ائلداش قشقایی

03 February 2024 08:06

جام ملت های آسیا
با پوشش لباس قشقایی

💥 رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

02 February 2024 09:02

👁‍🗨
از راست: فریده بی‌بی، سهراب خورشیدی، ایران‌ بی‌بی، همسر ایران بی‌بی

آیین خاکسپاری هماتاج بی‌بی صولت قشقایی
ژنو، ۱۲ بهمن ۱۴۰۲

@chaghdash_q

رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

02 February 2024 08:55

آیین خاکسپاری هماتاج بی‌بی صولت قشقایی
ژنو، ۱۲ بهمن ۱۴۰۲

@chaghdash_q

رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

30 January 2024 08:23

هما تاج بی بی صولت قشقایی.
*سرباز پیشتازی از خیل عشقبازان/
از صفحه شجاعت یکتا دلاوری رفت*
هماتاج بی بی صولت قشقایی رنگین کمانی در آسمان ایل قشقایی.
قسمت دوم.
وی تا سال ۱۳۵۷ که انقلاب اسلامی پیروز وسلسله پهلوی منقرض گردید در تهران خیابان پهلوی، کوچه ناهید، در منزل شخصی خود زندگی می کرد در فاصله زمانی پیش آمده وی در امور سیاسی تلاشهای زیادی می کرد ، نقش موثری در راهپیمایی بر علیه رژیم پهلوی در تهران را داشت.بعد از پیروزی انقلاب همراه با خانواده به ایل در جنوب کشور مراجعت کرد، در این هنگام بود که پدر بزرگوارشان ناصرخان قشقایی ، وعمویشان خسرو خان قشقایی در زمان نخست وزیری شاهپور بختیار آخرین رئیس هیئت دولت(نخست وزیر) بعداز ۲۴ سال تبعید، به کشور ایران باز گشته وراهی جنوب شده بودند.
زنده یاد هماتاج بی بی در کارهای سیاسی با پدرش وعمویش خسرو خان مشاوره می کرد .حقیر در بهمن ماه سال ۱۳۵۷ در آبسکو قیر وکارزین در کنار پدرش او را زیارت کردم ، مردم وفا دار ایل، که پس از ۲۴ سال تبعیدی ایلخان خود ،اینک دسته دسته می آمدند تا او را ببینند هما تاج بی بی را هم در ردیف ناصر خان وخسرو خان زیارت می کردند ، گرچه او دختر بود ولی از هر مردی مردتر بود اُبُهَت وجایگاهش در ایل کمتر از پدر و عمو نبود.هما تاج بی بی نقش بسیار بزرگ وارزنده ای در روز ۲۲ بهمن ماه ۵۷ در فیروز آباد ایفا کرد که این عمل او باعث جلو گیری از خونریزی بسیاری گردید.
درست در روز ۲۲بهمن ماه تعدادی از انقلابیون فیروز آباد همراه با جمعیت زیادی از اهالی این شهر از همه قومیتها که مسلح وغیر مسلح بودند آماده حمله به هنگ ژاندارمری فیروز آبادبودند نیروی ژاندارمری به فرماندهی سرهنگ بَکتاش آماده دفاع از هنگ ژاندارمری بودند ونیروهای مستقر در هنگ در سنگرهای خود موضع گرفته بودند هما تاج بی بی شخصاً حضور پیدا کرد وبا بلند گوی دستی که برایش فراهم کردند با مردم وژاندارمری صحبت کرد وگفت: من هما دختر ناصر خان هستم . آمده ام که هیچ خونی نباید ریخته شود. اول با مردم صحبت وآنان را از حمله به هنگ بر حذر داشت وآنگاه با سرهنگ <بکتاش> وارد مذاکره گردید واو را متقاعد نمود که به مردم وانقلاب بپیوندد سرهنگ بکتاش پیشنهاد هما بی بی را پذیرفت مشروط به اینکه هنگ را تحویل کسی ندهد او گفت من با آیت الله خمینی (امام) هستم واز این ساعت سرباز جانفدای او می باشم اگر کسی به ما حمله کند من بر اساس وظیفه سر بازی از مقر خود دفاع خواهم کرد این وساطت هما تاج بی بی باعث شد که از یک درگیری حتمی جلو گیری گردد اگر چنین نمی شد شاید دویست الی سیصد نفر از دو طرف کشته می شدند.
که در همین رابطه
تقدیر نامه ای از طرف فرماندهی ناحیه ژاندارمری فارس، برای آقای ناصر خان قشقایی وهما تاج بی بی صولت قشقایی وحسین خان حیدری صادر گردید که نسخه ای از آن به پیوست همین قسمت ارائه می گردد. گرچه ۴۴ سال از صدور این تقدیر نامه می گذرد وگذشت زمان باعث فرسودگی وخوانا نبودن بدرستی نیست اماهمین بس که بیان گویای فعالیت صلح طلبانه هماتاج بی بی می باشد. با گذشت یک سالی از پیروزی انقلاب کدورتی بین ایلخان ودولت تازه تشکیل شده جمهوری اسلامی ایجاد گردید سال ۱۳۵۹ مادرش رودابه بی بی که به مدت ۱۵ سال دچار بیماری بود واز طبابت پزشکان هم تقریبا محروم بود در باغ ناصر آباد فیروز آباد دار فانی را وداع ومراسم تشییع جنازه آن خیلی غریبانه انجام شد ودر آرامستان بهشت زهرا فیروز آباد در ضلع غربی آن به خاک سپرده شد،که باید در این مورد خانواده زنده یاد حسین خان حیدری را که متحمل این مر اسم کفن ودفن شدند را مورد تقدیر قرار داد با همه محدودیتها این خانواده ایثار را پیشه کردند.

💥 رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

27 January 2024 16:52

👁‍🗨
#چاغداش ۱۴۰۲/۱۱/۷



□هما بی‌بی صولت قشقایی در گذشت


هماتاج بی‌بی صولت قشقایی، دختر ناصرخان قشقایی در ششم بهممن‌ماه در سوئیس گذشت.
وی در سال ۱۳۰۸ در ایل قشقایی به دنیا آمد و در دهه‌ی بیست در هنگامه‌ی چالش‌های جنوب، برای تحصیل رهسپار آمریکا شد‌. در همانجا بود که پدر و عموهایش از پی تبعید کودتای ۲۸ مرداد به غرب رفتند و ناصرخان قشقایی ساکن آمریکا شد.
هما بی‌بی که در امریکا در رشته‌ی علوم آزمایشگاهی تحصیل کرده بود، در دهه‌ی پنجاه به ایران آمد و در آزمایشگاه شرکت نفت در تهران مشغول به کار شد.
در انقلاب ۵۷ در راهپیمایی‌های ضد حکومتی فعال بود تا اینکه انقلاب پیروز شد و صولت‌‌های قشقایی تبعیدی به ایران بازگشتند.
در تابستان ۵۹ با تشکیل اردوی صولت‌ها، وی، برادرش دکتر عبدالله‌خان، خواهرش فریده‌بی‌بی به همراه پدرش ناصرخان و عموهایش خسروخان و ملک‌منصورخان از باشندگان نخست تا پایان اردو بودند.
پس از مرگ عبدالله‌خان در کوه‌ "بِرِز" فیروزآباد، برخی از بازماندگان (نزدیک به ده نفر) فارغ از تصمیم دیگران، سر آن داشتند که در کوهستان بمانند.
هما بی‌بی به همراه خسرو ملک‌پور می‌روند که ناصرخان را راهی کنند تا بتواند از ایران بگریزد و سپس به این گروه بپیوندند، اما در بازگشت گم  می‌شوند و نمی‌توانند به سر قرار بیایند. حدود یک ماه در کوه‌های منطقه سرگردان بود‌ه‌اند و در این ایام خسرو ملک‌پور، همراه و مراقب وی بود، تا اینکه اصغر کنعانی یکی از اعضای گروه باقیمانده تصمیم می‌گیرد به جست‌وجوی ایشان برود. پس از یک شبانه‌روز راهپیمایی کوهستانی آن‌ها را می‌یابد، اما گروه بازماندگان، ماندن در کوهستان را بی‌نتیجه ارزیابی می‌کنند و گروه از هم می‌پاشد.
هما بی‌بی به همراهی دکتر ابوالفتح نجفی توانست از مرز سیستان و بلوچستان از ایران بگریزد.
وزیر استخبارات عراق به‌سیله‌ی ایرج کشکولی به ایشان پیغام داده و از وی برای مبارزه‌ی مشترک با جمهوری اسلامی دعوت کرده بود، اما ایشان بنا به تعهدات میهنی و بیگانه‌ستیزی‌ قشقایی‌ها، پیشنهاد دولت عراق را نپذیرفته بود.
نزدیکان ایشان می‌گویند وی در همه‌ی این ایام، بی‌قرار ایران و قشقایی بوده است و رویای او بازگشت به فارس بوده و دمی از یاد میهن و ایل خود غافل نبود. در هنگام بیماری می‌گفت می‌خواهم سالم بمانم تا بتوانم به فارس برگردم.
وی از سال ۱۳۶۱ در سوئیس به سر می‌برد تا اینکه دیشب در ۹۴ سالگی در ژنو در گذشت و امروز در همان شهر به‌خاک سپرده شد.

*چاغداش در برنامه‌های آینده‌ی خود به ایشان خواهد پرداخت.

@chaghdash_q


رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

25 January 2024 08:43

📽 پشت صحنه پادکست ایل قشقایی در جنگ جهانی اول

🔜 پخش بزودی از رسانه مجازی ائلداش قشقایی

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

24 January 2024 06:57

🎤 صالح شمشیری

🎼 نه فایدا ..‌.

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

17 January 2024 12:18

🎤 نازیلا بابایی

🎼 بیر آغشام

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

12 January 2024 17:18

قشقایی‌ها و مدرنیته

یکی از مسائل مهم مربوط به قشقایی‌ها، وجود تفکری است که فقط حفظ سنن، آداب و رسوم، و دارایی‌های ملی این جامعه را دربرمی‌گیرد، بی‌توجه به حرکت دنیا به سمت مدرنیته. در حوزه‌هایی از هنر موسیقی و فضای مجازی و.. ما به نسبت دیگران عقب افتاده‌ایم. حفظ میراث فرهنگی گذشتگان یکی از پایه‌های اساسی حفظ هویت قشقایی است. اما برای انتقال آثار گذشتگان، باید هماهنگی با زمان را در نظر گرفته و در مسیر مدرنیته حرکت کرد.

اگر این کار انجام نشود و در زمینه‌هایی مانند موسیقی، از سبک‌های مدرن مانند پاپ ، رپ ، راک و.. دوری گرفته شود، نسل جدید قشقایی‌ به تدریج از هویت خود فاصله می‌گیرند. برای مثال، در زمینه موسیقی، در حال حاضر نیازهای جوانان قشقایی به زبان‌های دیگر برآورده می‌شود، که این موجب فاصله آنان از موسیقی قشقایی می‌شود.

من اعتقاد دارم که شعر و موسیقی، به هر زبانی که نوشته می‌شود، بیشتر با روحیات افرادی ارتباط دارد که آن زبان را به عنوان زبان مادری دارند. اگر فعالان فرهنگی با زبان تورکی قشقایی در سبک‌های مختلف موسیقی و فضای مجازی و.. زمینه ها به فعالیت بپردازند، این می‌تواند تأثیر مثبتی بر حفظ زبان مادری و میراث گذشتگان ما و انتقال آن به نسل‌های آینده داشته باشد.

قشقایی‌ها باید از تمام زوایا خود را با مدرنیته وفق دهند و عناصر مدرن را با توجه به فرهنگ خود به کار ببرند. این باید به گونه‌ای باشد که هیچ فرد قشقایی جوانی مجبور نباشد به دنبال محتوا به زبان های دیگر بگردد ، زیرا تمام نیازهای او با زبان مادری‌اش برآورده شده و به همین دلیل از هویت فرهنگی خود فاصله نمی‌گیرد.
✍آلتای قشقایی

🔖 چاغداش قشقایی

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

05 January 2024 07:16

#new_music

🎤 Mostafa Moradi

🎼Basha Gedmade

🔹turkish qashqai music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

29 December 2023 11:32

🎤 مسعود صابری

🎼 بلبل گولزاریم ایلمه خروش...

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

28 December 2023 14:03

کتاب های تاریخی موجود در کتابفروشی اینترنتی قشقایی

https://www.instagram.com/qashqai.book
09178179075

⏳سیرتحولات تاریخی ایل قشقایی
✍🏼 داریوش خان بهادری قشقایی
📇 چاپ دوم (سال 1400)



قشقایی ها ومبارزات مردم جنوب
✍ غلامرضا میرزایی
چاپ اول1381



تاریخ مبارزات مردم ایل قشقایی
از صفویه تا پهلوی
✍ دکتر منوچهر کیانی
چاپ سوم 89



📘 نکاهی به ایل قشقایی بعد از شهریور 1320
✍ دکتر منوچهر کیانی
📇 چاپ چهارم 93



پرچمدار حماسه جنوب
صولت الدوله قشقایی
✍دکتر منوچهر کیانی
چاپ چهارم 92



بلوردی درگذر تاریخ
✍ محمد نسیمی
چاپ اول90



📘گله زن ها
(از امپراطوری اویغورستان تا دیار قشقایی)
📇چاپ اول89
✍جهانگیر صادق دهدار


📔 قشقائی های ایران
✍ پرفسور لوئیزبک
📇 چاپ اول 96


📗 کوچ نشینان قشقایی فارس
✍ پیر ابرلینگ
ترجمه فرهاد طیبی پور
📇چاپ اول 93



📕 ایل قشقایی در تاریخ معاصر ایران
✍منصور نصیری طیبی
📇 چاپ اول 93



📕 نهضت جنوب
فارس، قشقایی و غائله آذربایجان
✍ منصور نصیری طیبی
📇 چاپ سوم 93


📙 ایل قشقایی در جنگ جهانی اول
✍ ناصر ایرجی
چاپ دوم



📗قشقایی نامه
(دوجلد)
✍ سرمست فیروزی
📇 چاپ اول 97


📘تاریخ ایل قشقایی
معین دفتر



📔 از پست و بلند قشقایی
خاطرات مختار خان گرگین پور
✍ به کوشش: کاوه بیات



📙 وقایع ایل قشقایی
به روایت حاج عباسعلی خان کشکولی
✍ به کوشش: منصور نصیری طیبی/ بابک زیلاب پور



📗 گزارش هایی درباره مختصر عملیاتی جنوب ایران
رویارویی نظامی بریتانیا و ایل قشقایی در بهار و تابستان ۱۹۱۸ م
✍ سرپرستی سایکس و دیگران
ترجمه کاوه بیات



📙 مختصری از رویداد های ایل قشقایی
به روایت میرزا نصرالله دبیری
✍ به کوشش منصور نصیری/ بابک زیلاب پور



📔 زنان ایلات و عشایر ایران
خاطرات در میان کوچ نشینان قشقایی
✍ جولیا هوآنگ
ترجمه منیژه مقصودی/ میلاد یزدان پناه



📗 اسکان عشایر در ایران
مطالعه موردی ایل قشقایی
✍هوشنگ بهادری قشقایی
ترجمه میلاد یزدان پناه/ شیرعلی کیانیان


کانال تلگرام کتابفروشی قشقایی
@qashqai_book

آدرس اینستاگرام
https://www.instagram.com/qashqai.book


خرید
@ketab_qashqai
09178179075
شریفی

ائلداش قشقایی

16 December 2023 14:25

🎤 مهدی رسولی

🎼 نماهنگ « یارلی زهرا »

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

15 December 2023 19:32

#new_music

🎙Seyyid Taleh Boradigahi & Fariborz Khatami

🎼 Arbabmimin Anasi

🔹Azerbaijan turkish music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

15 December 2023 07:50

#new_music

🎙Mohen Shokrzadeh

🎼 Gozalim

🔹Azerbaijan turkish music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

02 February 2024 09:04

آیین خاکسپاری هماتاج بی‌بی صولت قشقایی
ژنو، ۱۲ بهمن ۱۴۰۲

@chaghdash_q

رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

02 February 2024 08:59

👁‍🗨
از چپ: ایران بی‌بی، فریده بی‌بی(دختران ناصرخان قشقایی)
آیین خاکسپاری هماتاج بی‌بی صولت قشقایی
ژنو، ۱۲ بهمن ۱۴۰۲

@chaghdash_q

رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

30 January 2024 08:23

هما تاج بی بی که از تهران به فیروز آباد آمده بودبعد از فوت مادر با خواهرش فریده بی بی به اردوی پدرشان ملحق گردیدند وتا آخرین روزها وآخرین نفر در اردوی پدر ماندند،
در اردوی پدر در افزر در نزدیکی روستای مظفری در کنار چشمه آب [ شوران]  حضور داشت که در آن موقع در یک درگیری با سپاه پاسداران در نزدیکی روستای کرکویه سهراب خان کشکولی همراه با پسرش مهرداد کشته شدند وی از این پیش آمد بسیار متاثر واشکها ریخت واردو را به خویشتن داری دعوت نمود  تا از در گیری مجدد جلو گیری شود . او سلیم بود ومهر بان عطوفت او یکی از خصلتهای بارزش بود با گرفتار شدگان نیروهای دولتی در اردو به مهربانی ومحبت رفتار می کرد .
در شجاعت بی نظیر ودر تصمیم پا بر جا ودر صحبت استاد کلام ودر شجاعت شیر دل بود او شاهنامه را خوانده واز شجاعت یوتاب، خواهر آریوبرزن   واز تهمیته ورودابه وسودابه ، آذر میدخت وپوران میدخت،آرتیمیز  دریا سالار آرتش خشایار شاه،آتوسا، ملکه ۲۸ کشور آسیایی، زربانو دختر رستم، شجاعت به ارث برده واز مادربزرگش خدیجه بی بی درس گرفته واز بی بی مریم بختیاری شهامتها آموخته بود.او بیگانه ستیز ومیهن دوست و وطن پرستی بی همتا
بود، از خیلی از پیشنهادها سَر باز زد واز چراغ سبز دشمن در جنگ ایران وعراق برای مستقر در کشور دشمن دست رد بر سینه آنان زد .
بی شک دوستانی دیگر گرفتاری وی را در کوه های کهمره وبِرِز ونحوه فرار آن را به رشته تحریر خواهند کشاند
وی پس ازحدود دوسال در اردو وفراز ونشیبهاومرگ برادر خود دکتر عبدالله خان، ودربدری در کوه وکمرهای بِرِز وگم شدن در کوه ونجات او توسط جان بر کفانی چون امین آقای علی کردی از تیره صفی خانی، حسن آقا ،خسرو ملک پور ودیگر جانفدایان سرانجام پس از هم پاشیده شدن اردو در مهکویه با هزار گرفتاری وبد بختی توانست از مرز سیستان و بلو چستان خارج واز طر یق پاکستان به اروپا برود وتا آخر عمر در غربت در آرزوی باز گشت به کشور وایلش روز شمار روز موعود گردد وسرانجام در ششم بهمن ماه ۱۴۰۲ با کوله باری از آرزو وسینه ای پر از راز در شهر ژنو سوئیس دار فانی را بدرود وغریبانه در دیار غربت به خاک سپرده شد .
او که از اصفهان تاخلیج فارس ملک پدر واجدادیش بود اینک حتی یک متر جای برای دفن در خاک کشور عزیزش ایران ندارد
روحش شاد باد .
نامش جاودان.
کرم جعفری باغنویی

💥 رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

28 January 2024 08:37

صدای زنده یاد هما تاج بی بی صولت قشقایی (تماس تلفنی داریوش معصومی)

💥 رسانه مجازی ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

27 January 2024 13:17

⬛⬛⬛
هما بی یی صولت قشقایی دختر مرحوم ناصر خان صولت قشقایی در کشور سوئیس درگذشت

رسانه مجازی ائلداش این مصیبت را به خانواده محترم ایلخانی و جامعه قشقایی تسلیت عرض می کند

@illdash

ائلداش قشقایی

24 January 2024 07:04

نات کوین: درآمد دلاری از بازی

✅تاییدشده توسط تلگرام و بنیان‌گذار آن، پاول دروف
🌐بیش از 13 میلیون کاربر در کمتر از یک ماه
آسان و راحت برای همه کاربران با هر سطح دانش و تجربه.

💲بدون نیاز به هیچ‌گونه سرمایه اولیه یا واریز پول

از این لینک بازی کنید:
/channel/notcoin_bot?start=rp_4370838

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

24 January 2024 06:56

#new_music

🎤saleh shamshiri

🎼 Né Faida

🔹turkish qashqai music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

17 January 2024 12:17

#new_music

🎤 Nazila Babaei

🎼 Bir Axşam

🔹turkish qashqai music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

05 January 2024 07:16

🎤 مصطفی مرادی

🎼 باشا گئدمده

🎻 رضا احمدی

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

04 January 2024 06:27

🎧 صدای با احساس

🎤ساسان کریمی در وصف مادر

💥 کانال ائلداش
@illdash

ائلداش قشقایی

29 December 2023 11:29

#New_Music

🎤 Masoud Saberi

🔹turkish qashqai music

🆔 illdash qashqai telegram channel

ائلداش قشقایی

21 December 2023 10:21

🌟☁️🍉چیلله گلیر قارینان , قارپیزینان , نارینان

موتلو اولسون بو گئجه کامانچاینان , تارینان

هامی چالیب اویناسین یولداشینان , یارینان

❤️چیللر گئجیز موتلو اولسون

@illdash

ائلداش قشقایی

15 December 2023 19:32

🎤 سید طالع باکویی & فریبرز خاتمی

🎼 اربابیمیگ آناسی

◾️🥀 شهادت حضرت فاطمه زهرا تسلیت

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

15 December 2023 07:51

🎤 محسن شکرزاده

🎼 گئزلیم

🆔@illdash

ائلداش قشقایی

15 December 2023 05:56

🔢واحدهای اندازه‌گیری تورکی .....

✳️واحد طول:
آرشین: 115 سانتی متر
یاریم آرشین: 57.5 سانتی متر
چَرَک: 29 سانتی متر
سییه: 14.5 سانتی متر
پونزا: 7.2 سانتی متر

✅واحدهای اندازه گیری طول مسافت درمقیاس بزرگتر "آغاج" بود
آغاج = 6 کیلو متر
منزل= 6 آغاج
در زمان های قدیم حد فاصل هر آغاج قهوه خانه‌ای جهت استراحت وجود داشت
معمولا یک فرد معمولی روزانه دو آغاج راه می‌رفت
یک مسافر تنبل یک آغاج راه می‌رفت
و آدم های خیلی تنبل طوری مسافرت می‌کردند که اگر مسافت 10 روز را جمع می‌کردی از 9 آغاج هم کمتر می‌شد.
این موضوع برای اینکه میزان تنبلی شخصی را مشخص کنند، می‌گفتند فلانی خیلی زرنگ است "اون گونده دوققوز آغاج یول گئدیر" (در 10 روز 9 آغاج راه می ‌رود)
✅واحدهای پول:
قیران: 100 دینار:بیست شاهی
ده شاهی: 50 دینار
چهار شاهی: یک عباسی
یک منات: 3.5 قیران
یک پنابت: 50 دینار
اؤچ پنابت: 1.5 قیران
قارا پول (پشیز): سکه کم ارزشتر از برنز و یا روی
"تومان" واحد پولی ۸۰۰ ساله درفرهنگ و ادب و تاریخ  تورکان نیز همواره به جای عدد ده هزار استفاده شده است. این واحد پولی را بخاطر برابری آن با ۱۰۰۰۰ دینار چنین نامی را نهاده‌اند. «سکه صد دینار» یا‌‌ همان «صنار» را سلطان محمود غزنوی ضرب کرد و بعد‌ها به « محمودی » معروف شد. دینار واحد پول روم و برگرفته ازنام امپراتور روم دیناریوس بوده است. همزمان شاهان سامانی ماوراءالنهر سکه‌های نقره‌ای معروف به «شاهی» را ضرب کردند که ارزش آن نصف محمودی بود. بعداً ۱۰۰۰ دینار را «قران» و ۱۰۰۰۰ دینار را «تومان» گفتند. در اواخر دوره قاجار سکه‌های ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ دیناری ضرب شد که به یک «قران» و «دو قران» یا دوهزار (اصطلاحاً دوزار و دو قرون) معروف شدند.

✅واحدهای وزن:
درم: 10 مثقال: 15.5 دانگ
یک چتوه‌ر: 22 مثقال
چئت : 11 مثقال
یک مثقال: 24 نخود: 4.68 گرم
باتمان: 5 کیلو ( دربازارتبریز 4.440 کیلو گرم/ درخراسان 3.330 کیلوگرم )
یک نخود: چهار گندم
پونزا: 250 گرم
هفدرم: 125 گرم
سیر: 80 گرم: 16 مثقال
واحد اندازه گیری محصولات کشاورزی درمیان اقوام تورک و کسانی که با تورکها داد و ستد داشته اند باتمان بوده است. مقدار باتمان در مناطق مختلف و نیز بر حسب جنسی که توزین می شد متغیر بود. در ترکیه هر باتمان 6 اقه (اقیه) است که هر اقه 400 درهم یا 1283 گرم و بنابراین هر باتمان معادل 7.698کیلوگرم است .
✅واحد اندازه گیری زمین های کشاورزی"دنؤم" بوده است و دؤنگ، دؤنگه، دؤنرگه و دؤنوم کلمات تورکی به معنای "محل دور زدن" می باشد و برای قطعه زمین بکار میرفته است.
یک دؤنوم به اندازه 900 مترمربع است.
هر دؤنوم به واحدهای کوچک تر تقسیم می شود.
مثل: دؤرد دؤنگه (چهاردانگ) ، آلتی دؤنگه (شش دانگ) ، اوچ دؤنگ (سه دانگ).

✅اولچولر ölçülər
اوزونلوق، بوی Uzunluq-Boy: طول،درازا
ان En: عرض
هوندورلوک Hündürlük: ارتفاع
اوجالیق Ucalıq = ارتفاع
یوکسکلیک Yüksəklik = ارتفاع
آرا Ara: مسافت، فاصله
یاریم باتمان Yarım batman: نیم من
بئش آغاج Beş Ağac :پنج کیلومتر
کسیر Kəsir: کسر
بیر چرک Bir çərək: یک چهارم
اون آددیم On addım: ده قدم
بیر قاریش  Bir qarış: یک وجب
بیر چووال  Bir çuval:  یک گونی
ایکی تلیس  İki təlis: دو گونی
بیر اُووج: Bir ovuc: یک مشت
بیر اتک Bir ətək: یک دامن
یئترینجه  Yetərincə: به اندازه کافی
یوزلرجه Yüzlərcə: صدها
سایسیز Saysız: بی شمار
قالیق Qalıq: باقیمانده
آلان Alan:مساحت
آغاج Ağac: شش کیلومتر
ایاق Ayaq: پا(واحد اندازه گیری طول و عرض فرش در قدیم)
دگر Dəyər: ارزش، قسمت
پای Pay: سهم، قسمت غذا
چکی  Çeki: وزن
اؤلچو Ölçü: اندازه
لای Lay: یک دور کامل در فرش بافتن
جوتلوک: Cütlük: به اندازه شخم زدن دو گاو در یک روز
دگیرمان Dəyirman: آبی که بتواند یک آسیاب را بگرداند (باغداری)
سورو Sürü: گَلّه گوسفند و بز
ناخیر Naxır: گَلّه گاو
ایلخی İlxı: گَلّه اسب
بؤلوک Bölük: یک قسمت (مالدارلیقدا سورودن آیریلان لار) اؤرنک (مثال): بیر بولوک قوزو
بؤلوک Bölük: قسمت (در انگلیسی تبدیل به "بلوک" شده است)

 
✍🏻بیایید این کلمات زیبا، با معنا و اصیل تورکی را که گاها زبان های دیگر نیز از ما به قرض گرفته اند و استفاده می کنند را به یاد داشته باشیم و در زندگی روزمره استفاده کنیم.

⁉️ چندتا رو میدونستید تا الان ؟

🆔 @illdash