خردسرای فردوسی

02 November 2026 14:39

معرفی کتاب «با کاروان شاهنامه»
نمایی از جلوه‌های شاهنامه در زندگی مردم تاجیکستان

نویسنده کتاب «با کاروان شاهنامه؛ از توس تا دوشنبه» با بیان اینکه ما ایرانی‌ها با تمام پیوند و هم‌ریشگی که با مردم تاجیکستان داریم، چنان که باید، به فرهنگ و هنر و ادب این سرزمین توجه نکرده‌ایم.
این کتاب نمایانگر جلوه‌های شاهنامه در زندگی مردم تاجیکستان است.

به قلم: مرجانه حسین‌زاده
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)

لینک کامل خبر:

http://ibna.ir/x6Kd7


#با_کاروان_شاهنامه
#دکتر_فاطمه_محمدزاده
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#نشر_خردگان
#تاجیکستان
#شاهنامه
#مرجانه_حسین_زاده

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

02 November 2026 08:22

نشر همرخ با همکاری سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی، خانهٔ اندیشمندان علوم انسانی و شرکت سبز زیور برگزار می‌کند:

📚رونمایی و جشن امضا کتاب‌های «حماسه و زمانه» و «با کودکان شاهنامه بخوانیم»

با سخنرانی:
▫️میرجلال‌الدین کزازی
▫️سید محمد بهشتی
▫️ابراهیم صحافی
▫️مجتبی مقصودی
▫️بهرام پروین گنابادی
▫️مصطفی سلطانی‌نژاد
▫️مهتاب حاجی‌محمدی

با پیام‌هایی از:
▫️محمود دولت‌آبادی
▫️محمدجعفر یاحقی
▫️موسی غنی‌نژاد
▫️شروین وکیلی

و حضور نویسندهٔ کتاب:
▫️جواد رنجبر درخشیلر

🔸سه‌شنبه ۱۹ آبان‌ماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۵ تا ۱۷
🔸تهران، بزرگراه حقانی، کتابخانهٔ ملی، سالن اندیشگاه فرهنگی

#رونمایی_کتاب
#حماسه_و_زمانه
#با_کودکان_شاهنامه_بخوانیم
#دکتر_جواد_رنجبر_درخشیلر
#شاهنامه
#فردوسی



@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

01 November 2026 12:45

جشن باستانی آبانگان فرخنده باد.

#کوته‌گفتار
دکتر محمدجعفر یاحقی
دربارهٔ آب و اهمیت آن در فرهنگ ایران.

🌿💧💧💧💧💧💧🌿

با سپاس از مهربانو دکتر ملوک براتی


#جشن_آبانگان
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#مؤسسه_خردسرای_فردوسی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

29 October 2026 13:31

‍ ‍
هفتم آبان‌ماه برابر با بیست و نهم اکتبر، درگذشت پروفسور خدایی‌شریف‌زاده؛ تاجیکستان

پروفسور خدایی شریف یکی از استادان و دانشمندان صاحب‌مکتب دانشکدهٔ زبان و ادبیات دانشگاه ملی تاجیکستان به شمار می‌رفت که در طول زندگی خود در زمینهٔ زبان و ادبیات فارسی پژوهش‌های ارزشمندی انجام داده است. وی از سال ۱۹۹۴ تا سال ۲۰۰۹ مدیریت گروه تاریخ ادبیات تاجیک را بر عهده داشت و سبک‌شناسی، بلاغت و سخنوری، تحلیل متن، نظریهٔ تاریخ ادبیات، تاریخ افکار ادبی، تاریخ نثر ادبی، روش تحقیق ادبیات‌شناسی را تدریس می‌کرد.

تألیفات ارزشمند وی از قبیل بلاغت و سخنوری، کلام بدیع، صوت عجم، راز جهان، شاعر و شعر، آزردگان و امیدواران، نظریهٔ نثر، شاهنامه و شعر زمان فردوسی در تاجیکستان، ایران و افغانستان و دیگر کشورها بهای بلند گرفته، تعد‌ادی از کتاب‌های وی در خارج از کشور به چاپ رسید و نتیجه زحمت‌های استاد با جوایز معتبر علمی و فرهنگی قدردانی شد.

پرفسور خدایی شریف‌زاده از برندگان جایزهٔ ادبی صدرالدین عینی در تاجیکستان بود. وی همچنین در سال ۲۰۰۴ جایزهٔ «سخن» محفل ادبی «بارگاه سخن» را به دست آورده است. در سال ۲۰۱۴ رایزنی فرهنگی ایران در تاجیکستان به وی جایزهٔ «سعدی» اهدا کرده بود و در سال ۲۰۱۶ برای کتاب «شاهنامه و شعر زمان فردوسی» مفتخر به دریافت جایزهٔ فرهنگی و هنری «فردوسی» شده بود.

#پروفسور_خدایی_شریف
#تاجیکستان
#شاهنامه_فردوسی
#جایزه_فردوسی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

28 October 2026 06:56

‌🔻موضوع بازگشت به خط فارسی یا الفبای نیاکان، در تاجیکستان

خط و زبان فارسی از نمادهای هویت ملی تاجیک‌هاست و بسیاری از آنها در شرایط فعلی منطقه و جهان، احیای خط فارسی در تاجیکستان را ضروری می‌دانند.

دستور اخیر امامعلی رحمان، رئیس‌ جمهوری تاجیکستان، برای تقویت آموزش الفبای نیاکان یا همان خط فارسی، بسیاری از تاجیک‌ها را امیدوار کرده که شاید خط فارسی، گام‌به‌گام جایگزین سیریلیک شود.

سهراب ضیا از شهر دوشنبه گزارش می‌دهد.

#زبان_فارسی
#الفبای_نیاکان
#تاجیکستان

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

27 October 2026 10:49

🔹از دل طوس، صدای فردوسی هنوز در تاریخ ایران طنین‌انداز است.
فردوسی با کلامش، زبان و هویت یک ملت را برای قرن‌ها زنده نگه داشت.

#فردوسی
#آرامگاه_فردوسی

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

18 October 2026 16:22

📌نظر اساتید برجسته شاهنامه شناسی دربارهٔ شاهنامهٔ مصور سایان

▫️دکتر جلال خالقی‌مطلق (پیش از چاپ)
▫️دکتر محمدجعفر یاحقی
▫️دکتر ژاله آموزگار
▫️دکتر محمود امیدسالار
▫️دکتر سجاد آیدنلو

#شاهنامه_مصور
#سایان


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

12 October 2026 08:38

به مناسبت روز بزرگداشت حافظ، به کوچه‌باغ خیال و غزل قدم می‌گذاریم؛ جایی که واژه‌ها عطر عشق می‌گیرند و شعر، آیینه‌دار رازهای دل می‌شود.


📌 از کوچه‌باغ غزل تا خلوت دل

سخنران: دکتر مهدی محبتی
با عنوان: «نگاهی دیگر به بنیادهای دیالکتیکی شعر حافظ»

همراه با: موسیقی و حافظ‌خوانی.

📅 سه‌شنبه، ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵
🕕 ساعت ۱۸
📍 تالار فردوسی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈

#روز_بزرگداشت_حافظ
#دکتر_مهدی_محبتی
#قطب‌علمی_فردوسی_و_شاهنامه
#خردسرای_فردوسی_مشهد
#شورای_فرهنگی_دانشکده_ادبیات_و_علوم_انسانی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:48

‍
📌گزارش تصویری
شفیعی‌کدکنی همسایه انیشتین بود
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی


#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:43

‍
📌گزارش تصویری
آوازهٔ محمدرضا شفیعی‌کدکنی در گوش جهان
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی


#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 12:57

نوزدهم مهرماه، سالگرد درگذشت دکتر محمدرضا راشدمحصل (۱۴۰۲-۱۳۱۵)

سه سال از فقدان مردی گذشت که ستون اصلی خردسرای فردوسی و شاهنامه‌شناسی خراسان بود.
روان پاک دکتر محمدرضا راشدمحصل، در چنین روزی (نوزدهم مهرماه ۱۴۰۲) به آسمان‌ها پر کشید و خردسرای فردوسی و همهٔ شاهنامه‌دوستان را سوگوار کرد.
او تنها نه یک شاهنامه‌شناس بزرگ و ایران‌دوست بنام بود بلکه انسانی شریف با خلق و خوی واقعی ایران و یک خراسانی سرفراز و آزاده بود که جای خالیش هرگز به این زودی‌ها پُر نخواهد شد.
سومین سالروز فقدان این گرامی‌مرد را به خانوادهٔ سربلند و دوستداران فراوانش در همهٔ جای ایران اندوهباد می‌گوییم.
روانش با پاکان در مینو جاویدان باد.

(مؤسسهٔ فرهنگی خردسرای فردوسی)


#دکتر_محمدرضا_راشدمحصل
#شاهنامه_پژوه
#مؤسسه_خردسرای_فردوسی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 07:54

‍ ‍ ‍‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری: اجرای گروه هنری بیدل

به سرپرستی: استاد علی پورعطایی


در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#استاد_علی_پورعطایی  
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 06:35

‍ ‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری
سخنان و خیرمقدم دکتر محمدجعفر یاحقی
(استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مؤسسۀفرهنگی خردسرای فردوسی)


در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#خط_معلی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

07 October 2026 21:33

‍ مهرگان، جشن مهر و دوستی

#فردوسی در شاهنامه این‌‌گونه از جشن مهرگان یاد می‌کند:
به روز خجسته سرِ مهر ماه
به سر بر نهاد آن کـیانی کلاه
زمانه بی اندوه گشت از بدی
گرفتند هر کس ره بخردی
دل از داوری‌ها بپرداختند     
به آیین یکی جشن نو ساختند
نشستند فرزانگان شادکام          
گرفتند هر یک ز یاقوت جام
میِ روشن و چهرهٔ شاه نو     
جهان نو ز داد از سرِ ماه نو
بفرمود تا آتش افروختند              
همه عنبر و زعفران سوختند
پرستیدن مهرگان دین اوست    
تن‌آسانی و خوردن آیین اوست
اگر یادگارست ازو ماه و مهر            
بکوش و به رنج ایچ منمای چهر


در #مهریشت یکی از يشت‌های کهن اوستا این‌گونه می‌خوانیم:
«بشود که «مهر» از برای یاری به سوی ما آید.
از برای آزادی به‌سوی ما آید.
از برای آرامش به‌سوی ما آید.
از برای آمرزش به‌سوی ما آید.
از برای تندرستی به‌سوی ما آید.
از برای پیروزی به سوی ما آید.
از برای اشویی (راستی و پاکی و عشق اهورایی) به‌سوی ما آید. آن نیرومند همیشه پیروز، سزاوار ستایش، که هرگز فریب نمی‌خورد و همیشه هوشیار و بیدار است.»


🍂🍂🍂🍁🍁🍁

مهرگان را باید یکی از کهن‌ترین، شکوهمندترین و پایدارترین جشن‌های ایرانی دانست که با ستایش روشنایی و روز در پیوند است و در سده‌های پیشین بسیار گرامی بوده است.
و می‌توان گفت پس از آیین نوروز برترین جشن ایرانی، جشن مهرگان است که در شاهنامه هم از آن سخن رفته است.

#جشن_مهرگان در مهر روز از مهر ماه برگزار می‌شده و مسعود سعد سلمان نیز درباره این جشن سروده است:
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان،
مهر بفزای ای نگار مهرچهر مهربان.

در #شاهنامه، جشن مهرگان در پیوند با فریدون، یکی از نامورترین شهریاران نمادین و باستانی ایران است که وی بر ضحاک ماردوش که نماد گوهر بدی، پلیدی، زیان و ویرانگری است چیره می‌آید و او را به دماوند می‌برد و در اشکفتی به بند می‌کشد و خود بر اورنگ فرمانروایی ایران بر می‌نشیند و بدین سان روزگار روشنی آغاز گردیده است.
ایرانیان به پاس این رخداد بسیار خجسته آن روز را جشن می‌گیرند و این جشن تا سده‌ها و هزاره‌ها می‌پاید.


#جشن_مهرگان
#شاهنامه_فردوسی
#مهریشت
#تاجیکستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

05 October 2026 08:29

📌گزارش تصویری
رویداد «از هریوا تا نیشابور؛ نوای مشترک شعر فارسی»

بازدید هیأت فرهنگی ایران در هرات

🔹 بازدید از ارگ تاریخی هرات
🔹 زیارت و بازدید از آرامگاه جامی
🔹 بازدید از آرامگاه خواجه عبدالله انصاری
🔹 بازدید از زیارتگاه خواجه غلتان
🔹 بازدید از آرامگاه گوهرشاد بیگم

#اتاق_مشترک_بازرگانی_ایران_افغانستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

۱۴۰۵/۰۷/۰۷

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

02 November 2026 13:48

گیلگمش؛ سفری در جست‌وجوی جاودانگی
روایت بابلی در آینهٔ روان انسان

تحلیل و نمادشناسی
(با نگاهی به روان‌شناسی تحلیلی یونگ)

سایه • ترس از مرگ • سوگ • جاودانگی • سفر به سوی خویشتن

دکتر المیرا حسن‌زاده

فردا. سه‌شنبه ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ | ۱۸:۳۰ تا ۲۰
مشهد | کافه هامون | گویای ۱

https://nshn.ir/fbrb1Va5_JFjRe

هزینه: ۳۰۰ هزار تومان + سفارش از کافه


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

01 November 2026 16:37

‍

🔺️ چکامه‌ای به فراخورِ  #جشن_آبانگان

✍️ #روشنک_رزم_گیر


دهم روزِ نیک از مَهِ هشتمین
دمان آسمان و نگارین زمین

به هر هفت کشور درودی روان
بوَد نیکبختی چو رودی روان

اهورای مزدا به فرّ و فروغ
کرانِ زمین را ز شرّ و دروغ

بگرداند پاک از اَپوشِ ستم
به آبی که شوید رُخان را ز غم

که افراسیاب آن شَهِ بی نژاد
گرفتی ز  ایرانیان مهر و داد

ز توران سپاهی گسیلان بکرد
همه دشتِ ایران مُغیلان بکرد

چو طهماسپ زو آن یلِ نیکخو
روانه بکرد  آبها را به  جو

سپاسنده ایرانیان زو شدند
همازور ِ آن یالِ برزو شدند

آناهید آن دختِ آبان یشت
که فرمان دهد آبها را به دشت

اَپام و آناهیدِ وَهمن سرشت
موکّل بر آب و موکّل به کِشت

اَرِدویسوَر کو سوار است بر
چهار اسب ارّابه کو را به بَر

به باد و به باران، به ابر و تگرگ
روان را فرو شوید از کامِ مرگ

نشسته به گردونه بر تیز ویر
بگوید نهانش به اسپان دلیر:

کدامین ستایش کند مر مرا؟
دَهِشمندی اَم را بخیزد به پا؟

کدامین به بَرسم به هوم و به شیر
به زَور آورد پیشکش ناگزیر؟

به اَرّابه رانی‌ش نیرو نهان
سِتبریِ کتف‌اش به اسپان بدان!

تو کیشِ اهورایی‌اَش را ستای
همازوریِ نیک رای اَش فَزای

ستایش کن آن گوهرِ شیدوَش
چنان چشمه سارانِ خورشید وَش

درودی فرستیم بر آبها
به بُن مایه ی رُستنیها و ما

نیایش کنیم آبزَورِ کهن
فَدیه فرستیم بهرِ مِحَن

به خوشنودیِ آبهای سپند
نگه دار چشمه ز گند و گزند

که اَفروزه‌هایی چنین تابناک
فراسوی مرزِ مهین رازناک

درختی گشن بار و رخشان درفش
به جانِ فروخفتگان آذرخش

چنین بخت وَر مردمی بی‌گزند
که هرگز نیابی ازیشان نژند

همان نامِ ایران که مانَد بلند
چو ضحاکیان را بخواهد به بند

به آیین نیک نیاکان گرای
همان جشن فرّه ورِ دیرپای

بهین روزگارانِ تابانِ ما
چنان جشن فرّخ پی آبانِ ما

درودان از آبان و از جان شُمَر
بر ایرانیانِ نژاده گوهر



#جشن_آبانگان
#روشنک_رزم_گیر
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

31 October 2026 10:31

‍ ✍🏼 طوس

#طوس شایستگی آن را دارد که همان موقعیت را به خود بگیرد که «قونیه» نسبت به #مولوی و «استراتفورد» نسبت به #شکسپیر دارد….

کسانی که تربت جلال‌الدین مولوی را زیارت کرده‌اند، دیده‌اند که با چه تکریم و جبروتی از آن نگهداری می‌شود و موزهٔ آن گرانبار است از اشیای متلعق به مولوی و خانوادهٔ او و نسخه‌های کهن مثنوی و… و هرساله هزاران نفر از سراسر جهان به زیارت آن می‌شتابند و در ماه خاصی مدت چند روز مراسم نی‌نوازی و سماع صوفیانه در آن برپا می‌گردد که یادگار دوران مولانا را زنده نگاه دارد.

#استراتفورد، زادگاه شکسپیر، نیز وضعیتی مشابه دارد… و تعداد دیدارکنندگان آن به‌شمار درنمی‌آید…. مفهوم #فردوسی برای ایران از مفهوم شکسپیر برای انگلستان عمیق‌تر است.

او تنها یک گویندهٔ بزرگ نیست، بلکه تکوین شخصیت ایران مدیون اوست، و یکی از اخلاقی‌ترین کتاب‌های جهان را، که «کتاب کتاب‌های» فارسی می‌باشد، به‌وجود آورده، و زندگی شخصی او نیز نمونهٔ تام اخلاق و انسانیت بوده.

(برگرفته از: کتاب مرزهای ناپیدا، محمدعلی اسلامی ندوشن، تهران: یزدان، ۱۳۷۶، ص ۱۶۰ و ۱۶۱).


و اما استاد اسلامی ندوشن در وصیت‌نامه خود، نوشت:

«آنچه از من برجای مانده کتاب‌هاست؛ امتیاز چاپ و تجدید چاپ آن‌ها را به نهاد آرامگاه فردوسی واگذار می‌کنم. عواید حاصل از آن‌ها به عنوان حق‌التألیف، صرف گل‌کاری و زیباسازی محوطه آرامگاه و جاده مشهد به طوس خواهد شد.»

این یعنی در هیچ حال نباید شاهنامه و فردوسی را از یاد برد. از کودکی تا سالخوردگی ز گهواره تا گور. اسلامی تا زنده بود در کتاب‌هایش از شاهنامه گفت. کوشید زیبایی لفظ و معنای شاهنامه را نشان بدهد. پس از مرگش هم با عوائد کتاب‌هایش بازار فردوسی را گرم کرد. خواست آرامگاه فردوسی زیبا باشد. راه رسیدن به آرامگاه شاعر ملی ایران هموار و دلخواه باشد. عشق می‌بارد از این شیوه سخن. روشنی و گرمی است این آخرین آوا و ایمای فرزانه ایران دوست.
اسلامی ندوشن شاهنامه را کتاب کتاب‌های ایران، دژ تسخیرناپذیر دفاع از ایرانیت، سند استمرار و دیرینه‌روزی فرهنگ ملی می‌دانست.
کتاب گشایش و رهایش روح ایرانی. کتاب زندهٔ زندگی‌بخش که ایرانی در شب‌های تارش به آن دل می‌سپرد تا خوابش نبرد. تا بیدار بماند.


#دکتر_محمدعلی_اسلامی_ندوشن
#آرامگاه_فردوسی
#طوس
#شاهنامه_فردوسی


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

29 October 2026 06:51

هفتم آبان‌ماه، روز کوروش

هفتم آبان‌ماه مطابق با بیست و نهم اكتبر روز جهانی كوروش(سایرس دی) نامگذاری شده است كه از دیرباز ملل مشترك‌المنافع آن را گرامی می‌دارند. این روز به مناسبت تكمیل تصرف امپراتوری بابل به دست ارتش ایران (اكتبر سال ۵۳۹ پیش از میلاد) است.

در چنین روزی، كوروش بزرگ پس از گشودن دروازهٔ شهر بابل، اندر آن شهر بزرگ و با شكوه و بسیار كهن شد. مردم بابل گمان می‌كردند كه اكنون با چپاول و كشتار و دست درازی به جان و دارایی و زنانشان روبرو خواهند شد و سپس فرمانروایی زورگو و ستمگر بر آنان شهریاری  خواهد كرد ولی كوروش بزرگ و سربازانش نه تنها چنین نكردند بلكه کوروش فرمان آزادی و برابری داد. فرمانی كه در سال ١٩٧١ میلادی از سوی سازمان ملل متحد، نخستین(منشور) آزادی مردم در جهان شناخته شد.

هوشمندی کوروش بزرگ برآیند آمیختگی دو تیرهٔ بزرگ آریایی، پارس و ماد(ماد برابر با آذریان و کُردان) بود. آمیختگی این دو تیره ایران بزرگ را ساخت، کوروش بزرگ را پدید آورد و در كارنامهٔ جهان شگفتی آفرید. این آمیختگی پارس و ماد یا پارس و آذری و كُرد، هرگز جداشدنی نیست و یکپارچگی این بوم را در پناه خود دارد.

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

28 October 2026 06:11

🔸سلام طالبان به زبان فارسی

👤دکتر محمد جعفر یاحقی،
استاد دانشگاه و مدیر مؤسسهٔ خردسرای فردوسی  
در گفت‌وگو با #خراسان_آنلاین:
🔹اگر چه بعد از روی کار آمدن طالبان در افغانستان، اقداماتی در زمینهٔ تغییر خط و زبان فارسی به پشتون در دستور کار قرار گرفت، اما در ماه‌های گذشته برخی مناسبات با استادان و شاعران ایرانی نشانه چرخش دوبارهٔ آنها به سمت استفاده از زبان فاخر فارسی است اما...

✍️ محمدبهبودی نیا

#زبان_فارسی
#افغانستان
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

23 October 2026 11:25

‍ ‍ ‍اول آبان‌ماه، روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی


تاریخ بیهقی و شاهنامه

اما بي‌ترديد مهمترين و شاخص‌ترين اثر #ابوالفضل_بيهقی تاريخ گرانسنگ مسعودی معروف به تاريخ بيهقی است كه در قلمرو نثر فارسی در زمرهٔ دو سه اثر شاخص و طراز اول قرار می‌گيرد.

از ميان آثار ادبی فارسی به سادگی نمی‎توان يكي را برگزيد و با تاريخ بيهقی سنجيد. امّا شاهنامۀ فردوسی، به دلايلی، با اين كتاب قابل مقايسه است.
گذشته از مشابهت‌های آشكار ميان زمان، زندگانی و شخصيّت صاحبان آن دو، برخی همانندی‌های ديگر محتوا و چگونگی پيدايش آن دو اثر را به هم نزديك می‎كند، به خصوص دغدغه‎های هر دو در انعكاس اوضاع نامساعد سياسي ـ فرهنگی و چشم‎انداز نگران‎كننده‎ای كه ايران با آن مواجه بوده است، بسيار شبيه يكديگر است و حدس عنايت ويژهٔ بيهقی به اثر سترگ فردوسی را تقويت می‎كند.
هر دو پيش از شروع به تأليف در صدد گردآوری اطّلاعات و فراهم آوردن مقدّمات كار خويش بوده‎اند. قضا را هر دو در سنّ ۶۵ سالگی سلطان وقت را مخاطب ساخته و از او برای تثبيت اثر خويش چشم ياری داشته‎اند و هر دو در حدود ۸۵ سال زيستند و در عمری چنان كرامند تنها يك اثر خلق كردند و تا واپسين لحظه‎های حيات به تكميل آن مشغول بودند.
گذشته از اين، غرض اصلی پديدآورندگان اين دو اثر روايت اوج و حضيض دوره‎ای از تاريخ باشكوه ايران بوده است، با اين تفاوت كه يكی تاريخ گذشته را برگزيده و به زمان حال پيوند داده است و ديگری روزگار نزديك به خود را مبنای كار ساخته و حسرت‌های گذشته را در آينهٔ آن ديده است. همين ويژگی تاريخ بيهقی را آينهٔ گويايی از مسائل گوناگون دربار غزنه و جامعهٔ عصر پنجم قمری ايران معرّفی می‎كند.

(برگرفته از: تاریخ بیهقی، تألیف ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی، مقدمه، تصحیح، تعلیقات، توضیحات و فهرستها: دکتر محمدجعفر یاحقی ـ مهدی سیدی، تهران: سخن، ۱۳۸۸).

#تاریخ_بیهقی
#شاهنامه_فردوسی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

12 October 2026 17:27

🔸دکتر محمدجعفر یاحقی در مورد شاهنامه مصور سایان می‌گوید.

🔸 «دانشنامه مصور شاهنامه» با رویکردی تازه به روایت و معرفی شاهنامه فردوسی منتشر شد؛ اثری که متن کامل داستان‌های شاهنامه را در کنار تصاویر، اطلاعات پژوهشی و مطالبی دربارهٔ فردوسی، شاهنامه و میراث فرهنگی و هنری مرتبط با آن در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد. متن کتاب بر پایه آخرین تحقیقات و ویرایش دوم تصحیح شاهنامه به کوشش دکتر جلال خالقی‌مطلق آماده شده است. همچنین در تدوین و تنظیم مطالب، از شیوه‌های نوین ارائه اطلاعات استفاده شده تا مخاطب علاوه بر دنبال کردن داستان‌ها، بتواند با پیشینه، مفاهیم و گستره تأثیرگذاری شاهنامه نیز آشنا شود.

#شاهنامه_مصور
#سایان
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

12 October 2026 07:49

‌بیستم مهرماه؛ روز بزرگداشت حافظ🍂🍂

‌
@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 16:46

‍
📌گزارش تصویری
تأثیر شفیعی‌کدکنی، اخوان و شجریان بر یکدیگر
در مصاحبه با دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسۀ خردسرای فردوسی

به مناسبت نوزدهم مهرماه زادروز دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

#استاد_محمدرضا_شجریان
#مهدی_اخوان_ثالث
#استاد_محمدرضا_شفیعی_کدکنی
#دکتر_محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی_مشهد


@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 14:25

‌
‌زمان گذشت، اما صدا نرفت.
شجریان ماند، چون فرهنگ ایران ماندگار است.



#استاد_محمدرضا_شجریان (۱۳۱۹–۱۳۹۹) 

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

11 October 2026 07:55

‍ 📽️بخش‌هایی از 
پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی مؤسسهٔ خردسرای فردوسی

‍«مهرگان والا و خط معلّی»
(گرامی‌داشت روز مهرگان و خط معلّی)


مشهد، سالن همایش هتل ملل میثاق

شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵

#همایش_میان_فصلی
#جشن_مهرگان
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#خط_معلی 
#استاد_حمید_عجمی
#استاد_محسن_ابراهیمی
#استاد_علی_پورعطایی 
#شاهنامه_فردوسی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

instagram.com/kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

10 October 2026 07:31

‍ ‍‍ ‍ ‍‍‍‍📽 پوشه دیداری: مهرگان در شاهنامهٔ فردوسی

دکتر علیرضا قیامتی
(قائم مقام مؤسسۀفرهنگی خردسرای فردوسی)



در پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خردسرای فردوسی

‍ «مهرگان والا و خط معلّی»
(بزرگداشت مهرگان و خط معلی)

پنجشنبه، شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵
مشهد، سالن همایش‌ هتل ملل میثاق

#همایش_میان_فصلی 
#گرامی_داشت_مهرگان
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#شاهنامه_فردوسی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

09 October 2026 20:57

‍ ‍مهرگان والا و خط معلّی

پنجاه و هشتمین همایش میان‌فصلی خِردسرای فردوسی شامگاه پنجشنبه شانزدهم مهرماه ۱۴۰۵، به مناسبت جشن بزرگِ باستانیِ مهرگان در سالن همایش هتل میثاق ملل برگزار گردید.

امیر شهلا، اجرای برنامه را عهده‌دار بود و طبق روال، سخنان آغازین این برنامه از آنِ استادِ پیشکسوت ادبیات و زبان پارسی دکتر محمّدجعفر یاحقــّی بود. 
مهمانان ویژۀ این نشست نیز دو تن از اساتید برجستۀ خوشنویسی و ابداع‌کنندگان خط معلـّــی، حمید عجمی و محسن ابراهیمی از تهران بودند. به همین منظور، نمایشگاه گروهی خطی از اساتید و نیز آثار بانو ساره سراوانی در نمایشگاه هتل مزبور دایر گردیده بود که باشندگان در پایان نشست از نمایشگاه بازدید کردند. همچنین از چهره‌های نامدار فرهنگ، ادب و هنر که در این نشست حضور داشتند می‌توان به آقایان ادیبیان، رجبعلی لبّاف خانیکی، دکتر محمّدحسین پاپلی یزدی، استاد قیطاقی و استاد حسین صالحی (خوشنویس) اشاره کرد.
سپس اساتید خوشنویسی، بانو ساره سراوانی، آقایان حمید عجمی و محسن ابراهیمی در خصوص ويژگی‌های این‌گونه خط نوآورانه و پیوند آن با فرهنگ و هنر اصیل ایرانی سخنرانی نمودند.
پایان‌بخش برنامۀ این نشست سخنرانی شیوا و دلنشین دکتر علیرضا قیامتی بود که به اهمیّت جشن بزرگ مهرگان پس از جشن نوروز از دیدگاه فردوسی در شاهنامه پرداخت و یادآور شد که جشن مهرگان، جشن پیروزی کاوۀ آهنگر بر ضحاک ماردوش و نیز جشن کشاورزی این سرزمین است؛ جشن برداشت محصول- فلات ایران فرهنگی. 
پس از سخنرانی دکتر قیامتی، گروه هنری بیدل به سرپرستی استاد علی پورعطایی با اجرای زیبای چهار قطعۀ (نوایی، دل می‌رود زِ دستم، سرو خرامان و لیلا) فضایی کاملاً عرفانی و روح‌انگیز در نشست ایجاد شد و سرانجام، اساتید خوشنویسی تابلوی زیبایی به رسم یادبود تقدیم خردسرای فردوسی کردند.

گزارشی از: شرمین نصیری

🍂🍂🍂🍂🍂🍂🍂🍂

سپاس ویژهٔ خردسرای فردوسی از:
مجری: امیر شهلا
عکاسان و تصویربرداران: محمد آموزگار، شرمین نصیری، جواد مختاری و تیم همکار.
سفرهٔ مهرگان: آذر بوزرجمهری، مژگان بوزرجمهری، ملوک براتی
گروه هنری بیدل: به سرپرستی استاد علی پورعطایی
و سپاس ویژه از آقای رضا محبی برای همکاری در این همایش.

#همایش_میان_فصلی
#جشن_مهرگان
#خط_معلی
#دکتر_علیرضا_قیامتی
#استاد_حمید_عجمی
#استاد_محسن_ابراهیمی
#مهندس_ساره_سراوانی
#علی_پورعطایی
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

05 October 2026 08:29

📌 گزارش تصویری
رویداد «از هریوا تا نیشابور؛ نوای مشترک شعر فارسی»


🔹 این رویداد با حضور مدیر و قائم مقام خردسرای فردوسی و جمعی از فرهیختگان و علاقه‌مندان شعر و ادب فارسی و با همراهی اتاق‌های مشترک بازرگانی ایران و افغانستان و افغانستان و ایران برگزار شد.

🔹 «از هریوا تا نیشابور» روایتی از پیوند دیرینه فرهنگی، هم‌زبانی و همدلی میان دو ملت ایران و افغانستان بود و فرصتی که بخشی از این پیوندهای تاریخی و فرهنگی دوباره زنده شود.

۱۴۰۵/۰۷/۰۸

#اتاق_مشترک_بازرگانی_ایران_افغانستان
#خردسرای_فردوسی_مشهد

@kheradsarayeferdowsi

خردسرای فردوسی

04 October 2026 10:29

‍ کنگرهٔ جهانی فردوسی

هزارهٔ فردوسی (یا جشن هزارهٔ فردوسی)، مجموعهٔ آیین‌هایی بود که به مناسبت هزارمین سال میلاد فردوسی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی در تهران، طوس و دیگر شهرهای ایران برگزار شد. در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی که نخستین اجتماع بزرگ علمی در ایران بود، ۴۰ تن از ایران‌شناسان برجسته از ۱۷ کشور و ۴۰ تن از دانشمندان و ادیبان ایرانی شرکت داشتند. به مدت ۵ روز از ۱۲ تا ۱۶ مهر ۱۳۱۳ سخنرانی‌هایی در تالار دارالفنون در تهران ایراد گردید و تعدادی از آنها در کتاب هزارهٔ فردوسی به چاپ رسید. جشن هزارهٔ فردوسی به سال ۱۳۱۳ یکی از رویدادهای مهم فرهنگی قرن، و مهم‌ترین کنگرهٔ علمی بود که در ایران معاصر برگزار شد.

در کنگرهٔ علمی هزارهٔ فردوسی بیش از چهل تن از خاورشناسان برجسته به نمایندگی از کشورهای خود حضور یافتند و به ارائه سخنرانی‌ها و مقالات خود پرداختند، از جمله: بهرام‌گور آنکلساریا (هند)، جمشید جی اونوالا (از پارسیان هند)، یوگنی برتلس (از شوروی)، سباستیان بک (آلمان)، آنتونیو پاگلیارو (ایتالیا)، ادوارد دنیسن راس (انگلستان)، جمیل صدقی زهاوی (عراق)، یان ریپکا (چکسلواکی)، روماسکویچ (شوروی)، فریدریش زاره (آلمان)، عبدالحمید عبادی (مصر)، عبدالوهاب عزام (مصر)، فرایمان (شوروی)، فهیم بیر قدارویچ (یوگسلاوی)، آرتور کریستنسن (دانمارک)، ارنست کوهنل (آلمان)، کونتنو (فرانسه)، ژرژ مار (شوروی)، هانری ماسه (فرانسه)، سید عبد الکریم حسینی(حیدرآباد دکن، هند)، ولادیمیر مینورسکی (انگلستان)، آشیکاگا آتسوجی (ژاپن)، محمد آقااوغلو (آمریکا)، جان درینک‌واتر (انگلستان)، ال. آ. مایر (فلسطین).

نزدیک به چهل تن از ادیبان و دانشمندان ایرانی نیز شرکت‌کنندگان کنگره بودند، از جمله: ادیب‌السلطنهٔ سمیعی، اعتصام‌الملک، عباس اقبال آشتیانی، بدیع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، محمدتقی بهار، ابراهیم پورداود، محمدعلی تربیت، حکیم‌الملک، صادق رضازاده شفق، نصرالله فلسفی، عبدالعظیم قریب، احمد کسروی، مشیرالدوله پیرنیا، مجتبی مینوی، سعید نفیسی، وحید دستگردی، جلال‌الدین همایی، رشید یاسمی.


اولین جلسهٔ کنگره صبح روز پنجشنبه ۱۲ مهر ماه در تالار دارالفنون تشکیل شد. محمدعلی فروغی خطابه‌ای در تشکر از خاورشناسان و نمایندگان دولت‌های خارجی شرکت‌کننده ایراد کرد. پس از او علی‌اصغر حکمت خطابه‌ای به زبان فرانسوی ایراد کرد. سپس اعضای هیئت رئیسهٔ کنگره انتخاب شدند، و حسن اسفندیاری (محتشم‌السلطنه) به عنوان رئیس کنگره انتخاب شد.

دومین جلسهٔ کنگره صبح روز جمعه ۱۳ مهر در تالار دارالفنون تشکیل شد. در این جلسه سفیران شوروی و آلمان نیز شرکت داشتند. اولین سخنران جلسه سفیر شوروی بود و اعلام داشت که دولت متبوع او مجموعه‌ای از هدایای تاریخی را برای نگاهداری در موزهٔ ملی ایران تقدیم می‌دارد که شامل روگرفتی از نسخهٔ خطی شاهنامهٔ فردوسی به تاریخ ۱۳۳۳ میلادی است. پس از او فون بلوخر وزیر مختار آلمان در ایران طی سخنرانی خود سابقهٔ ممتد آشنایی ملت آلمان با شاهنامهٔ فردوسی را یادآوری کرد و اظهار داشت که اینک در جشنی که به یاد این شاعر ارجمند گرفته می‌شود آلمان با منتهای علاقه شرکت می‌کند. سپس اعلام داشت که فهرست لغات و اسامی و اعلام شاهنامه که حاوی مقایسه سه طبع معروف شاهنامه می‌باشد تألیف دکتر فریتز ولف از خاورشناسان آلمانی را به ملت ایران تقدیم می‌دارد، و نیز دیپلم دکترا در فلسفه از دانشگاه فردریک ویلهلم برلین به محمدعلی فروغی و دیپلم عضویت انجمن شرقی آلمان از جانب این انجمن را به علی‌اصغر حکمت و حسین علا تقدیم داشت.

پس از خاتمهٔ بیانات فون بلوخر، رئیس کنگره بیاناتی مبنی بر اظهار تشکر از سفیر شوروی و وزیر مختار آلمان و دولت‌های شوروی و آلمان ایراد کرد. پس از آن فهرست سخنرانی‌ها در میان حاضران در جلسه توزیع گردید و برنامهٔ سخنرانی‌های کنگره آغاز شد.
جلسه‌های کنگره در روزهای بعد پی گرفته شد و هفتمین جلسه که جلسهٔ پایانی کنگره بود در روز ۱۶ مهر برگزار شد.

عکس: شرکت‌کنندگان در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی در مقابل تالار دارالفنون، تهران.

#کنگره_هزاره_فردوسی
#دارالفنون

@kheradsarayeferdowsi