2875
سایت: http://iaas.ir صفحه اینستاگرام: https://instagram.com/iranastronomy ارتباط با ما: @www_IAAS_ir نشر مطالب با ذکر منبع و یا آی دی کانال بلامانع است.
@iranastronomy
#رسانه_ایرنا
آخرین ماه تابستان در انتظار مجموعهای از پدیدههای جذاب آسمانی
شهریورماه امسال، رویدادهای متعدد و متنوع نجومی را از جمله ظهور ماه سیاه، همنشینی ماه با سیارههای بهرام، ناهید، کیوان، هرمزد و خوشه ستارهای پروین و کندوی عسل، ماهگرفتگی کامل و خورشیدگرفتگی جزئی پیش رو خواهد داشت.
گروه علمی خبرگزاری ایرنا برای اطلاع بیشتر از جزییات رخدادهای نجومی شهریورماه ۱۴۰۴، مصاحبهای با رییس انجمن نجوم آماتوری ایران ترتیب داده است که شما را از جزئیات بیشتر این رویدادهای نجومی آگاه میکند...
برای آشنایی کامل با این رویدادهای نجومی به وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4389/040602/
و یا سرویس علمی خبرگزاری ایرنا:👇
https://www.irna.ir/news/85919771/
مراجعه نمایید.
#حقایق_شگفتانگیز
۹ واقعیت عجیب دربارهٔ فضا که شما را مات و مبهوت میکنند
وقتی صحبت از موضوعات عجیب و غریب به میان میآید، تقریباً همه چیز در مورد فضا شگفتانگیز است؛ از رفتار عجیب سیاهچالهها گرفته تا فضای بیکران جهان ما... همگی میتوانند برایتان جالب باشند.
در اینجا ۹ حقیقت عجیب درباره زمین، مهر تابان، منظومه خورشیدی و کائنات ما آورده شده است که شما را در جایتان میخکوب خواهد کرد...
۳. اگر میتونستیم صدای خورشید رو بشنویم، بسیار مهیب بود !
امواج صوتی نمیتونن از خلاء عبور کنن و در حالیکه ممکنه این نکته جذاب بنظر برسه که اگه ممکن بود که نه تنها جهان اطراف خود را ببینیم، بلکه میتونستیم اون رو بشنویم؛ اما بیشترین چیزی که میشنیدیم، فریاد مهیب خورشید بود که به گوش میرسید.
زیرا اگر امواج صوتی میتونستن در فضا حرکت کنن، ما غرش خورشید را میشنیدیم، که با صدایی حدود ۱۰۰ دسیبل به گوش ما میکوبید؛ این صدا مثل ایستادن در کنار آبشار نیاگارا در تمام طول روز هست!
البته در اون شرایط؛ با فرا رسیدن شب و دور شدن از خورشید، کمی آرامش و سکوت بدست میآوردیم.
پس ما خیلی خوشبختیم که صدا در فضا منتقل نمیشه.
@iranastronomy
#حقایق_شگفتانگیز
۹ واقعیت عجیب دربارهٔ فضا که شما را مات و مبهوت میکنند
وقتی صحبت از موضوعات عجیب و غریب به میان میآید، تقریباً همه چیز در مورد فضا شگفتانگیز است؛ از رفتار عجیب سیاهچالهها گرفته تا فضای بیکران جهان ما... همگی میتوانند برایتان جالب باشند.
در اینجا ۹ حقیقت عجیب درباره زمین، مهر تابان، منظومه خورشیدی و کائنات ما آورده شده است که شما را در جایتان میخکوب خواهد کرد...
۲. تمام سیارات منظومهخورشیدی میتوانند بین زمین و ماه جا بگیرند !
فاصله بین اجرام آسمانی در فضا بسیار زیاد است؛ بعنوان مثال، اگر سیارات منظومه ما را در نظر بگیرید، میتوان آنها را بین زمین و ماه قرار داد.
کمترین فاصله ماه در مدار بیضوی با زمین، ۳۵۶۰۰۰ کیلومتر و بیشترین فاصله آن با زمین ۴۰۶۰۰۰ کیلومتر میباشد.
اگر تمام سیارات منظومهمان را بصورت قطب به قطب قرار دهیم، تا حلقههای سیاره کیوان مزاحمتی در این قرارگیری ایجاد نکند؛ در زمان اوج زمینی ماه میتوان تمامی سیارات را بین کره زمین و ماه جا داد.
در ضمن پلوتو را هم در نظر نمیگیریم، زیرا علیرغم آنچه در کودکی آموختهاید، این جرم دیگر جزو خانواده سیارات نیست.
@iranastronomy
#حقایق_شگفتانگیز
۹ واقعیت شگفتانگیز دربارهٔ فضا که شما را مات و مبهوت میکنند
وقتی صحبت از موضوعات عجیب و غریب به میان میآید، تقریباً همه چیز در مورد فضا شگفتانگیز است؛ از رفتار عجیب سیاهچالهها گرفته تا فضای بیکران جهان ما... همگی میتوانند برایتان جالب باشند.
در اینجا ۹ حقیقت عجیب درباره زمین، مهر تابان، منظومه خورشیدی و کائنات ما آورده شده است که شما را در جایتان میخکوب خواهد کرد...
۱. ممکن است فسیلهای دایناسور روی ماه باشند !
هنگامی که حدود ۶۵ میلیون سال پیش، یک سیارک و یا سنگ عظیم آسمانی به زمین برخورد کرد، باعث انقراض دسته جمعی و پایان عصر دایناسورها شد؛ اما پیش از آن، نسلهای بسیاری از دایناسورها (بیش از ۲۰۰ میلیون سال) قبل مرده و استخوانهای آنها و فسیلهایشان در سنگها جا گرفته بود.
برخورد سیارک مورد اشاره آنچنان شدید بود که تعدادی از این سنگها همراه با فسیل دایناسورها به فضا پرتاب شده و ممکن است برخی از این سنگها روی ماه فرود آمده باشند.
پس این احتمال وجود دارد که فسیل دایناسورها بر روی ماه نیز وجود داشته باشد!
@iranastronomy
#استارلینک
ارسال ۲۸ ماهواره دیگر استارلینک به فضا
ساعت ۱۵:۵۹ عصر امروز پنجشنبه ۲۳ امرداد بوقت کشورمان، شرکت SpaceX با راکت فالکون ۹ پرتابی را از فلوریدا انجام داد که طی آن ۲۸ ماهواره استارلینک به اطراف زمین ارسال شدند.
موشک SpaceX امروز از سایت پرتاب Launch Complex 40 در پایگاه فضایی کیپکاناورال برخاست و حدود یک ساعت و چهار دقیقه پس از پرتاب، تقویتکنندههای اینترنت باند پهن موسوم به گروه ۲۰-۱۰ در مدار پایین زمین مستقر شدند.
مرحله اول راکت فالکون ۹ (Booster 1085) پس از پرتاب، با روشن کردن یکی از ۹ موتور Merlin خود، روی پلتفرم دریایی با موفقیت فرود آمد؛ این پرتاب، دهمین پرواز تقویتکننده ۱۰۸۵ بود. همچنین این پرتاب دومین مأموریت استارلینک طی ۱۲ ساعت بود و اکنون شرکت SpaceX بیش از ۸،۱۰۰ ماهواره فعال استارلینک در مدار زمین دارد!
پرتاب امروز، نود و نهمین ماموریت فالکون ۹ در سال ۲۰۲۵ بود و مجموعا پانصد و هفدهمین مأموریت این خانواده از راکتها، از سال ۲۰۱۰ تاکنون محسوب میشود. همچنین این پرتاب، چهارصد و پنجاه و سومین استفاده مجدد از مرحله اول راکت و چهارصد و هشتاد و هشتمین فرود موفق آن بود.
@iranastronomy
#هدف_پلوتو
ماموریت جدید به پلوتو و امکان کشف اقیانوس پنهان در این سیاره کوتوله
وقتی فضاپیمای افقهای نو (New Horizons) در سال ۲۰۱۵ از کنار پلوتو عبور کرد، دنیای شگفتانگیزی از یخ و مه را آشکار نمود که توسط فرآیندهای زمینشناختی شکل گرفته و این موضوع حاکی از آن بود که احتمالاً یک اقیانوس زیرسطحی در این جرم کوتوله نقش ایفا کرده و اکنون این حجم عظیم دادههای علمی، محققان را به کاوش برخی از اسرار این جهان کوچک، ده سال پس از عبور آن فضاپیما از کنار پلوتو واداشته است.
محققان دانشگاه آکسفورد ماموریت جدیدی طراحی کردهاند تا برخی از رازهای پلوتو را برای همیشه روشن کنند؛ ولی هنوز از سوی نهادهای رسمی تأیید یا تأمین بودجه نشده است.
مأموریت پرسیفونه (Persephone) قصد دارد بیش از سه سال در مدار پلوتو باقی بماند و امکان مشاهده و تصویربرداری نزدیک و گستردهتری را فراهم کند.
پلوتو خدای جهان زیرین و همسر او در اساطیر یونانی، پرسیفونه ملکه جهان زیرین میباشد. پژوهشگران این نام را هم بدلیل ارتباط اسطورهای و هم بعنوان تجلیل از تیم متنوع این ماموریت، خصوصاً زنان که در نقشهای کلیدی آن حضور دارند، برگزیدهاند.
@iranastronomy
#میانستارهای
از جرم بینستارهای 3I/ATLAS چه میدانید؟ (۲)
بخار و غبار از سمت گرمشده هسته گسیل میشوند و حتی نواری از گرد و غبار در پیرامون آن شکل گرفته و دقیقاً رفتاری مشابه دنبالهدارهای شناختهشده دارد. نرخ آزادسازی گرد و غبار نیز مطابق با دنبالهدارهایی است که در فاصله حدود ۴۸۰ میلیون کیلومتری از خورشید مشاهده شدهاند.
دنبالهدار ATLAS با سرعتی حدود ۲۱۰٬۰۰۰ کیلومتر بر ساعت در منظومه ما حرکت میکند که سریعترین شتاب ثبتشده برای جرم وارده به منظومه خورشیدی ما میباشد.
مشاهدات متعدد نشان میدهند که این جرم حاوی مقادیر زیادی یخ آب بصورت دانههای یخزده و هم به شکل بخار آب است. دادههای طیفی از تلسکوپهای Gemini South و تلسکوپ فروسرخ (IRTF) ناسا این مورد را تأیید کردهاند. همچنین بررسیها نشان میدهند ترکیب گرد و غبار مشابه سیارکهای نوع D، یعنی غنی از ترکیبات آلی و سیلیکات و مواد کربناتی همراه با مقادیر قابلتوجه یخ آب است.
دنبالهدار 3I/ATLAS به احتمال زیاد از دیسک ضخیم کهکشانی راهشیری منشا گرفته که منطقهای از ستارگان بسیار قدیمی است؛ این یعنی قدمت آن ممکن است بیش از ۷ میلیارد سال و حتی قدیمیتر از منظومه خورشیدی ما باشد!
این جرم در اواخر اکتبر امسال (اوایل آبان ۱۴۰۴) به نزدیکترین فاصلهاش از خورشید خواهد رسید (در نزدیکی مدار سیاره بهرام)، سپس به آرامی از نزدیکی ما عبور کرده و دوباره به فضای بینستارهای بازخواهد گشت.
در زمان حضیض، حداقل فاصلهاش از زمین بیش از ۱.۵ واحد نجومی یا حدود ۲۴۰ میلیون کیلومتر خواهد بود؛ یعنی خطری برای کره زمین و ساکنان آن ندارد.
دیدن جرم میانستارهای، فرصتی بسیار نادر برای دانشمندان فراهم میکند تا ترکیبات و ساختارهایی را ببینند که در منظومههای ستارهای دیگر شکل گرفتهاند. این مطالعه میتواند اطلاعاتی درباره نحوه شکلگیری سیارات و سیستمهای ستارهای در دیگر نقاط کهکشان فراهم آورد.
@iranastronomy
#آلودگی_نوری
افزایش آلودگی نوری سالانه ۱۰ درصدی در جهان
تلسکوپهای فضایی هابل و جیمز وب تصاویری بدون آلودگی نوری ارائه میدهند، اما ساخت و نگهداری آنها بسیار گران است؛ از سوی دیگر تلسکوپهای زمینی همچنان برای اکتشاف نجومی ضروری هستند.
رصدخانه Rubin شیلی با آینه ۲۸ فوتی و دوربین سهگیگاپیکسلی، وظیفه بررسی ۲٫۶ میلیارد کهکشان را دارد و هر نور پراکنده از جادهها یا بیلبوردها ممکن است موجب کاهش کیفیت مشاهدات شود.
چراغهای LED ضمن کارآیی بالا، باعث افزایش قابلتوجه آلودگی نوری هستند.
بسیاری از رصدخانههای معروف زمانی در مناطقی کوهستانی و دورافتاده ساخته شدند. رصدخانههای Mt. Wilson و Kitt Peak زمانی در مکانهای خیلی دور ساخته شدند، ولی اکنون به دلیل رشد شهرها، دچار آلودگی نوری شدهاند!
پروژه صنعتی نزدیک رصدخانه ESO در صحرای آتاکاما شیلی، با اینکه طبق مقررات روشنایی عمل میکند، ممکن است آسمان تاریک اطراف را روشن و توانایی تشخیص اجرام کمنور را کاهش دهد.
امروزه حدود ۸۰٪ جمعیت جهان قادر نیستند شکوه راهشیری را در شب ببینند؛ در حالیکه آسمان تاریک شب، میراثی است که همه انسانها باید از آن لذت ببرند.
@iranastronomy
@iranastronomy
#بارش_شهابی
آذرگویهای تماشایی بارش شهابی پِرساووشی امسال زیر نور ماه رنگ میبازند
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران اعلام کرد: اوج بارش شهابی پِرساووشی، شبانگاه سهشنبه ۲۱ امرداد ۱۴۰۴ است و در حالی این بارش شهابی رخ میدهد که درخشش ۸۴ درصدی ماه در آسمان شب، مشاهده کامل این پدیده زیبا را برای رصدگران دشوار خواهد کرد.
مهندس مسعود عتیقی در گفتگو با ایسنا، با اشاره به رخداد نجومی بارش شهابی پِرساووشی، گفت: یکی از مشهورترین بارشهای شهابی سالانه، بارش شهابی پِرساووشی است که سهشنبه ۲۱ امرداد ۱۴۰۴ به اوج میرسد.
مدیر انجمن نجوم آماتوری، دنبالهدار سوئیف تاتل/۱۰۹P را عامل این بارش جذاب عنوان کرد و گفت: نور کوژ ماه کاهنده تا حدود زیادی مزاحم رصد شهابهای این بارش، بویژه شهابهای کم نور است.
شرح تصویر: عکس آرشیوی از یک آذرگوی بارش پِرساووشی سال ۱۳۹۸ در میان رد ستارگان دور قطبی - عکاس آقای هادی مصطفوی، آذربایجان غربی، شهرستان بوکان
شرح کامل این رویداد نجومی را در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4369/040514/
و یا در سرویس علمی خبرگزاری ایسنا:👇
https://www.isna.ir/news/1404050401910/
دنبال نمایید.
#ستاره_جانسخت
ستارهای که از حمله سیاهچاله نجات یافت !
باورش سخت است که یک ستاره بتواند در برابر سیاهچالهای عظیم دوام بیاورد؛ اما اخترشناسان ستارهای را رصد کردهاند که ظاهراً در مبارزه با یکی از این غولها زنده مانده است!
در سال ۲۰۲۲ انفجاری در مرکز یک کهکشان در فاصله حدود ۴۰۸ میلیون سال نوری از زمین شناسایی شد، که به نام AT 2022dbl نامگذاری شد، این یک رخداد آشفتگی کشندی (Tidal Disruption Event یا TDE) بود؛ زمانیکه ستارهای بیش از حد به یک سیاهچاله فوقپرجرم نزدیک شده و تکهتکه میشود.
۲ سال بعد، انفجاری تقریباً مشابه از همان نقطه دیده شد. اخترشناسان بتازگی اعلام کردند که این نخستین مورد تأییدشدهای است که یک ستاره پس از مواجهه با TDE زنده مانده و بار دیگر با تاخیر حدود ۷۱۱ روزه باز میگردد.
شبیهسازیها نشان میدهند که این ستاره در مدار بیضوی با دوره حدود ۷۰۰ روز بدور سیاهچاله میچرخد.
اگر این ستاره پس از دومین عبور زنده مانده باشد، انتظار میرود انفجار سومی حدود دو سال پس از آن یعنی اواسط فروردین ۱۴۰۵ رخ دهد و در صورت وقوع، این خبر آن را تائید میکند که رویداد دوم هم جزئی بوده است.
@iranastronomy
#پرتاب_ناکام
سقوط اولین موشک استرالیایی
دیروز چهارشنبه ۸ امرداد، یک لحظه تاریخی برای استرالیا بود، چرا که ساعت ۸:۳۵صبح بوقت محلی (۲:۰۵بامداد بوقت ایران)، راکت Eris شرکت خصوصی فضایی Gilmour Space از پایگاه فضایی Bowen در کوئینزلند، به پرواز درآمد، اما ۱۴ ثانیه پس از پرتاب، این موشک ۲۵متری با قابلیت حمل ۲۱۵کیلوگرم بار، از مسیر خارج شد و سقوط کرد. (ویدئو بالا)
بخشی از اهداف این ماموریت، مانند روشن شدن ۴موتور هیبریدی و جدا شدن از سکوی پرتاب، انجام شد. این نخستین تلاش پرتاب مداری کامل از خاک استرالیاست، که ۲۳ثانیه برای روشن کردن موتورها و ۱۴ثانیه پرواز صرف شد.
تیم Gilmour Space از این نتیجه بعنوان موفقیت آزمایشی یاد کردند. این پرتاب پس از ماهها تأخیر بدلیل مشکلات فنی و شرایط آبوهوا انجام گردید.
موسس شرکت Adam Gilmour خاطرنشان کرد که دادههای اولیه جمعآوریشده در این پرتاب، برای بهبود عملکرد قابل اطمینان در پرتابهای آینده بسیار ارزشمند بوده و خوشحال است که راکت از سکوی پرتاب خارج و آسیبی به زیرساختها وارد نیامد.
این شرکت فضایی ۱۰سال سابقه، قصد دارد پرواز آزمایشی دوم را تا ۶ ماه آینده اجرا کند.
@iranastronomy
#تولدی_دیگر
مشاهده تولد یک منظومه خورشیدی برای اولینبار ! (۲)
در منظومه خودمان، قدیمیترین مواد جامد، در شهابسنگهای اولیه بودهاند که با گذشت زمان به سنگهای سیارهای تبدیل شدهاند و هسته سیاراتی چون زمین را ساختهاند.
با ترکیب دادهها، مشخص شد سیگنالهای شیمیایی از منطقهای در صفحه پیرامون ستاره ساطع میشوند که مشابه مدار کمربند سیارکی در منظومه ما، بین بهرام و برجیس است.
این مشاهده نشان میدهد که HOPS‑315 میتواند مانند یک مدل برای درک چگونگی شکلگیری منظومه ما مورد مطالعه قرار گیرد.
شناسایی این مواد با تلسکوپ فضایی جیمز وِب (JWST) انجام شده؛ سپس برای بررسی دقیقتر، گروه تحقیقاتی از آرایه میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما شیلی (ALMA) استفاده کردهاند.
این یافته دریچهای نو به گذشته منظومه خورشیدی ما میباشد و کمک بزرگی به درک دانشمندان از چگونگی شکلگیری سیارات مشابه زمین مینماید.
شرح تصویر: موقعیت ستاره HOPS-315 در آسمان و در جهت صورت فلکی مشهور شکارچی (جبّار) که با یک دایره قرمز مشخص شده است. اعتبار تصویر از IAU/Sky & Telescope /ESO
@iranastronomy
@iranastronomy
#اطلاع_رسانی
آغاز ثبتنام نهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان
بنا به اعلام سرکار خانم کلاهی دبیر کمیته رسانه و ترویج علم جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان ثبتنام نهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان از اول مردادماه آغاز شده است.
این جشنواره با هدف شناسایی، حمایت و توانمندسازی ایدهپردازان، پژوهشگران و صاحبان کسبوکارهای نوپا در حوزه علوم پایه برگزار میشود.
محورهای اصلی جشنواره:
شیمی، فیزیک، علوم زیستی، زمینشناسی، ریاضی و علوم کامپیوتر( هوش مصنوعی)
رویکرد ویژه امسال: هوشمندسازی معدن و صنایع معدنی
مزایای شرکت در جشنواره:
- دریافت اعتبار حمایتی برای تجاریسازی طرحها
- بهرهمندی از فرصتهای آموزشی، ترویجی و رسانهای
- ارتباط با شتابدهندهها، سرمایهگذاران و مراکز نوآوری
جهت ثبتنام و کسب اطلاعات بیشتر به وبسایت رسمی جشنواره مراجعه فرمایید
🔸وبگاه جشنواره:👇
www.ysf-persia.com
#کشف_سیارک
عبور یک سیارک از کنار کره زمین، بدون هیچگونه خطر !
اخترشناسان هفته گذشته و در شبانگاه ۲۸ تیرماه امسال با استفاده از تلسکوپ ۲۰ اینچی (نیممتری) سایت ATLAS واقع در شیلی، سیارک جدیدی به نام سیارک ۲۰۲۵ OS کشف کردند.
این جرم فضایی ظرف چند ساعت قبلتر و حوالی ساعت ۲۳:۲۰ (به وقت شرقی امریکا) جمعه ۲۷ تیرماه، به نزدیکترین فاصله از زمین رسید و بی خطر از کنار زمین عبور کرد.
در هنگام عبور از نزدیکی زمین، فاصله این جرم تنها حدود ۴۰۷۸ کیلومتر، یعنی چیزی کمتر از نصف قطر کره زمین بود. این سیارک با سرعت تقریبی ۴۵۷۲۰ کیلومتر در ساعت (معادل ۱۲.۷ کیلومتر بر ثانیه) نسبت به زمین حرکت میکرد.
قطر سیارک ۲۰۲۵ OS حدود ۲٫۷ الی ۶ متر برآورد شده و طبق دادههای بخش JPL ناسا، در لحظه نزدیکترین عبور از کنار کره زمین، سیارک مورد اشاره از جنوبشرقی استرالیا عبور کرده است.
البته این سیارک بسیار کوچکتر از سطحی میباشد که بتواند تهدیدی برای کره خاکی ما محسوب شود و اگر وارد جو زمین میشد، بطور کامل متلاشی شده و صرفاً درخشش نمایشی از برخورد یک شهابسنگ با جو زمین را در آسمان ایجاد مینمود و خطری برای کره زمین نداشت.
@iranastronomy
روزهای سخت، امیدهای روشن (۳)
ادامه...
در دهه ۹۰، پیشنهاد و تصویب ۱۳ شهریور بعنوان "روز ملی نجوم"، همزمان با سالروز بزرگداشت دانشمند بزرگ ابوریحان بیرونی؛ یکی دیگر از گامهای ماندگار این انجمن بود. این دستاورد ملی، حاصل تلاش با عشق و بیوقفه کارشناسان و اعضای ما میباشد که سرمایههای با ارزش امروز نجوم کشور بشمار میروند.
و حالا در آغازین سالهای قرن ۱۵ خورشیدی، با نگاهی به آینده، فعالان این انجمن طرحی دیگر را پیشنهاد دادهاند: تمنا (تجهیز مراکز نجومی ایران).
گرچه این طرح در وضعیت فعلی کشور هنوز به بار ننشسته، اما در نگاه افراد آیندهنگر، گامی اساسی برای حمایت و توانمندسازی گروههای نجومی علاقمند به فعالیت است؛ حرکتی که میتواند عدالت آموزشی و افقهای تازهای برای شیفتگان این علم در کشور بگشاید.
امیدواریم با فراهم شدن شرایط بهتر در میهنمان، بتوانیم از این ربع قرن تجربه پربار؛ پلی برای تلاشهای گستردهتر، چه در داخل و چه در عرصه بینالمللی بسازیم.
آسمانتان همیشه صاف و دلهایتان پرستاره
@iranastronomy
#افتخارآفرینان
تیم المپیاد نجوم ایران برای دومین سال متوالی بر قلههای افتخار
امسال تیم ملی کشورمان در المپیاد نجوم و اخترفیزیک IOAA 2025 برای دومین سال پیاپی موفق به کسب ۵ مدال طلا و جایگاه نخست در بین کشورهای شرکت کننده شد.
این مسابقات از بازه بیستم الی سیام امردادماه جاری، به میزبانی کشور هند در شهر بمبئی برگزار گردید، در این مسابقات آقایان دکتر حسین حقی، محمدحسین قاسمپور، آرمان وثیقزاده و امیرحسین موسوی به عنوان هیئت سرپرستی همراه تیم حضور داشتند.
در این رقابت علمی، دانشپژوهان حسین سلطانی، هیربد فودازی، حسین معصومی، ارشیا میرشمسی کاخکی و علی نادری لردجانی موفق به کسب نشان طلا شدند.
بعد از ایران کشورهای انگلیس، هند (میزبان مسابقات)، رومانی، سنگاپور، آمریکا، چین، ژاپن، آلمان در جایگاههای بعدی قرار گرفتند.
انجمن نجوم آماتوری ایران کسب رتبه اول جهانی را در این رقابت بینالمللی، برای دومین سال متوالی و افتخارآفرینی دانشآموزان پر تلاش ایران در IOAA 2025 را به این دانشپژوهان عزیز، اساتید پرتلاش آنها، خانوادههاى گرامیشان و همچنین به جامعه علمى و منجمان آماتور كشور تبريك عرض مینماید.
@iranastronomy
#ماه_نو
ماه سیاه چیست؟
۹:۳۶صبح شنبه اول شهریور ۱۴۰۴ زمان رسیدن ماه به وضعیت "ماه نو" است؛ در این زمان، ماه در صورت فلکی شیر (نماد انجمن نجوم آماتوری ایران) قرار گرفته و یک درجه بالاتر از مهر تابان قرار دارد. (تصویر بالا)
ماه نو بامداد شنبه که بنام ماه سیاه (Black Moon) شناخته میشود؛ برخلاف نامش، در واقع یک پدیده رصدی نیست و ماه بین زمین و خورشید بوده و سمت تاریک آن رو به زمین میباشد.
در حقیقت واژه «ماه سیاه» و یا «ماه سیاه فصلی» یک پدیده نجومی نیست، بلکه به حالت نادری از وقوع سومین ماه نو در یک فصل که دارای چهار ماه نو است، میگویند.
در تابستان امسال شاهد چهار ماه نو هستیم؛ این اتفاق نادر حدود هر ۳۳ ماه یکبار رخ میدهد و آخرین ماه سیاه فصلی جمعه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ اتفاق افتاد.
البته یک تعریف دیگر از ماه سیاه وجود دارد که به دومین ماه نو در یک ماه تقویمی اشاره میکند، که طبق این تعریف، ماه سیاه بعدی سهشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۶ خواهد بود.
بر این اساس شامگاه یکشنبه ۲ شهریور امسال، تا حدود ۴۰دقیقه پس از غروب خورشید اگر بسمت افق غرب نگاه کنید؛ میتوانید هلال نقرهای و زیبای کمان ابروی آسمانی را ببینید.
@iranastronomy
@iranastronomy
#مقاله
آیا قوانین طبیعی جهانشمول هستند؟
مقالات متعدد جناب دکتر بلوری، فارغالتحصیل دانشگاه برلین تا کنون در وبگاه انجمن نجوم آماتوری ایران منتشر گردیده؛ حال مقاله دیگری از ایشان با عنوان " آیا قوانین طبیعی جهانشمول هستند؟ " بر روی وبگاه انجمن قرار دارد که امیدواریم مورد استفاده علاقمندان قرار گیرد.
دکتر حسن بلوری متولد زنجان، فارغالتحصیل دبیرستان مروی تهران؛ فوق لیسانس فیزیک، فوق لیسانس تعلیم ریاضی و فیزیک، تدریس بخشهای مختلف فیزیک و ریاضیات و علوم فنی در موسسات آموزش عالی برلین طی بیش از دو دهه، ارائه مقالات و سخنرانیهای علمی، فعالیت در فیزیک کوانتومی در راستای مسئله وحدت نیروهای پایهای در جهان فیزیک، عضو انجمن فیزیک آلمان و...
چکیده:
جهانِ هستی عینیت دارد. عینیت میباید هم قابل تشریح و هم دارای بیان علمی باشد.
در حال حاضر جهان هستی (گیتی، کیهان) با قوانینی که عمدتا از محدوده کره زمین (منظومه شمسی) بدست آمدهاند توصیف میشود.
در این مقاله میخواهم با توضیح مسائلی که بهنظر جهانشمول بودن قوانین طبیعی را زیر سؤال میبرند؛ بپردازم.
متن کامل این مقاله:👇
https://iaas.ir/news/4381/040526/
#رخدادنجومی
دیدار ماه با خوشه ستارهای پروین را از دست ندهید
ماه در شبانگاه فردا شنبه ۲۵ و بامداد یکشنبه ۲۶ امرداد، در نزدیکی خوشه باز ستارهای پروین (ثریا - Pleiades) قرار دارد و حتی سیاره سرد و گازی اورانوس نیز بصورت نقطه کوچک آبیرنگ، در کمتر از ۵ درجهای و سمت راست آن قرار داشته، ولی با چشم قابل تشخیص نیست. (تصویر بالا)
اگر پس از ساعت ۲۳ شبانگاه شنبه ۲۵ امرداد به افق شرق نگاه کنید، ماه تربیع آخر، تقریباً ۵ درجهای خوشه پروین و پایینتر از آن طلوع خواهد کرد.
این خوشه باز ستارهای که به آن هفت خواهران نیز گفته میشود، با چشم غیرمسلح مثل یک لکه مهآلود کمنور دیده شده و ممکن است در نور ماه کمی دشوار دیده شود. اگر دیدن این خوشه برایتان سخت است، روش دید جانبی را امتحان کنید؛ یعنی اندکی بسمت کنار خوشه نگاه کنید تا بهتر دیده شود.
با استفاده از یک دوربین دوچشمی میتوانید ۷ ستاره درخشانتر خوشه پروین و همچنین دهانههای بزرگ برخوردی ماه را ببینید. یک تلسکوپ هشت اینچ نمای بسیار شگفتانگیزی از جمعیت ستارهای آبی-سفید خوشه M45 و ابرهای نازک غبار بینستارهای و سیاره اورانوس را بهنمایش میگذارد.
@iranastronomy
#کشف_ناشناخته
جرم فضایی قدرتمندی که در هیچ دستهبندی شناختهشدهای جا نمیگیرد !
در کهکشان نسبتاً نزدیک NGC 4945، یک جرم فضایی عجیب و قدرتمند شناسایی شده که بنظر میرسد در هیچیک از دستههای شناختهشده اخترفیزیکی جا نگیرد.
این جرم در فاصله ۱۱ میلیون سال نوری از ما، Punctum نامیده شده و توسط تیمی از دانشگاه Diego Portales شیلی، با استفاده از تلسکوپ ALMA کشف شده است.
در مقایسه با دیگر منابع ستارهای، Punctum بین ۱۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ برابر درخشندهتر از مگنتارهای معمولی، حدود ۱۰۰ برابر روشنتر از میکروکوازارها، و حتی ۱۰ تا ۱۰۰ برابر درخشندهتر از تقریباً همه بقایای اَبَرنواختری شناختهشده است!
نور این جرم کاملاً پولاریزه و دارای میدان مغناطیسی منظم و فشردهای است.
این احتمال وجود دارد که Punctum نماینده دستهای از پدیدههای اخترفیزیکی است که تا پیش از این، شواهدی از وجود آن نداشتیم.
تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) میتواند در این زمینه بسیار کمککننده باشد؛ مشاهده آن در نور فروسرخ میتواند مشخص کند آیا تابش Punctum صرفاً بخاطر تابش سینکروترون است، یا عناصر دیگری نظیر گردوغبار یا خطوط نشری نیز نقش دارند.
@iranastronomy
#مقالات_تقلبی
آیا دانش اخترشناسی از تقلب علمی سازمانیافته در امان است؟
دانشگاه Northwestern طی گزارشی هشدار داده: از آنجا که نجوم و فضا بعنوان اولویت اقتصادی مهمی مطرح است و بسیاری از کشورها تحقیقات فضایی را گسترش میدهند؛ صنعت تقلب در نشر علمی به این حوزهها میتواند نفوذ کند.
این گزارش نشان میدهد که نشر تقلبی علمی در حال پیشی گرفتن از نشریات معتبر است و اگر اقدامی صورت نگیرد، این امر میتواند مراجع علمی را آلوده و حتی دادههای ساختگی در آموزش هوش مصنوعی بکار روند.
در موارد تاسفبارتر، مجرمان با نفوذ در یک مجله قانونی و رشوه دادن، مقالات تقلبی و یا سرقت علمی و حتی فرآیند داوری تقلبی را با دریافت مبالغ هنگفت وارد چرخه انتشار میکنند.
برای مقابله با این تهدید، توصیه میشود که دقت در فرآیندهای سردبیری نشریات افزایش یابد، روشهای هوشمندانهتری برای تشخیص مقالات تقلبی ایجاد گردد.
افزون بر این هوش مصنوعی میتواند بمنظور تولید سریعتر تقلب مورد استفاده قرار گیرد و این مقالات ساختگی در صورت انتشار میتوانند برای آموزش نسلهای بعدی هوش مصنوعی استفاده شوند، که این خود منجر به نتایج نادرست میشود.
@iranastronomy
#میانستارهای
از جرم بینستارهای 3I/ATLAS چه میدانید؟ (۱)
تلسکوپ فضایی هابل به تازگی تصویری بسیار باکیفیت از جرمی به نام 3I/ATLAS ثبت کرده است. در این تصویر، کُما یا هاله غبار اطراف هسته یخی و درخشان این دنبالهدار دیده میشود.
در ابتدا، قطر هسته این جرم حدود ۲۰ کیلومتر تخمین زده شد. سپس بر پایه دادههای رصدخانه Vera C. Rubin در شیلی، این عدد به حدود ۱۰ کیلومتر کاهش یافت. مطالعات جدیدتر هابل، برآورد را حتی کمتر کرد: اندازه هسته اکنون ۵.۶ کیلومتر است و احتمالاً ممکن است به ۳۲۰ متر هم برسد!
شرح تصویر: سمت چپ دنبالهدار 3I/ATLAS در یک میدان ستارهای متراکم که توسط تلسکوپ شمالی Gemini در هاوایی دیده شده، میگذرد. رنگها دارای ۳ فیلتر سرخ، سبز و آبی هستند.
در سمت راست، قسمت داخلی گیسوی فشرده دنبالهدار، یا ابری از گاز و غبار را نشان میدهد که هسته یخی آن را احاطه کرده است. NOIRLab این تصویر جدید را طی روزهای گذشته منتشر کرد. اعتبار تصویر از رصدخانه بینالمللی جمینی/ NOIRLab/ NSF/ AURA/ K. Meech (IfA/U. Hawaii)
پردازش تصویر: Jen Miller و مهدی زمانی (NSF NOIRLab)
@iranastronomy
#مریخنورد
۱۳ سال حضور در سطح سیاره سرخ
مریخنورد کنجکاوی ناسا (Curiosity) که در سال ۲۰۱۲ در دهانه Gale سیاره سرخ بهرام فرود آمد، بیش از ۳۵ کیلومتر را پیموده، لایههای سنگی را بررسی کرده، خاک بهرام را تحلیل نموده و اسرار گذشته مریخی را آشکار ساخته است؛ که از جمله به شواهدی مبنی بر وجود آب مایع، جو ضخیمتر و شرایطی که شاید امکان حیات میکروبی را فراهم کند، میتوان اشاره کرد.
با گذر زمان و فرسودگیهایی مانند آسیب دیدن چرخها و بروز نقصهای مکانیکی؛ مهندسان با ابتکاراتی همچون رفع مشکل از راه دور و استفاده از برخی ترفندها، همچنان این خودرو را فعال نگه داشتهاند.
اکنون با ارتقا نرمافزاری، Curiosity قابلیتهای بیشتری یافته است؛ بطوریکه میتواند چند کار را همزمان انجام دهد و زمانیکه وظایف روزانهاش تمام میشود، بصورت خودکار وارد حالت خواب شود. این قابلیت کمک میکند انرژی مصرفی از منابع هستهای رو به کاهش آن، حفظ و طول عمر مأموریت افزایش یابد.
منابع انرژی مریخنورد کنجکاوی محدود، اما مهندسان برای کاهش زمان اجرای برنامههای روزانه، کارهایی مانند حرکت، گرفتن عکس و ارسال داده را با هم ترکیب کردهاند.
@iranastronomy
#امواج_مزاحم
استارلینک رادیواخترشناسی را نیز مختل میکند
ماهوارههای استارلینک شرکت SpaceX منبع عمدهای از انتشار امواج هستند که مطالعات ستارهشناسی رادیویی را دچار اختلال میکنند.
این ماهوارهها امواجی را نشت میدهند که توان آنها بسیار بیشتر از سیگنالهای ضعیف اجرام آسمانی است و به همین دلیل پیشبینی یا فیلتر آنها بسیار دشوار بوده و در بعضی دادهها، تا ۳۰٪ تصاویر دارای اختلال ناشی از حضور یک ماهواره استارلینک بودند!
بتازگی محققانی در استرالیا بزرگترین بررسی در مورد انتشارهای رادیویی ناخواسته از ماهوارهها را انجام دادند و طی حدود ۲۹ روز، حدود ۷۶ میلیون تصویر آسمان ضبط و تحلیل شد.
در نهایت ۱۱۲٬۵۳۴ مورد تشخیص مستقل مربوط به ۱۸۰۶ ماهواره استارلینک گزارش شد؛ این مشکل با افزایش تعداد ماهوارهها تشدید نیز میشود.
قوانین فعلی اتحادیه بینالمللی مخابرات ITU انتشارهای ارسالی عمدی را پوشش میدهند و انتشارهای ناخواسته ماهوارهها قانونگذاری نشدهاند!
اخترشناسان خواستار ارائه قوانین بینالمللی جدید برای مدیریت این انتشارها هستند تا اخترشناسی رادیویی نیز با پیشرفت تکنولوژی ماهوارهای بتواند پیش رود.
@iranastronomy
#سیاره_سرخ
خبر خوب در مورد یخچالهای مریخی
یافتههای جدید نشان میدهند که یخچالهای مریخی در سراسر سیاره سرخ، عمدتاً از یخ تشکیل شدهاند.
در دهههای گذشته، دانشمندان بیشتر یخچالهای مریخی را با لایهای از غبار پوشیده دیدهاند. پژوهشهای قبلی نشان دادهاند که این یخچالها یا شامل حدوداً ۳۰٪ یخ و عمدتاً سنگ هستند، یا یخچالهایی با پوششِ مخلوطی از سنگ و غبار هستند که بیش از ۸۰٪ یخ دارند.
برای روشن شدن وضیعت ترکیب این یخچالها، پژوهشگران ابزار رادار سطحی (SHARAD) بر روی مدارگرد شناسایی مریخی (MRO) را برای ۵ سایت مختلف بررسی کردند؛ آنها سرعت انتشار موج راداری و میزان بازتاب انرژی از آن را اندازه گرفتند تا نسبت سنگ به یخ مشخص گردد.
نتیجه این بود که همه سایتهای بررسیشده ترکیبی یکنواخت داشتند: حداقل ۸۰٪ یخ، زیر یک پوشش نازک خاک یا سنگ. این یخچالها احتمالاً میتوانند منابعی برای آینده بشر باشند. جالب اینکه ترکیب این یخچالها در نیمکرههای مختلف (شمال و جنوب بهرام) مشابه بود!
این یخ ممکن است نتیجه بارش برف باشد که منجر به شکلگیری یخچال شده؛ یا از خشکشدن مستقیم یخ بر روی سطح، شکل گرفته باشد.
@iranastronomy
#سیاره_عجیب
کشف سیارهای نوپا با یک مارپیچ عجیب به دور ستارهاش !
اخترشناسان ممکن است لحظات حیاتی شکلگیری یک سیاره تازه را بصورت واقعی ثبت کرده باشند، در حالیکه این سیاره هنوز در حال شکل دادن به یک الگوی پیچیده از گاز و غبار، اطراف ستاره جوانش است!
این کشف از طریق رصدهایی با استفاده از ابزار جدید ERIS تلسکوپ بسیار بزرگ VLT رصدخانه جنوبی اروپا ESO انجام شده، دانشمندان یک دیسک از گاز و غبار موسوم به دیسک پیشسیارهای (protoplanetary disk) با بازوهای مارپیچی برجسته را مشاهده کردهاند و نشانههای واضحی از یک سیاره در حال شکلگیری را در بخش داخلی این دیسک یافتهاند.
این اولین بار است که اخترشناسان سیارهای را درون یک دیسک مارپیچی شناسایی کردهاند.
این سیاره احتمالی در حال شکلگیری در اطراف ستاره HD 135344B مشاهده شد. طبق تخمین، این سیاره ۲برابر اندازه سیاره برجیس است و در فاصلهای مشابه مدار نپتون بدور خورشید، از ستاره خود قرار دارد.
پیش از این دیسک HD 135344B و بازوهای مارپیچی، با ابزار SPHERE تلسکوپ VLT شناسایی شده بودند؛ ولی هیچ مدرکی برای وجود یک سیاره عامل این ساختار یافت نشده بود.
@iranastronomy
#تولدی_دیگر
مشاهده تولد یک منظومه خورشیدی برای اولینبار ! (۱)
اخترشناسان بهتازگی لحظهای را شکار کردهاند که در آن سیارات در حال شکلگیری، به دور یک ستاره دوردست هستند. (تصویر بالا)
آنها پیدایش نخستین نشانههای مادهای که سیارات از آن ساخته میشوند را مشاهده کردهاند: مواد معدنی داغی که در صفحه اطراف HOPS‑315 تازه شروع به جامد شدن نمودهاند!
ستاره موردنظر HOPS‑315 نام دارد، یک ستاره نوزاد (حدود ۱۰۰,۰۰۰ تا ۲۰۰,۰۰۰ ساله!) که حدود ۱۳۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد. این ستاره در حال تبدیل شدن به ستارهای شبیه خورشید ما میباشد.
به گفته پژوهشگران این تحقیق، این برای اولینبار است که ما لحظهای را که آغاز شکلگیری سیاره اتفاق میافتد را در مرحله بسیار اولیه رشد شناسایی کردهایم و در حال تماشای منظومهای هستیم که شبیه آنچه که منظومه ما در آغاز شکلگیریاش بوده است!
ستارهشناسان اغلب صفحات گازی-غباری را پیرامون ستارههای در حال تشکیل مشاهده میکنند. این صفحات همان جایی هستند که سیارات شکل میگیرند. اگرچه پیشتر سیارات غولپیکر شبیه سیاره برجیس را مشاهده شدهاند.
@iranastronomy
#ادغام_عجیب
بزرگترین ادغام سیاهچاله تا به امروز
دانشمندان در یک همکاری بینالمللی موفق به ثبت ادغام بزرگترین سیاهچالههایی شدند که تاکنون دیده شدهاند. نتیجه این برخورد، یک سیاهچاله نهایی با جرم حدود ۲۲۵ برابر جرم خورشید بود!
پیش از این، رکورد بزرگترین ادغام مربوط به سال ۲۰۲۱، با سیاهچاله نهایی حدود ۱۴۰ برابر جرم خورشید بود؛ اما در اتفاق جدید، دو سیاهچاله اولیه با جرمی بالغ بر ۱۰۰ و ۱۴۰ برابر جرم خورشید ادغام شدند.
این سیاهچالهها در بازهای که به «شکاف جرم سیاهچاله» معروف است و بین حدود ۶۰ تا ۱۳۰ برابر جرم خورشید میباشد، قرار دارند؛ یعنی تولید سیاهچالههایی با این جرمها معمولاً امکانپذیر نیست.
علاوه بر جرم بسیار بالا، هر دو سیاهچاله اولیه با سرعت چرخشی تقریباً در حداکثر مقدار مجاز نظریه نسبیت عمومی اینشتین میچرخیدند. این ویژگی، تحلیل دادهها را بسیار پیچیدهتر کرده است.
این رویداد رکورد جدیدی برای ادغام سیاهچالهها ثبت کرده و نشان میدهد که ممکن است راههای دیگری برای شکلگیری سیاهچالههای سنگین وجود داشته باشد.
تحلیلهای دقیقتر و مدلهای جدید هنوز در دست مطالعهاند.
@iranastronomy
@iranastronomy
#رسانه_ایرنا
رویدادهای نجومی امردادماه را به نظاره بنشینید
رئیس انجمن نجوم آماتوری ایران در گفتوگو با خبرنگار گروه علم و آموزش ایرنا گفت: هر چند رخدادهای آسمان از جذابیت خاصی نه تنها بین آماتورهای ستارهشناسی بلکه بین عموم مردم برخوردار است، اما نمیتوانیم نسبت به رویدادهای زمینی که عامل گسترش علم و اخبار نجومی طی این سالها شده، بی توجه باشیم.
مسعود عتیقی در این گفتگو اظهار داشت: اکنون در اولین روز از ماه میانی فصل تابستان و در آستانه بیست و پنجمین سال فعالیت انجمن نجوم آماتوری ایران قرار داریم؛ شروع تلاشهایی که باعث ایجاد یک جو رقابتی برای انجام فعالیتهای متنوع نجومی در کشور شد و اخبار رویدادهای آسمان در فهرست پربازدیدترین خبرها در فضای مجازی و رسانهها شد.
۱۲ تا ۱۴ امردادماه جاری شاهد رخدادی هستیم که گاها در تلفیق با خرافه و به صورت اخبار زرد در فضای مجازی شاهد هستیم و آن قرار گرفتن کره ماه در زمینه صورت فلکی کژدم (عقرب) است که در نجوم قدیمه به آن "قمر در عقرب" میگفتند.
متن کامل در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4358/040502/
این گفتگو در ایرنا:👇
https://www.irna.ir/news/85895591/
روزهای سخت، امیدهای روشن (۲)
ادامه...
این انجمن که مزین به نام پرافتخار ایران است، پس از میانه دهه ۷۰ خورشیدی، به شکل مردمی و خودجوش آغاز به کار کرد و از نخستین روز امردادماه سال ۱۳۸۰، فعالیت رسمی و قانونمند خود را شروع نمود.
در این سالها، از دورههای متنوع آموزشی و برگزاری شبهای رصدی تا اجرای شامگاههای نجومی؛ طراحی و ساخت رصدخانهها، آسماننما و مراکز اخترشناسی، همه و همه تنها بخشی از تلاشهای گستردهای بودند که در مسیر ترویج علم، برای عموم مردم و بویژه نسل جوان، توسط این مرکز انجام گرفته است.
بیتردید ستارهشناسان آماتور و فعالان نجومی، هنوز خاطره شیرین "رونمایی از تمبرهای سال جهانی ستارهشناسی" توسط این انجمن در دهه ۸۰ خورشیدی را از یاد نبردهاند؛ گامی سمبلیک اما پرمعنا که فرهنگ و تمدن کهن اندیشمندان پاک ما را در کنار جامعه جهانی ستارهشناسی قرار داد.
ادامه دارد...
@iranastronomy