درس رسانه (فردارسانه)

13 July 2026 07:35

🔸فراخوان کارآموزی حرفه‌ای جوانان در حوزه تولید محتوای چندرسانه‌ای، عکاسی و فیلمبرداری

فردارسانه - کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در فراخوانی اعلام کرده است که در چارچوب «برنامه کارآموزی حرفه‌ای جوانان» از دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و علاقه‌مندان به حوزه تدوین، تولید محتوای چندرسانه‌ای، عکاسی، فیلمبرداری و تدوین دعوت می‌کند تا به‌عنوان کارآموز با این کمیسیون همکاری کنند.

در این فراخوان آمده است که این دوره فرصتی برای کسب تجربه عملی در پوشش رویدادهای ملی و بین‌المللی، تولید محتوای رسانه‌ای و همکاری در پروژه‌های ارتباطی کمیسیون ملی یونسکو در ایران است.

شرایط و مهارت‌ها

تسلط به عکاسی و فیلمبرداری و توانایی تولید و تدوین محتوای ویدئویی برای شبکه‌های اجتماعی؛

تسلط به نرم‌افزارهای تدوین و ویرایش ویدئو مانند DaVinci Resolve ، Adobe Premiere Pro ؛

آشنایی با نرم‌افزارهای Adobe Photoshop و Adobe After Effects ؛

مشارکت در طراحی و اجرای ایده‌های خلاقانه برای تولید محتوای دیجیتال؛

تهیه مستندهای کوتاه، تیزرها و روایت‌های تصویری از پروژه‌ها و رویدادها.

آشنایی با زبان انگلیسی، مزیت محسوب می‌شود؛

سن ۱۸ تا ۳۵ سال و امکان همکاری دست‌کم ۶ ماه؛

مزایا

همکاری و کسب تجربه در تولید محتوای رویدادهای ملی و بین‌المللی در محیطی حرفه‌ای؛

دریافت گواهی پایان دوره پس از ارزیابی موفق

نحوه ارسال درخواست

متقاضیان می‌توانند رزومه، نمونه‌کارها و نامه انگیزشی خود را با عنوان «کارآموزی حرفه‌ای جوانان – تولید محتوای چندرسانه‌ای» به نشانی irunesco@gmail.com ارسال کنند.


www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

11 July 2026 19:04

🔸وقتی عکس گفتمان می‌شود؛ نگاهی به تیتر یکِ امروز فرهیختگان

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – روزنامه فرهیختگان در شماره امروز (شنبه ۲۰ تیر) با رویکردی متفاوت، صفحه اول ویژه‌ای را به چاپ رساند.

در این صفحه، تصویری سیاه‌وسفید از رهبر شهید جمهوری اسلامی به نمایش درآمده که وی را با ظاهری غیررسمی و صمیمانه در حال نوشیدن چای نشان می‌دهد.

این عکس در یک قاب در دست فردی قرار دارد که عکس را بالای سر خود گرفته است. روزنامه فرهیختگان تیتر یکِ خود را با عنوان «خامنه‌ایسم زنده است» برای این عکس کار کرده است.

انتخاب واژه «ایسم» که معمولاً در زبان‌های اروپایی برای نام‌گذاری مکاتب و نظام‌های فکری مانند مارکسیسم یا لیبرالیسم به کار می‌رود، نشان‌دهنده تلاش این روزنامه برای عبور از یک گزارش خبری معمولی است.

در نگاه نخست، ممکن است میان فضای صمیمانه عکس و واژه سنگین «خامنه‌ایسم» نوعی تناقض احساس شود. اما با تامل بیشتر، می‌توان این انتخاب را تلاشی برای روایتی متفاوت دانست؛ عکس سیاه‌وسفید گویی فراتر از یک تصویر ساده، به نمادی از ماندگاری تبدیل شده است. از آنجا که این قاب در دستِ یک فرد قرار دارد، می‌توان این‌گونه تعبیر کرد که اندیشه رهبر، میراثی تاریخی نیست که روی دیوارها بماند، بلکه با مردم و در حافظه جمعی پیروان آن اندیشه، زنده و جاری است.

به نظر می‌رسد هدف از این قاب‌بندی، کاهش فاصله میان ساحت رسمیِ سیاسی و چهره انسانیِ اسطوره‌هاست. در واقع، این تصویر سعی دارد ایشان را نه صرفاً به‌عنوان یک مقام سیاسی، بلکه به‌عنوان صاحب یک مکتب فکری به مخاطب معرفی کند و ماندگاری گفتمانی او را از طریق حافظه جمعی تثبیت نماید.

با توجه به اینکه مطالب متعدد دیگری نیز در این شماره پیرامون شخصیت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای منتشر شده است، می‌توان گفت روزنامه فرهیختگان در این شماره، رویکرد خبری صرف را کنار گذاشته و با نگاهی عمیق‌تر با هدف شکل دادن یک قلمرو فکری در ذهن خواننده، تلاش کرده است تا چارچوبی مشخص از یک گفتمان جدید را پیش روی خواننده ترسیم کند.

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

11 July 2026 12:37

🔸آیا روزنامه‌نگاری دیگر «خبر سوخته» است؟

آنیس باردون / سردبیر فصلنامه پیک یونسکو

فردارسانه - در دورانی که هر کسی می‌تواند محتوا منتشر کند، درباره آن نظر دهد و به اشتراک بگذارد، ایده حذف واسطه‌ها می‌تواند وسوسه‌انگیز باشد. اما این تصوری گمراه‌کننده است.

وفور اطلاعات، نه کیفیت آن را تضمین می‌کند و نه صحت آن را. رسانه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال شاید امکانات بی‌پایانی برای مستندسازی رویدادها به‌صورت لحظه‌ای، دسترسی به مخاطبان جدید و انعکاس صدای حاشیه‌نشینان فراهم کنند، اما در عین حال چالش‌های بزرگی برای کیفیت اطلاعات و پایداری روزنامه‌نگاری ایجاد می‌کنند.

در جریان درگیری‌های اخیر و رویدادهای مهم سیاسی، انتشار گسترده اطلاعات نادرست نشان داده است که مرز میان «اطلاع‌رسانی» و «دستکاری افکار» چقدر می‌تواند شکننده باشد. ظهور محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی و «دیپ‌فیک»ها (جعل عمیق) که اظهارات ساختگی را به چهره‌های عمومی نسبت می‌دهند، توانایی جمعی ما را برای تشخیص حقیقت به بوته آزمایش می‌گذارد. چالش دیگر صرفاً تولید اطلاعات یا حتی دسترسی به آن نیست، بلکه تقویت تفکر انتقادی، تمایز میان درست و نادرست، ضروری و بی‌اهمیت، و واقعیت از نظر شخصی است.

این دقیقاً همان نقش روزنامه‌نگاری است: تحقیق کردن، راستی‌آزمایی و ارائه زمینه (بافتار). با این حال، رسانه‌ها باید ابزارهای لازم را برای انجام این کار در اختیار داشته باشند. بسیاری از اتاق‌های خبر در مواجهه با کاهش درآمدهای تبلیغاتی، ریزش مخاطبان و بحران اعتماد در افکار عمومی، برای بقا می‌جنگند. افزون بر این مشکلات، تهدیداتی است که مستقیماً متوجه فعالان رسانه‌ای است. در بسیاری از نقاط جهان، روزنامه‌نگاران کشته می‌شوند یا تحت ارعاب، پیگرد ناعادلانه و خشونت قرار می‌گیرند.

دفاع از آزادی مطبوعات فقط دغدغه فعالان رسانه‌ای نیست، بلکه مسئولیتی برای کل جامعه است. پشت هر تحقیقی که بی‌عدالتی را افشا می‌کند، هر گزارشی که بر بحرانی نور می‌تاباند و هر راستی‌آزمایی که شایعه‌ای را تکذیب می‌کند، توانایی جمعی ما برای درک جهان در خطر است. ابزارهای دیجیتال جدید و ائتلاف‌های نوظهور روزنامه‌نگاران که برای تحلیل رویدادها و مسائل جهانی با هم همکاری می‌کنند، در حال گسترش مرزهای همکاری روشنفکرانه به نام حقیقت و خیر عمومی هستند.

روزنامه‌نگاری مستقل همچنان بر اصول اساسی خود استوار است، اما چشم‌اندازی که در آن فعالیت می‌کند به‌شدت تغییر کرده است. چگونه می‌توانیم اطمینان حاصل کنیم که این حرفه پابرجا می‌ماند و خود را بازآفرینی می‌کند؟ برای اینکه روزنامه‌نگاری در مسیر جستجوی حقیقت به خیر عمومی خدمت کند، چه مهارت‌های جدیدی باید توسعه یابد؟ ما باید فوراً به این پرسش‌ها پاسخ دهیم تا بتوانیم فضای عمومی را که بر پایه حقایق راستی‌آزمایی‌شده و گفتگوی آگاهانه بنا شده است، حفظ کنیم.
#روزنامه_نگاری #خبر

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

10 July 2026 09:41

🔸 فیلم‌های سینمایی تلویزیون - جمعه ۱۹ تیر

🔻«به وقت شام» به کارگردانی «ابراهیم حاتمی کیا»، ساعت ۱۳:۰۰ از شبکه فراتر
🔻«فوتبال دستی» به کارگردانی «جوان جوز کامپانیلا»، ساعت ۱۴:۰۰ از شبکه کودک
🔻«اسفند» به کارگردانی «دانش اقباشاوی»، ساعت ۱۴:۳۰ از شبکه سه
🔻 «کفر قاسم» به کارگردانی «برهان علویه»، ساعت ۱۷:۰۰ از شبکه نمایش
🔻 «موقعیت مهدی» به کارگردانی «هادی حجازی‌ فر»، ساعت ۱۹:۰۰ از شبکه نمایش
🔻 «یلدا» به کارگردانی «حسن میرباقری»، ساعت ۲۱:۰۰ از شبکه نمایش
🔻 «کارو» به کارگردانی «احمد مرادپور»، ساعت ۲۳:۰۰ از شبکه نمایش

منبع: صداوسیما

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

08 July 2026 10:36

دانمارک: وقتی خوانندگان هزینه‌های اتاق خبر را تامین می‌کنند

منبع: یونسکو

فردارسانه - رسانه آنلاین زتلند (Zetland) که در سال ۲۰۱۰ راه‌اندازی شد، بر مدلی تکیه کرد که هزینه‌هایش توسط اشتراک خوانندگان تامین می‌شود و تمرکز آن بر انتشار محتوای کمتر اما باکیفیت‌تر است.

مدل کسب‌وکار این نشریه عمدتا بر پرداخت‌های دریافتی از اعضا و در درجه دوم بر حمایت رسانه‌ای عمومی از سوی دولت دانمارک استوار است. در حال حاضر، زتلند بیش از ۴۰ هزار عضو فعال دارد که ماهانه ۱۳۹ کرون (حدود ۲۲ دلار آمریکا) پرداخت می‌کنند. از آن‌ها دعوت می‌شود تا با پیشنهاد ایده‌های داستانی و ارسال سوالات به اتاق خبر، در فرآیند تحریریه مشارکت کنند. هر داستان دارای بخش مشارکت است که در آن روزنامه‌نگار ارشد به سوالات پاسخ می‌دهد یا پیشنهادهای خوانندگان را می‌پذیرد.

این رویکردِ مخاطب‌محور به روشی فزاینده و محبوب برای تامین مالی روزنامه‌نگاری با منافع عمومی تبدیل شده است. این موفقیت در تضاد شدید با صنعت رسانه‌ای دانمارک و اروپا قرار دارد که به دلیل کاهش درآمدهای تبلیغاتی، کاهش تعداد خوانندگان و رقابت شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی، کوچک‌سازی و تعدیل نیرو در آن به رویدادی معمول تبدیل شده است.

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

07 July 2026 19:40

🔸پانزده روز بودجه نظامی برای رسانه‌ها کافیست

شفیع مصدق
دبیر اخبار مجله آلیانس لندن

فردارسانه – تنها ۱۵ روز از هزینه‌های نظامی جهانی می‌تواند بودجه لازم را برای ایجاد رسانه‌های عمومی سالم و تامین محیط‌های اطلاع‌رسانی امن برای شهروندان سراسر جهان فراهم کند.

در گزارش مهمی که توسط صندوق بین‌المللی رسانه‌های با منافع عمومی» (IFPIM)، یونسکو و آکادمی دویچه وله منتشر شد، این نهادهای خیریه به تشریح شواهدی پرداختند که نشان می‌دهد روزنامه‌نگاری چگونه به نفع جامعه عمل می‌کند.

طبق این گزارش، هر یک دلار هزینه‌کرد در حوزه روزنامه‌نگاری می‌تواند از طریق بازپس‌گیری بودجه‌ها، بهبود خدمات عمومی و کاهش فساد، بیش از ۱۰۰ دلار صرفه‌جویی برای عموم به همراه داشته باشد.

همچنین، اطلاعات نادرست (disinformation) سالانه حدود ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلار به جوامع خسارت وارد می‌کند. این گزارش می‌افزاید: «روزنامه‌نگاری مستقل، یکی از مؤثرترین و مبتنی بر شواهدترین دفاع‌ها در برابر این پدیده است.»

این گزارش تأثیر روزنامه‌نگاری بر اعتماد عمومی و حکمرانی را «آبشاری و فزاینده» توصیف کرده است. سطوح بالای آزادی رسانه با کشورهایی همبستگی دارد که «از سطوح بالاتری از دموکراسی، توسعه انسانی و اقتصادی برخوردارند و همچنین نرخ فساد، دوقطبی‌سازی، درگیری و فقر در آن‌ها پایین‌تر است.»

روزنامه‌نگاری باکیفیت، مخاطبان را برای مشارکت در فرایندهای سیاسی و حضور در پای صندوق‌های رای ترغیب می‌کند و با سطوح بالاتری از اعتماد به نهادهای سیاسی همراه است.

این گزارش بیان می‌دارد که روزنامه‌نگاری مستقل «اثر تثبیت‌کننده قدرتمندی بر اقتصادهای ملی دارد» و در این زمینه به تحلیلی از ۲۵۹ بانک در ۴۶ کشور استناد می‌کند که نشان می‌دهد آزادی مطبوعات با ریسک سیستمی کمتر در بخش بانکی مرتبط است.

هنگامی که یک کشور در رتبه‌بندی «شاخص آزادی مطبوعات» سقوط می‌کند، ۱ تا ۲ درصد از رشد واقعی تولید ناخالص داخلی (GDP) خود را از دست می‌دهد که «به‌کندی قابل جبران است».

سطوح بالای آزادی مطبوعات همچنین با سطوح پایین‌تر فساد همبستگی دارد. در نروژ، روزنامه‌نگاران تحقیقی نقش مهمی در کشف ۲۵ درصد از کل موارد کلاهبرداری در این کشور ایفا کرده‌اند.

گزارش IFPIM خاطرنشان کرد که برای تبیین ارزش روزنامه‌نگاری، باید کارهای بسیار بیشتری انجام شود. در این گزارش آمده است: «با توجه به سرعتی که اطلاعات نادرستِ تقویت‌شده با هوش مصنوعی در حال تکامل است، پژوهش در مورد نقش روزنامه‌نگاری در کمک به مقابله با این چالش، یک اولویت کلیدی است. این پژوهش‌ها باید توجه ویژه‌ای به زمینه‌های مربوط به “جنوب جهانی” (Global South) داشته باشند که در مطالعات موجود مورد غفلت قرار گرفته‌اند.»
#رسانه #روزنامه‌نگاری_آزاد

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

07 July 2026 12:05

🔶 دست رو شده کلک‌های مقطعی رسانه برای بیننده!

هادی اعتمادی مجد (فردارسانه) – جواد خیابانی برافروخته از گلایه‌مندیِ پژمان راهبر، ناگهان او را متهم به بی‌تربیتی می‌کند. با ادبیاتی تند و پریدن در میان صحبت‌هایش و در نهایت با ترک کردن عصبی صندلی، فضای استودیو را آشفته می‌کند. دقایقی بعد این دو با در آغوش گرفتن یکدیگر، جدال کلامی و قهر را فیصله می‌دهند.

نوبتی دیگر، خداداد عزیزی وظیفه بگو مگو با آقا جواد را به عهده می‌گیرد تا با کلید واژه مراکش، جو برنامه «برجام» ملتهب شود.

در برنامه پلتفرمی دیگری، ابوطالب حسینی با دعوت از مهمانی که پیشتر فحاشی‌اش به علی پروین کلی سر و صدا کرده، تلاش دارد از این قضیه پُلی طنزآمیز به جام جهانی بزند.

سوی دیگر، در صدا و سیما با همه ملاحظات آشنایش، محمدحسین میثاقی مثلا در لفافه، حرف بسیار زشتی را نثار منتقدان تیم ملی فوتبال می‌کند. او در برنامه‌ای دیگر و بدون توجه به هجوم واکنش‌های منفی، دوباره روی ناسزای روکش‌دار قبلی اصرار می‌ورزد.

سناریویی نخ‌نما شده که هر بار از تعداد پربیننده شدنش کاسته می‌شود. حالا دیگر به مرور، بینندگان کمتر متعجب می‌شوند. نظرات پای ویدئوهای چنین جنجال‌هایی کاهش محسوس می‌یابد. این یعنی تماشاگر دست برخی کلک‌های مقطعی رسانه را خوانده است.

سفره جذاب جام جهانی!

بازار داغ برنامه‌سازی ویژه جام جهانی فوتبال و قدرت انتخاب نسبتاً وسیع مردم برای تماشای رقابت‌ها و برنامه‌های تحلیلی، بستری فراهم آورده تا برخی برای بیشتر دیده‌شدن، به هر راه‌کُنشی ناخنک بزنند.

یکی با الفاظ نامتعارف و ناشایست، دیگری با شدت بخشیدن به بحث‌ها و ماهیت تهاجمی دادن به تضارب آرا. در این میان حتی گروه برنامه ساز «فوتبال ۳۶۰» به فرماندهی عادل فردوسی پور در کنار مباحث جدی فنی و تاکتیکی بدش نمی‌آید به حاشیه‌هایی مثل «خوشگل بودن دیبالا» بازیکن آرژانتینی یا «ساعت قلعه نویی» گریز بزند!

در این میان شاید فقط «بیست، بیست و یک» شبکه ورزش باشد که با احتیاط از کنار راهگذر فرعی حاشیه‌های زرد گذشته و صرفا روی مستطیل سبز تمرکز کرده. حمید محمدی و رسول مجیدی در مقام مجری، در کل آدم‌هایی متین هستند. تحلیل بازی‌ها و استراتژی تیم‌ها را پوشش می‌دهند. علاقه‌ای به هوچی‌گری بیهوده برای دیده‌شدن به هر قیمتی ندارند؛ خط مشی‌ای که هر چند موجب شده کمتر سهمی از وایرال‌های فضای مجازی داشته باشند، اما در عوض سطح کیفی برنامه را حفظ کرده‌اند.

حد و مرز یک رسانه

در فن برنامه‌سازی تلویزیونی، بندی وجود دارد با این عنوان که چگونه موقعیتی مصنوعی را طبیعی جلوه دهیم؟! برای اجرایی کردن این تمهید، جدا از وظایف دوربین و کارگردان، مجریان هم در استودیو کارکرد خاصی را دارند. در واقع هر رسانه بنا بر مقتضیاتش اعم از نیاز وافر به دیده‌شدن برای جذب حامیان مالی و ثبات در بازار سرگرمی و برنامه سازی، حد و مرزهای پنهان و آشکاری دارد. این نیاز به دیده‌شدن یا اصطلاحاً «ویو گرفتن» به‌ویژه پس از ظهور رسانه‌های مجازی مثل اینستاگرام و یوتیوب اوجگیری داشته است.

رسانه در چالش با قراردادهای معمول، دستورکارهای متفاوتی می‌چیند که گاه شاید منجر به تعارض منافع شود. مجری برای افزایش تعداد بینندگان و بقای رسانه متبوعش در بازار رقابتی، خواه ناخواه گاهی شخصیت فردی‌ را اسیر یا قربانی جنجال‌های پوچ و آنی می‌کند. حرفی می‌زند که شاید در جمع خصوصی نزند، بدون توجه به لزوم رعایت زیبایی‌شناسی و حرمت مخاطب در چنین برنامه‌هایی. اما آیا ماهیت عامه‌پسند فوتبال، مجوز هر نوع مواجهه تابوشکن و غیر مودبانه را صادر می‌کند؟!

قطعاً این طور نیست. بی‌شک عمده مخاطبان با فرو نشستن غبار هیجان‌ها، از خود می‌پرسند حد و مرز یک رسانه تا کجاست؟! به‌ویژه در زیست پرتنش امروز که بیننده را از درگیری‌های این چنینی حتی اگر شکل نمایشی داشته باشند، به مرور دل‌زده می‌کند. بد نیست برنامه‌سازان با کنترل هیجانات آنی در پخش زنده و عبور از روش‌های زرد در جذب مخاطب، غالب تمرکز خود را روی پربار کردن محتوا بگذارند. چیزی که در گذر زمان عیار خود را حفظ می‌کند. آنچه که در مطالعات فرهنگی و رسانه‌ای از آن با عنوان «مفهوم‌شناسی اخلاق حرفه‌ای مجری‌گری» یاد می‌شود و روی مسئولیت‌های اخلاقی مجری و رسانه در قبال بینندگان، تاکید دارد.
#جام_جهانی_فوتبال #ورزش #مجری

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

04 July 2026 17:27

🔶 بازخوانی دو سوگِ بزرگ در ۳۷ سال تاریخ رسانه‌ای ایران

مرجان بهبهانی (فردارسانه) – این نوشتار مقایسه‌ دو رویداد کلیدی در تاریخ معاصر ایران از منظر مطالعات رسانه است: رحلت امام خمینی (ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی، در سال ۱۳۶۸ و شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی، در اسفند ۱۴۰۴. این دو واقعه، الگوی متفاوتی از مدیریت اطلاع‌رسانی را در دو دورانِ متمایزِ رسانه‌ای به تصویر می‌کشند.

چهار دهه پیش، رسانه در ایران عمدتا یک‌سویه و متمرکز بود. ابزار اصلی انتشار خبر در کشور رادیو و تلویزیون بود که با حزن منحصربه‌فرد گوینده وقت خبر، با گویشی ماندگار، رحلت امام خمینی را اعلام کرد و دو روزنامه مطرح یعنی اطلاعات و کیهان، به دلیل شرایط چاپ و نداشتن وب سایت آنلاین، با تاخیر چند ساعته خبر رحلت امام را اعلام کردند.

یکپارچگی روایت خبر در آن دوره و انتشار خبر توسط یک منبع واحد، موجب کنترل در زمان انتشار خبر شد، در نتیجه منجر به تجلی عاطفی گسترده و هماهنگ در بین آحاد مردم گردید و از نظر امنیت خبری نیز به علت نبودن رسانه‌های اجتماعی و اینترنت، مردم نمی‌توانستند در تولید لحظه به لحظه و دریافت اطلاعات آنی، در معرض شایعات متعدد و احساسات کاذب و مخرب قرار گیرند. در زمان رحلت امام خمینی (ره)، با محدودیت مجرای رسانه‌های خارجی هم مواجه بودیم و به عنوان مثال شبکه رادیویی بی‌بی‌سی با اخبار سطحی و مختصر گزارش تشییع و احساسات مردم را به جهان مخابره می‌کرد.

در واقعه شهادت آیت الله خامنه‌ای (ره)، اخبار از عمیق‎ترین مجراها، منتشر شد. در این دوره، مخاطب از یک شنونده منفعل به یک تولید‌کننده محتواهای آنی تبدیل شده است، هرچند به دلایل امنیتی و سایبری و سیاست‌های حاکم بر جامعه، در اکثر بحران‌ها با ضعف یا محدودیت اینترنت روبه‌رو هستیم اما روایت‌های چندگانه و تحلیل‌های مخابره‌شده‎، حتی در پیام‌رسان‌های داخلی نشان می‌داد که نبض خبری در میدان وقایع و بین مردم فعال است.

به علاوه، در تاریخ سیاسی ایران و لحظات گذار و رویدادهای بزرگ ،ما همواره با نوعی تغییر پارادایم اطلاع‎رسانی مواجه بوده‌ایم. تفاوت در انتشار خبر رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۸ و واقعه شهادت جانشین معزز ایشان در اسفند ۱۴۰۴ نه‌تنها در ابزارهای تکنولوژیک انتشار خبر، بلکه در مدیریت ساختار قدرت رسانه‌ای حاکم بر جامعه نیز مشهود بود که تاثیر مستقیم بر رفتار مخاطب و سبک سوگواری جمعی را به دنبال داشت.

در چنین وقایعی با اعلام رسمی از سوی رسانه‎های معتبر، خبر ماهیتی مقدس و یکپارچه پیدا می‌کند و احساسات و عملکرد عاطفی مشترکی در بین مردم را موجب می‌شود.

در قیاس واقعه سال ۱۳۶۸ با ۱۴۰۴، ثبات روایت در مقابل تاخیر مضطربانه اطلاعات را شاهد بودیم. زیرا تکنولوژی در فاصله زمانی چهار دهه و دو رویداد مهم و محوری، رسانه را از کارکرد ایجاد انسجام و یک سویه به محیطی متکثر و متنوع بدل کرده است.

#رسانه_امام_رهبر

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

03 July 2026 09:21

#تشییع_پیکر_رهبر #امام_خمینی #رهبر_شهید #رسانه

درس رسانه (فردارسانه)

03 July 2026 09:14

🔸از رادیو-تلویزیون تا شبکه‌های اجتماعی؛ ۳۷ سال تحول در روایت دو تشییع

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

28 June 2026 13:19

🔸 رشد محبوبیت ویدئوهای خبری در جهان

فردارسانه – ویدئوهای خبری همچنان به اندازه قبل محبوب هستند. شواهد حاصل از «گزارش اخبار دیجیتال» در بنیاد روزنامه‌نگاری نیمن در دانشگاه هاروارد که به‌تازگی در وب‌سایت آن منتشر شده، نشان می‌دهد که تقاضا برای ویدئوهای خبری در حال افزایش است و این رشد تا حد زیادی تحت تأثیر پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک شکل گرفته است. مخاطبان به ویدئوهای خبری علاقه دارند و این علاقه تنها به ویدئوهای کوتاه محدود نمی‌شود.

میزان مصرف ویدئوهای خبری در مناطق مختلف جهان متفاوت است. در اروپا و آمریکای شمالی، تقاضا برای ویدئوهای خبری آنلاین در شبکه‌های اجتماعی پایین‌تر است، اما در آسیا و آمریکای لاتین نرخ مصرف هفتگی به‌طور قابل‌توجهی بالاتر است. در آسیا، نزدیک به نیمی از افراد نظرسنجی‌شده (۴۷٪) اعلام کرده‌اند که به‌صورت هفتگی ویدئوهای خبری را در یوتیوب تماشا می‌کنند، در حالی که این رقم در اروپا ۲۴٪ است. در آمریکای لاتین نیز ۴۷٪ افراد گفته‌اند که به‌طور منظم ویدئوهای خبری را در فیس‌بوک دنبال می‌کنند، در حالی که این میزان در آمریکای شمالی ۲۸٪ است.

عوامل مختلفی این تفاوت‌ها را توضیح می‌دهد؛ از جمله استفاده گسترده از تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی در کشورهای جنوب جهانی. با این حال، سن جمعیت یکی از مهم‌ترین عوامل به شمار می‌رود و کشورهایی با جمعیت جوان‌تر می‌توانند نشانه‌هایی از الگوهای نوظهور مصرف اخبار ارائه دهند.

بر اساس گزارش امسال، شبکه‌های اجتماعی اکنون به اصلی‌ترین مسیر دسترسی مردم به اخبار در جهان تبدیل شده‌اند و از تلویزیون و وب‌سایت‌های خبری پیشی گرفته‌اند.

#تلویزیون #شبکه_‌اجتماعی #ویدئوی_خبری


www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

24 June 2026 18:00

🔸«خیانت» سکه رایج سریال‌های پلتفرمی

درس رسانه (فردارسانه)

23 June 2026 13:40

🔶️ از شستن توالت تا اتاق خبر بی‌بی‌سی

پایگاه خبری «فردارسانه» امروز در گزارشی خواندنی، داستان سوفی میلوارد را روایت کرده است؛ روایتی از تغییر مسیر شگفت‌انگیز یک نظافتچی به یک خبر‌نگار در بی‌بی‌سی.

سوفی میلوارد در سال ۲۰۲۰ و در دوران همه‌گیری کرونا، در شرایطی که با مشکلات سلامت روان و مسائل مالی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، به عنوان نظافتچی در اتاق خبر بی‌بی‌سی مشغول به کار شد. اما برخلاف بسیاری، او به جای تمرکز صرف بر وظایفش، با کنجکاوی و پرسش‌گری درباره فرآیندهای تولید خبر، توجه همکارانش را جلب کرد. در آن روزهای خلوتِ اتاق خبر، او با راهنمایی‌های دلسوزانه مجریان و تهیه‌کنندگان، شروع به یادگیری فوت‌وفن‌های رسانه کرد.
میلوارد با سخت‌کوشی و پذیرش هر فرصتی برای یادگیری، از پر کردن شیفت‌های لحظه آخری به تیم‌های تولید برنامه، پژوهش و در نهایت خبرنگاری رسید.

#خبرنگار_بی_بی_سی

متن کامل گزارش در فردارسانه

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

21 June 2026 20:10

🔸نظام صنفی رسانه مرجعی برای نظارت

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – پدرام پاک آیین، نماینده مدیران رسانه‌ها در هیئت نظارت بر مطبوعات، درباره صدور کارت خبرنگاری، به فردارسانه گفت: «صدور کارت خبرنگاری بهتر است که از طرف نظام صنفی رسانه صورت گیرد، چون بهترین مرجع برای نظارت درون صنفی بر فعالان رسانه نظام صنفی است.»

او افزود: «در حال حاضر که نظام صنفی وجود ندارد وزارت ارشاد کارت خبرنگاری صادر می‌کند، اما بهترین حالت تولیت نظام صنفی است.»

پاک آیین در حالی صدور کارت خبرنگاری توسط وزارت ارشاد را مطرح کرد که این وزارتخانه در هشت سال گذشته کارت خبرنگاری صادر نکرده ‌است.

#پدرام_پاک_آیین #کارت_خبرنگاری

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

21 June 2026 20:05

🔸کارت رسانه و انجمن بهتر از کارت ارشاد

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – بهروز بهزادی مدیرمسئول روزنامه اعتماد درباره راهکار مطبوعات برای صدور کارت ‌هویتی برای خبرنگاران، به فردارسانه گفت: «اصولا مطبوعات خودشان برای خبرنگارانشان کارت صادر می‌کنند.»

مدیرمسئول روزنامه اعتماد افزود: «آن زمانی هم که ارشاد صادر می‌کرد جمعی از روزنامه‌نگاران که من هم جزءشان بودم موافق نبودیم. بدانید مطبوعات ما هرچه از دولت فاصله بگیرند و مطبوعات مردمی شوند و دولتی نباشند این به نفع مطبوعات ماست. ارشاد وقتی کارت می‌دهد یعنی آن مجموعه دولتی است و دولت این خبرنگار را به رسمیت می شناسد.»

او با بیان اینکه «هیچ جای دنیا چنین نیست و در همه جای دنیا مطبوعات آزاد و خصوصی هستند»، افزود: «این اتفاق باید در بخش خصوصی بیفتد شما هم هرجا هستید می‌توانید از مطبوعاتی که در آن کار می‌کنید بخواهید که برایتان کارت صادر کنند. اگر کارت صادر نکرد باز می‌توانید به انجمن مطبوعات مراجعه کنید و بگویید کارت می‌خواهم. حتی اگر انجمن بدهد بهتر از این است که ارشاد به عنوان یک نهاد دولتی به شما کارت بدهد. مطبوعات وقتی صنفی شود می‌تواند مطالبات جامعه را منتشر کند.»

#بهروز_بهزادی #کارت_خبرنگاری


www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

12 July 2026 16:09

🔸روزگار خبرنگاران صدای امریکا پس از اخراج توسط ترامپ

منبع: روزنامه واشینگتن پُست – امریکا
ترجمه و خلاصه: فردارسانه

فردارسانه – این گزارش روایتی از سرنوشت خبرنگاران بخش‌های مختلف «صدای آمریکا» (VOA) است که پس از تغییر دولت در ایالات متحده، ناچار به ترک حرفه خود شده و به کارهای متفاوتی روی آورده‌اند.

در یک فروشگاه، یک کافی‌شاپ، یک بیمارستان نظامی و یک شرکت معاملات املاک، خبرنگاران برجسته بین‌المللی در حال تجربه پرده دوم زندگی‌شان هستند.

«دانیلا گالپروویچ» عاشق تمام جنبه‌های کار در فروشگاه تریدر جوز است. او قبلا به عنوان یک خبرنگار بین‌المللی پول بسیار بیشتری در می‌آورد.

گالپروویچ شیفته مشتریانی است که به فروشگاه می‌آیند. او همکارانش را ارج می‌نهد؛ یک مهندس صدای سابق سی ان ان، یک متخصص سابق کامپیوتر پلیس و مردی دیگر.

زمانی که رئیس جمهور ترامپ سال گذشته دوره دوم ریاست‌جمهوری خود را آغاز کرد، گالپروویچ به عنوان خبرنگار بخش روسی «صدای آمریکا» کار می‌کرد.

او در سال ۲۰۱۷ پس از آنکه کرملین، صدای آمریکا را «عامل خارجی» برچسب زد، گریخت. در سال ۲۰۱۸، او و همسرش به ایالات متحده نقل مکان کردند.

زمانی که ترامپ در مارس ۲۰۲۵ فرمان اجرایی امضا کرد، صدای آمریکا کارمندان را به مرخصی اجباری فرستاد و نیروهای قراردادی مانند گالپروویچ بلافاصله اخراج شدند.

گالپروویچ که به دلیل بیماری قلبی نیاز به داروهای گران‌قیمت دارد، به سرعت به یک شغل نیاز داشت.

در حالی که صدها خبر‌نگار در مرخصی اجباری هستند، صدها نیروی قراردادی دیگر، از جمله گالپروویچ، مجبور شدند مسیر شغلی خود را از نو بسازند.

صدای آمریکا که در سال ۱۹۴۲ برای مقابله با تبلیغات نازی‌ها آغاز به کار کرد، در سال‌های اخیر، منبع خبری برای کشورهای کمتر آزاد بود.

حس خیانت

«کِسنیا تورکووا» بیش از هر کسی حس تماشای ناپدید شدن یک تحریریه در عرض یک شب را می‌شناسد. وقتی صدای آمریکا فروپاشید، همکاران قدیمی‌اش با او تماس گرفتند.

تورکووا برای کنار آمدن با این وضعیت، شغلی را به عنوان «قهوه‌چی» گرفت. او در روسیه از تحریریه‌ای به تحریریه دیگر می‌رفت، اما این بار خبری نبود.

او اکنون به عنوان مترجم پزشکی در مرکز پزشکی نظامی «والتر رید» کار می‌کند و به سربازان مجروح اوکراینی کمک می‌کند.

«مارگارت بشیر»، خبرنگار قدیمی صدای آمریکا، منتظر نماند تا توسط دولت ترامپ بیرون رانده شود. دو روز بعد، او در کلاس‌های دریافت مجوز املاک ثبت‌نام کرد.

بشیر حالا یک مشاور املاک در نیویورک است و می‌گوید مهارت‌هایش تقریباً یک به یک منتقل شده‌اند. او می‌گوید انتقال به شغل جدید از نظر روانی به طرز شگفت‌آوری بدون درد بوده است. آنچه او دلتنگش است نه خودِ شغل، بلکه همکارانی است که هر روز در سازمان ملل می‌دید.

فضایی برای التیام

«والدیا باراپوتری» اشک در چشمانش حلقه زد. او ۱۷ سال تجربه داشت و آخرین پخش زنده او ساعاتی پیش از صدور فرمان اجرایی ترامپ بود.

او اکنون به روایت داستان‌هایی درباره یک کافه اندونزیایی کمک می‌کند. او گفت که این فروشگاه، «فضایی برای التیام» بوده است.

او می‌گوید: «می‌دانم که نباید هویتمان را به شغلمان گره بزنیم، اما آن شغل، خودِ من بود».

او مطمئن نیست که آینده چه در آستین دارد و آیا روزی به خبر‌نگاری باز خواهد گشت یا خیر.

گالپروویچ، هنوز بهترین حرفه در جهان را خبر‌نگاری می‌داند و می‌گوید اگر صدای آمریکا روزی به شکلی قابل تشخیص بازگردد، بلافاصله شغل گزارشگری را می‌پذیرد.

او چیزی را پیدا کرده است که انتظار نداشت: کاری که هنوز او را در مقابل مردم قرار می‌دهد و همکارانی که یادآور خبر‌نگاری هستند.

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

11 July 2026 19:03

🔸وقتی تیتر گفتمان می‌شود؛ نگاهی به تیتر یکِ امروز فرهیختگان

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

10 July 2026 19:50

🔸اطلاعات ۱۰۳ ساله است

فردارسانه - پایگاه خبری فردارسانه دو سال پیش در چنین روزی، گزارشی درباره روزنامه اطلاعات منتشر کرد که نشان می‌داد روزنامه اطلاعات ۱۰۱ ساله است. بنابراین روزنامه اطلاعات امروز قدم به ۱۰۳ سالگی خود گذاشته است.

این گزارش را می‌توانید در بالا بخوانید.

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

09 July 2026 11:47

🔸ذوق عربیِ چهار روزنامه ایرانی

فردارسانه – برای نخستین بار، چهار روزنامه چاپ ایران تیتر یک خود را به زبان عربی منتشر کردند.

روزنامه‌های همشهری، جام جم، فرهیختگان و ابتکار جنوب، در شماره پنجشنبه ۱۸ تیر، برای گزارش تشییع پیکر رهبر شهید در نجف و کربلا، تیتر یک خود را با جملات عربی کار کرده‌اند. پیام این تیترها، قدردانی و تشکر از مردم عراق و تاکید بر جدایی‌ناپذیری ملت‌های ایران و عراق است.

تیتر روزنامه‌های جام جم و فرهیختگان یکسان است و هر دو روزنامه جمله «لا یمکن الفراق» به معنای «جدایی ممکن نیست» را انتخاب کرده‌اند.

تیتر روزنامه‌های همشهری و ابتکار جنوب نیز شبیه یکدیگر است. همشهری با تیتر «شکرا یا اهل العراق» و ابتکار جنوب با تیتر «شکرا یا شعبَ العراق»، از مردم عراق تشکر کرده‌اند.
#روزنامه #ایران #تشییع #عربی

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

08 July 2026 07:40

🔸یک تیتر برای چهار روزنامه

فردارسانه - استفاده چهار روزنامه از یک تیترِ همانند و مشابه بی‌سابقه بوده است.

روزنامه‌های رسالت، جوان، وطن امروز و راه مردم که همگی متعلق به اصولگرایان هستند، در شماره امروز (چهارشنبه ۱۷ تیر)، تیتر قیام قم را برای گزارش تشییع رهبر شهید در قم انتخاب کرده‌اند.

تیتر دو کلمه‌ای در روزنامه‌نگاری ظرافت بیشتری دارد و موجب درنگ و ژرف‌نگری در خواننده و بیننده تیتر می‌شود.

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

07 July 2026 19:38

🔸پانزده روز بودجه نظامی برای رسانه‌ها کافیست
www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

07 July 2026 12:03

🔸دست رو شده کلک‌های مقطعی رسانه برای بیننده!
www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

04 July 2026 17:26

🔸بازخوانی دو سوگِ بزرگ در ۳۷ سال تاریخ رسانه‌ای ایران

درس رسانه (فردارسانه)

03 July 2026 09:21

🔸از رادیو-تلویزیون تا شبکه‌های اجتماعی؛ ۳۷ سال تحول در روایت دو تشییع

عمادالدین قاسمی‌پناه (فردارسانه) – سال ۱۳۶۸ پیکر رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران، آیت‌الله خمینی، در حالی تشییع شد که ظرفیت‌ها و امکانات رسانه‌ای آن زمان با امروز تقریبا قابل قیاس نیست.

رسانه‌های دیداری و شنیداری آن زمان به دو شبکه تلویزیونی و تعداد محدودی شبکه رادیویی مثل رادیو ایران، رادیو تهران، رادیو سراسری برون مرزی و رادیوهای استانی خلاصه می‌شد.

حتی روزنامه‌های سراسری عمومی هم از تعداد انگشتان دو دست فراتر نمی‌رفت. در سال ۱۳۶۸ روزنامه‌های کیهان، اطلاعات، جمهوری اسلامی، ابرار و رسالت منتشر می‌شدند. اگرچه روزنامه‌های آزادگان و کیهان هوایی هم به صورت محدود منتشر می‌شدند.

در آن سال‌ها اصطلاح «رسانه» هم حتی کمتر در ادبیات عموم مردم استفاده می‌شد و به طور کلی عبارت «مطبوعات و رادیو و تلویزیون» در گفتارها و نوشتارها به گوش و چشم می‌رسید.

حالا پس از ۳۷ سال، قرار است ایران شاهد یک تشییع جنازه میلیونی دیگر باشد. پیش‌بینی‌ها از عددهای ۱۵ تا ۲۰ میلیون حکایت دارد که بسیار بیشتر از تشییع ۳۷ سال پیش(۱۰ میلیون نفر) است. البته به این نکته هم باید توجه داشت که در سال ۱۳۶۸ جمعیت ایران حدود ۵۰ میلیون تن بود.

بنابراین اکنون شاهد افزایش در چند موضوع هستیم. افزایش جمعیت کشور، افزایش تشییع‌کنندگان و البته افزایش و توسعه رسانه‌ها که موضوع این یادداشت است.

در سال ۱۴۰۵ شبکه‌های داخلی تلویزیون ایران به بیش از ۲۰ شبکه افزایش یافته است. امروز ۳۱ شبکه استانی تلویزیونی در حال فعالیت هستند. بنابراین، اگر به این موارد، شبکه‌های برون‌مرزی را هم اضافه کنیم، پس از ۳۷ سال با افزایش قابل توجهی روبه‌رو می‌شویم.

در بخش رادیو، علاوه بر ۳۱ شبکه استانی رادیویی، حدود ۱۵ شبکه رادیویی دیگر مثل رادیو فرهنگ، رادیو ورزش، رادیو گفتگو، رادیو سلامت و تعدادی دیگر، ظرفیت عظیمی برای پوشش مراسم تشییع پیکر آیت‌الله خامنه‌ای به صورت شنیداری خواهند بود.

همچنین روزنامه‌های سراسری که قطعا در این روزها ویژه‌نامه‌های مناسبتی منتشر خواهند کرد، به بیش از ۲۰ عنوان رسیده است. البته شمار روزنامه‌هایی که مجوز دارند اما به طور مرتب فعالیت نمی‌کنند یا سراسری نیستند، در بعضی از آمارها بیش از ۳۰۰ عنوان ذکر شده است.

اما بزرگ‌ترین تغییر رسانه‌ای از سال ۱۳۶۸ تا امروز، انقلاب فناورانه‌ای به نام اینترنت است که می‌تواند در دورترین نقاط دنیا امکان دنبال کردن مراسم میلیونی تشییع ۱۴۰۵ را برای میلیاردها نفر به صورت آنلاین یا آفلاین فراهم کند.

اکنون هر فردی که در این مراسم شرکت کند، در نقش یک رسانه می‌تواند تصاویر اختصاصی خود را برای هر فرد یا رسانه دیگر به اشتراک بگذارد. حتی شهروند-رسانه‌ها طی روزهای وداع و تشییع، این امکان را دارند که به صورت زنده کل مراسم، رویدادها و حاشیه‌ها را از مجاری شخصی خود در پلتفرم‌های گوناگون منتشر کنند.

وجود صدها هزار کانال و گروه عمومی و خصوصی به اضافه صفحه‌های شخصی، مراسم تشییع ۱۴۰۵ را به لحاظ پوشش رسانه‌ای غیرقابل مقایسه با سال ۱۳۶۸ کرده است.

در کنار اینها پلتفرم‌های پخش آنلاین ویدئو (VoD) فعالیت گسترده‌ای خواهند داشت. حتی صداوسیما هم از این امکان بهره برده و از چند سال پیش با راه‌اندازی «تلوبیون» به این نیاز و تقاضا توجه نشان داده است.

به این موارد می‌توان پردیس‌های سینمایی و تلویزیون‌های بزرگ شهری و حتی برون‌شهری ثابت و متحرک را هم اضافه کرد. استفاده از تریلی‌هایی که روی سطح کانتینر آنها نمایشگرهای بزرگ نصب شده می‌تواند ابزاری جذاب و تاثیرگذار باشد.

بنابراین به نظر می‌رسد در مراسم تشییع پیکر آیت‌الله خامنه‌ای بیشترین نقش را رسانه‌های نوین ایفا خواهند کرد و رسانه‌های سنتی که در مراسم سال ۱۳۶۸ نقش اصلی را بر عهده داشتند، این بار نقش مکمل را بازی خواهند کرد. انتشار گزارش اخیر دانشگاه آکسفورد با عنوان «گزارش جدید اخبار دیجیتال» تایید کرده است که برای اولین بار، پلتفرم‌ها و شبکه‌های اجتماعی به عنوان منبع اصلی دریافت اخبار از رسانه‌های سنتی مانند تلویزیون پیشی گرفته‌اند.

در سال ۱۳۶۸ بعضی از مردم که به هر دلیل از دسترسی به تلویزیون و رادیو محروم بودند، امسال با گوشی هوشمند خود نه‌تنها می‌توانند تلویزیون و رادیو را ببینند و بشنوند، بلکه پلتفرم‌هایی چون یوتیوب، اینستاگرام، تلگرام، واتس‌اپ و معادل‌های داخلی آنها نیاز این گروه از مردم را رفع می‌کنند.

در آخر، امیدوارم شایعات قطع اینترنت در روزهای وداع و تشییع که با اختلال گسترده جی‌پی‌اس طی روزهای اخیر داغ‌تر شده، در حد همان شایعه باقی بماند. با قطع احتمالی اینترنت طی هفته آینده، امکان ثبت یک رویداد تاریخی که احتمالاً در تاریخ بشر بی‌سابقه است، از دست خواهد رفت.

پیوند به یادداشت در فردارسانه

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

28 June 2026 14:49

🔸گذر از شکاف خبری میان نسل‌ها

اینکه چطور اخبار را دنبال می‌کنید به زمان تولدتان بستگی دارد

🖌استوارت اِن. براتمن
برنده جایزه رسانه‌های دیجیتال در «مؤسسه رسانه» در امریکا


فردارسانه – گزارش اخیر «مؤسسه رویترز برای مطالعه روزنامه‌نگاری»، مانند پیامی از دو جهان موازی است. یک جهان متعلق به آمریکایی‌های ۵۵ سال به بالا است که هنوز به سراغ تلویزیون، وب‌سایت‌های روزنامه‌ها و اخبار صبحگاهی می‌روند. جهان دیگر، زیستگاه افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله‌ای است که هرگز واقعاً در جهان اول زندگی نکرده‌اند و هیچ برنامه‌ای هم برای سر زدن به آن ندارند.

این گزارش با تکیه بر یک دهه پژوهشِ «مؤسسه رویترز»، آنچه را که بسیاری در صنعت خبر از آن هراس داشتند اما کمتر کسی به‌طور کامل با آن مواجه شده بود، مستند می‌کند: خط لوله (شریان اصلی) رسانه‌ها شکسته است.

عادت‌هایی که مدل کسب‌وکار روزنامه‌نگاری را برای یک قرن سرپا نگه داشته بود، مانند تماشای برنامه‌های تلویزیونی در زمان پخش مشخص، اشتراک روزانه و آیینِ خواندنِ صفحه اول روزنامه، عادت‌های کسانی است که به‌تدریج از دایره مخاطبان خارج می‌شوند. نسلی که جایگزین آن‌ها شده، رابطه کاملاً متفاوتی با خبر برقرار کرده است؛ رابطه‌ای که صنعت رسانه تازه شروع به درک آن کرده است.

اعداد، داستانی صریح را روایت می‌کنند. در سال ۲۰۱۵، جوانان می‌گفتند که منابع اصلی خبری آن‌ها وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها هستند. تا سال ۲۰۲۵، این جایگاه به شبکه‌های اجتماعی تغییر یافته است.

این مقاله را اینجا می‌توانید بخوانید

www.fardaresaneh.ir

#شبکه_اجتماعی #تلویزیون

درس رسانه (فردارسانه)

24 June 2026 18:01

🔸«خیانت» سکه رایج سریال‌های پلتفرمی

هادی اعتمادی مجد (فردارسانه) – مردی که سال‌ها پیش در وصال با دختر مورد علاقه‌اش ناکام مانده، حالا در مواجهه با رفتارهای نامناسب همسر او در قبال این زن و روابط مشکوکش با زنی بدکاره، برای رسیدن به او نقشه می‌کشد و همزمان به خواهر این زن نیز وعده ازدواج می‌دهد (سریال گل سنگ)! مردی که سال‌ها پیش ناخواسته از زنی صاحب بچه شده، فرزند مشترک‌شان را از او به زور گرفته تا در کنار همسر جدید خود بزرگ کند؛ طُرفه آنکه همزمان دور از چشم همسرش با مادر بچه رابطه دارد (سریال بی عاطفه)! زنی جوان تحت اجبار مردی که با او رابطه‌ای نامتعارف دارد و برای تسهیل شکل‌گیری یک معامله کلان اقتصادی، با پیرمردی طرح دوستی می‌ریزد و در این مسیر دلباخته پسر پیرمرد می‌شود (سریال بدنام)! یک ساواکی میانسال و متاهل در دهه پنجاه، با مخبر خود که دختر جوانی است، وارد رابطه‌ای پنهانی می‌شود (سریال کلاغ).

اینها تنها شمه‌ای از اتفاقاتی خارج از عرف و اخلاق هستند که در چهار سریال اخیر شبکه نمایش خانگی چشم بینندگان را روشن کرده‌اند! داستان‌هایی که سنگ بنایشان بر «خیانت» بنا شده است. سکوهایی که سال‌هاست به عنوان رسانه‌ای محدودیت‌گریز نسبت به تلویزیون زاده شده‌اند تا خلا برخی مضامین را پر کنند. غافل از اینکه گاه موج‌سواری چشم بسته روی همین مسائل، ارزش کیفی درام‌ها را پایین می‌آورد و تاثیر منفی نیز دارد؛ موارد ممنوعه‌ای اعم از مثلث‌ها و مربع‌های عشقی، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی، تبهکاری‌های سازمان یافته و … . در این سریال‌ها مرد در میزانسن دلربایی به زن خیانت می‌کند و بالعکس. لات‌ها و چاقوکش‌ها سروری می‌کنند! مبارزه‌های غیر‌قانونی و شرط بندی‌های زیرزمینی رونق دارند. به جز نمونه‌های معدودی مثل سریال‌های خوش ساختی چون «پوست شیر»، «یاغی»، «در انتهای شب»، «افعی تهران» و …، عموماً فقط خطوط قرمز را به بازی می‌گیرند، بدون آنکه محصول جذاب و ماندگاری تحویل دهند. اغلب زود فراموش می‌شوند و دستاوردی ندارند.

با این حال شاید هیچکدام از این موارد به اندازه خیانت، کانون خانواده‌ها را به چالش نکشد که خط قرمز بسیاری از جوامع و آسیبی است که همیشه یک خانواده را تهدید می‌کند.

قبول که خیانت در جامعه ما نیز کم نیست، اما واقعا رویکرد افراطی سریال‌های اخیر شبکه نمایش خانگی به مسئله خیانت، دقیقا چه هدفی را دنبال می‌کند؟! در صدد تقبیح آن و روشنگری است یا به نیت جاذبه‌های ممنوعه، ارزشهای خانوادگی را فدای مصلحت‌های جعلی می‌کند؟!

متأسفانه رسانه‌ای که شمار زیادی از مخاطبان تلویزیون را قاپ زده، گویی طراحی داستانهای ملتهب و کنجکاوی‌برانگیز و تقویت ساختار دراماتیک خود را به قیمت ترویج روابط مطرود و نادرست در دستور کار قرار داده است. آنچه که قصه‌ها را در دالانی مشابه گرفتار می‎کند تا امثال مرد دو زنه یا خواهان روابط آلوده، در اغلب این سریال‌ها سرخوشانه پرسه بزند!

این شیوه حتی اگر با خوش‌بینی، نوعی قبح‌زدایی نباشد، خواه ناخواه به رواج آنها دامن می‌زند. دامنه چنین رفتارهایی حتی مدل بازیگری بازیگران را در نقش‌هایی تکراری به کهنگی می‌کشد و فیلمنامه‌نویسان را در چارچوبی تنگ، ناگزیر به تجدید قصه‌های چند بار گفته شده، آن هم با بزک دوزک‌هایی تقلبی به قصد متفاوت‌نمایی می‌کند.

به‌ویژه که در بعضی از روایت‌ها، شخصیت‌های خائن، آخر ماجرا سُر و مُر و گُنده از روابط سمی خود خارج می‌شوند و کَک شان هم چندان گزیده نمی‌شود! یا اگر هزینه‌ای بابت این رفتار خود می‌پردازند به قدری نیست که مخاطب را به تامل وادارد! همین پایان‌بندی‌های روایی هستند که جامعه‌شناسان و کارشناسان را نسبت به خطرات تولید و پخش این دست سریال‌ها نگران می‌کند. ضمن اینکه زیاده رویِ بدون تفکر در انتخاب داستان‌هایی با تم خیانت، قطعاً کار آن گروه از برنامه‌سازان را که با دید روشن و دلسوزانه به استقبال این قصه‌ها می‌روند، به‌شدت سخت می‌کند.

شایسته است دست کم در مقطع فعلی، سریال‌سازان با گذر از رویکرد سودجویانه به موضوع خیانت، در ساخت آثار خود بازنگری کنند و یا لااقل از این جان‌مایه داستانی در بستری منطقی و غیر‌آسیب‌زا بهره ببرند که جامعه امروز ما تشنه موضوعات مهم‌تری است.

لینک یادداشت در فردارسانه

#شبکه_نمایش_خانگی

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

23 June 2026 15:17

🔸فراخوان «برنامه روزنامه‌نگار جوان»

آخرین مهلت ثبت‌نام: ۲۴ تیر ۱۴۰۵


فردارسانه – «برنامه روزنامه‌نگار جوان» امکان دسترسی روزنامه‌نگاران منتخب از سراسر جهان را به کنفرانس بین‌المللی مبارزه با فساد که دسامبر ۲۰۲۶ (آذر ۱۴۰۵) در جمهوری دومینیکن برگزار می‌شود، فراهم می‌کند.

این برنامه ۱۰ جایگاه را برای روزنامه‌نگاران زیر ۳۵ سال در نظر گرفته است که دغدغه گزارش‌گری در مورد فساد، شفافیت، پاسخگویی و مسائل مرتبط با مبارزه با فساد را دارند.

شرکت‌کنندگان منتخب، بلیط هواپیمای رفت و برگشت، پنج شب اقامت در هتل محل برگزاری کنفرانس، وعده‌های غذایی در طول مدت اقامت و احتمال بازپرداخت هزینه‌های صدور ویزا را دریافت خواهند کرد. از شرکت‌کنندگان انتظار می‌رود در کنفرانس حضور یابند، با رهبران و فعالان حوزه مبارزه با فساد تعامل داشته باشند و حداقل یک گزارش پس از برگزاری رویداد تولید کنند.

متن خبر و لینک ثبت‌نام

عکس با هوش مصنوعی ساخته شده و تزئینی است

#روزنامه_نگاری

www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

21 June 2026 20:13

🔸اختیار رسانه برای صدور کارت خبرنگاری

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – پس از تماس‌های بسیار با مدیران و مسئولان مختلف در وزارتخانه و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران با پاسخ‌های زیر مواجه شدیم:

نیکنام حسین‌پور، مدیرکل روابط عمومی وزارت ارشاد: «با معاونت مطبوعاتی صحبت کنید.»

حسین ملکی، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران: «ما مجری هستیم و سیاستگذار معاونت مطبوعاتی ارشاد است. ما نهایتا آخرین دستورالعمل‌ها را می‌گیریم و اجرا می‌کنیم.»

عبدالرضا علی پناه، معاون فرهنگی و رسانه ارشاد استان تهران: «با روابط‌عمومی هماهنگ کنید.»

عظیمی، اداره کل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: «با کارشناسان امور خبرنگاران صحبت کنید.»

صادقانه‌ترین جواب را از یک کارشناس امور خبرنگاران در معاونت امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت ارشاد گرفتیم. آقای لطفی‌نسب با اشاره به عدم صدور کارت در این وزارتخانه، گفت: «ارشاد متولی خبرنگاران نیست و صرفا یک سری خدمات پشتیبانی می‌تواند به خبرنگاران بدهد. نمی‌تواند این مسئولیت را قبول کند که به یک نفر کارت خبرنگاری بدهد که آن فرد بخواهد بعدا از آن کارت هر استفاده‌ای کند. مجوزی که وزارت ارشاد به مدیر مسئول رسانه می‌دهد به خاطر همین است و می‌گوید آقای مدیر مسئول من با توجه به مدارک و شواهدی که شما برای بنده ارسال کردید من برایتان مجوز رسانه را صادر می‌کنم. حالا شما به عنوان یک کارگاه رسانه‌ای، اختیار دارید برای مجموعه خودتان کارت خبرنگاری صادر کنید. دوست هم ندارید صادر نکنید، ولی مسئولیتش با خودت است. این نیست که چون شما از من مجوز گرفته‌اید به یک خبرنگار کارت خبرنگاری بدهید و آن خبرنگار تخلفی انجام دهد و من به عنوان وزارت ارشاد پاسخگو باشم. شمایی که مدیرمسئول هستید به عنوان کارفرمای رسانه‌ای موظف هستی که پاسخگوی تخلف این خبرنگار باشی. به این دلیل است که وزارت ارشاد دیگر برای خبرنگاران کارت صادر نمی‌کند. الان حتی انجمن‌ها هم که کارت صادر می‌کنند مسئولیتش با خودشان است. یعنی اگر کسی که عضو انجمن است اگر تخلفی کند، چه تخلف سیاسی و چه تخلف صنفی، مسئولیتش با آن انجمن است که برای آن فرد کارت صادر کرده‌است.»

#وزارت_ارشاد #کارت_خبرنگاری


www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

21 June 2026 20:07

🔸اعتبار کارت خبرنگاری انجمن صنفی

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – فیاض زاهد، رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران درباره صدور کارت برای خبرنگاران در این انجمن، به فردارسانه گفت: «ما این کار را سال‌هاست که در دو سطح انجام می دهیم. در سطح اول، برای اعضای محترم انجمن صنفی مطبوعات استان تهران که حدود ۴۰۰ نفر هستند و حق عضویت انجمن را پرداخت می‌کنند کارت شناسایی صادر می‌کنیم که بسیار هم معتبر است. حداقل در جامعه مطبوعاتی بین‌الملل و داخل اعتبار دارد.»

#فیاض_زاهد #کارت_خبرنگاری


www.fardaresaneh.ir

درس رسانه (فردارسانه)

21 June 2026 20:03

🔸مدیران رسانه در آزمون کارت خبرنگاری

بنت الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – هشت سالی می‌شود که معاونت امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (معاونت مطبوعاتی پیشین) کارت خبرنگاری برای خبرنگاران صادر نکرده اما این موضوع را نیز به صورت علنی اطلاع‌رسانی نکرده‌است. از طرفی عده‌ای از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران نیز صدور کارت هویتی برای خبرنگاران توسط یک نهاد دولتی نظیر وزارت ارشاد را قبول نداشته‌ و ندارند. استقلال از هویت دولتی و تعهد به مردم دلیل اصلی طرفداران این دیدگاه است. اما از برایند گفتگوها چنین برداشت می‌شود که متولیان رسانه‌ها از واگذاری مسئولیت صدور کارت به خودشان رضایت دارند و تلاش می‌کنند تا دامنه اعتبار حرفه‌ای خود را تا سطح سازمان‌های حرفه‌ای بین‌المللی بالا ببرند. فردارسانه در گفت‌وگو با مدیران وزارت ارشاد و رسانه، صادر نشدن کارت خبرنگاری از سوی وزارتخانه را بررسی کرده است.

متن کامل گزارش در فردارسانه


www.fardaresaneh.ir