2875
سایت: http://iaas.ir صفحه اینستاگرام: https://instagram.com/iranastronomy ارتباط با ما: @www_IAAS_ir نشر مطالب با ذکر منبع و یا آی دی کانال بلامانع است.
#گردبادهای_مریخی
رقص گردبادهای مریخی و ردپای بادهای سهمگین در سیاره سرخ !
با بررسی اخیر تصاویر ۲۰ سال ماموریتهای مدارگرد Mars Express و ExoMars Trace Gas Orbiter، دانشمندان دانشگاه برن سوئیس توانستهاند ۱٬۰۳۹ گردباد شبیه به تُندباد را ردیابی کنند و نشان دهند چگونه گرد و خاک در سطح بهرام بلند میشود.
این مطالعه نشان میدهد گردبادها تقریباً در سراسر بهرام، حتی بر روی آتشفشانهای بلند دیده میشوند.
ذرات گرد و خاک مریخی همچنین میتوانند هستههایی برای شکلگیری ابرها بوده و این طوفانها ممکن است حتی موجب فرار بخار آب به فضا شوند.
با اندازهگیری سرعت حرکت گردبادها، پژوهشگران دریافتند بادها با سرعت حدود ۱۵۸ کیلومتر بر ساعت وجود دارند؛ اما جو بهرام بسیار رقیق و حتی باد ۱۰۰کیلومتر بر ساعت را انسان حس نمیکند.
گردبادها بیشتر در بهار و تابستان سیاره و در هر نیمکره رخ میدهند و عمر هر گردباد چند دقیقه و معمولاً در طول روز، بین ساعت ۱۱:۰۰ تا ۱۴:۰۰ دیده میشوند.
این پژوهش گامی مهم برای برنامهریزی مأموریتهای آینده همچون Rosalind Franklin و ExoMars خواهد بود که در سال ۲۰۳۰ در سطح سیاره سرخ فرود میآیند.
@iranastronomy
#شهابها
در چه ارتفاعی شهابها شروع به درخشیدن میکنند؟
شهابها در بارشهای سالانه، مانند ابری از گرد و غبار دنبالهدارها، وقتی به اتمسفر زمین برخورد میکنند، تبخیر و ما آنها را بصورت رد نورانی در آسمان میبینیم. اما شهابها در چه ارتفاعی شروع به درخشیدن میکنند؟ جواب اینست که این ارتفاع متفاوت و بستگی به سرعت شهابها دارد.
شهابها با سرعتهای مختلفی از ۴۰٬۲۰۰ تا ۲۵۷٬۵۰۰ کیلومتر بر ساعت وارد جو زمین میشوند. آنها تقریباً به محض ورود به جو زمین شروع به درخشیدن میکنند. بنابراین، بطور متوسط وقتی شما یک شهاب را میبینید، در حال دیدن ذرهای هستید که تقریباً ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بالاتر از سطح زمین در حال درخشش است. اما ارتفاعی که در آن کامل تبخیر میشوند، متفاوت است.
یادآور میشود که طول مسیر شهاب در آسمان فقط به سرعت آن بستگی ندارد، بلکه زاویهای که ذره با جو زمین برخورد نموده نیز مؤثر است؛ اگر ذره با زاویه کم وارد جو شود، نسبت به اینکه با زاویه تند وارد شود؛ به آرامی وارد شده و دیرتر گرم میشود و در نتیجه مسیر نورانی بلندتری را طی میکند. اندازه، ترکیب و چگالی ذرات نیز بر این تغییرات تأثیر گذارند.
@iranastronomy
#پرتاب_استارلینک
۲۸ ماهواره دیگر Starlink به آسمان اضافه شد
دیروز شرکت SpaceX دستهای دیگر از ماهوارههای باند پهن استارلینک را به فضا پرتاب کرد.
یک راکت فالکون ۹ حامل ۲۸ ماهواره استارلینک، از پایگاه فضایی کیپ کاناورال فلوریدا، در ساعت ۱۰:۱۶ صبح سهشنبه ۱۵ مهر به وقت ایران پرتاب شد.
اولین مرحله راکت طبق برنامه حدود ۸٫۵ دقیقه پس از پرتاب به زمین بازگشت و بر روی کشتی با نام A Shortfall of Gravitas در اقیانوس اطلس فرود آمد. این پرتاب، هشتمین مأموریت و فرود برای این بوستر خاص بود که با نام B1090 شناخته میشود.
مرحله بالایی راکت به کار خود ادامه داد تا ماهوارههای استارلینک را به مدار پایین زمین (low Earth orbit) موسوم به LEO ببرد و حدود ۶۴ دقیقه پس از پرتاب، ماهوارهها در مدار مستقر شدند.
تا کنون ۱۳۰ پرتاب موشک فالکون ۹ توسط شرکت SpaceX به انجام رسیده است؛ در ضمن چهار پرتاب دیگر امسال، شامل آزمایشهای زیرمداری موشک غولپیکر Starship هستند که این شرکت در حال توسعه آن برای کمک به اعزام انسان به سیاره سرخ بهرام میباشد؛ پنجمین پرتاب آزمایشی استارشیپ برای دوشنبه ۲۱ مهرماه جاری برنامهریزی شده است.
@iranastronomy
#پدیدههای_جذاب
شبانگاه فردا چشم از آسمان بر ندارید !
امسال ۳ اَبَرماه (Supermoon) دیده میشود و اولین آن شبانگاه فردا سهشنبه ۱۵ مهر خواهد بود. ماه ساعت ۷:۱۹ صبح اینروز بوضعیت ماه کامل میرسد و فاصله آن با زمین ۳۶۱.۴۵۸ کیلومتر است.
ماه در شامگاه فردا از شرق آسمان قبل از ساعت ۱۸، در صورت فلکی ماهی (حوت) طلوع خواهد کرد.
ممکن است تعریفهای متفاوتی از اَبَرماه ببینید، اما بصورت کلی هرگاه ماه کامل در کمترین فاصله با زمین باشد و یا ماه، نزدیک به کمترین فاصله با زمین کامل شود؛ به آن اصطلاحاً اَبَرماه گفته میشود.
دورترین فاصله ماه از زمین حدود ۴۰۶,۷۱۲ کیلومتر (اوج) و نزدیکترین فاصله ۳۵۶,۴۴۵ کیلومتر (حضیض) است.
اَبَرماه در مقایسه با ماههای کامل دیگر، تا ۱۴٪ بزرگتر و همچنین روشنایی آن تا ۳۰٪ بیشتر است و فرصت خوبی برای علاقمندان میباشد تا به همسایه کره زمین بیشتر توجه کنند.
توجه داشته باشید که هنگام طلوع یا غروب ماه، وقتی ماه در نزدیکی افق است، مغز ما آن را نسبت به اشیاء پیرامون بزرگتر تصور میکند.
بر اساس نامگذاری بومیان امریکا، اَبَرماه شامگاه فردا بعنوان ماه برداشت (Harvest Moon) شناخته میشود.
@iranastronomy
#پل_هیدروژنی
ارتباط دو کهکشان با یک پل گازی
اخترشناسان پل عظیمی از گاز هیدروژن بین دو کهکشان کوچک کشف کردهاند. این پل که به طول ۱۸۵٬۰۰۰ سال نوری امتداد دارد، تقریباً دو برابر عرض کهکشان مارپیچی بزرگ ما، راه شیری است.
علاوه بر این، این پل به یک دُم گازی بسیار طولانی متصل است که بیش از ۱٫۶ میلیون سال نوری امتداد دارد. این دُم گازی بیش از ۳۰ سال قبل با تلسکوپ رادیویی «آرِسِیبو» کشف شده بود، و اکنون مشاهدات جدید پل گازی به ستارهشناسان کمک میکند تا چگونگی شکلگیری آن دُم را بهتر درک کنند.
این ویژگیهای خارقالعاده احتمالاً به دلیل تعامل گرانشی بین دو کهکشان کوچک به نامهای NGC 4532 و DDO 137 و تأثیر خوشه کهکشانی سنبله شکل گرفتهاند. این دو کهکشان در فاصله حدود ۵۳ میلیون سال نوری از زمین قرار دارند.
این کهکشانها در حاشیه خوشه کهکشانی سنبله واقعاند؛ خوشهای که بیش از ۱۳۰۰ کهکشان را شامل میشود و تصور میشود که این موقعیت نقش مهمی در شکلگیری خصوصیات پل گازی داشته باشد.
تعداد ستارگان یک کهکشان کوتوله کوچک از چند هزار تا چند میلیارد متغیر است، اما راه شیری بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره دارد!
@iranastronomy
#تهدیدهای_فضایی
سنگهای آسمانی تقریباً نامرئی اطراف ناهید و تهدید کره زمین
یک جمعیت پنهان از سیارکهایی که با سیاره ناهید هممدارند، ممکن است طی چند هزار سال آینده تهدیدی برای زمین باشند.
این سیارکها که به «سیارکهای هممدار ناهید» معروفند، در حال حاضر قابل رصد نیستند، چون موقعیتشان در آسمان بگونهای است که تلسکوپ باید بسمت خورشید نشانه رود و این اجرام نیز بسیار کوچکند؛ گرچه تاکنون حدود ۲۰ سیارک هممدار ناهید شناخته شدهاند.
پژوهشگران پیشنهاد میدهند برای زیر نظر داشتن این سیارکها، از مأموریتهایی همچون Near-Earth Object (NEO) ناسا استفاده شود.
مدلهای شبیهسازی نشان میدهند که سیارکهایی به قطر تا ۳۰۰ متر ممکن است در میان این اجرام پنهان باشند و تعامل گرانشی پیچیده در منطقه مداری آنها باعث شود که مدارشان ناپایدار و به نقطهای برسد که مدارشان به مدار زمین نزدیک شده و حتی آن را قطع کند.
اگر برخورد در منطقهای پر جمعیت کره زمین رخ دهد، میتواند خسارات گستردهای ایجاد کند. براساس محاسبات، دهانه ناشی از چنین برخوردی شاید بین ۳ تا ۴.۵ کیلومتر باشد، و انرژی آزادشده برابر با صدها مگاتُن خواهد بود!
@iranastronomy
#میهمان_ناخوانده
جرم بینستارهای 3I/ATLAS سریعتر از انتظار درخشان میشود (۳)
روز بعد از کشف 3I/ATLAS در روز سهشنبه ۱۰ تیر امسال، مرکز سیارات کوچک، ماهیت بینستارهای آن را تایید کرد و نام ۳I/ATLAS یا C/2025 N1 به آن داده شد. عدد “۳I” یعنی سومین جرم بینستارهای و سرعت آن در اعماق منظومه ما تقریباً ۲۱۰٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت و سریعترین سرعتی است که تاکنون برای بازدیدکنندهای از خارج منظومه ما ثبت شده است.
در ابتدا قطر هسته 3I حدود ۲۰ کیلومتر تخمین زده شد، اما رصدخانه شیلی قطر آنرا ۱۰ کیلومتر تخمین زد و با تحلیل دادههای تلسکوپ هابل، به ۵.۶ کیلومتر رسید و چه بسا حتی کوچکتر و حدود ۳۲۰ متر باشد.
دو جرم بینستارهای دیگر عبارتند از 1I/‘Oumuamua و 2I/Borisov ‘Oumuamua حدود ۲۰۰متر قطر، اما به شکل کشیده و قطر Borisov کمتر از یک کیلومتر بود.
مطالعات نشان میدهد که 3I/ATLAS مقدار زیادی یخ آب دارد و ترکیب آن شبیه سیارکهای نوع D است. نوع D در مناطق بیرونیتر کمربند سیارکی ما و حاوی سیلیکاتهای غنی از کربن و مواد آلی هستند.
محققان دانشگاه آکسفورد، سن دنبالهدار 3I را حدود ۷ میلیارد سال برآورد نمودهاند!
@iranastronomy
#میهمان_ناخوانده
جرم بینستارهای 3I/ATLAS سریعتر از انتظار درخشان میشود (۱)
مشاهدات اخیر از بازدیدکننده بینستارهای جدید (دنبالهدار 3I/ATLAS)، نشان میدهد که این جرم سریعتر از پیشبینیها درخشان میشود. درخشندگی این دنبالهدار در حال نزدیک شدن به خورشید، عادی افزایش مییافت، هر چند که دنبالهدارها اغلب غیرقابل پیشبینیاند.
اگر روشنایی 3I/ATLAS همچنان ادامه یابد، هنگام عبورش از نزدیکی سیاره سرخ بهرام در بامداد جمعه ۱۱ مهرماه جاری ممکن است نمای خوبی به ما ارائه دهد. برخی از فضاپیماهای مریخی، که روی سیاره سرخ متمرکزند، آنزمان به این جرم بینستارهای نگاه خواهند کرد.
مدارگرد مریخی Mars Reconnaissance Orbiter با ابزار HiRISE، همچنین دوربین CaSSIS در مأموریت Trace Gas Orbiter اروپا و دوربین HRSC در Mars Express آنرا رصد خواهند کرد.
تیمی از دانشمندان از دانشگاه Coruña اسپانیا مسیر حرکت 3I/ATLAS را طی ده میلیون سال گذشته بررسی کردند. این جرم از منظومه خورشیدی ما نیست و از یک سیستم ستارهای دیگر میآید!
سرعت دنبالهدار 3I در نزدیکترین فاصله از خورشید، تقریباً ۲۵۰۰۰ کیلومتر بر ساعت خواهد بود.
@iranastronomy
#کشف_جدید
کشف یک نواَختر در مرز بینایی با چشم !
طی روزهای گذشته گروه Observing alerts انجمن آمریکایی رصدگران ستارگان متغیر (AAVSO)، گزارش دادند که یک نواَختر جدید (انفجار ستارهای) در جهت صورت فلکی قُنطورس توسط John Seach کشف شده است.
این جرم V1935 Centauri یا PNV J14372177-5847400 نامیده شده است و قدر روشنایی آن ۶ تخمین زده شده؛ بنابراین در یک آسمان تاریک، شاید با چشم غیرمسلح رصد شود!
این نواَختر نزدیک ستاره معروف آلفا قُنطورس است، که نزدیکترین سامانه ستارهای به خورشید ماست و حدود ۴.۳ سال نوری از خورشید فاصله دارد.
البته این اعلان اصلاً به این معنا نیست که این نواَختر در نزدیکی ستاره مورد اشاره باشد، بلکه فقط در آن جهت در آسمان قرار دارد و هنوز فاصله آنرا از خورشید نمیدانیم.
صورت فلکی قُنطورس در نیمکره جنوبی آسمان واقع شده و اگر در عرض شمالی بیشتر از ۲۵ درجه هستید، نمیتوانید آنرا ببینید. جالب است که John Seach شب پیش از این کشف، یک نواَختر دیگر را در صورت فلکی کمان (قوس) با قدر ۱۰.۲ کشف کرده بود که تایید شدند.
نواَختر دیگر با نام V 7994 Sagittarii در صورت فلکی کمان بسیار کمنورتر است.
@iranastronomy
@iranastronomy
#رویدادهای_نجومی
دعوت از کلیه علاقمندان سراسر کشور به تماشای رخدادهای آسمان در اولین ماه از فصل خزان
مهندس مسعود عتیقی رئیس انجمن نجوم آماتوری ایران در گفتوگو با سرویس علمی خبرگزاری ایرنا گفت: پس از پشت سر گذاشتن لحظه اعتدال پاییزی و رسیدن مهر تابان به نقطهای در آسمان که نوید آغاز فصل پاییز و بهار علم و تربیت را میدهد؛ دوستداران دانش کهن و جذاب ستارهشناسی میتوانند همچون همیشه به نظاره رویدادهای اولین ماه از فصل خزان بنشینند.
وقایعی که بیشتر با چشم غیرمسلح و دوربین گوشی تلفن همراهتان قابل ثبت هستند و برخی از آنها را با یک ابزار کوچک نجومی میتوانید رصد نموده و با جزئیات بیشتری آشنا شوید.
وضعيت همنشینی اجرام آسمانی با یکدیگر، اولین اَبَرماه امسال و بارشهای شهابی آسمان ماه مهر ۱۴۰۴، را با مطالعه این مطلب جستجو کنید و همراه با نقشه آسمان، با چگونگی یافتن و مشاهده آسان آنها آشنا شوید ...
آشنایی با رخدادهای نجومی مهرماه در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4425/040701/
همچنین متن کامل این مصاحبه در سرویس علمی خبرگزاری ایرنا:👇
https://www.irna.ir/news/85945852/
#هوش_فرازمینی
روش نوین یافتن تمدنهای فرازمینی
یکی از روشهای جدید که برای جستجوی نشانههای موجودات هوشمند در فضا که پیشنهاد شده، زمانی است که سیارات در یک سیستم سیارهای خاص همراستا باشند!
پژوهشگران دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا و آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا گفتهاند که میتوان از ارتباطات ما در فضا برای آگاهی از اینگونه جستجوها استفاده نمود.
ما انسانها برای ارتباط بین زمین، تلسکوپهای فضایی و فضاپیماها شبکههایی داریم؛ پژوهشگران با بررسی این شبکهها و مکان فضاپیماها توانستهاند بفهمند این ارتباطات عمدتاً به چه جهتهایی ارسال میگردند.
بویژه وقتی زمین و سیاره سرخ بهرام در دید یک ناظر در سیستم سیارهای بیگانه همراستا باشند، یعنی وقتی این دو سیاره در امتداد دید ناظر قرار گیرند، این احتمال وجود دارد که سیگنالهای ما در آن مسیر توسط سایر تمدنها دریافت شود.
بر این اساس اگر موجودات فرازمینی در مکانی باشند که بتوانند در زمان همراستایی، سیستم زمین و بهرام را ببینند، با احتمال حدود ۷۷٪، در مسیر یکی از انتقالهای اطلاعات ما هستند و این احتمال بسیار بیشتر از حالتی است که موقعیت و زمان خیلی تصادفی باشد.
@iranastronomy
#مهمانان_جدید_آسمان
پنج دنبالهدار درخشان در حال نزدیک شدن به زمین ! (۲)
هم اکنون دنبالهدار Lemmon در آسمان سحرگاهی در صورت فلکی دوپیکر (جوزا / Gemini) قرار دارد. این دنبالهدار از ماه گذشته روشنتر شده است و از قدر روشنایی حدود ۱۶.۵ به ۱۱ کاهش قدر داشته است.
متخصص ژاپنی دنبالهدارها، Seiichi Yoshida، تخمین زده که اگر دنبالهدار Lemmon روند روشنشدن فعلی را ادامه دهد، ممکن است به قدر ۵ و یا حتی ۴ برسد و این به این معناست که ممکن است بتوانیم آنرا با چشم غیرمسلح در مکانهایی با آسمان کاملاً تاریک و بدون آلودگی نوری، ببینیم!
اما ممکن است این افزایش روشنایی تنها یک جهش موقتی باشد. بعضی تخمینها میگویند زمان نزدیکترین و درخشانترین بودنش ممکن است به قدر ۷.۵ برسد؛ اما هنوز برای مشاهده با تلسکوپهای کوچک مناسب است، ولی آنقدر روشن نخواهد بود که با چشم غیرمسلح دیده شود.
نزدیکترین فاصله دنبالهدار Lemmon به خورشید شنبه ۱۷ آبان امسال و در نزدیکترین فاصله با زمین این دنبالهدار در آسمان شامگاهی قابل مشاهده میباشد.
شرح تصویر: موقعیت دنبالهدار Lemmon، بامداد فردا شنبه ۲۹ شهریورماه در آسمان صبحگاهی
@iranastronomy
#سرگذشت_ما
نشانههای گذشته دراماتیک منظومه خورشیدی !
نمونههایی که از سیارک Bennu توسط مأموریت OSIRIS-REx ناسا در سال ۲۰۲۳ به زمین بازگردانده شدند، نشان میدهند که کره زمین تغییرات چشمگیری را در طول عمر خود تجربه کرده است.
این نمونهها ترکیبی از غبار داخلی منظومه خورشیدی، ماده آلی که از فضای میانستارهای آمده و گرد و غبار قبل از شکلگیری منظومه ما ساخته شدهاند. علاوه بر این، اجزای مختلف آنها طی زمان، تحت تأثیر آب و گرما و نیز محیط خشن فضا قرار گرفتهاند و دستخوش تحولات جدی شدهاند.
در حقیقت Bennu بخشهایی از یک سیارک بزرگتر بوده که بر اثر تصادمی در کمربند سیارکها، بین سیارات بهرام و هرمز خرد و از سیارک اصلی جدا شده است!
این مواد اولیه شامل دانههایی از ستارگان پیش از شکلگیری سامانه خورشیدی موسوم به stardust، ماده آلی که احتمالاً در فضای میانستارهای شکل گرفته و همچنین کانیهایی که در دماهای بالا نزدیک به خورشید ساخته شدهاند، میشوند.
سیارکها باقیمانده فرآیند شکلگیری سیارهها در حدود ۴٫۵ میلیارد سال پیش هستند و مطالعه آنها به ما اجازه میدهد که تاریخچه منظومهمان را بازسازی کنیم.
@iranastronomy
#کشف_نو
کشف ماه جدید در داخل حلقههای اورانوس
گروهی از پژوهشگران به رهبری موسسه Southwest Research Institute با استفاده از دادههای تلسکوپ جیمز وب و دوربین فروسرخ نزدیک آن موسوم به Near-Infrared Camera یا NIRCam، یک ماه جدید بسیار کوچک در مدار سیاره گازی اورانوس شناسایی کردند.
این تیم تحقیقاتی از ده تصویر با نوردهی ۴۰ دقیقهای برای آشکارسازی این جرم کوچک استفاده نمودند.
قطر این ماه بسیار کوچک و کمنور، تقریباً ۱۰ کیلومتر است و به دلیل کمنور بودن، فضاپیمای وویجر ۲ و همچنین تلسکوپ هابل قادر به دیدن آن نبودهاند.
نام موقت این ماه جدید S/2025 U1 است و در فاصله تقریباً ۵۶٬۳۰۰ کیلومتری از مرکز اورانوس و بین مدار ماه Ophelia که درست خارج سیستم اصلی حلقههای اورانوس است و همچنین مدار ماه Bianca قرار دارد.
این کشف دانستههای ما درباره سامانه داخلی ماههای اورانوس را گسترش داده و این احتمال وجود دارد که ماههای کوچکتر و کمنور ناشناخته ممکن است هنوز اطراف سیارات بیرونی منظومهخورشیدی وجود داشته باشند!
با افزوده شدن این ماه جدید، تعداد ماههای شناختهشده سیاره سبز -آبی اورانوس به ۲۹ عدد رسیده است.
@iranastronomy
@iranastronomy
#رویدادهای_نجومی
آخرین کسوف سال ۱۴۰۴؛ نمایشی کیهانی دور از چشم ایرانیان
مهندس مسعود عتیقی در گفتوگو با سرویس علمی و دانشگاهی خبرگزاری ایسنا گفت: دو هفته پس از ماهگرفتگی کلی ۱۶ شهریورماه جاری، در روز یکشنبه ۳۰ شهریورماه امسال برخی نقاط جهان شاهد خورشیدگرفت جزئی خواهند بود. این گرفت در اقیانوسهای اطلس، جنوبگان، نیوزیلند و سواحل شرقی استرالیا قابل مشاهده است.
این گرفت خورشید به ساروس ۱۵۴ تعلق دارد و هفتمین گرفت از مجموع ۷۱ گرفت این ساروس (دوره) محسوب میشود.
به گفته وی، آخرین کسوف جزئی قابل مشاهده در کشور ما، خورشیدگرفتگی ۳ آبان ۱۴۰۱ بوده است و خورگرفت بعدی که به صورت جزئی در ایران قابل مشاهده میباشد، ۵ سال بعد و در روز ۱۱ امرداد ۱۴۰۶ رخ خواهد داد که البته یک کسوف کامل در برخی نقاط دنیا بوده و در کشورهای مختلفی از جمله مصر و عربستان، به شکل گرفت کلی قابل رصد خواهد بود.
متن کامل این خبر در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4414/040622/
این گفتوگو در سرویس علمی و دانشگاهی ایسنا:👇
https://www.isna.ir/news/1404062112243/
#سیاره_ناهید
شگفتی تازه در مورد وجود آب در ابرهای سیاره ناهید
سیاره ناهید با ابرهای بسیار اسیدی آن شناخته شده است؛ اما با تحلیل مجدد دادههای مأموریت سال ۱۹۷۸ Pioneer Venus 2 توسط محققان دانشگاه پلیتکنیک کالیفرنیا، قطرات آب موجود در ابرها از آنچه قبلاً تصور میشد، نه تنها بیشتر از اسید سولفوریک هستند، بلکه شامل اکسید آهن نیز میباشند.
در این مطالعه دادههای ماموریتهای Venera و Vega شوروی سابق نیز بررسی مجدد شد.
این یافته ممکن است تأثیرات مهمی بر روی فرضیه قابلیت زیستی ابرهای ناهید نشان دهد، بخصوص اینکه شاید محیط ابرهای سیاره ناهید، در لایههای با دمای مشابه و یا نزدیک به شرایط زمین، برای میکروبها شرایط زیستی بهتری داشته باشد.
محققان دریافتند که جرم آئروسلهای معلق در جو ناهید، ممکن است تقریباً از ۶۰٪ آب تشکیل شده باشد و میزان آبی که در آنها وجود دارد، حدود ۳ برابر بیش از برآوردهای گذشته است.
در مأموریت Pioneer Venus 2 طیفسنج Neutral mass و سایر ابزارها، ترکیبات شیمیایی اتمسفر و ابرها را اندازهگیری کردند.
پیشتر یکی از موانع بزرگ فرضیات زیستی، غلظت بالای اسید سولفوریک در ابرهای ناهید بود.
@iranastronomy
#مرگ_ستاره
مشاهده یک ستاره محکوم به مرگ توسط تلسکوپ فضایی Webb
دانشمندان دانشگاه نورثوسترن امریکا دیروز اعلام کردند که موفق شدهاند دقیقترین تصویر از ستاره در حال مرگ را پیش از انفجار ثبت کنند؛ آنها گفتند که این ستاره اَبَرغولسرخ (Red supergiant)، پرتراکمترین و سرخرنگترین ستارهای است که تاکنون بعنوان منبع یک اَبَرنواختر شناسایی شده است.
آنها نام این اَبَرنواختر را SN2025pht گذاشتهاند، که در کهکشان NGC 1637، حدود ۴۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.
با بررسی تصاویر پیشین تلسکوپ جیمز وِب از کهکشان میزبان این انفجار، ستاره منشاء شناسایی گردید.
این نخستین بار است که ستارهای که قرار است به اَبَرنواختر تبدیل شود، در طول موجهای میانی فروسرخ شناسایی میشود.
محققان معتقدند این کشف شاید راز چند دهه درباره علت نادر بودن مشاهده انفجار غولهای سرخ را حل کند. طبق مدلهای نظری، این گروه ستارگان باید بخش عمده انفجارهای اَبَرنواختری موسوم به core-collapse را تشکیل دهند که در عمل دیده نشدهاند.
به گفته پژوهشگران، احتمالاً این ستارگان در پردههای ضخیم گردوغبار پنهان شده و نورشان دیده نمیشود.
@iranastronomy
#تاریخچه_کائنات
جهان اولیه گرمتر از آنچه انتظار میرفت بوده است !
اخترشناسان استرالیایی در مطالعهای جدید با استفاده از آرایه تلسکوپ رادیویی Murchison Widefield، گاز هیدروژن در فضای بینکهکشانی را در دوره یونیزاسیون مطالعه کردند.
به گفته محققان، جهان اولیه حدود ۸۰۰ میلیون سال پس از مَهبانگ (Big Bang) گرمتر از آن بوده که پیشتر تصور میشد. این دوره به عصر یونیزاسیون معروف است؛ دورهای که در آن مه گاز هیدروژن که ستارگان و کهکشانهای اولیه را پنهان کرده بود، یونیزه شده و باعث شد کیهان شفاف شود تا نور بتواند به آزادی عبور کند و در نهایت به تلسکوپهای ما برسد.
پژوهشگر برتر این تحقیق میگوید: با گذر زمان جهان گسترش مییابد و گاز بین کهکشانها سرد میشود، پس انتظار داریم که خیلی خیلی سرد باشد؛ اما اندازهگیریها نشان میدهد که نه خیلی زیاد ولی حداقل مقداری گرم شده است. این موضوع نشان میدهد که حالت یونیزاسیون خیلی سرد مردود و این خیلی جالب است.
پژوهش جدید انرژی که از منابع اولیه پرتوِ X، مانند سیاهچالههای اولیه و بقایای ستارگان مرده ناشی شده را بعنوان علت گرمتر بودن جهان اولیه پیشنهاد داده است.
@iranastronomy
#دنبالهدارها
دنبالهدار لِمون شاید بهترین دنبالهدار سال ۲۰۲۵ باشد
از بین دنبالهدارهای جدیدی که ناگهان در آسمان ظاهر شدهاند، دنبالهدار Lemmon (C/2025 A6) ممکن است بهترین دنبالهدار سال باشد.
این دنبالهدار مسیر خود را در زیر ملاقه (Big Dipper) در صورت فلکی خرس بزرگ طی کرده و در آسمان بامدادی و شامگاهی ظاهر میشود و اکنون بهترین زمان مشاهده آن در افق صبحگاهی است. (تصویر سمت راست)
دنبالهدار لِمون سهشنبه ۲۹ مهرماه جاری به نزدیکترین فاصله با زمین میرسد و احتمالاً درخشانتر شده و شاید هفته اول آبان امسال و پیش از رسیدن به نزدیکترین نقطه به خورشید، با برآوردهایی در بازه قدر ۲٫۵ تا ۴، امکان دیدنش در نقاط تاریک و دور از آلودگی نوری با چشم غیرمسلح وجود داشته باشد!
در اواخر مهرماه امسال، دنبالهدار Lemmon روشنتر شده و به آسمان شبانگاهی میاید.
در بازبینی دادههای تصویری از آرشیو PanSTARRS، دنبالهدار لِمون در شبانگاه سهشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۳ دیده شده است، اما آن زمان هنوز ناشناخته بوده است. با ترکیب دادههای قبل و جدید، مدار آن محاسبه شده و دنبالهدار لِمون حدود ۱۳۵۰ سال یکبار به گرد خورشید میچرخد.
@iranastronomy
#دنبالهدار_جدید
خودنمایی یک دنبالهدار دیگر در آسمان !
یک دنبالهدار جدید با نام C/2025 R2 (SWAN) که بتازگی تأیید شد، درخشانتر گردیده و در حال حاضر حدود قدر ۵٫۹ است. این روشنایی با وجود اینکه در مرز دید چشم غیرمسلح میباشد، اما به اندازهای است که دنبالهدار با دوربین دوچشمی، در آسمان تاریک مشاهده شود.
ستارهشناس آماتور Michael Mattiazzo با لنز ۲۰۰ میلیمتری، بدون نیاز به تلسکوپ، دنبالهدار C/2025 R2 را شکار کرد و در گوشه تصویر، جرم کمنور دیگری قرار دارد که دنبالهدار بینستارهای ۳I/ATLAS است (داخل دایره) و یکی از معدود عکسهایی است که ۳I بدون تلسکوپ ثبت گردیده است. (عکس بالا)
بهترین فرصت برای رصد دنبالهدار جدید R2 پس از غروب خورشید، با نگاه بسمت افق غرب خواهد بود. اکنون این دنبالهدار نزدیک افق و تحت نور خورشید است، ولی در شبهای بعد شاید بدون دوربین قابل رصد شود. (تصویر پایین)
نزدیکترین فاصله SWAN با زمین طی روزهای آینده و حدود ۳۹ میلیون کیلومتر خواهد بود.
دوره چرخش این دنبالهدار به گرد خورشید، حدود ۲۲,۵۵۴ سال تخمین زده شده و حضور بعدی آن در آسمان زمین حدود سال ۲۴٬۵۷۹ میلادی است!
@iranastronomy
#ایستگاه_فضایی
آیا جانشین ایستگاه فضایی بینالمللی تعیین شده است؟
ناسا اعلام کرده که ایستگاه فضایی بینالمللی ISS تا پایان سال ۲۰۳۰ به کار خود پایان خواهد داد؛ اما جایگزین آن چه خواهد شد؟
برای حدود ۲۵ سال متوالی (از نوامبر سال ۲۰۰۰ تا کنون) حضور مداوم انسان در مدار پایین زمین (LEO) حفظ شده است. این دستاورد، همکاری میان ایالات متحده، اروپا، کانادا، ژاپن و روسیه را نشان میدهد. با این حال، بزودی زمان بازنشستگی ISS فرا خواهد رسید.
از زمان آغاز ساخت ISS (۱۹۹۸ به بعد)، این ایستگاه میزبان دستاوردهای علمی فراوانی در زمینههای گوناگون مواد و مهندسی، زیستشناسی و بیوتکنولوژی، اخترشناسی و نجوم، علوم زمین و ... بوده است.
تا کنون فضانوردان با انجام آزمایشها در داخل ایستگاه یا بر روی قطعات در خارج آن؛ در نشریات علمی بیش از ۴۰۰۰ آزمایش در ISS و بیش از ۴۴۰۰ مقالات متعدد علمی را منتشر کردهاند.
شرایط کمگرانش، خلا، دمای شدید و تابش، محیطی منحصر بفرد فراهم میاورد تا پدیدههایی را که در زمین براحتی قابل بررسی نیستند، مطالعه شود.
در دسامبر ۲۰۲۱، ناسا سه قرارداد توسعه ایستگاههای فضایی خصوصی را به امضا رساند.
@iranastronomy
#میهمان_ناخوانده
جرم بینستارهای 3I/ATLAS سریعتر از انتظار درخشان میشود (۲)
با بررسی مسیر 3I/ATLAS و دادههای مأموریت Gaia که موقعیت و حرکت میلیاردها ستاره را ثبت کرده، محققان تلاش کردند منشأ 3I را بیابند، اما هیچ ستارهای در مسیر آن نبود که آن را به سمت ما هدایت کرده باشد!
تحلیلها نشان میدهند که احتمالاً این جرم از دیسک نازک کهکشان راه شیری (Thick disc) آمده و گفته شده که 3I/ATLAS ممکن است جرم بسیار قدیمی باشد و از دیسک سیارات اولیه در یک سیستم ستارهای اولیه به سمت ما پرتاب شده باشد.
این جرم بینستارهای ممکن است پنجرهای به سیارات کوچک یخی (Planetesimals) در کهکشان ما فراهم کند. نظریههای شکلگیری منظومهها میگویند که در مراحل اولیه سیستمها، بخشهایی از مواد یخی و غبار ممکن است به بیرون پرتاب شوند. بنابراین، فضا باید پر از چنین اجرامی باشد. شناسایی منشأ اجرام بینستارهای به درک بهتر سازوکارهای شکلگیری سیارات، توزیع مواد آلی و مسیرهای دینامیکی سیستمهای سیارهای کمک میکند.
این جرم هیچ خطری برای کره زمین ندارد، زیرا نزدیکترین فاصلهاش به زمین بیشتر از ۱٫۵ واحد نجومی خواهد بود.
@iranastronomy
#حیات_فرازمینی
یافتن سنگ مریخی بعنوان نشان وجود حیات در گذشته !
به تازگی دانشمندان ناسا در یک نشست خبری درباره سنگ مریخی به نام Sapphire Canyon صحبت کردهاند که توسط مته کاوشگر Perseverance در منطقهای که گمان میرود زمانی یک دلتا رودخانهای (در مصب رود) بوده، نمونهبرداری شده است.
در تحلیلهایی که ابزار SHERLOC بر روی این سنگ انجام داد، ترکیبات آلی که پایهها و اجزای زیستی در زمین نیز هستند، در این سنگ یافت شدهاند.
در سنگ مزبور نقاط سیاه کوچکی دیده میشوند که دانشمندان آنها را دانههای خشخاشی مینامند و همچنین نقاط روشنتر با لبههای تاریک که آنها را لکههای پلنگی نامیدهاند.
بنا به اعلام دانشمندان، ممکن است اینها توسط نوعی زندگی باستانی مریخی ایجاد شده باشند و این یک نشان و نوعی نماد باقیمانده است که البته اکنون در سیاره سرخ بهرام وجود ندارد، بلکه به نوعی فسیلهای باقیمانده است.
بنابراین هنوز تأیید قطعی وجود حیات در سیاره سرخ محسوب نمیگردد. مریخنورد پشتکار در فوریه ۲۰۲۱ در دهانه Jezero فرود آمد، منطقهای که در گذشته حوضه پر از آب بوده و احتمال میرود روزگاری دارای حیات بوده باشد!
@iranastronomy
#اسرار_کوتولهها
حل معمای سریعترین کوتولههای سفید
کوتولههای سفید باقیمانده هستههای فشرده و کوچک ستارگان مردهاند؛ برخی از این کوتولههای هیبریدی (دارای عناصر هلیوم، کربن و اکسیژن)، در کهکشان راهشیری با سرعت فوقالعاده زیاد ۲۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند!
اخترشناسان در مطالعهای جدید، دلیل سرعت بسیار بالای برخی از آنها را یافتهاند که نشان میدهد هنگامیکه دو نوع نادر کوتوله سفید با هم ادغام میشوند، انفجار ابرنواختری رخ میدهد که کوتوله سنگینتر منفجر میشود و بقایای کوتوله با چگالی کمتر را به فضا پرتاب میکند.
این اثر پرتابی آنقدر قدرتمند است که سرعت کوتوله پرتابشده ممکن است به اندازهای برسد که بتواند راه شیری را ترک کند. همچنین پژوهشگران میگویند در دادههای جدید مأموریت گایا، شاید کوتولههای سفید با سرعت بیشتری بیابند که سریعتر نیز باشند!
این یافتهها کمک میکند معماهایی درباره سرعتهای فوقالعاده، دماها، و میزان روشنایی عجیب کوتولههای سفید کلانسرعت را توضیح دهند. اخترشناسان از این انفجارها برای اندازهگیری سرعت گسترش کیهان و نحوه تشکیل عناصر در کهکشانها استفاده میکنند.
@iranastronomy
#گزارش_ارسالی
گام علمی ترویجی در استان ایلام
بنابه گزارش سرکار خانم فاطمه مرادی نائب دبیر کانون ستارهشناسی آنتارس دانشگاه پیامنور استان ایلام، ویژه برنامه رصد سیاره زحل در ایلام، شامگاه ۳۰ شهریور ۱۴۰۴ از ساعت ۱۹:۳۰ الی ۲۱:۳۰ توسط کانون آنتارس، در محوطه دانشگاه برگزار گردید.
در این برنامه که با حضور جمعی از اساتید، دانشجویان و عموم مردم علاقمند همراه بود، شرکتکنندگان فرصت یافتند تا با استفاده از تلسکوپ، سیاره کیوان و حلقههای شگفتانگیزش را مشاهده کنند.
پیش از آغاز رصد، دکتر باغبانی بعنوان استاد راهنما، توضیحات علمی و آموزشی درباره ویژگیهای این سیاره و اهمیت رصد آن ارائه دادند. همچنین تجهیزات رصدی توسط آقای نبوینژاد در اختیار گروه قرار گرفت.
حضور دکتر شوهانی، رئیس محترم دانشگاه پیامنور استان ایلام در این برنامه، نشاندهنده اهمیت ترویج دانش نجوم در محیطهای دانشگاهی بود.
این فعالیت، علاوه بر فراهم آوردن فرصتی ارزشمند برای مشاهده یکی از زیباترین سیارات منظومه ما، گامی در جهت ترویج دانش ستارهشناسی و تشویق دانشجویان و علاقهمندان به پیگیری فعالیتهای علمی و پژوهشی محسوب میشود.
@iranastronomy
#ماموریت_جدید
عبور کاوشگر JUICE از نزدیکی سیاره ناهید
طی روزهای گذشته پروژه بلندپروازانه کاوشگر فضایی JUICE متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA) عبور نزدیکی از کنار سیاره ناهید انجام داد تا با دریافت شتاب کمک گرانشی، از جاذبه ناهید استفاده نموده و سرعت فضاپیما افزایش یابد تا بتواند مسیر خود را به سمت سیاره هرمز ادامه دهد.
ماموریت JUICE در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۲۳ با یک روز تعویق بدلیل وجود رعد و برق، از پایگاه فضایی ESA در گویان فرانسه پرتاب شد. هدف آن است که در سال ۲۰۳۱ این کاوشگر به هرمز برسد و قمرهای یخی آنرا کاوش کند.
یکی از ابزارهای مهم به نام RIME (رادار اکتشاف قمرهای یخی) برای مطالعه ساختار درونی ماههای سیاره هرمز تا عمق حدود ۹ کیلومتری استفاده میشود!
این فضاپیما ۳۵ پرواز از کنار سه قمر بزرگ هرمز یعنی گانیمد، کالیستو و اروپا جهت انجام مشاهدات دقیق سیاره غولآسای گازی هرمز و این سه قمر که احتمالاً در آنها اقیانوس زیر سطحی یخی وجود دارد، انجام خواهد داد؛ سپس بمدت ۳ سال در حدود ۲۰۰ کیلومتری از سطح گانیمد، بزرگترین ماه هرمز میچرخد و در نهایت با برخورد کنترلشده به سطح گانیمد پایان مییابد.
@iranastronomy
@iranastronomy
#مهمانان_جدید_آسمان
پنج دنبالهدار درخشان در حال نزدیک شدن به زمین ! (۱)
وقت آنست که دوربین دوچشمی یا تلسکوپ آماتوری کوچکتان را آماده کنید و دنبال آسمان صاف و تاریک باشید؛ چون پنج دنبالهدار در راه هستند و یکی از آنها شاید با چشم غیرمسلح هم دیده شود!
این ۵ دنبالهدار عبارتند از: C/2025 A6) Lemmon) که نزدیکترین فاصلهاش با زمین سهشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۴ خواهد بود؛ دنبالهدار /2025 K1 (Atlas)، دنبالهدار 3I/Atlas، دنبالهدار 24P/Schanmasse و دنبالهدار C/2024 E1 (Wierzchos).
دنبالهدار C/2025 A6 توسط تلسکوپ ۶۰ اینچ (۱.۵ متری) در کوه Lemmon آریزونا، جمعه ۱۴ دیماه ۱۴۰۳ کشف شد.
با بیش از ۱۱۵ گزارش رصدی از این دنبالهدار، دانشمندان توانستند مدار آن را محاسبه نمایند. بر این اساس مشخص شده که دنبالهدار Lemmon هر ۱۳۹۶ سال یکبار بدور خورشید میگردد!
بنابراین آخرین بار که به نواحی داخلی منظومه خورشیدی و نزدیکی زمین آمده بود حدود سال ۶۲۹ میلادی بوده و پس از عبور امسال، دوباره تا سال ۳۴۲۱ میلادی باز نخواهد گشت!
عکس بالا از: Michael Jaeger
شرح بیشتر این خبر در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4419/040628/
#حیات_فرازمینی
سرنخ جدیدی از امکان حیات در بزرگترین سیارک کمربند سیارکها !
اکنون Ceres بزرگترین جرم کمربند سیارکها که بین سیارات بهرام و هرمز قرار دارد، خیلی سرد است؛ اما طبق مدلهای جدید حرارتی و شیمیایی مبتنی بر دادههای مأموریت Dawn ناسا، شاید روزگاری شرایط لازم برای زندگی سلولهای تکسلولی را داشته است!
کاوشگر Dawn نشان میدهد که در گذشته در زیر سطح سیارک سِرِس احتمالاً منبع انرژی از آب شور وجود داشته است. همچنین مواد آلی در سرس، به شکل مولکولهای کربن، شناسایی شدهاند؛ این مواد برای زندگی سلولی ضروریاند، اگرچه به تنهایی کافی نیستند.
مدلها نشان میدهند که دورهای که احتمال بیشتری دارد سِرِس قابل زیست بوده باشد، تقریباً بین ۲.۵ تا ۴ میلیارد سال پیش (نیم تا دو میلیارد سال پس از شکلگیری سِرِس)، آب داغ حاوی گازها میتوانسته از سنگهای مغشوش در هسته سنگی سرس بالا بیاید و انرژی لازم را فراهم کند، به شرطی که سایر عوامل هم مهیا بوده باشند.
آب، مولکولهای کربنی و منبع انرژی شیمیایی؛ ۳ عامل کلیدی برای وجود حیات هستند. اما تا کنون هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد حیاتی در سرس شکل گرفته باشد.
@iranastronomy
#حقایق_شگفتانگیز
۹ واقعیت عجیب دربارهٔ فضا که شما را مات و مبهوت میکنند
وقتی صحبت از موضوعات عجیب و غریب به میان میاید، تقریباً همه چیز در مورد فضا شگفتانگیز است؛ از رفتار عجیب سیاهچالهها گرفته تا فضای بیکران جهان ما... همگی میتوانند برایتان جالب باشند.
در اینجا ۹ حقیقت عجیب درباره زمین، مهر تابان، منظومه خورشیدی و کائنات آورده شده که شما را در جایتان میخکوب خواهد کرد...
۹. بیشتر کائنات فراتر از دید ما حرکت میکنن !
اگر به آیندهای بسیار دور نگاه کنیم، در عالم در حال انبساط، دیدی که از کهکشان راهشیری به کیهان داریم محدود میشه.
انبساط جهان از حدود ۵میلیارد سال پیش شتاب گرفته و با این افزایش سرعت، کهکشانهایی که اکنون در شعاع هابل ما (۱۴میلیارد سال نوری ما) قرار دارن، خارج از اون قرار میگیرن.
اخترشناسان مرز کائنات قابل مشاهده رو، افق رویداد کیهانی نامیدن و بدلیل سرعت محدود نور، در واقع ما هرگز نمیتونیم فراتر از اون رو ببینیم؛ در نهایت با گسترش فضای بین اجرام، هر جرمی که از نظر گرانشی به ما محدود نشده باشه، فراتر از دید ما بوده و کهکشانهای خارج از گروه محلی ما، قابل مشاهده نخواهند بود!
@iranastronomy
📷#گزارش_ارسالی
برگزاری برنامه آموزشی و رصد ماهگرفتگی ۱۶ شهریور ۱۴۰۴ در شهرستان مبارکه
بنا به گزارش سرکار خانم ریحانه دهقانی مسئول محترم انجمن نجوم ابوریحان مبارکه؛ به همت شهرداری و شورای شهر این شهرستان و با همراهی صمیمانه کارشناسان فعال در انجمن نجوم ابوریحان مبارکه، رصد ماهگرفتگی کامل ۱۶ شهریورماه در محل ارگ تاریخی نهچیر برگزار شد.
در این رویداد که به همت مسئولین محترم شهرستان و پیگیریهای جناب آقای کیانی از روابط عمومی شهرداری مبارکه برگزار گردید، رصد این پدیده جذاب آسمانی با استقبال بسیار زیاد شهروندان خوبمان همراه شد.
این گزارش پایان بخش تصاویر و گزارشات قابل انعکاس ارسالی از مهگرفت ۱۶ شهریور خواهد بود.
انجمن نجوم آماتوری ایران ضمن تشکر از گروهها، انجمنها و دوستان فعال نجومی در کلیه مناطق کشور که با کمترین امکانات، فعالیت گستردهای برای رصد عمومی رویدادهای نجومی فراهم مینمایند؛ تلاش دارد تا بتواند حمایت بیش از پیش از گروهها و انجمنهای نجومی را در قالب طرح بزرگ "تمنا" (تجهیز مراکز نجومی ایران) که بزودی جزئیات آن طی یک فراخوان عمومی اطلاعرسانی خواهد شد، به انجام رساند.
@iranastronomy