اجرایی داشته باشند.
✅ یکی از مهمترین نکات در این زمینه آن است که هوش مصنوعی امروزه صرفا یک فناوری ابزاری مثل فناوری های قبلی نیست، بلکه بخشی از «قوه عاقله»، فرایند فکر کردن، تصمیمگیری و حل مسائل و تدبیر زندگی انسان امروز است.
❗️برنامه توسعه اگر از این منظر نوشته نشود،در مرحله اجرا نباید انتظار همدلی و همراهی جامعه را داشته باشد. و روشن است که به نتیجه لازم هم نخواهد رسید.
۲۰ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی
♨️ اخلاق؛ راهبر جهتدهنده هوش مصنوعی در مسیر پیشرفت
📊اخلاق هوش مصنوعی و الگوی پیشرفت در ایران (۴)
✍🏼حسینعلی رحمتی
▪️در نسبتسنجی هوش مصنوعی، اخلاق و توسعه، میتوان گفت هوش مصنوعی و دیگر فناوریهای جدید بیشتر حالت سختافزاری کار را بر عهده دارند و در حکم ارابهای هستند که نیازمند ارابهران است. یا به عبارت دیگر، وسایل نقلیهای هستند که بدون وجود یک راهنما و نقشه راه نمیتوانند به مقصد برسند؛ سهل است که ممکن است مسیر را گم کرده، راننده را گمراه، و مسافران را به ورطه نابودی بکشانند.
▪️ اما این راهنما چیست؟ در یک کلمه: «اخلاق». توسعه و پیشرفت قرار است آدمی را به رفاه و راحتی بیشتر برساند، و هوش مصنوعی هم قرار است (و میتواند) در این زمینه مددرسان باشد، اما تا وقتی اصول و اهداف اخلاقی برای این کار تعریف نشود، شاید «رفاه» حاصل گردد ولی «سعادت»، نه.
❗️از این رو بایستی «اخلاقاندیشان» را بهعنوان یکی از طراحان فرایند توسعه در نظر گرفت. البته این کار لوازم و الزاماتی دارد که یکی از آنها تربیت متخصصان «اخلاق هوش مصنوعی و توسعه» است.
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
#پیشرفت_ایران_اخلاق_هوش_مصنوعی