3109
ارتباط با ما: @Irdc_info کد شامد:1-2-695129-61-3-1
▪️بهروایت اسناد آرشیو امنیت ملی دانشگاه جرج تاون
🔹خزان یک عصر اتمی وابسته
▪️در سایهی غروب سلطنت، جایی که شمعهای جاهطلبانهی توسعه با طوفان انقلاب خاموش میشوند، برنامهی هستهای پهلوی نفسهای آخر خود را میزند. این روایت، نه از فلز سرد رآکتورها، که از آتشِ آرزوها و خاکسترِ وابستگیها زاده شده؛ جایی که اورانیومِ انباشته، چونان گنجیِ نفرینشده، بار سنگین سرنوشتی را به دوش میکشد که انقلاب، با دستانِ آهنینِش، آن را به عمقِ فراموشی فرو برد. این روایت، نه تنها درس تاریخی، بلکه هشداری برای وابستگیهای آینده است: هر برنامهای که بر پایه قدرتهای خارجی بنا شود، در طوفانهای داخلی فرومیپاشد.
https://irdc.ir/0002m6
▪️دیدار رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با خانواده سپهبد شهید غلامعلی رشید
🔹حکیم میدان و شاعر خانه
▪️حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، روز چهارشنبه سیام مهر ماه ۱۴۰۴ از خانواده سردار شهید غلامعلی رشید دیدار کردند.
https://irdc.ir/0002lz
▪️به گزارش نشریه آمریکایی
🔹آشوب در حیاط خلوت شاه
▪️در آستانه برگزاری جشنهای دو هزار و پانصد ساله ایران، فضای دانشگاههای کشور در تبوتابی مرموز میسوخت. این گزارش تحلیلی که در اوج قدرت رژیم پهلوی، سال ۱۳۵۰ در یکی از نشریات ایالات متحده نگاشته شده، پرده از نگرانی عمیق دانشجویان و تشدید فعالیتهای امنیتی برمیدارد. سندی که در ادامه میآید، نه تنها روایتی زنده از التهاب آن روزگار است، بلکه شواهدی تاریخی از نارضایتیهای فزاینده و آغاز زمزمههای اعتراضیای ارائه میدهد که سرانجام به انقلابی بزرگ انجامید.
https://irdc.ir/0002m3
▪️به گزارش روزنامههای «کیهان» و «اطلاعات»
🔹روایتی از تظاهرات دانشجویان علیه اقامت شاه در آمریکا
▪️دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا درپی سفر شاه به ایالت متحده در تاریخ ۲ آبان ۱۳۵۸ تظاهرات کردند و طی قطعنامهای اعلام داشتند: «مرگ طبیعی برای شاه موهبت است و باید [تاوان] خونهای کسانی را که کشته است پس بدهد».
https://irdc.ir/0002m2
▪️به بهانه سالروز درگذشت فقیه مبارز
🔹مشکل بزرگ اقتصاد ایران از نظر آیتالله مهدویکنی + فیلم
▪️آیتالله مهدویکنی در دوران حیات خاطرات و تجربه زیسته خود در عرصه علم و عمل را در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ثبت و ضبط رسانده است. به همین بهانه گوشهای از خاطرات آیتالله مهدویکنی که در آن به بیان مشکل بزرگ اقتصاد ایران میپردازد منتشر میشود.
https://irdc.ir/0002ly
▪️به روایت عضو جداشده سازمان؛
🔹از بهروز وثوقی تا شجریان؛ دام منافقین برای فریب هنرمندان
▪️طی این سالها هنرمندان زیادی بودند که در اثر تبلیغات مجاهدین دور آنها جمع شدند و به عبارتی دقیقتر فریب مجاهدین را خوردند ولی در این میان کسانی بودند که خیلی زود دوگانگی و فریبکاری چندشآور مجاهدین را تجربه کرده و از آنها دوری گزیدند و کسانی هم بودند که تا آخر عمرشان در فریبکاری مجاهدین گرفتار آمده و به سمت آنها کشیده شدند که تنها مصرفشان کسب اعتبار برای تشکیلات فرقهای مجاهدین بود.
https://irdc.ir/0001de
▪️بهبهانه سالروز درگذشت آیتالله مهدویکنی
🔹ملاقات آیتالله مهدوی کنی و آیتالله خامنهای درباره علل گرایش جوانان به مارکسیسم
▪️«برای نجات جوانان از دام مارکسیسم، باید اسلام را به آنان معرفی کرد.» این جمله، نتیجهگیری جلسهای مهم میان چند تن از روحانیون مبارز در پاییز مختوم به انقلاب اسلامی در منزل آیتالله خامنهای واقع در مشهد بود که نشان از دغدغههای عمیق فکری و سیاسی این افراد داشت.
https://irdc.ir/0002lu
▪️روایتی از آخرین دیدار هوشنگ نهاوندی با شاه
🔹تشر شاه به نهاوندی در آستانه ترک ایران: ولم کنید! این کله دیگر کار نمیکند!
▪️۲۸ مهرماه ۱۴۰۴، هوشهنگ نهاوندی، رئیس پشین دانشگاههای تهران و پهلوی وقت و رئیس دفتر فرح درگذشت. او در مصاحبه با تاریخ شفاهی هاروارد، از آخرین دیدار خود با شاه در آستانه فرار از ایران چنین روایت میکند:« یک مرتبه شاه با نهایت عصبانیت از پشت میزش بلند شد دستش را اینجوری [اشاره] کرد به کلهاش، گفت، «آقای نهاوندی»، وقتی یک کسی را آقای نهاوندی خطاب میکرد یعنی دیگر خیلی عصبانی است. «آقای نهاوندی؛ این کله را میبینید؟ این دیگر کار نمیکند. ولم کنید. میخواهم بروم. ارتش هم هر غلطی میخواهد بکند خودش بکند. از دست من دیگر کاری برنمیآید.»
https://irdc.ir/0002lv
▪️به گزارش روزنامه اطلاعات
🔹نام و نشان ۹۳۰ ساواکی فاش شد
▪️در سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی شناسایی و محاکمه عوامل رژیم پهلوی از جمله مطالبات مردم بود که در دستور کار نهادهای مختلف قضایی و امنیتی قرار داشت. در همین راستا بخشی از گزارشها و اطلاعیههای صادر شده از سوی سازمانها و دستگاههای مختلف به افشا و معرفی عوامل محلی و منطقهای ساواک اختصاص داشت.
https://irdc.ir/0002lr
▪️امتناع نخستوزیر
🔹رجایی درخواست ملاقات و مذاکره با مقامات آمریکایی را رد کرد
▪️۲۶ مهرماه ۱۳۵۹ محمدعلی رجایی، نخستوزیر وقت ایران در راس هیئتی به منظور سخنرانی در سازمان ملل راهی آمریکا شد؛ یکی از حواشی این سفر دیپلماتیک درخواست مقامات آمریکایی برای ملاقات با نخستوزیر ایران بود که با امتناع مقام ایرانی مواجه گشت.
https://irdc.ir/0002lq
▪️انتشار برای نخستینبار | به روایت علیرضا افشار
🔹دفاع شهید بهشتی از جهاد سازندگی + فیلم
▪️مرحوم افشار در دهه هفتاد، خاطرات خود را در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ثبت و ضبط رسانده است که بخشی از آن برای نخستینبار بار منتشر میشود. آنچه میبینید روایت علیرضا افشار از دفاع شهید بهشتی از جهاد سازندگی در مقابل منتقدین و مخالفین است.
https://irdc.ir/0002ln
▪️آتش در گلستان
🔹باستانی پاریزی و آتشسوزی مسجد کرمان در سال ۵۷
▪️حملهکنندگان به مسجد آنقدر بیسواد و نادان بودند که در بدو ورود در مقابل شعار مرگ بر شاه خائن مردم در مسجد، آنها شعار درود بر شاه خائن را سر میدادند که بعداً به دستور عمال رژیم این افراد شعار خود را با درود بر شاه و جاویدشاه اصلاح کردند. این عده بعد از پایین آمدن از پلکان شرقی چون با در بسته مسجد مواجه شدند، ابتدا به آتشزدن موتورسیکلتها و دوچرخههای متعلق به مردم در پشت درب شرقی مسجد اقدام میکنند که در جلوی این درب پارک شده بود. در اثر این آتشسوزی به یکباره شعلههای آتشزبانه کشید و ستونی از دود غلیظ به هوا برخاست.
https://irdc.ir/0002ll
▪️۳ روایت از زندگی و زمانه سردار علیرضا افشار
🔹از تسخیر سفارت آمریکا تا حضور بسیج در چین؛ علیرضا افشار که بود؟
▪️آقای افشار را نشان دادم و گفتم: «ایشان یك دانشجو است، یكدست لباس هم بیشتر ندارد. شب پیراهنش را میشوید و میاندازد خشك شود كه صبح تنش كند. همه بچههای جهاد از این تیپ آدمها هستند. دولت موقت اینها را تحمل نمیكند و به هنگام ملاقات با دولت باید بروم اینها را پشت ستون قایم كنم. اینكه نشد كار.
https://irdc.ir/0002lk
▪️بهبهانه نشست شرمالشیخ
🔹پیدایِ پنهان/ کاوشی درباره مواجهه پهلوی با منازعات اسرائیل و اعراب
▪️با توجه به توافق اخیر میان گروههای مقاومت فلسطینی و رژیم صهیونیستی در چارچوب نشست شرمالشیخ با حضور و میانجیگری اعراب از جمله کشور مصر، تحلیل تاریخی روابط اعراب و اسرائیل در بستر نقش حکومتهای همسو با غرب در منطقه از جمله رژیم پهلوی ضرورت یافته است. درک این تحولات برای تبیین دقیق روندهای جاری در منطقه، سیر تحول روابط کشورهای عربی با اسرائیل، و تحلیل نقش تاریخی ایران در این معادلات دارای اهمیت است.
https://irdc.ir/0002lh
▪️سالروز محکومیت طیب حاج رضایی به اعدام
🔹انتقام جنوبشهریها از رؤسای ساواک و ولیعهد برای اعدام لوطی تهران
▪️در سایه تیربارانهای بامدادی ساواک، جنوبشهر تهران فریاد میزند: اعدام طیب حاج رضایی، لوطی محبوب مردم، جرقهای میشود برای شورش خاموشها. روایت عزمی برای انتقام که شمشیر نفرت را بر گلوی شاه و سرانش تیز میکرد.
https://irdc.ir/0002le
🔹تصاویری از تاجگذاری محمدرضا پهلوی
«حقیقت این است که سلطنت در دنیا رنگی ندارد. آن هم سلطنت موروثی! یعنی خلاف عقل و منطق است. به چه مناسبت فرزند بزرگ شاه باید مالک جان و مال مردم باشد؟ مگر آن که شاه سلطنت بکند نه حکومت. آن هم در ایران ممکن نیست، یعنی به محض آن که شاه به سلطنت کردن قانع شد فاتحه خودش را خوانده است.»▪️ این جملات گفتههای فردیست که در ۴ آبان ۱۳۴۶ در جشن تاجگذاری محمدرضا پهلوی او را مشایعت کرد و روز جشن کنار او ایستاده بود. اسدالله علم وزیر دربار پهلوی دوم از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۶ این سخنان را در خاطرات ۱۹ اردیبهشت ۱۳۴۹ خود آورده است.
▪️بهروایت اسناد
🔹انتقاد روزنامهنگار ترک از جشن تاجگذاری محمدرضا پهلوی
▪️ترتیب دادن این قبیل مراسم پانصد میلیون دلاری در کشوری مثل ایران که از ما هم عقبتر میباشد نه تنها ولخرجی است بلکه این عمل درست و حسابی به منزله توهین و تحقیر مردم آن سرزمین میباشد.
https://irdc.ir/0002m4
▪️خاطرات آیتالله جلالی خمینی از فرزند امام
🔹مروری بر شخصیت آیتالله مصطفی خمینی + فیلم
▪️آیتالله جلالی خمینی یکی از ملازمان مرحوم حاج آقا مصطفی بود که جلوههای مختلف شخصیتی و سلوک فردی و اجتماعی ایشان را درک کرده بود. از این رو در خاطرات خود که در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است به روایتی قابل توجه از فرزند ارشد امام پرداخته است.
https://irdc.ir/0002m0
▪️در گفتوگوی سید حمید روحانی با رسانه مرکز اسناد انقلاب اسلامی مطرح شد؛
🔹روایتی از استقلال فکری و شخصیت مستقل حاج آقا مصطفی خمینی
▪️در گفتوگویی تازه با سید حمید روحانی، از آیتالله سید مصطفی خمینی، فرزند ارشد امام خمینی(ره)، چهرهای مستقل، فقیهی ژرفاندیش و مبارزی با اراده ترسیم شده است. روحانی معتقد است درباره درگذشت ناگهانی حاج آقا مصطفی در نجف همچنان ابهاماتی وجود دارد.
https://irdc.ir/0002m1
▪️مداخله شاه در امور دانشگاهها و خودمختاری در عزل و نصب
🔹روایت رئیس پیشین دانشگاه تهران از روحیه شاه؛ "نه" گفتن به شاه پایان کار بود
▪️هوشنگ نهاوندی در بخشی از گفتوگوی خود با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، از سرنوشت یکی از کارگزاران دولت پهلوی پرده برمیدارد که تنها به جرم سرپیچی از دستور شاه، از صحنهی قدرت حذف شد. روایت او از «مغضوب شدن دکتر گودرزی» تصویری از سازوکار قدرت در نظام شاهنشاهی به دست میدهد؛ جایی که اطاعت، نه قانون و شایستگی، معیار بقا بود.
https://irdc.ir/0002lw
🔹واقعیت کشف حجاب و خشونت
▪️ماجرای کشف حجاب در سالهای اخیر از جمله مقولههایی است که همواره مورد توجه قرار گرفته است.
▪️اخیرا اظهاراتی از محسن برهانی در این زمینه منتشر شد که حاوی نکاتی خلاف مستندات تاریخی بوده است.
▪️سنجش این اظهارات با مستندات تاریخی اعم از منابع شفاهی و مکتوب از آن جهت مهم است که اظهارات غیرمستند در مورد پدیدههای تاریخی منجر به تحریف و وارونمایی خواهد شد.
▪️بازخوانی قانون کشف حجاب در دوران پهلوی اول و بررسی ادعاهای بیپایه و اساس در این رابطه بر اساس خاطرات شاهدان عینی و اسناد به جای مانده از آن روزها از جمله مسائلی است که به زودی در پایگاه اطلاع رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر خواهد شد.
@irdc_ir
🔹نشست «چالشهای حکمرانی» در ایرانِ امروز برگزار شد
▪️سلسله نشستهای «چیستی و چرایی حکمرانی اسلامی» با موضوع «چالشهای حکمرانی» با حضور حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی به همت دبیرخانه حکمرانی اسلامی وابسته به مدرسه عالی حکمرانی اسلامی برگزار شد.
https://irdc.ir/0002lt
▪️ناطقنوری روایت میکند
🔹فیلم | سفارت آمریکا چرا تسخیر شد؟
▪️سخنان اخیر حجتالاسلام ناطقنوری بازتاب گستردهای در رسانهها داشت. اما او در بخشی از خاطرات خود به روایت چرایی تسخیر سفارت آمریکا اشاره میکند. ناطقنوری در فرازی از سخنانش تاکید میکند که سیاست خارجی ایران پس از انقلاب هیچ گاه انقباضی نبوده و حتی دشمنترین کشورها به ویژه ایالات متحده آمریکا پس از سال ۱۳۵۷ در ایران انقلابی سفارتخانه داشتهاند.
https://irdc.ir/0002ls
▪️بهروایت اسناد
🔹غارت آموزش و پرورش/ اخاذی میلیونی از معلمان به بهانه نقل و انتقال
▪️در ۲۸ مهرماه سال ۱۳۴۴ گزارشی محرمانه از وزارت آموزش و پرورش نشان میدهد که بیش از یک میلیون تومان از معلمان متقاضی نقل و انتقال، تحت عنوان رشوه اخذ شده است. این اخاذی، از جانب عوامل اداری فاسدی بوده است که خود را نزدیکان مقامات اداری و امنیتی قدرتمند کشور معرفی میکردند.
https://irdc.ir/0002lp
▪️به گزارش روزنامه اطلاعات
🔹«نه» به دیپلماسی تسلیم؛ قطع روابط سیاسی با انگلستان توسط دولت مصدق
▪️در پی تشدید اختلافات میان دولت ایران و انگلستان بر سر مسئلهی نفت و کارشکنیهای مداوم مقامات انگلیسی در امور داخلی کشور، دولت به ریاست دکتر محمد مصدق تصمیم به قطع کامل روابط سیاسی با انگلستان گرفت. این تصمیم ۲۶ مهرماه از رادیو تهران اعلام شد و بازتابی گسترده در مطبوعات داشت.
https://irdc.ir/0002lo
▪️نبرد خرمشهر به روایت فرماندهان جنگ
🔹وقتی پل سقوط کرد
▪️نبرد خرمشهر، یکی از نخستین عملیاتهای مقابله میان دو جبهه ایران و عراق در طول هشت سال جنگ تحمیلی بود که از اواخر مهر ماه ۱۳۵۹ آغاز شد. روایت پیش رو، روایتی دست اول از نخستین فرماندهان سپاه پاسداران است که در آن میتوان به اطلاعاتی ذیقیمت دست یافت.
https://irdc.ir/0002lm
▪️زندگی شاعر لب دوخته
🔹از محبس «ضیغم الدوله» تا زندان «رضا شاه»
▪️زندگی فرخی یزدی فراز و فرود بسیار داشته اما نقطه عطف این زندگی در رنجهای شاعر لب دوخته است که به واسطه اعتراض به استبداد زندانهای پی در پی را در سرنوشت وی سیاهه کرد.
https://irdc.ir/0002lj
▪️آیتالله اشرفی اصفهانی
🔹«والاترین شهید محراب» و معتمد امام در کرمانشاه
▪️امام خمینی پس از شهادت آیت الله اشرفی اصفهانی که پیش از انقلاب نقش معتمد و نماینده امام در کرمانشاه را داشت، طی پیامی این شخصیت برجسته را اینگونه توصیف کرد: «والاترین شهید محراب که به دست جنایتکاران اشقیالاشقیاء به ملاء اعلا شتافت».
https://irdc.ir/0002li
▪️انتشار برای نخستینبار | به روایت حسین مهدیان
🔹فیلم | ترور به جرم آخوندیسم
▪️مهدیان در دوران حیات؛ خاطرات خود از فعالیتها و مبارزات سیاسی و همچنین مسئولیتها و اقداماتش پس از پیروزی انقلاب اسلامی را در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی به ثبت و ضبط رسانده است. از این رو به بهانه درگذشت آن فقید سعید بخشی از خاطرات او برای نخستینبار منتشر میشود. مهدیان در این بخش از یادماندههایش به ماجرای ترور و حوادث پس از آن از جمله گفتوگوهای مهمش با عوامل گروهک فرقان میپردازد.
https://irdc.ir/0002lf
▪️به بهانه درگذشت مبارز انقلابی
🔹از بازار آهن تا موسسه کیهان؛ نگاهی به زندگی مرحوم حسین مهدیان
▪️حسین مهدیان از مبارزان انقلابی پس از عمری مبارزه و خدمت دار فانی را وداع گفت. مرحوم مهدیان در بنیاد رفاه و تعاون اسلامی، صندوق ذخیره جاوید، صندوق خیریه رفاه فعالیت داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان سرپرست روزنامه کیهان به انجام وظیفه پرداخت. او در 4 شهریور 1358 به همراه حاج مهدی عراقی مورد سوءقصد گروهک فرقان قرار گرفت که به مجروحیت وی انجامید.
https://irdc.ir/0002ld