2875
سایت: http://iaas.ir صفحه اینستاگرام: https://instagram.com/iranastronomy ارتباط با ما: @www_IAAS_ir نشر مطالب با ذکر منبع و یا آی دی کانال بلامانع است.
#واقعیات_عجیب
۲۰ حقیقت عجیب اما واقعی درباره فضا (۳)
کائنات، مکانی شگفتانگیز و عجیب است که پر از سیارات مرموز و ستارگانی که از خورشید بسیار بزرگترند؛ سیاهچالههایی با قدرتی غیرقابلتصور و بسیاری پدیدههای کیهانی دیگر که منطق را به چالش میکشند.
در ادامه، بخش کوچکی از بینهایت حقایق شگفتانگیز فضا را بخوانید.
۱۱. ایستگاه فضایی بینالمللی ISS (تصویر بالا) حدود هر ۹۰دقیقه بطور کامل، یکبار به دور زمین میچرخد.
۱۲. برای گریز از جاذبه زمین، فضاپیما باید با سرعتی بیش از ۴۰،۲۴۶ کیلومتر بر ساعت (حدود ۳۳ ماخ) حرکت کند تا بتواند کره زمین را برای همیشه ترک نماید.
۱۳. اگر بتوانید تونلی مستقیم از یک سوی کره زمین بسمت دیگر آن حفر کرده و در آن بپرید؛ طی ۴۲ دقیقه و ۱۲ ثانیه، بسوی دیگر میرسید و در مسیر به سرعتی معادل ۲۸٬۴۳۷ مایل بر ساعت خواهید رسید!
۱۴. لکه سرخ بزرگ سیاره هرمز (مشتری - Jupiter) که تقریباً هر ۶ روز یکبار میچرخد، یک طوفان Anti-cyclonic و یک گردباد است که در مختصات ۲۲ درجه جنوبی استوای این سیاره قرار دارد.
۱۵. ستارگانی که نورشان از جو زمین عبور نکند، چشمک نمیزنند.
ادامه دارد...
@iranastronomy
#شکار_سایه
سایه زمین را آسان در آسمان بیابید !
شما میتوانید سایه زمین را دو بار (صبح و عصر) بصورت یک نوار آبی مایل به خاکستری کمرنگ و تیرهتر از رنگ معمولی آسمان در جو زمین، درست نزدیک افق مشاهده کنید. کافی است پس از غروب خورشید بسمت شرق، یا پیش از طلوع خورشید بسمت غرب در گرگومیش آسمان (Twilight) نگاه کنید.
سایه زمین حدود ۱٫۴ میلیون کیلومتر در فضا امتداد دارد و هنگامگرفت کامل یا جزئی ماه، بر روی کره ماه میافتد؛ اگر بتوانید از مکانی مرتفع و با دید باز به افق نگاه کنید، امکان دیدنش بهتر است.
اگر دقت کنید، خواهید دید که این نوار سایه مطابق با طلوع یا غروب خورشید در سمت مقابل، بصورت کمان (بدلیل انحنای زمین) بالا و یا پایین میرود.
کمربند ونوس نیز یک کمربند صورتی است که بالای سایه زمین دیده میشود؛ گرچه اسم آن کمربند ونوس است، اما ربطی به سیاره ناهید (زهره - Venus) ندارد؛ این نام برگرفته از اسطوره باستانی و بنام کمربند صورتی الهه عشق نامگذاری شده است.
در حقیقت نور خورشید از زیر افق به جو زمین میرسد و بخشی از نور بازتاب شده به نقطه مقابل خورشید رسیده و آن نور بصورت سایههای صورتی به ما میرسد.
@iranastronomy
#هدف_مریخی
ماموریت جدید ناسا به سیاره سرخ
پس از یک سال تاخیر، ماموریت ESCAPADE ناسا قرار است در ساعت ۲۳:۱۵ امشب بوقت ایران با موشک New Glenn شرکت Blue Origin که توسط جف بزوس بنیانگذار آمازون تاسیس شده، پرتاب شود. مرحله اول موشک بر روی سکوی دریایی Jacklyn فرود میآید.
این پرتاب از مرکز فضایی کیپ کاناورال فلوریدا انجام و هدف از آن مطالعه اتمسفر سیاره سرخ بهرام و اینکه چگونه بهرام جو خود را از دست داده است؟
این ماموریت شامل دو کاوشگر بنامهای Blue و Gold است که توسط Rocket Lab ساخته شده و در همکاری ناسا با دانشگاه Berkeley کالیفرنیا بهرهبرداری خواهد شد.
پس از پرتاب، این دو کاوشگر ابتدا به نقطه لاگرانژی L2 رفته و در مداری اطراف زمین هستند؛ سپس با گرفتن شتاب گرانشی بسمت سیاره بهرام حرکت میکنند و بعد از حدود ۱۰ ماه، با رسیدن به سیاره سرخ، حدود ۱۱ ماه در آنجا دادهبرداری خواهند کرد.
بعلت تعطیلی دولت آمریکا، اداره هوانوردی فدرال FAA اجازه پرتابهای تجاری در ساعات روز را از دوشنبه ۱۹ آبانماه جاری محدود نموده و اگر پرتاب امشب بموقع انجام نگردد، باید درخواست استثنا برای پرتاب در روزهای بعد داده شود.
@iranastronomy
#دنبالهدار
دنبالهدار Lemmon فردا در نزدیکترین فاصله با مهرتابان
دنبالهدار لِمون (C/2025 A6) که ۱۴ دیماه ۱۴۰۳ کشف شد و ۲۹ مهر امسال در نزدیکترین فاصله با زمین، روشنایی آن به حدود قدر ۴ رسید؛ فردا شنبه ۱۷ آبان به کمینه فاصلهاش از مهرتابان رسیده و در نزدیکترین نقطه به خورشید، به حدود ۷۹ میلیون کیلومتری آن میرسد.
دنبالهدار Lemmon با دوره مداری حدود ۱۳۵۰ سال برای یک گردش کامل به دور خورشید؛ ۱۳۵۰ سال دیگر مجدد به آسمان زمین باز خواهد گشت.
لِمون این شبها در زمینه صورت فلکی ماراَفسای (حوّا - Ophiuchus) قرار دارد و هرچند اکنون در حال دور شدن از بخش داخلی منظومه خورشیدی بوده و به تدریج کمی کمنورتر شده است، اما هنوز در مرز دیدن با چشم عادی است؛ به شرطی که از مکانی تاریک رصد شود؛ البته در ابتدای هفته پیشرو، روشنایی ماه مزاحم رصد آنست، ولی به مرور از شدت نور ماه کاسته میشود.
پس هنوز میتوانید هنگام شامگاه و بعد از غروب آفتاب به غرب آسمان نگاه کنید؛ اگر لِمون با چشم غیرمسلح دیده شود، بصورت لکه خیلی کمنوری است، اما با تلسکوپ، دوچشمی و یا حتی در دوربین عکاسی مجهز به لنز تله بهتر دیده میشود.
@iranastronomy
#پدیدههای_جذاب
دومین اَبَرماه سال ۱۴۰۴
از ۳ اَبَرماه امسال، که اولین آن مهر گذشته قابل مشاهده بود؛ اگر فرصت قبلی را از دست دادهاید، نگران نباشید؛ شامگاه فردا چهارشنبه ۱۴ آبان، ماه کامل در وضعیت اَبَرماه (Supermoon) قابل مشاهده است.
هرگاه ماه کامل در کمترین فاصله با زمین باشد؛ به آن اَبَرماه گفته میشود. هنگام اَبَرماه، کره ماه در آسمان تا ۱۴٪ بزرگتر و تا ۳۰٪ درخشانتر از ماه کاملهای دیگر در طول سال است.
در حالیکه ماه، فردا در ساعت ۱۶:۵۱ این غروب پاییزی به وضعیت ماه کامل رسیده و از شمالشرق آسمان، در همین ساعت و در زمینه صورت فلکی بَره (حَمل - Aries) طلوع میکند، این همسایه زمین در این شب به فاصله ۳۵۶,۹۸۰ کیلومتری زمین نیز میرسد.
این ماه کامل بزرگترین اَبَرماه سال جاری خواهد بود که بومیان آمریکا به آن ماه سگ آبی میگفتند.
توجه داشته باشید که بجز فاصله ماه از زمین، وقتی ماه و یا سایر اجرام نزدیک افق هستند، مغز ما آنها را نسبت به اشیاء پیرامون بزرگتر تصور میکند و فرصت مناسبی جهت رصد و عکاسی فراهم میگردد.
شرح تصویر: برگرفته از مطلبی آموزشی با موضوع اَبَرماه در وبگاه آژانس فضایی NASA
@iranastronomy
#برخورد_نزدیک
باز هم تجدیدنظر در احتمال برخورد سیارک 2024 YR4 با کره ماه !
مشاهدات جدید تلسکوپ فضایی جیمز وِب از سیارک 2024 YR4 که چهارشنبه ۵ دیماه ۱۴۰۳ کشف شد؛ احتمال برخورد آنرا با کره ماه در روز چهارشنبه ۲ دیماه سال ۱۴۱۱ خورشیدی از ۳٫۸٪ به ۴٫۳٪ افزایش داد؛ اما ناسا تأکید کرده که حتی اگر برخوردی هم رخ دهد، تغییر مشهودی در مدار ماه بوجود نخواهد آمد.
قطر YR4 بین ۵۳ تا ۶۷ متر برآورد شده که معادل ساختمانی ۱۵ طبقه است و شکل این سیارک که از کمربند اصلی سیارکها آمده، بجای شکل سیبزمینی مانند معمول که بیشتر سیارکها دارند، غیرمعمول توصیف شده است.
يادآور میگردد که ابتدا این سیارک در فهرست Torino Asteroid Hazard Scale امتیاز بالایی داشت که توجه اخترشناسان را برانگیخت؛ اما بعدها مشخص شد که احتمال برخورد با زمین در سال ۱۴۱۱ بسیار پایین است و امتیاز آن در مقیاس تورینو نزدیک به صفر کاهش یافت؛ احتمال برخورد با زمین بسیار پایین و حدود ۰٫۰۰۵٪ (۱ در ۲۰٬۰۰۰) میباشد.
انتظار میرود در آذر و دی سال ۱۴۰۷ نزدیکترین گذر بعدی 2024 YR4 از کنار زمین باشد که فرصتی برای مشاهدات بیشتر و تخمین دقیقتر فراهم میکند.
@iranastronomy
#ستاره_محکوم
بررسی تلسکوپ Webb بر روی ستاره پیش از انفجار !
محققان دانشگاه Northwestern آمریکا طی روزهای گذشته اعلام کردند که تصویری دقیق از یک ستاره در حال مرگ، پیش از آنکه منفجر شود گرفتهاند. این ستاره یک اَبَرنواختر احتمالی در آینده خواهد بود که با نام SN2025pht میباشد.
استفاده از طول موج فروسرخ تلسکوپ فضایی وِب، امکان دیدن این ستارهها را فراهم میکند. این ستاره در کهکشان مارپیچی NGC 1637 و حدود ۴۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.
تابش این ستاره که یک اَبَرغول سرخ پوشیده از گردوغبار است، در طول موجهای قابل مشاهده بسیار کمتر از آن چیزی است که اگر غبار نبود دیده میشد و شدت روشنایی آن تقریباً صدهزار برابر روشنایی خورشید میباشد!
به این خاطر که بسیاری از این ستارهها به دلیل گرد و غبار اطرافشان مخفی هستند، خیلی کم آنها را تا کنون دیدهایم.
بررسی رنگ، نور و ویژگیهای غبار نشان داد که غبار اطراف ستاره حاوی کربن بیشتر بوده، که برای یک اَبَرغول سرخ تا حدودی غیرمنتظره است.
این کشف میتواند دریچه تازهای برای درک بهتر این مسئله باشد که چگونه این ستارهها پیش از انفجارشان رفتار میکنند.
@iranastronomy
#وداع_دنبالهدار
جرم بینستارهای ۳I/ATLAS در حال ترک منظومه خورشیدی
دنبالهدار ۳I/ATLAS نزدیکترین گذر نسبت به خورشید را ساعت ۱۵:۱۷ عصر امروز انجام داد. در این گذر، فاصله این جرم از خورشید، ۱٫۳۶ واحد نجومی بود. (واحد نجومی میانگین فاصله زمین تا خورشید و حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر)
البته ۳I هنوز به نزدیکترین فاصله از زمین نرسیده و جمعه ۲۸ آذر امسال نزدیکترین گذر نسبت به زمین را دارد و فاصلهاش با زمین حدود ۱٫۸ واحد نجومی خواهد بود؛ سپس از منظومه خورشیدی ما دور و دورتر میشود.
اکنون ۳I سمت دیگر خورشید قرار دارد قابل رصد نیست؛ اما پیشبینی میشود که سهشنبه ۲۰ آبانماه جاری دوباره در شرق آسمان و ۹۰ دقیقه قبل از طلوع خورشید قابل مشاهده شود، ولی برای دیدن آن به تلسکوپ هشت اینچ و بالاتر نیاز دارید. (نقشه بالا)
محققان مسیر حرکت ۳I را ردیابی تا بفهمند از کدام نقطه کهکشان آمده است؛ آنها ستارهای که مسیرش قابل توضیح باشد را نیافتند و شاید این جرم مدتها پیش از یک سیستمهای سیارهای بیرون رانده شده باشد!
قطر هسته این جرم حدود ۵٫۶ کیلومتر تخمین زده شده و بعضی تحلیلها آنرا کوچکتر نیز ارزیابی کردهاند.
@iranastronomy
#اقمار_آتشفشانی
احتمال وجود قمر فراسیارهای آتشفشانی جدید در مدار یک سیاره بسیار داغ
سیاره WASP-39b یک سیاره به اصطلاح «مشتری داغ» و یا hot Jupiter بزرگ میباشد که حدود ۷۰۰ سال نوری از زمین فاصله داشته و بر اساس مشاهدات جدید با تلسکوپ فضایی جیمز وب ممکن است یک قمر فراسیارهای آتشفشانی در مدار این سیاره وجود داشته باشد!
این احتمال پیش از این درباره سیاره WASP-49b نیز مطرح شده بود.
در سال ۲۰۲۳، دانشمندان با کمک تلسکوپ Webb دیاکسید گوگرد را در اتمسفر WASP-39b شناسایی کردند؛ اما سوال اینست که آیا واقعاً این عنصر در اتمسفر سیاره وجود دارد، یا منبع آن چیز دیگری است؟
تیم پژوهشی پیشنهاد نموده است که شاید این گاز از یک قمر آتشفشانی باشد که در مدار آن میگردد. فرضیه اینست که این ماه، شبیه به آیو، ماه سیاره هرمز در منظومه ما باشد.
اما یکی از پرسشها اینست که آیا این قمر میتواند در مدار سیارهای که به ستارهاش بسیار نزدیک است پایدار بماند، یا در طول تکامل سامانه از بین رفته؟ چون محققان شک دارند که چنین قمرهایی بتوانند پایداری کافی را طی گذر زمان داشته باشند.
شرح تصویر: قمر آیو در اطراف سیاره هرمز
@iranastronomy
#منشا_آب
دیسک پیش سیارهای میزبان آب
اخترشناسان اخیراً آب سنگین را در دیسک شکلگیری سیارهای اطراف یک ستاره جوان بنام V883 Ori کشف کردهاند. آب معمولی (H₂O)، اما در آب سنگین هیدروژنهایی از نوع اتم دوتریوم وجود دارند که یک نوترون اضافی دارد (D₂O).
این آب از ابر مولکولی آمده که پیش از تولد این ستاره وجود داشته و در طول تشکیل ستاره و دیسک، دوباره ساخته نشده، بلکه حفظ شده است. بنابراین، آب موجود در این دیسک از خود ستاره هم قدمت بیشتری دارد!
ابر مولکولی یک ابر عظیم از گاز و غبار در فضا است؛ اگر این ابر تحت شرایط ویژهای مثلا بهخاطر گرانش فرو بریزد، ممکن است ستارهای شکل بگیرد و اطراف ستاره جوان، دیسکی از گاز و غبار باقی میماند که به آن دیسک پیش سیاره میگویند. این دیسک محل شکلگیری سیارات، دنبالهدارها و اجرام کوچکترند.
محققان در رصدخانه ALMA توانستهاند میزان آب سنگین نسبت به آب عادی در دیسک V883 Ori را اندازهگیری کنند.
این یافته تأثیر بزرگی بر درک ما از نحوه انتقال آب در مسیر شکلگیری سیارات و ستارهها دارد و ممکن است بخشی از آبِ سیارهها یا دنبالهدارها پیش از تولد ستاره وجود داشته است.
@iranastronomy
📷#عکس_ارسالی
لمس قلههای کره ماه توسط پرتوهای مهر تابان
مشخصات دوربین و عکس:
دوربين: موبایل شیامی، سری پوکو
نوردهی: ۱۰ ثانیه
عکاس: دوست نجومی ما جناب آقای عبدالحمید مژده پور از انجمن نجوم هفت اورنگ کویر شهرستان اَبَرکوه - استان یزد؛ ساعت ۱۸:۴۵ شبانگاه یکشنبه شانزدهم شهریورماه قبل از شروع ماه گرفتگی کامل
توضیحات عکاس:
این تصویر با تلسکوپ هشت اینچ اشمیت کاسگرین و چشمی ۱۲/۵mm، به روش آفوکال از قلل و دیوارهای مرتفع آتشفشانها و دهانههای برخوردی در سطح کره ماه گرفته شده؛ تابش خورشید به نوک قلههای مرتفع ماه، بصورت نقاط روشن در منطقه تاریک کره ماه کاملا مشخص هستند.
@iranastronomy
#وعده_دیدار
سهشنبه شب، وعده دیدار با شهابهای بارش جبّآری و دو دنبالهدار جذاب در آسمان تاریک (۳)
در نزدیکترین فاصله با زمین، دنبالهدار Lemmon A6 تقریباً در فاصله ۹۰ میلیون کیلومتری از زمین و دنبالهدار SWAN R2 با دم سبزفام، حتی نزدیکتر خواهد آمد و تقریباً ۳۹ میلیون کیلومتر با زمین فاصله خواهد داشت.
پس بعد از غروب آفتاب به سمت جنوبغربی آسمان برای یافتن SWAN R2 با یک دوچشمی نگاه کنید و طبق نقشه بالا آنرا بیابید، شاید این دنبالهدار نیز حتی به قدر ۴ برسد!
پس از آن، به تدریج این دنبالهدارها از دید ما خارج و تا بازگشت احتمالی که ممکن است هزاران سال طول بکشد، در آسمان محو خواهند شد.
برای عکاسی از این دنبالهدارها، دوربین و یا تلفن همراه باید بر روی سهپایه قرار گیرد و استفاده از حالت شب یا عکاسی نجومی، تنظیم حساسیت (iso) و زمان نوردهی مناسب توصیه میشود؛ حساسیت پیشنهادی بین ۱۶۰۰ تا ۳۲۰۰ و زمان نوردهی ۵ تا ۱۰ ثانیه است، ضمن آنکه استفاده از ردیاب ستارهای (Star Tracker) برای نوردهی طولانیتر و تنظیم حساسیت کمتر، تصویر واضحتری از دنبالهدار و بدون ایجاد رد ستارگان، بر کیفیت عکسها میافزاید.
@iranastronomy
#وعده_دیدار
سهشنبه شب، وعده دیدار با شهابهای بارش جبّآری و دو دنبالهدار جذاب در آسمان تاریک (۱)
در حالیکه بارش شهابی جبّاری امسال با وجود تعداد کم شهابها، شبانگاه سهشنبه ۲۹ و بامداد چهارشنبه ۳۰ مهرماه جاری به اوج میرسد؛ دو دنبالهدار C/2025 A6 (Lemmon) و SWAN (C/2025 R2) نیز به کمترین فاصله از زمین میرسند و در شرایط ماه نو و عدم حضور نور ماه در آسمان، بهترین شرایط را برای رصد و عکاسی در یک منطقه تاریک، بدور از آلودگی هوا و نور شهرها دارند.
دنبالهدار لِمون نخستین بار اوایل زمستان پارسال با قدر ۲۱.۵ کشف شد، اما اکنون درخشش آن به حدود قدر ۵.۷ رسیده است و پیشبینی شده که به قدر ۳.۸ تا ۴.۸ نیز برسد و عنوان بهترین دنبالهدار سال را بخود اختصاص دهد!
در ابتدا دوره تناوب مداری برآورد شده برای لِمون حدود ۱۳۵۰ سال بود؛ اما اثر گرانشی بزرگ جرمی مانند سیاره هرمز (مشتری) غول سامانه خورشیدی، باعث تغییر در دوره این جرم شده و اکنون دوره مداری برآوردی آن حدود ۱,۱۵۴ سال است.
نقشه بالا مسیر دنبالهدار Lemmon A6 را در آسمان نشان میدهد و راهنمای خوبی برای یافتن آن در تاریخهای درج شده البته به میلادی است.
@iranastronomy
#شکار_دنبالهدار
چگونه دنبالهدار R2 SWAN را در آسمان شبهای پیشرو بیابیم؟
دنبالهدار C/2025 R2 (SWAN) سهشنبه ۲۹ مهرماه جاری از نزدیکی زمین عبور میکند؛ روشنایی C/2025 R2 تا کنون افزایش یافته و امید میرود که هنگام گذر از نزدیکی زمین، با چشم غیرمسلح قابل مشاهده باشد.
درخشش دنبالهدار R2 معادل قدر ۵٫۶ ثبت شده و این مقدار یعنی در آسمان بسیار تاریک، شاید بصورت ضعیف و بدون ابزار دیده شود؛ چون در شرایط ایدهآل، چشم انسان میتواند اجرامی با قدر کمتر از ۶ را تشخیص دهد، اما در مورد دنبالهدارها که در آسمان به شکل محو دیده میشوند، این موضوع قدری متفاوت است و به همین علت دوربین دوچشمی و یا تلسکوپ به شما برای رصد این دنبالهدار کمک خواهد کرد.
بنابراین طی هفته پیشرو از نقشه بالا استفاده کنید و بعد از غروب خورشید، در جنوب آسمان مسیر دنبالهدار را که از نزدیکی شکل قوری (Teapot) در صورت فلکی کمان (قوس- Sagittarius) عبور خواهد کرد، دنبال نمایید. در هفته اول آبان، R2 بسمت صورت فلکی سطل آب (دلو - Aquarius) میرود.
این دنبالهدار چهارشنبه ۱۹ شهریور امسال توسط آماتور اوکراینی بنام Vladimir Bezugly کشف شد.
@iranastronomy
#عبور_نزدیک
حدود نیمهشب امشب زمان عبور سیارک تازه کشف شده از کنار زمین
سیارک کوچک تازه کشف شده، امشب به فاصلهای کمتر از فاصله کره ماه به زمین میرسد.
این سیارک که با نام 2025 TP5 نامگذاری شده، در ساعت ۲۳:۳۹ امشب بوقت کشورمان، از فاصله ۹۷٬۰۸۹ کیلومتری زمین عبور خواهد کرد؛ این در حالیست که فاصله متوسط ماه تا زمین ۳۸۴٬۴۰۰ کیلومتر است.
پس از عبور امشب، این سیارک فردا پنجشنبه، به کره ماه نیز نزدیک خواهد شد و از فاصله تقریبی ۱۲۰٬۰۸۴ کیلومتری سطح ماه میگذرد.
قطر این سیارک حدود ۱۶ متر برآورد شده و این ابعاد مشابه سیارکی است که در سال ۲۰۱۳ در منطقه چلیابینسک روسیه وارد جو شد و منفجر گردید.
نکته قابل توجه این است که گرچه 2025 TP5 در سپتامبر ۱۹۷۹ نیز به نزدیکی زمین رسیده بود، اما اخترشناسان آن را بتازگی در روز دوشنبه ۲۱ مهرماه جاری توسط سامانه رصد ATLAS در هاوایی کشف کردند.
سامانه ATLAS که توسط دانشگاه هاوایی و با سرمایهگذاری آژانس ناسا راهاندازی شده، هدفش پیشبینی و شناسایی سیارکهای بالقوه خطرناک است؛ اما خوشبختانه 2025 TP5 تهدید جدی نبوده و برای سیارهمان زمین و ساکنان آن خطری ایجاد نمیکند.
@iranastronomy
#خوشه_پروین
کشف جدید در مورد خوشه ثریا
ستارهشناسان دریافتهاند که خوشه مشهور باز ستاره ای پروین (M45) که با نام هفت خواهران نیز شناخته میشود (ثریا - Pleiades)، در واقع حدود ۲۰ برابر بزرگتر از آن چیزیست که قبلاً تصور میشد!
پژوهشگران با استفاده از دادههای تلسکوپهای Gaia آژانس فضایی اروپا و TESS ناسا متوجه شدند ستارههای بسیاری در اطراف این خوشه وجود دارند که از نظر حرکت فضایی، سن و سرعت چرخش با ستارگان M45 مشابهاند.
این یافته نشان میدهد که خوشه ثریا فقط مجموعهای کوچک از چند ستاره روشن نیست، بلکه بخشی از یک ساختار بسیار بزرگتر بنام مجموعه بزرگ پلیادها است که شامل هزاران ستاره میشود.
یکی از روشهای کلیدی این پژوهش، سرعت چرخش ستارهها بود؛ ستارههای جوان سریعتر میچرخند و این به محققان کمک نمود تا ستارههای همسن و همخاستگاه را شناسایی کنند.
به گفته دانشمندان، این کشف میتواند درک ما از تشکیل و تکامل خوشههای ستارهای را دگرگون کند، زیرا احتمالاً بسیاری از خوشههای دیگر کهکشان نیز گستردهتر از برآوردهای پیشین هستند.
شرح تصویر: M45 و ماهگرفتگی جزئی - جمعه ۱۹ نوامبر ۲۰۲۱، آلبرتا کانادا
@iranastronomy
#عبور
جریان جت مانند در اطراف جرم میانستارهای 3I/ATLAS !
دانشمندان تصاویر و شواهدی از جرم میانستارهای 3I/ATLAS پس از عبور از نزدیکترین فاصله با خورشید ثبت کردهاند که نشان میدهد این جرم چندین جریان جت مانند فوران گاز و ذرات در جهتهای گوناگون دارد.
در تصاویر جدید مشاهده شده، چندین جریان فورانی از هسته این جرم بیرون میزنند، که شبیه آن چیزی است که در دنبالهدارها دیده میشود.
نزدیکترین عبور 3I/ATLAS به خورشید، چهارشنبه ۷ آبان بود و به حدود ۲۰۳ میلیون کیلومتری از خورشید رسید و اکنون در حال دور شدن از منظومه خورشیدی است.
نزدیکترین گذر آن نسبت به زمین، جمعه ۲۸ آذر امسال خواهد بود و در آن زمان فاصلهاش از زمین حدود ۲۷۰ میلیون کیلومتر میباشد. برای رصد این جرم، حداقل تلسکوپی با دهانه ۸ اینچ لازم است.
این جرم میانستارهای از خارج منظومه ما آمده است. یکی از تحلیلها با استفاده از دادههای مأموریت Gaia نشان میدهد که این جرم احتمالاً از صفحه نازک کهکشان راهشیری و نه از بخش ضخیم آن آمده است.
ماموریت فضایی JUICE متعلق به آژانس فضایی اروپا ESA، این روزها در حال انجام مشاهداتی از این جرم است.
@iranastronomy
#بزرگان
تولدت مبارک ادموند
چهارشنبه ۸ نوامبر ۱۶۵۶، روز تولد منجم و ریاضیدان انگلیسی ادموند هالی است؛ او اولین کسی بود که مدار یک دنبالهدار را محاسبه کرد و یکی از معروفترین دنبالهدارهاست.
هالی در کتابش توجه خود را به ۳ دنبالهدار معطوف نمود که در سالهای ۱۵۳۱، ۱۶۰۷ و ۱۶۸۲ دیده شده بودند؛ او پیشبینی کرد که این سه در حقیقت یک دنبالهدارند که به صورت متناوب باز میگردد و دوره بازگشت آن حدود ۷۶ سال است.
البته ادموند هالی آنقدر زنده نماند تا تحقق پیشبینیاش را ببیند؛ اما درست ۱۶ سال پس از مرگش آنگونه که او محاسبه کرده بود، در سال ۱۷۵۸ میلادی این دنبالهدار بازگشت و باعث شگفتی جامعه علمی و عموم مردم آن زمان شد.
این نخستین بار بود که بازگشت یک دنبالهدار تخمین زده میشد که امروز آنرا با نام دنبالهدار هالی میشناسیم.
آخرین بار دنبالهدار هالی در سال ۱۳۶۴ خورشیدی دیده شد؛ این دنبالهدار در مدار حدود ۷۶ ساله بدور خورشید بازخواهد گشت و انتظار میرود ۳۶ سال دیگر، دوباره در سال ۱۴۴۰ خورشیدی دیده شود و بیشتر مردم در طول عمرشان فقط یکبار آنرا میبینند و برخی افراد خوششانس، شاید دوبار آن را ببینند!
@iranastronomy
#واقعیات_عجیب
۲۰ حقیقت عجیب اما واقعی درباره فضا (۲)
کائنات، مکانی شگفتانگیز و عجیب است که پر از سیارات مرموز و ستارگانی که از خورشید بسیار بزرگترند؛ سیاهچالههایی با قدرتی غیرقابلتصور و بسیاری پدیدههای کیهانی دیگر که منطق را به چالش میکشند.
در ادامه، بخش کوچکی از بینهایت حقایق شگفتانگیز فضا را بخوانید.
۶. اگر امکانپذیر بود که پیاده به ماه سفر کنید، ۹ سال طول میکشید تا به آنجا برسید!
۷. بهرام (مریخ - Mars) را سیاره سرخ مینامند، زیرا رنگ سرخش از مقدار زیاد اکسید آهن (زنگزدگی) در سطح سیاره ناشی میشود.
۸. دمای سیاره تیر (عُطارد - Mercury) از °۱۷۳- سانتیگراد در بخش شب، تا °۴۲۶ سانتیگراد در روز تغییر میکند.
۹. ماه تریتون (تصویر بالا) در اطراف سیاره نپتون، سردترین جرم شناختهشده در سامانه خورشیدی، با میانگین دمای °۱۹۹- سانتیگراد است.
۱۰. مهر تابان ۴۰۰ برابر بزرگتر از ماه است، اما دقیقاً ۴۰۰برابر دورتر نسبت به ماه از زمین قرار دارد، به همین دلیل آنها در آسمان از دید ما تقریباً هماندازه بنظر میرسند و هنگام خورشید گرفتگی، ماه میتواند چهره خورشید را بپوشاند.
ادامه دارد...
@iranastronomy
#حیات_فرازمینی
سیارهای به نسبت نزدیک و نور امید برای وجود حیات در نقاط دیگر فضا !
اخترشناسان سیاره فراخورشیدی جدیدی یافتهاند که یک اَبَر زمین (با ابعادی بزرگتر از زمین) که احتمالاً سنگی است و شاید قابل سکونت نیز باشد. این سیاره با نام GJ 251 c در کمربند حیات ستارهاش قرار دارد.
این سیاره یکی از دو سیاره شناخته شده در منظومه ستارهای GJ 251 و فقط در فاصله ۱۸ سال نوری از زمین قرار دارد که هر ۵۴ روز به گرد ستارهاش میگردد و جرم آن حدود ۴ برابر جرم زمین میباشد!
ستاره میزبان این سیاره یک کوتوله سرخ است و دلایلی که احتمال قابل سکونت بودن آن را تایید میکند، واقع شدن GJ 251 c در کمربند حیات ستاره مرکزی خود، سنگی بودن و یا حداقل داشتن ترکیبات محتمل برای این شرایط و همچنین نزدیکی آن به ما، این سیاره را به گزینهای جذاب برای بررسی بیشتر در آینده تبدیل میکند؛ اما دمای سطح، فشار، ترکیبات اتمسفر و غیره هنوز اندازهگیری نشدهاند.
این کشف میتواند به جستجوی علائم حیات در خارج از منظومه خورشیدی کمک کند، بویژه با تلسکوپها یا ابزارهای نسل بعد که قادر به تصویربرداری مستقیم یا طیفنگاری دقیقتر باشند.
@iranastronomy
#پرتاب_موفق
اعزام فضانورد برای اقامت ششماهه در ایستگاه فضایی چین
فضاپیما Shenzhou 21 ساعت ۱۹:۱۴ دیروز جمعه ۹ آبان بوقت کشورمان از مرکز پرتاب Jiuquan چین با موشک Long March 2F، پرتاب شد و با موفقیت به ایستگاه فضایی اختصاصی کشور چین با نام Tiangong رسید.
حدود ۳.۵ ساعت بعد از پرتاب، این فضاپیما بصورت خودکار و سریعتر از قبل با ماژول اصلی Tianhe در ایستگاه فضایی تیانگونگ متصل شد و فضانوردان جدید در ایستگاه با خدمه مأموریت قبلی شنژو ۲۰ ملاقات کردند.
فرمانده ۴۸ ساله این ماموریت Zhang Lu که قبلاً در ماموریت شنژو ۱۵ بوده و دو فضانورد یکی ۳۲ ساله و تازهکار به نام Wu Fei بعنوان کمسنترین عضو گروه فضانوردی چین و دیگری Zhang Hongzhang که ۳۹ ساله است.
همراه این فضاپیما ۶ نمونه آزمایشی و چهار موش سیاه برای تولید مثل در مدار ارسال شده است.
فضانوردان چینی تاکنون ۱۶ ماموریت سرنشیندار انجام دادهاند.
ایستگاه فضایی تیانگونگ حدود ۲۰٪ جرم ایستگاه بینالمللی فضایی (ISS) را دارد و چین قصد دارد این ایستگاه را حداقل برای یک دهه با خدمه نگهداشته و برنامههایی برای افزودن ماژولهای جدید و استفاده تجاری نیز دارد.
@iranastronomy
#واقعیات_عجیب
۲۰ حقیقت عجیب اما واقعی درباره فضا (۱)
کائنات، مکانی شگفتانگیز و عجیب است که پر از سیارات مرموز و ستارگانی که از خورشید بسیار بزرگترند؛ سیاهچالههایی با قدرتی غیرقابلتصور و بسیاری پدیدههای کیهانی دیگر که منطق را به چالش میکشند.
در ادامه، بخش کوچکی از بینهایت حقایق شگفتانگیز فضا را بخوانید.
۱. اگر بتوانید کهکشان آندرومدا (تصویر بالا) را با چشم غیرمسلح ببینید، در واقع جرمی که آن را رصد کردهاید، ۲۳.۶ میلیارد میلیارد کیلومتر با شما فاصله دارد.
۲. اگر کره زمین به اندازه یک توپ تنیس (حدود ۶.۵ سانتیمتر) بود، خورشید کرهای به قطر ۷.۳ متر میبود که به طور تقریبی، ۸۰۰ متر دورتر قرار داشت.
۳. از میان ۹٬۱۱۳ ویژگیهای ثبت شده سطح کره ماه، تنها ۴۲۱ مورد (حدود ۴.۶٪) دهانه نیستند.
۴. اگر میتوانستید با خودرو و با سرعت تقریبی ۱۱۲ کیلومتر در ساعت، به سمت نزدیکترین ستاره به زمین حرکت کنید؛ سفرتان بیش از ۳۵۶ میلیارد سال طول میکشد!
۵. دانشمندان برآورد میکنند که نخستین ستارگان، حدود ۲۰۰ میلیون سال پس از مهبانگ (Big Bang) شکل گرفتهاند.
ادامه دارد...
@iranastronomy
@iranastronomy
#رخدادهای_آسمان
رویدادهای نجومی دومین ماه پاییز ۱۴۰۴
همواره آسمان پردههای زیبایی به نمایش میگذارد و در آبان امسال بجز برخی رویدادهای آسمان، شاهد دو پدیده جذاب هستیم؛ یکی اَبَرماه که چهارشنبه ۱۴ آبان شاهد آن خواهید بود و دیگری پنهان شدن خوشه زیبای ستارهای پروین پشت ماه (اختفا) که پنجشنبه ۱۵ آبان رخ خواهد داد؛ پس با مطالعه مطلبی مرتبط در این زمینه در وبگاه انجمن نجوم آماتوری ایران، به سراغ آسمان آبانماه برویم:
- چهارشنبه ۷ آبان: دنبالهدار 3I(Atlas) در این تاریخ به کمترین فاصله با خورشید میرسد.
در ضمن سیاره تیزپای تیر با قدر روشنایی ۰.۱- در شامگاه این روز به بیشترین کشیدگی شرقی خود نسبت به مهر تابان خواهد رسید...
- یکشنبه ۱۱ آبان: در این شب شاهد همنشینی ماه با سیاره حلقهبرگردن کیوان خواهیم بود...
- دوشنبه ۱۹ آبان: در این شب نوبت به همنشینی مه و مشتری میرسد...
- دوشنبه ۲۶ آبان: در این شب بارش شهابی معروف اسدی به اوج میرسد.
- جمعه ۳۰ آبان: سیاره سبز آبی اورانوس در این شب به وضعیت مقابله (Opposition) خواهد رسید...
شرح کامل این رخدادها در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4435/040805/
#پرتاب_ژاپنی
امشب پرتاب اولین فضاپیمای باری جدید ژاپن به ایستگاه فضایی بینالمللی
انتظار میرود ساعت ۳:۳۰ بعد از نیمه شب امشب بوقت ایران، فضاپیمای رباتیک جدید باری ژاپن بنام HTV-X برای نخستین ماموریت، از مرکز فضایی تانگاشیما در ژاپن به ایستگاه فضایی بینالمللی ISS پرتاب شود.
فضاپیمای HTV-X جایگزین نسل قبلی فضاپیماهای ژاپن بنام HTV است که از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۰، ۹ ماموریت به ISS انجام داد.
طول فضاپیمای جدید حدود ۸ متر و ۱٫۲ متر کوتاهتر از نمونه قبلی است، ولی توانایی حمل همان مقدار بار یعنی حدود ۶ تن به مدار پایین زمین را دارد.
یکی از مزایای HTV-X اینست که بعد از جدایی از ISS، میتواند تا حدود ۱٫۵ سال در مدار باقی بماند، سپس وارد جو زمین شده و میسوزد.
علاوه بر مأموریت به ISS، ژاپن قصد دارد در آینده با HTV-X محمولهای به ایستگاه فضایی ماه که ناسا شاید در برنامه آرتمیس بسازد، ارسال کند.
در حال حاضر فضاپیماهای باری ISS شامل Progress روسیه، Cygnus و Dragon شرکتهای آمریکایی هستند.
پرتاب امشب بصورت زنده از طریق سایت Space.com و یا از کانال یوتیوب آژانس فضایی ژاپن JAXA یک ساعت قبل از پرتاب پخش خواهد شد.
@iranastronomy
#مرگ_ستاره
تاثیر یک ستاره مرده بر سیستم سیارهای خود !
اخترشناسان در رصدخانه Keck اخیراً ستاره کوتوله سفید جدیدی را شناسایی کردهاند که هنوز هم بعد میلیونها سال پس از مرگ این ستاره، در حال تجزیه سیستم سیارهای سابقش است!
نام این کوتوله سفید LSPM J0207+3331 میباشد و حدود ۱۴۵ سال نوری از زمین فاصله دارد. این کوتوله سفید دارای دِیسکِ پیرامونی از بقایای سنگی و موادِ سنگین است.
دادههای طیفی با استفاده از ابزار HIRES در تلسکوپ Keck نشان دادهاند که در اتمسفر این کوتوله، عناصر فلزی سنگین تشخیص داده شده است.
آنالیزها بیانگر این است که یکی از اجرام سنگی به قطر ۱۹۳ کیلومتر که قبلاً در مدار این ستاره وجود داشته، تحت تأثیر گرانش کوتوله سفید متلاشی شده و موادش به داخل ستاره فرو ریخته است.
این میزان عناصر سنگین در میان کوتوله های سفید هیدروژندار، بیسابقه است و نشان میدهد که این جرم پیشتر یک سیاره سنگی قدیمی بوده است.
این کشف نشان میدهد که تکامل سیستمهای سیارهای ممکن است پیچیدهتر از آنچه پیشتر تصور میکردیم باشد و حتی زمانی که ستاره مادر مرده است، فرآیندهای دینامیکی در آن هنوز ادامه دارند.
@iranastronomy
#وعده_دیدار
سهشنبه شب، وعده دیدار با شهابهای بارش جبّآری و دو دنبالهدار جذاب در آسمان تاریک (۴)
لنز تله حداقل ۸۵ تا ۱۳۵ میلیمتر و یا استفاده از تلسکوپ برای این عکاسی پیشنهاد میگردد؛ هر چند ترکیب چند فریم عکاسی در پردازش بعدی (stacking) برای افزایش کیفیت و جزئیات دم دنبالهدار توصیه میشود.
بهرهگیری از اپلیکیشنهایی شبیهساز دقیق آسمان همچون Star Walk 2 برای پیدا کردن محل این دنبالهدارها در آسمان مفید است.
از آنجا که سهشنبه شب ۲۹ مهر، دنبالهدار لِمون از حدود ۱۰ درجهای ستاره نگهبان شمال (Arcturus) عبور خواهد کرد؛ ستاره نگهبان شمال و این دنبالهدار را میتوان در میدان دید دوربین دوچشمی کوچک مشاهده نموده و عکس آنها را ثبت کرد.
هر چند دنبالهدار SWAN R2 در روز جمعه ۲۱ شهریور امسال به کمترین فاصله با خورشید و ۷۵ میلیون کیلومتری آن رسید، اما دنبالهدار لِمون شنبه ۱۸ آبان به کمترین فاصله با مهر تابان و ۷۹ میلیون کیلومتری خورشید میرسد.
نقشه بالا مسیر دقیقتر دنبالهدار لِمون را نشان میدهد.
همچنین میتوانید این خبر جذاب را در وبگاه انجمن دنبال نمایید:👇
https://iaas.ir/news/4434/040729/
@iranastronomy
#وعده_دیدار
سهشنبه شب، وعده دیدار با شهابهای بارش جبّآری و دو دنبالهدار جذاب در آسمان تاریک (۲)
دنبالهدار SWAN R2 نیز در ماه گذشته میلادی توسط ابزار “SWAN” رصدخانه خورشیدی و هلیوسفریک SOHO کشف شد؛ دوره مداری این جرم گیسو دراز بیش از ۲۰٬۰۰۰ سال (۲۲٬۵۵۴ سال) تعیین شده است، هر چند که این محاسبات به مرور دقیقتر نیز میگردند.
ماه گذشته دنبالهدار Lemmon A6 به سرعت روشنتر گردید و با نزدیک شدن به خورشید باعث افزایش فعالیت و درخشش آن شد. این روشن شدن، احتمال دیدن آنرا حتی بدون ابزار در این شبها، آنهم در مناطق تاریک و عاری از غبار و آلودگی نوری افزایش داده است.
در نزدیکترین گذر این دنبالهدار از نزدیک زمین، جای آن در آسمان تغییر کرده و در افق شامگاهی بسمت افق شمالغرب، در زمینه صورت فلکی گاوران (عوّا - Bootes) که به آن بادبادک هم میگویند، قرار دارد؛ صورت گاوران بین صور فلکی خرس بزرگ (دُباکبر) و خوشه (سنبله) جا خوش کرده است.
در ادامه مسیر از زیر صورتفلکی بزرگ مار (Serpens) عبور خواهد کرد بنحوی که شاید این دنبالهدارهای زیبا را با چشم غیرمسلح و یا دوربین دوچشمی و تلسکوپ کوچک بتوانید ببینید.
@iranastronomy
@iranastronomy
#رویدادهای_نجومی
بارش شهابی جبّاری، اولین بارش پاییزی بدون نور مزاحم ماه
بارش شهابی جبّاری از جمله بارشهای معروف سالیانه است و منشأ آن ذرات بجا مانده از دنبالهدار مشهور «هالی» است.
دنبالهدار هالی عامل دو بارش شهابی در سال است که یکی از آنها بارش شهابی «اِتا دَلوی» در میانه اردیبهشت و دیگری بارش شهابی جبّاری در این موقع از سال میباشد.
کانون این بارش در نزدیکی ستاره "شبان شانه" و یا شانه شکارچی (اِبطُ الجوزا) در صورت فلکی شکارچی (جبّار - Orion) قرار دارد و به همین دلیل به این بارش، جبّاری گفته میشود.
بازه زمانی این بارش از دهم مهرماه تا اواسط آبان هر سال میباشد و اوج این بارش در سال ۱۴۰۴ شبانگاه سهشنبه ۲۹ مهر است و در بامداد چهارشنبه ۳۰ مهر نیز شهابهای این بارش دیده خواهد شد.
عبور مجدد دنبالهدار هالی از نزدیکی خورشید، حدود ۳۶ سال دیگر و این دنبالهدار با شکوه در سال ۱۴۴۰ خورشیدی در آسمان دیده خواهد شد؛ آخرین عبور هالی در میانه دهه ۶۰ خورشیدی بوده است.
اطلاعات کامل در وبگاه انجمن:👇
https://iaas.ir/news/4433/040726/
این خبر در خبرگزاری ایسنا:👇
https://www.isna.ir/news/1404072516126/
#ماه_کیوان
آیا ترکیبات آلی در اقیانوس انسلادوس نشانهای از قابلیت حیات هستند؟
یک تحلیل جدید از دادههای کاوشگر کاسینی نشان داده است که مولکولهای آلی پیچیدهای در ذرات یخی فورانها (plumes) روی انسلادوس ماه سیاره کیوان، وجود دارند.
اخیراً تیمی از پژوهشگران بینالمللی دادههای مأموریت کاسینی را تحلیل و به این نتیجه رسیدهاند که ترکیبات آلی جدید و پیچیدهای در ذرات یخ فورانها یافت شدهاند که حتماً منشا زیرسطحی دارند؛ یعنی از اقیانوسی در زیر سطح یخی انسلادوس بیرون آمدهاند.
این ذرات یخی فورانها از شکافهای ببری، نوار مانند (tiger stripes) واقع در نیمکره جنوبی انسلادوس فوران میکنند و بلافاصله بعد از خروج بسرعت به دستگاه اندازهگیر گرد و غبار کاسینی برخورد کردهاند، بدین معنی که در وضعیت تازه آنالیز شدهاند.
پیشتر نیز کشف شده بود که فورانها (plumes) شامل ترکیبات آلیاند، و برخی از این ذرات یخی به حلقه E کیوان تعلق دارند.
چون ترکیبات آلی پیچیدهتر و تازهتری یافته شدهاند؛ این یافته شاهدی قوی بر وجود شیمی پیچیده و امکانپذیری شرایط قابل زیست در اقیانوس زیر سطح یخی این ماه سیاره کیوان است.
@iranastronomy
#پرتاب_موفق
پرتاب موشک غولپیکر Starship، راه را برای انجام ماموریت انسان به کره ماه و سیاره سرخ هموار کرد
بزرگترین و قدرتمندترین موشک ساخت بشر، ساعت ۲:۵۳ بامداد امروز بهوقت کشورمان توسط شرکت SpaceX از پایگاه Starbase در جنوب تگزاس با یک پرواز آزمایشی زیرمداری به فضا پرتاب گردید.
این یازدهمین پرتاب و آخرین پرتاب نسخه فعلی این موشک غولپیکر است که بزودی با نسخه بزرگتری جایگزین خواهد شد.
شرکت SpaceX در حال توسعه استارشیپ است تا سکونت بشر در سیاره بهرام را ممکن سازد! ماه نیز یکی دیگر از اهداف استارشیپ بوده و ناسا آنرا بعنوان نخستین فرودگر سرنشیندار برنامه آرتمیس ۳ انتخاب کرده است که هدف آن فرود دوباره انسان در نزدیکی قطب جنوب کره ماه است و برای نخستین بار انسان در آنجا فرود خواهد آمد.
استارشیپ قادر است محمولهای تا ۱۵۰ تن را به فضا منتقل کند. هر دو مرحله یعنی مرحله Super Heavy و مرحله بالایی معروف به Ship بگونهای طراحی شدهاند که بطور کامل و سریع بازیابی شوند.
این برنامه بلندپروازانه، با چالشهایی نیز همراه بوده و امسال، طی سه پرتاب پیاپی، بخش بالایی در مراحل اولیه این ماموریتها نابود شد.
@iranastronomy