3892
ارتباط با ما: @Irdc_info کد شامد:1-2-695129-61-3-1
▪️روایتی از دیدار جالب امام خمینی با مدرّس در ایام جوانی
🔹نمایندهای که گزارشهای مجلس را به بقال محل میداد
▪️دیدیم آقا در دکان یک بقالی ایستاده و دارد با او حرف میزند.یک آقای دیگری هم همراه مدرس آمد گفت آقا شما اسرار مملکت را میآیید برای یک بقال میگویید مدرس گفت که آقا آخر من نماینده اینها هستم اینها باید بدانند که من چه گفتهام و چه کار کردهام در مجلس اسراری نیست مطالبی است که گفته شده و اینها باید بدانند.
https://irdc.ir/0002nY
▪️از پوست مار تا چنگال عقاب | در نخستین شماره «گواه» بخوانید
🔹نگاهی به فراز و فرودهای روابط ایران و آمریکا
▪️اگر معادلات دیپلماتیک ایران نزدیک به یک سدهی اخیر را مورد مداقه قرار دهیم، بهسادگی آشکار خواهد شد که یکی از پربسامدترین و البته پرتکرارترین پارامترهای این معادله، پارامتری بهنام ایالات متحده است. کشوری در دنیایجدید که تا دو قرن پیش، اکثر قریب به اتفاق ساکنان ممالک محروسهی ایران حتی نام این سرزمین نیز به گوششان نرسیده بود.
https://irdc.ir/0002mT
▪️گفتوگو با نویسنده کتاب «طیب خان» درباره «یک لوطی متفاوت»؛
🔹مسعود دهنمکی: طیب لات نبود، لوطی بود
▪️طیب حاج رضایی یکی از شخصیتهای تاثیرگذار در تاریخ معاصر ایران است که فراز و فرود زندگی وی بر روند تاریخ ایران کم اثر نبود؛ از این رو به مناسبت سالروز شهادت وی با مسعود دهنمکی، کارگردان و نویسنده کتاب «طیب خان؛ زندگی و زمانه طیب حاج رضایی» و پردازنده شخصیت «مجید سوزوکی» در فیلم اخراجیها به گفتوگو پرداختیم که در ادامه از نظر خواهد گذشت.
https://irdc.ir/0002mR
▪️بهمناسبت شهادت «لوتی تهران»
🔹طیب حاج رضایی؛ مرگ سرخ در برابر دروغ سپید
▪️بر پایه اسناد تاریخی بازمانده از دوران پهلوی، از جمله روایت سرهنگ جواد صارمی - وکیل مدافع پرونده وقایع ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ - شواهد مستندی از ناکارآمدی نظام قضایی آن دوره در دست است. بر اساس اسناد، مقامات قضایی-امنیتی با اعمال فشار بر متهمان درصدد برآمده بودند تا با اخذ اقرارهای ساختگی نهاد روحانیت را در معرض اتهام قرار دهند. مقاومت طیب در برابر این فشارها و امتناع او از ادای شهادت کذب، نمونهای قابل توجه از پایبندی به اخلاق جوانمردی است.
https://irdc.ir/0002mP
▪️آبان ۱۳۵۸؛ دیدار بازرگان و برژینسکی در الجزایر
🔹ملاقات در سایه
▪️آبان ۱۳۵۸ خبر دیدار محرمانه مهدی بازرگان رئیس دولت موقت با برژینسکی مشاور امنیتی کارتر رئیسجمهور آمریکا در رسانههای جهان پیچید. یادداشتها و اسناد نشان میدهد که موضوع دیدار بیشتر در قالب «بازسازیِ کانالهای دیپلماتیک، کاهش تنشِ فوری و پیامهای متقابل» بوده، یعنی نه یک «توافق کلان» بلکه تلاشِ دو طرف برای سنجش اطمینانها و محدود کردن خسارتهای دیپلماتیک، اما محتوای دقیق مذاکرات تا حدی محرمانه ماند و بعدها محلِ حدسودعوای سیاسی شد.
https://irdc.ir/0002mO
▪️عملیات محرم در قاب تصاویر
🔹عملیات محرم در ۱۰ آبان ۱۳۶۱ با رمز یا زینب و به فرماندهی سردار حسن باقری آغاز شد و به مدت یک هفته بهطول انجامید. مرحله نخست این عملیات در ساعت ۲۲:۰۸ روز ۱۰ آبان ۱۳۶۱ آغاز شد و نیروهای ایرانی توانستند در کمتر از نیم ساعت شماری از نیروهای عراقی را به اسارت در آورده و در محور دیگر نیز نیروهای دشمن به استعداد یک تیپ را به محاصره در آورده و بیشتر آنها را اسیر کنند.
https://irdc.ir/0002mL
▪️وزیر خط مقدم
🔹روایتی از آخرین روزهای مهندس سید جواد تندگویان
▪️در روزگاری که آتش جنگ تازه در جنوب شعله گرفته بود و خاک خوزستان زیر بمب و گلوله میلرزید، مردی از میان مهندسان برخاست که نامش با «خدمت» و «ایستادگی» گره خورد. محمدجواد تندگویان از جنس مدیرانی نبود که پشت میزها پناه بگیرند. او به پالایشگاههای سوخته رفت، کنار کارگران ایستاد، خطوط لوله را زیر آتش دید، و تنها چند روز بعد، در همان مسیر خدمت، اسیر شد. مهندسی که هم به علم ایمان داشت و هم به قرآن، هم طعم زندان شاه را چشید و هم شکنجههای صدام را تاب آورد.
📌آنچه در پی میآید بخشی از مصاحبه تاریخ شفاهی وزارت نفت با مهندس سید حسن سادات، کفیل وزارت نفت در دوران اسارت شهید تندگویان، از آن روزهای پرتبوتاب است که به مناسبت سالگرد اسارت شهید تندگویان منتشر میشود.
https://irdc.ir/0002mJ
#دیدگاه
📌پرویز امینی | ایران پس از جنگ
▪️نیاز به همبستگی ملی و انسجام اجتماعی، نیازی دائمی است و اگر قرار بر حفظ این همبستگی و انسجام باشد، باید مناسباتی در پیش گرفته شود که آن را برای میانمدت و بلندمدت تضمین کند. همبستگی پیشین دو ویژگی داشت: یکی آنکه موقت بود و دیگر آنکه کوتاهمدت بود؛ چنانکه مشاهده کردیم پس از توقف درگیریها، منازعات و اختلافات مجدداً به صحنۀ اجتماعی بازگشت که البته بیشترین نمود آن در فضای رسانهای بود.
https://irdc.ir/0002mE
🔹کارکردهای «ایرانگرایی» در گفتمان ناسیونالیسم تجدّدخواهِ پهلوی دوم
▪️در گفتمان ناسیونالیسم تجددخواه دوره پهلوی دوم، مفهوم «ایرانگرایی» به عنوان دال مرکزی عمل میکرد که به سایر عناصر گفتمانی معنا و انسجام میبخشید. محمدرضا پهلوی با تکیه بر این مفهوم، میکوشید وفاداری خود را به آرمانهای ناسیونالیستی نشان دهد و از این طریق به سیاستها و برنامههای خود مشروعیت بخشد.
https://irdc.ir/0002mH
🔹نقد ناسیونالیسم باستانگرای رژیم پهلوی؛ از اسطورهسازی تاریخی تا واهمههای سیاسی
▪️در دل ادعاهای پرطمطراق رژیم پهلوی مبنی بر احیای شکوه هخامنشی، دو سند محرمانه از دربار و ساواک پرده از تناقضهایی برمیدارد؛ یکی زادروز کوروش را افسانهای بیپایه میخواند و دیگری، حتی از روایت مدارای او با یهودیان هراس دارد، مبادا که رژیم در چشم اعراب به خوشرقصی در دامان اسرائیل متهم شود. این ناسیونالیسم باستانگرا، که قرار بود ایران را به گذشتهای باشکوه پیوند زند، در نهایت ابزاری توخالی برای مشروعیت سیاسی شد پر از اسطورهسازی و واهمه، و خالی از امکان هویت بخشی وثیق تاریخی.
https://irdc.ir/0002mG
▪️در پی کشف مخفیگاه گروه فرقان
🔹توطئه فرقان برای ترور آیتالله بهشتی
▪️«در تمام طول زندگی این توفیق الهی را داشتهام که از مرگ مطلقاً نمیترسم و نترسیدهام و طبعاً انگیزه شخصی برایم پیدا نمیشود و فقط تعهدم در برابر این انقلاب اسلامی و تأکید دوستان و مردم انقلابی به اینکه باید مراقبت لازمه از ما بشود و مطرح است.»
https://irdc.ir/0002mC
▪️بهروایت اسناد خارجی
🔹حکومت وحشت و شکنجه
▪️در ۲۹ مه ۱۹۷۶ (۸ خرداد ۱۳۵۵)، روزنامهی آمریکایی اوکلاهاما ژورنال گزارشی تکاندهنده از جک اندرسن، منتشر کرد که پرده از چهرهی سرکوبگر حکومت پهلوی برمیداشت. اندرسن در این گزارش با عنوان «شاه با وحشت و شکنجه حکومت میکند»، با استناد به اسناد و شهادتهای مستقیم، از شکنجههای سیستماتیک ساواک، وابستگی شاه به این دستگاه مخوف، و فاصلهی میان تبلیغات تجددگرایانهی رژیم و واقعیت سیاه درون زندانهایش سخن میگوید. این مقاله یکی از مهمترین افشاگریهای رسانهای غرب دربارهی ماهیت استبدادی حکومت محمدرضا پهلوی به شمار میرود.
https://irdc.ir/0002mB
▪️ورود اسحاق هوفی به تهران
🔹هدف رئیس موساد از ورود به ایران چه بود؟
▪️در ۵ آبان ۱۳۵۷ اسحاق هوفی، مغز متفکر موساد، با هدف کسب اطلاعات محرمانه از آشوبهای تهران برای ارزیابی تهدیدات علیه رژیم صهیونیستی وارد پایتخت پهلوی شد؛ سفری که همزمان پیشنهاد آموزش مأموران ساواک و تقویت پیوندهای اطلاعاتی در برابر سایه کمونیسم شوروی را در بر داشت و نمادی از آخرین تلاشهای ناامیدانه برای نجات اتحاد استراتژیک دو قدرت غیرعرب در آستانه فروپاشی بود.
https://irdc.ir/0002m9
🔹تصاویری از تاجگذاری محمدرضا پهلوی
«حقیقت این است که سلطنت در دنیا رنگی ندارد. آن هم سلطنت موروثی! یعنی خلاف عقل و منطق است. به چه مناسبت فرزند بزرگ شاه باید مالک جان و مال مردم باشد؟ مگر آن که شاه سلطنت بکند نه حکومت. آن هم در ایران ممکن نیست، یعنی به محض آن که شاه به سلطنت کردن قانع شد فاتحه خودش را خوانده است.»▪️ این جملات گفتههای فردیست که در ۴ آبان ۱۳۴۶ در جشن تاجگذاری محمدرضا پهلوی او را مشایعت کرد و روز جشن کنار او ایستاده بود. اسدالله علم وزیر دربار پهلوی دوم از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۶ این سخنان را در خاطرات ۱۹ اردیبهشت ۱۳۴۹ خود آورده است.
▪️بهروایت اسناد
🔹انتقاد روزنامهنگار ترک از جشن تاجگذاری محمدرضا پهلوی
▪️ترتیب دادن این قبیل مراسم پانصد میلیون دلاری در کشوری مثل ایران که از ما هم عقبتر میباشد نه تنها ولخرجی است بلکه این عمل درست و حسابی به منزله توهین و تحقیر مردم آن سرزمین میباشد.
https://irdc.ir/0002m4
▪️انتشار برای نخستینبار
🔹شهید فخریزاده و بسته شدن پرونده PMD + فیلم
▪️فخریزاده اگرچه با روند عمومی مذاکرات برجام به دلیل غیرقابل اعتماد بودن طرفهای مقابل مخالف بود؛ اما به واسطه تسلطش در حوزههای مختلف با راهاندازی کارگروههای مربوطه در بسته شدن پرونده ایران در پیامدی و رفع اتهامات نظامی از برنامه هستهای ایران هوشیارانه وارد عمل شد. روایت امیر حاتمی وزیر سابق دفاع از تلاشهای پدر دانش هستهای ایران در بسته شدن پرونده پیامدی را ببینید.
https://irdc.ir/0002nX
▪️از مدیریت تشریفات دربار تا ریاست فدراسیون فوتبال ایران و AFC
🔹 کامبیز آتابای که بود؟
▪️کامبیز آتابای (۱۳۱۷- ۱۴۰۴) یکی از مدیران ورزشی و کارگزاران دربار دوران پهلوی بود. او از خاندان آتابای، که ریشه در ترکمنهای ایرانی داشت، برخاسته بود و به عنوان دهمین رئیس فدراسیون فوتبال ایران و تنها ایرانی که تاکنون ریاست کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) را بر عهده گرفته، شناخته میشود. آتابای نه تنها در فوتبال ایران نقش ایفا کرد، بلکه به عنوان مدیر کل فنی و خدمات عمومی در دربار شاهنشاهی، ارتباط نزدیکی با خاندان پهلوی برقرار کرد.
https://irdc.ir/0002mU
▪️بازخوانی واقعه ۱۳ آبان ۵۷
🔹پخش فیلم کشتار دانشآموزان از تلویزیون/ تظاهراتی که نقطه پایان دولت آشتی ملی شد
▪️روز شنبه ۱۳ آبان گروههای دانشآموزی با تعطیل مدارس به سوی دانشگاه تهران حركت كردند. هر لحظه بر تعداد تجمعكنندگان افزوده میشد. نیروهای نظامی از ساعت 11 صبح محاصرهی دانشگاه را آغاز كردند. حدود ساعت ۱۲ ظهر نیروهای ارتش جلوی در جنوبی دانشگاه مستقر شدند و شلیك نارنجك گاز اشكآور را به داخل دانشگاه آغاز كردند. تظاهركنندگان با برافروختن آتش به خنثیسازی گازها پرداختند كه ناگهان نیروهای نظامی نوك اسلحههای خودكار خود را از میلهها به سوی تجمعكنندگان گرفتند و بر روی آنها آتش گشودند. تعداد زیادی از دانشآموزان در خاك و خون غلطیدند، صدها نفر مجروح شدند كه از در شمالی آنان را به بیمارستان منتقل كردند. این تظاهرات خونین ۶ ساعت ادامه داشت. خبرگزاریها تعداد كشتهشدگان را ۱۰ نفر و دانشجویان ۶۵ نفر اعلام كردند. كمكم تظاهرات به بیرون از دانشگاه كشیده شد و سرتاسر تهران به میدان جنگ تبدیل شد.
https://irdc.ir/0001tH
🔹فرار مرد مرموز ساواک در آبان ۵۷
▪️پرویز ثابتی چهره مشهور ساواک در نهم آبان ماه ۱۳۵۷ از کشور گریخت. ثابتی که نماد خفقان، شکنجه و سرکوب سیستماتیک رژیم پهلوی محسوب میشد، با اوجگیری تظاهرات مردمی در پاییز ۵۷ و دستگیری کارگزاران رژیم به فکر فرار از ایران افتاد. اگرچه سالها فعالیتهای ثابتی همواره در هالهای از ابهام بود اما حضور او در حوادث سال ۱۴۰۱ و تصاویر منتشر شدهاش در آمریکا، نام او را دوباره بر سر زبانها انداخت.
@irdc_ir
▪️به بهانه سالروز شهادت خمینی آذربایجان
🔹مقاومت؛ مثل طیب و حاج اسماعیل / توصیه آیتالله قاضی طباطبایی در آبان ۴۲
▪️مسئله اعدام طیب حاج رضایی و حاج اسماعیل رضایی دو تن از بازاریهای تهران که پس از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ توسط رژیم پهلوی دستگیر شده بودند، از جمله حوادثی بود که واکنشهای متفاوتی را در آن دوران خفقان و سرکوب برانگیخت. اما در تبریز آیتالله قاضی طباطبایی حدود هفت روز پس از این اتفاق سخنان مهم ایراد کرد که در گزارشهای امنیتی بازتاب یافت.
https://irdc.ir/0002mM
▪️در مکالمه بین حاج احمد خمینی و آیتالله صدوقی مطرح شد:
🔹امام در پاریس: دلم میخواهد آقای خامنهای را ببینم
▪️در آبان ۱۳۵۷، احمد خمینی از پاریس با آیتالله محمد صدوقی در یزد تماس گرفت و پیام امام خمینی را ابلاغ کرد: «دلم میخواهد آقای خامنهای را ببینم». تمایل امام به دیدار با صدوقی و خامنهای را در دوره اقامت تبعیدی در نوفللوشاتو نشان میدهد و بر روابط میان رهبران انقلابی در آن زمان دلالت دارد.
https://irdc.ir/0002mK
▪️پرویز ثابتی: اگر میماندم، سرنوشتم مثل هویدا و نصیری بود
🔹اسناد منتشرنشده از ثابتی؛ وقتی مرد مرموز ساواک فرار را بر قرار ترجیح داد
▪️پرویز ثابتی چهره مشهور ساواک در نهم آبان ماه ۱۳۵۷ از کشور گریخت. ثابتی که نماد خفقان، شکنجه و سرکوب سیستماتیک رژیم پهلوی محسوب میشد، با اوجگیری تظاهرات مردمی در پاییز ۵۷ و دستگیری کارگزاران رژیم به فکر فرار از ایران افتاد. اگرچه سالها فعالیتهای ثابتی همواره در هالهای از ابهام بود اما حضور او در حوادث سال ۱۴۰۱ و تصاویر منتشر شدهاش در آمریکا، نام او را دوباره بر سر زبانها انداخت.
https://irdc.ir/0002mI
▪️پوستین میش
🔹مروری تاریخی بر شصتمین سال تصویب لایحهی کاپیتولاسیون
▪️شصت سال قبل لایحهی قضاوت کنسولی مشهور به کاپیتولاسیون، به تصویب اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملی رسید. این لایحه پس از برگزاری رفراندوم انقلاب سفید و تصویب لایحهی انجمنهای ایالتی و ولایتی در مجلس مطرح و پس از بررسی در دو نوبت چهار ساعته با ۷۴ رأی موافق و ۶۱ رأی مخالف تصویب شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اولین کاری که باید انجام میشد، لغو کاپیتولاسیون بود. این مسئله را شورای انقلاب در دستور کار گذاشت و سرانجام در فروردین سال ۱۳۵۸، لغو کاپیتولاسیون رسماً اعلام شد. علت تأخیر در اعلام رسمی لغو کاپیتولاسیون پیشبینی عواقب و رفتار دولت آمریکا با انقلاب و ایران بود؛ البته قطعاً قصد قطعی لغو قانون وجود داشت.
https://irdc.ir/0002mD
▪️به مناسبت امضای قرارداد کنسرسیوم توسط شاه
🔹استقلال روی کاغذ
▪️قرارداد کنسرسیوم در هفتم آبان ماه ۱۳۳۳ به امضای شاه رسید و دوران ملی شدن صنعت نفت برای همیشه به تاریخ پیوست، اما زخم آن تا سالها تازه ماند. سند پیش رو، مبین تداوم زخم ملیشدن نفت در وجدان سیاسی نخبگان دهه ۴۰ است. این گزارش امنیتی، در ظاهر شرح یک نشست حزبی است، اما در عمق خود بازتاب حافظه زخمی ملیشدن نفت در عصر پساکنسـرسیوم است؛ دورانی که روشنفکران ملی هنوز از «خیانت کنسرسیومی» سخن میگفتند و در برابر نظم نفتی جدید، احساس بیقدرتی داشتند.
https://irdc.ir/0002mF
▪️بهروایت اسناد
🔹بازتاب درگذشت سید مصطفی خمینی در ساختار حوزوی ایران
▪️در پاییز ۱۳۵۶، خبر درگذشت سیدمصطفی خمینی در نجف مانند جرقهای بر حوزه علمیه قم فرود آمد و موجی از مجالس ترحیم را برانگیخت که از هزاران صلوات بر نام پدرش، آیتالله خمینی، تا تعطیلی بازار و ناراحتی علمای برجسته، مرز میان سوگواری خانوادگی و بسیج اجتماعی را محو کرد؛ رویدادی که نه تنها آرامش ظاهری رژیم پهلوی را به چالش کشید، بلکه پیشدرآمدی بر طوفانهای آتی انقلاب را رقم زد.
https://irdc.ir/0002m7
▪️به گزارش روزنامههای «کیهان» و «اطلاعات»
🔹روایتی از تظاهرات دانشجویان علیه اقامت شاه در نیویورک
▪️دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا درپی سفر شاه به ایالت متحده در تاریخ ۲ آبان ۱۳۵۸ تظاهرات کردند و طی قطعنامهای اعلام داشتند: «مرگ طبیعی برای شاه موهبت است و باید [تاوان] خونهای کسانی را که کشته است پس بدهد».
@irdc_ir
▪️به روایت ریشهری
🔹انتشار موضع امام درباره پرونده مهدی هاشمی/ واکنش منتظری چه بود؟
▪️پرونده سید مهدی هاشمی یکی از پیچیدهترین پروندههای دهه شصت در بحرانیترین سالها بود. خاطرات ریشهری وزیر اطلاعات وقت که پرونده مهدی هاشمی به وی سپرده شده بود حاکی از اقدامات و دستورات راهگشای امام در این رابطه است. ریشهری در خاطرات خود به نامههایی اشاره میکند که در ابتداییترین گامها راه را جهت ادامه مسیر باز کرد. نامههایی که بین وزیر اطلاعات وقت و امام رد و بدل شد تا روزنههای مهمی برای واکاوی پروندهای باز کند که پیامدهای آن متوجه عالیترین سطوح سیاسی جمهوری اسلامی بود.
https://irdc.ir/0002mA
▪️بهروایت اسناد آرشیو امنیت ملی دانشگاه جرج تاون
🔹خزان یک عصر اتمی وابسته
▪️در سایهی غروب سلطنت، جایی که شمعهای جاهطلبانهی توسعه با طوفان انقلاب خاموش میشوند، برنامهی هستهای پهلوی نفسهای آخر خود را میزند. این روایت، نه از فلز سرد رآکتورها، که از آتشِ آرزوها و خاکسترِ وابستگیها زاده شده؛ جایی که اورانیومِ انباشته، چونان گنجیِ نفرینشده، بار سنگین سرنوشتی را به دوش میکشد که انقلاب، با دستانِ آهنینِش، آن را به عمقِ فراموشی فرو برد. این روایت، نه تنها درس تاریخی، بلکه هشداری برای وابستگیهای آینده است: هر برنامهای که بر پایه قدرتهای خارجی بنا شود، در طوفانهای داخلی فرومیپاشد.
https://irdc.ir/0002m6
▪️دیدار رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با خانواده سپهبد شهید غلامعلی رشید
🔹حکیم میدان و شاعر خانه
▪️حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، روز چهارشنبه سیام مهر ماه ۱۴۰۴ از خانواده سردار شهید غلامعلی رشید دیدار کردند.
https://irdc.ir/0002lz
▪️به گزارش نشریه آمریکایی
🔹آشوب در حیاط خلوت شاه
▪️در آستانه برگزاری جشنهای دو هزار و پانصد ساله ایران، فضای دانشگاههای کشور در تبوتابی مرموز میسوخت. این گزارش تحلیلی که در اوج قدرت رژیم پهلوی، سال ۱۳۵۰ در یکی از نشریات ایالات متحده نگاشته شده، پرده از نگرانی عمیق دانشجویان و تشدید فعالیتهای امنیتی برمیدارد. سندی که در ادامه میآید، نه تنها روایتی زنده از التهاب آن روزگار است، بلکه شواهدی تاریخی از نارضایتیهای فزاینده و آغاز زمزمههای اعتراضیای ارائه میدهد که سرانجام به انقلابی بزرگ انجامید.
https://irdc.ir/0002m3