2861
این کانال با هدف ارتقای آگاهی مخاطبان از فرایندهای علمی و کاربردی حقوق بشر در سطح بینالمللی راهاندازی شده و بازوی ارتباطی سازمان دفاع از قربانیان خشونت (ازنخستین سمنهای دارای مقام مشورتی در کشور) میباشد. ارتباط با ادمین: @mrgp_1
نشست تخصصی بینالمللی
بررسی پیامدهای حقوق بشری جنگ رمضان با محوریت
نقش و جایگاه سازمانهای مردمنهاد
یکشنبه ۳۱ خردادماه
ساعت ۱۴ تا ۱۶:۳۰
@ngoodvv
تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران از نگاه پروفسور جفری ساکس
در پی تشدید تنشها و آغاز تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، مؤسسه آموزشی Just World Educational به مدیریت هلنا کوبان، روزنامهنگار، پژوهشگر و تحلیلگر باسابقه مسائل غرب آسیا، از ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ مجموعهای از گفتوگوهای تخصصی با عنوان بحران ایران (The Iran Crisis) را آغاز کرد.
این مجموعه در واقع بخش دوم پروژه گستردهتر غزه و جهان (Gaza and the World) محسوب میشود که از چندی پیش توسط این مؤسسه راهاندازی شد. هدف این پروژه، فراهم کردن بستری برای گفتوگو با صاحبنظران برجسته بینالمللی درباره ابعاد مختلف بحران جاری، از جمله تحولات نظامی، پیامدهای حقوق بینالملل، آثار ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی جنگ، تأثیرات آن بر منطقه غرب آسیا و همچنین ارتباط آن با سایر بحرانهای منطقهای است.
در چارچوب این پروژه تاکنون گفتوگوهایی با شخصیتها و کارشناسان شناختهشدهای همچون ریچارد فالک، ری مکگاورن، چاس فریمن، تریتا پارسی، جان راس، الیجا مگنایر، مریم جمشیدی، و شماری دیگر از پژوهشگران و تحلیلگران برجسته بینالمللی انجام شده است.
📕 سازمان دفاع از قربانیان خشونت، با توجه به اهمیت مباحث مطرحشده در این مجموعه و ضرورت بهرهمندی مخاطبان فارسیزبان از دیدگاههای کارشناسان بینالمللی درباره تحولات مرتبط با ایران، طی یک توافق دوجانبه با این موسسه، در نظر دارد برخی از گفتوگوهای این پروژه را بهصورت ترجمه و بازنشر منتشر کند. مصاحبه حاضر منعکسکننده دیدگاههای پروفسور جفری ساکس است:
جفری ساکس در ابتدای گفتوگو تأکید میکند که پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران از هماکنون در سطح جهانی قابل مشاهده است. به اعتقاد او، اگرچه هنوز نمیتوان درباره ابعاد نهایی خسارات ناشی از این بحران قضاوت قطعی کرد، اما ادامه جنگ و تشدید درگیریها میتواند تبعاتی بسیار گستردهتر برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد. وی خاطرنشان میکند که میزان خسارات نهایی تا حد زیادی به تصمیمات آینده ایالات متحده بستگی خواهد داشت.
در ادامه ساکس با انتقاد شدید از سیاستهای واشنگتن و تلآویو، جنگ را فاقد هرگونه منطق عقلانی دانسته و آن را نتیجه تصمیمگیریهای خطرناک و غیرمسئولانه رهبران آمریکا و اسرائیل توصیف میکند. وی معتقد است که ایالات متحده به جای ایفای نقش در حل بحرانها، به یکی از موانع اصلی صلح و ثبات در منطقه تبدیل شده است. او همچنین استدلال میکند که سود اصلی این جنگ نصیب مجموعهای محدود از ذینفعان از جمله شرکتهای نفتی و صنایع نظامی میشود، در حالی که هزینههای اقتصادی و انسانی آن بر مردم عادی در آمریکا و سایر نقاط جهان تحمیل شده است.
در پاسخ به پرسشی درباره تأثیرات بحران بر کشورهای جنوب جهانی، ساکس هشدار میدهد که افزایش قیمت انرژی، مواد غذایی و کودهای شیمیایی، بیشترین فشار را بر کشورهای فقیر و جوامع آسیبپذیر وارد خواهد کرد. وی همچنین احتمال تشدید ناامنی غذایی در ماههای آینده را مطرح کرده و تأکید میکند که تغییرات اقلیمی و وقوع پدیدههایی نظیر النینو میتواند شرایط را دشوارتر سازد.
بخش دیگری از گفتوگو به نقش و عملکرد سازمان ملل متحد اختصاص دارد. ساکس ضمن دفاع از اهمیت سازمان ملل و برخی نهادهای وابسته به آن، از جمله دیوان بینالمللی دادگستری و آنروا معتقد است که عملکرد این نهادها تحت تأثیر فشارهای سیاسی قدرتهای بزرگ قرار گرفته است. او با انتقاد از رویکرد ایالات متحده، این کشور را به بیتوجهی به حقوق بینالملل، نادیده گرفتن تصمیمات شورای امنیت و تضعیف ساختار سازمان ملل متهم میکند. به اعتقاد ساکس، بحران اصلی نه در ساختار سازمان ملل، بلکه در رفتار دولتهایی نهفته است که از همکاری مؤثر با این نهاد بینالمللی خودداری میکنند.
ساکس همچنین به روند رسیدگی دیوان بینالمللی دادگستری به پرونده فلسطین اشاره کرده و با انتقاد از تأخیر در پیگیری تصمیمات این نهاد قضایی، تأکید میکند که «عدالت به تعویق افتاده، عدالت انکار شده است.»
در بخش پایانی گفتوگو، ساکس معتقد است که بخش قابل توجهی از افکار عمومی آمریکا با جنگ مخالف بوده و از راهحل تشکیل دولت فلسطینی حمایت میکند، اما در عین حال ساختار تصمیمگیری سیاسی در این کشور تحت تأثیر منافع گروههای خاص قرار دارد. وی در پایان تأکید میکند که اولویت فوری باید پایان دادن به محاصره، توقف جنگ، لغو تحریمها و جلوگیری از هرگونه تشدید بیشتر بحران باشد.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
مشاهده نسخه کامل ویدیویی گفتوگو:
https://www.youtube.com/watch?v=ai09wPEVxbQ
متن کامل گفتوگو:
https://justworldeducational.org/2026/06/jeffrey-sachs-slams-the-craziness-of-the-u-s-israeli-assault-on-iran-surveys-its-impact/?utm_source=substack&utm_medium=email
قدرت رسانه، روایتسازی جنگ و بازنمایی رنج غیرنظامیان
در چارچوب تلاشهای مستمر سازمان دفاع از قربانیان خشونت برای مستندسازی ابعاد انسانی، حقوقی و رسانهای درگیریهای اخیر مرتبط با ایران، این سازمان گفت و گویی با پروفسور الیور بوید-برت، استاد برجسته مطالعات رسانه و ارتباطات در دانشگاه بولینگ گرین ایالات اوهایو، انجام داده است.
در این مصاحبه پروفسور بوید-برت به بررسی نحوه بازنمایی رنج مردم عادی و تلفات غیرنظامیان در مناطق درگیر جنگ توسط رسانههای غربی و تأثیر این روایتها بر افکار عمومی جهانی درباره جنگ، مسئولیتپذیری و پاسخگویی میپردازد. وی در این گفت وگو، تحلیلی انتقادی از پوشش رسانهای جنگ ارائه میکند و نقش زبان، چارچوببندی خبری و ساختارهای ایدئولوژیک را در شکل دهی به درک عمومی از عملیات نظامی و پیامدهای آن مورد توجه قرار میدهد.
متن کامل مصاحبه به زبان فارسی
https://B2n.ir/ng2395
متن کامل مصاحبه به زبان انگلیسی
https://B2n.ir/kx5556
#مصاحبه_اختصاصی
@ngoodvv
🔴 حقوق بینالملل بشردوستانه، مسئولیت دولتها و حمایت از غیرنظامیان در بستر تجاوزات نظامی اخیر علیه ایران
در چارچوب تلاشهای مستمر سازمان دفاع از قربانیان خشونت برای بررسی ابعاد حقوقی و انسانی تجاوزات نظامی اخیر علیه ایران، این سازمان گفتوگویی با پروفسور امیلی کرافورد، استاد حقوق بینالملل در دانشگاه سیدنی و متخصص حقوق بینالملل بشردوستانه، حقوق کیفری بینالمللی و حقوق حاکم بر مخاصمات مسلحانه (دختر پروفسور جیمز کرافورد، حقوقدان و نویسنده برجسته بینالمللی، قاضی پیشین دیوان بینالمللی دادگستری)، انجام داده است.
در این مصاحبه، پروفسور کرافورد درباره معیارهای حقوقی حاکم بر حملات علیه غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، اصول تفکیک و تناسب در حقوق بینالملل بشردوستانه، مسئولیت دولتها در قبال اعمال غیرقانونی، وضعیت حقوقی اماکن فرهنگی و مذهبی در زمان مخاصمات مسلحانه، و پیامدهای زیستمحیطی حملات به زیرساختهای صنعتی بحث میکند. او همچنین به سازوکارهای پاسخگویی در حقوق بینالملل، از جمله دیوان کیفری بینالمللی (ICC) و دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) میپردازد.
متن کامل مصاحبه به انگلیسی
https://odvv.org/index.php/2026/05/18/international-humanitarian-law-state-responsibility-and-civilian-protection-in-the-context-of-recent-attacks-on-iran-an-interview-with-professor-emily-crawford/
متن کامل مصاحبه به فارسی
https://B2n.ir/wu8392
#مصاحبه_اختصاصی
@ngoodvv
نگاهی به جدیدترین گزارش کمیسرعالی در خصوص وضعیت حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی
این گزارش با محوریت حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی و اطمینان از تعهد و پاسخگویی در تاریخ ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ به اجلاس ۶۱ شورای حقوق بشر ارائه شده است. طبق گزارش، سیاستها و اقدامات اسرائیل در غزه و کرانه باختری نشاندهنده تلاش هماهنگ برای الحاق بخشهای وسیعی از سرزمینهای اشغالی و حفظ سیستم جداسازی فیزیکی و حقوقی برای سلطه بر فلسطینیان است که نقض ماده ۳ کنوانسیون بینالمللی حذف تمام اشکال تبعیض نژادی محسوب میشود.
🔰برخی از نکات اصلی و مهم گزارش عبارتند از:
الف) عملیات جنگی و کشتارهای دیگر در غزه
اشاره به آمار ۶۸۸۵۸ کشته و ۱۷۰۶۶۴ مجروح از اکتبر ۲۰۲۳، کشته شدن بیش از ۲۰ هزار کودک، ادامه الگوهای هدفگیری عمدی یا نامتناسب به عنوان جنایت جنگی، استفاده از سلاحهای وسیعالتأثیر، نظامیسازی کمکها، آوارگی جمعیت و قحطی با احتمال جنایت جنگی و نسلکشی؛
ب) کشتارهای غیرقانونی در زمینه اجرای قانون در کرانه باختری
اشاره به کشته شدن ۲۵۵ فلسطینی در کرانه باختری اغلب در عملیات نظامی اسرائیلی در شهرها و اردوگاههای پناهندگان، استفاده از روشهای جنگی در زمینه اجرای قانون، کشته شدن بیش از 90 نفر در عملیات «دیوار آهنین » از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ در جنین، طولکرم و طوباس، اعدامهای فراقضایی؛
ج. تخریبهای غیرقانونی و انتقال اجباری در کرانه باختری
اشاره به عملیات «دیوار آهنین» و جابهجایی دستهجمعی با تخریب گسترده ساختمانها، آوارگی حداقل ۳۱۹۱۹ فلسطینی و احتمال جنایت علیه بشریت؛
د. بازداشت خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری
اشاره به نگه داشتن ۹۲۰۴ فلسطینی در بازداشت اسرائیل تا 3۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ شامل ۳۵۰ کودک و ۴۷ زن با احتمال جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت، گسترش شکنجه، ضرب و شتم، موقعیتهای استرس، گرسنگی، غفلت پزشکی و خشونت جنسی/جنسیتی، رخ دادن ۷۹ مرگ در بازداشت اسرائیلی از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵، بازداشت بیش از ۳۰۰ نفر توسط تشکیلات خودگردان در عملیات «حمایت از وطن»، وجود نشانههای شکنجه در اجساد بازگردانده شده؛
د) حملات به خبرنگاران
حمله بیسابقه به خبرنگاران فلسطینی (کشته شدن ۲۸۹ خبرنگار از ۷ اکتبر ۲۰۲۳3)، هدفگیری عمدی، بازداشت ۴۱ خبرنگار، شکنجه شامل تجاوز گروهی؛
ذ) پاسخگویی
اشاره به عدم انجام هیچ اقدامی برای پاسخگویی توسط سیستم قضایی اسرائیل و مصونیت آن، کشته شدن ۱۵۲۱ فلسطینی از ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ توسط نیروهای امنیتی اسرائیل در عملیات اجرای قانون (خارج از زمینه درگیریهای مسلحانه) در کرانه باختری، انجام تنها ۱۱۲ تحقیق، بسته شدن ۲۹ پرونده بدون اقدام، صدور ۲ کیفرخواست و حاصل شدن تنها ۱ محکومیت.
در پایان گزارش توقف نقضها توسط همه طرفها؛ پیگیری عدالت از طریق صلاحیت جهانی و همکاری با دادگاه کیفری بینالمللی؛ همچنین درخواست کمیساریا برای توقف فروش سلاح به اسرائیل توصیه شده است.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
محکومیت حملات وزاری خارجه اروپایی به فرانچسکا آلبانیز
🔴 در اوایل فوریه ۲۰۲۶، پس از سخنرانی فرانچسکا آلبانیز (گزارشگر ویژه سرزمینهای اشغالی) در دوحه (۷ فوریه)، یک ویدئوی ویرایش و کوتاهشده از صحبتهایش منتشر شد که به او نسبت داده شد رژیم صهیونیستی را «دشمن مشترک بشریت» خوانده. این در حالی است که وی در سخنانش گفته بود سیستم بینالمللی و رسانهها که به «نسلکشی» در غزه کمک میکنند، دشمن مشترک هستند.
🔵 در واکنش به این اتهام، بلافاصله وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد در نشست شورای حقوق بشر با قاطعیت درخواست استعفای آلبانیز را مطرح میکند و اظهارات او را «زشت و ناپذیرفتنی» خواند. متعاقب آن، وزرای خارجه آلمان، ایتالیا، اتریش و جمهوری چک نیز از این درخواست حمایت کردند و مستقیماً خواستار استعفای خانم آلبانیز شدند. البته اتریش بعدا این درخواست را پس گرفت و پست مربوطه را هم از حسابهای رسمی خود پاک نمود.
🔴 در این راستا عفو بینالملل در ۲۴ بهمن در گزارشی با انتقاد و محکوم کردن این اقدام گفت این وزرا باید نه تنها سخنان و ادعاهای خود را حذف کنند، بلکه علناً عذرخواهی کرده، درخواست استعفای آلبانیز را پس بگیرند و دولتهایشان چگونگی انتشار این تحریف را بررسی کنند.
🔵 کمیته هماهنگی رویههای ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز در تاریخ ۲۸ بهمن با صدور بیانیهای این حملات را «خبیثانه و ریشه در اطلاعات غلط» خواند و آنرا محکوم کرد. در این بیانیه کمیته با ابراز نگرانی نسبت به روند رو به افزایش حملات سیاسیمحور و بدخواهانه علیه کارشناسان مستقل حقوق بشر، مقامات سازمان ملل و قضات دادگاههای بینالمللی آن را در ادامه کارزار سازمانیافته و اعمال تحریمهای غیرقانونی علیه گزارشگر در سال گذشته خواند و از نمایندگان دولتی برای پاسخگو کردن مرتکبان جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در دیوان کیفری بینالمللی درخواست کمک کرد.
همچنین کمیته همبستگی کامل خود با گزارشگر ویژه و با مردم فلسطین که از اشغال غیرقانونی، آپارتاید و نسلکشی مداوم رنج میبرند را اعلام نمود.
🔴 مای ساتو، گزارشگر ویژه ایران نیز در ۲۹ بهمن در توییتر نوشت: «در همبستگی کامل با همکارم فرانچسکا آلبانیز ایستادهام. حملات علیه او ریشه در اطلاعات نادرست دارد. دولتهایی که به حقوق بشر و حاکمیت قانون متعهد هستند، باید تمرکز خود را بر پاسخگو کردن مرتکبان نقضها بگذارند، نه هدف قرار دادن کسانی که مأمور بررسی و تحقیق در این موارد هستند».
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۷ تا ۱۳ فوریه ۲۰۲۶)
💠 گروهی از گزارشگران ویژه سازمان ملل از رأی دادگاه عالی انگلستان و ولز در تایید غیرقانونی بودن ممنوعیت گروه Palestine Action استقبال کردند. ایشان تأکید کردند این ممنوعیت با آزادیهای بیان، تجمع و تشکل سازگار نبوده و از دولت بریتانیا خواستند آن را لغو کرده و از افراد آسیبدیده عذرخواهی کند.
💠 کمیته مشورتی شورای حقوق بشر از ۱۶ تا ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ نشست خود را در ژنو برگزار میکند و موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، نوروتکنولوژی، آلودگی پلاستیک و افزایش سطح دریا را بررسی خواهد کرد. این کمیته همچنین پیشنویس دو مطالعه جدید را بررسی کرده و کار روی پنج مأموریت تازه را آغاز میکند. در پایان این نشست، یک بیانیه جمعبندی منتشر خواهد شد.
💠 سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر اعلام کرد بحران روبه رشد اقتصادی و کمبود سوخت در کوبا خدمات حیاتی مانند درمان، آب، غذا و برق را مختل کرده و بهطور جدی بر حقوق مردم اثر میگذارد. او با هشدار درباره پیامدهای تحریمها و خطر ناآرامی اجتماعی، از همه کشورها خواست این اقدامات را لغو کنند و تأکید کرد دسترسی به کالاها و خدمات اساسی باید همواره تضمین شود.
💠 ولکر ترک تصمیمات اخیر کابینه امنیتی اسرائیل برای گسترش مصادره زمین در کرانه باختری را نقض آشکار حق تعیین سرنوشت فلسطینیان و گامی دیگر بهسوی الحاق غیرقانونی دانست. او هشدار داد این اقدامات به جابهجایی اجباری، گسترش شهرکسازی و تغییر دائمی جمعیت سرزمینهای اشغالی منجر میشود و تأکید کرد این تصمیمها باید فوراً لغو شوند.
💠 گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل فرمان اجرایی آمریکا برای مسدود کردن واردات سوخت به کوبا را محکوم کردند و آن را نقض جدی حقوق بینالملل و تهدیدی برای نظم بینالمللی برابر دانستند. آنها هشدار دادند این اقدام میتواند بحران انسانی را تشدید کند و از آمریکا خواستند فوراً فرمان را لغو کرده و از اعمال اقدامات اقتصادی یکجانبه با آثار فرامرزی دست بردارد.
💠 ولکر ترک حملات مداوم روسیه به زیرساختهای انرژی اوکراین را محکوم کرد و گفت این حملات میلیونها غیرنظامی را در سرمای منفی ۲۰ درجه بدون برق، گرمایش و آب رها کرده است. او تأکید کرد هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی طبق حقوق بشردوستانه بینالمللی ممنوع است و از روسیه خواست فوراً این حملات را متوقف کند.
💠 هیئت حقیقتیاب ونزوئلا از تصویب اولیه پیشنویس قانون عفو در ونزوئلا استقبال کرد و تأکید داشت این فرایند باید شفاف، پاسخگو و همراه با مشارکت امن قربانیان و جامعه مدنی باشد. کارشناسان این هیئت هشدار دادند دامنه محدود عفو ممکن است بسیاری از افراد تحت پیگرد سیاسی را شامل نشود و خواستار ادامه فوری آزادی بازداشتشدگان سیاسی و اصلاحات ساختاری برای جلوگیری از نقضهای آتی شدند.
💠 کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هفتادونهمین نشست خود را آغاز کرد و گزارشهای استرالیا، گرجستان، کنیا و اروگوئه را تصویب نمود. در افتتاحیه بر چالشهای جدی پیشروی نهادهای معاهدهای و اهمیت نقش کمیته در حفاظت از حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تأکید شد و اعلام گردید که کاهش منابع مالی میتواند بر توانایی این سازوکارها اثر بگذارد.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۳۱ ژانویه تا ۶ فوریه ۲۰۲۶)
🟢 ایرن خان گزارشگر ویژه حمایت از حق آزادی عقیده و بیان اعلام کرد آلمان با افزایش تهدیدها علیه آزادی بیان روبهروست. وی همچنین هشدار داد که رویکردهای امنیتی دولت با استانداردهای حقوق بشری سازگار نیست و محدودیتهای اعمالشده، از جمله بر فعالان حامی فلسطین، فضای گفتوگوی دموکراتیک را تنگ کرده و مردم را از بیان آزادانه بازمیدارد.
🔴 سخنگوی کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل در تاریخ ۶ فوریه اعلام کرد عملیاتها و طرحهای جدید اسرائیل در کرانه باختری اشغالی، از جمله بازداشتها، تخریب گسترده خانهها و گسترش شهرکسازی، خطر تضعیف حق تعیین سرنوشت فلسطینیان و تشدید جابهجایی اجباری را افزایش داده است. وی در ادامه میگوید ادامه کشتار، شهرکسازی و بیکیفرمانی باید فوراً متوقف شود و اشغالگری اسرائیل طبق احکام دیوان بینالمللی دادگستری پایان یابد.
🟢 کمیته حقوق کودک سازمان ملل پس از بررسی گزارشهای هفت کشور (کلمبیا، اتیوپی، غنا، مالزی، مالدیو، پاکستان و اسپانیا)، نگرانیهای جدی درباره خشونت، سوءاستفاده، محرومیت از خدمات و نقض گسترده حقوق کودکان در زمینههایی مانند درگیریهای مسلحانه، ازدواج کودکان، بازداشت مهاجران و فقر اعلام کرد. این کمیته از دولتها خواست قوانین و سیاستهای حمایتی را تقویت کنند و از کودکان در برابر خشونت و استثمار محافظت کنند.
🔴 گروهی از گزارشگران ویژه حقوق بشر سازمان ملل از چین خواستند فوراً دسترسی یانگ لی، مدافع حقوق بشر، به درمان پزشکی مناسب را تضمین کند و به آزار، بازداشتهای خودسرانه و جلوگیری مکرر از سفر او برای درمان پایان دهد. آنها گفتند محرومیت از درمان، بدرفتاری در بازداشت و آسیبهای جسمی اخیر، سلامت او را بهشدت به خطر انداخته و باید فوراً متوقف شود.
🟢 ریم السالم، گزارشگر ویژه خشونت علیه زنان و دختران، نسبت به عدم اجرای مؤثر حکم دیوان عالی بریتانیا درباره تعریف جنسیت در قانون برابری ۲۰۱۰ ابراز نگرانی کرد و گفت که نبود راهنمایی و نظارت باعث نقض گسترده این حکم شده است. او هشدار داد که این وضعیت حفاظتهای قانونی زنان و دختران را تضعیف میکند.
🔴 ولکر ترک هشدار داد کاهش شدید بودجه، توانایی نظام حقوق بشر را برای نظارت، حمایت از قربانیان و جلوگیری از نقضها بهشدت تضعیف کرده و بسیاری از مأموریتها و دفاتر را ناچار به کاهش فعالیت کرده است. او گفت در شرایطی که بحرانها رو به افزایشاند، جهان نمیتواند یک نظام حقوق بشری در بحران را تحمل کند و خواستار حمایت فوری و پایدار برای حفظ این خدمات حیاتی شد.
🟢 گروهی از کارشناسان سازمان ملل محکومیت دادستان و هشت قاضی دیوان کیفری بینالمللی توسط دادگاه مسکو را نقض آشکار حقوق بینالملل دانستند و گفتند این احکام که در غیاب متهمان صادر شده، فاقد اعتبار قانونی است. آنها تأکید کردند این اقدام تلاشی برای ارعاب نهادهای قضایی بینالمللی است و از روسیه خواستند احکام را لغو کرده، احضاریهها را پس بگیرند و به استفاده ابزاری از قوانین کیفری برای سرکوب منتقدان پایان دهد.
🔴 کارشناسان کمیته رفع تبعیض علیه زنان از راهبرد ملی عراق برای زنان استقبال کردند، اما درباره رسیدگی به بازماندگان خشونت جنسی داعش و نبود مجازات کافی برای قتلهای ناموسی ابراز نگرانی کردند. آنها از عراق خواستند عدالت و حمایت واقعی برای بازماندگان فراهم کند و قوانین مربوط به خشونت خانگی را اصلاح و جرمانگاری کامل کند.
🟢 گروهی از گزارشگران ویژه سازمان ملل از اسرائیل خواستند لایحهای را که مجازات اعدام اجباری برای برخی جرایم تعیین میکند پس بگیرد، زیرا این اقدام حق زندگی را نقض میکند و علیه فلسطینیان تبعیضآمیز است. آنها هشدار دادند که این لایحه با حذف دادرسی عادلانه، گسترش تعریف جرایم و اعمال مجازات اعدام در دادگاههای نظامی، با قوانین بینالمللی ناسازگار است و باید کنار گذاشته شود.
🔴 سازمانهای مدنی در نشست کمیته رفع تبعیض علیه زنان، نگرانیهای خود را درباره وضعیت حقوق زنان در ویتنام، عراق، لیتوانی و هلند مطرح کردند. آنها به مسائلی مانند ازدواج کودکان، خشونت و استثمار جنسی، نبود حمایت کافی از قربانیان و تبعیضهای ساختاری علیه زنان در این کشورها اشاره کردند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
📙 هلا جابر در مقالهای با عنوان «اعتراضات ایران: آیا آمارهای هولناک وایرالشده مقدمهای برای جنگ هستند؟» که در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ در وبسایت Middle East Eye منتشر شده، به بررسی نحوه انتشار ارقام تأییدنشده درباره تلفات اعتراضات ایران و پیامدهای سیاسی و خطرناک آن میپردازد.
📗 بر اساس مقاله، نویسنده تأکید میکند که اعداد بسیار بزرگ و تأییدنشدهای که درباره کشتهشدگان وقایع ایران منتشر میشود، مانند «۳۶ هزار کشته در ۴۸ ساعت» یا «۵۰ هزار نفر از ابتدای ژانویه»، فقط آمار اشتباه نیستند؛ بلکه پیامدهای خطرناک دارند. نویسنده معتقد است این ارقام بهعنوان ابزار سیاسی به کار میروند: ابتدا در تیترهای جنجالی منتشر میشوند، سپس توسط سیاستمداران تکرار میگردند، احساسات عمومی را تحریک میکنند و در نهایت میتوانند زمینهساز تشدید تنش و حتی جنگ شوند.
بر اساس مقاله، این الگو در گذشته نیز دیده شده است؛ از داستان ساختگی نوزادان کویتی در جنگ خلیج فارس گرفته تا ادعاهای غلط درباره سلاحهای کشتار جمعی عراق و روایتهای نادرست پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
📕 در ادامه نویسنده توضیح میدهد که در چنین شرایطی، دروغها معمولاً با عنوان «ضرورت اخلاقی فوری» مطرح میشوند تا هرگونه تأمل و بررسی کنار گذاشته شود. به گفته نویسنده، وقتی حقیقت بعداً آشکار میشود، جنگها آغاز شده و خسارتها غیرقابل بازگشت است. او تأکید میکند که انتشار اطلاعات نادرست نیازمند پیچیدگی نیست؛ کافی است احساسات را تحریک کند و پیش از آنکه امکان راستیآزمایی فراهم شود، در افکار عمومی جا بیفتد.
📘 نویسنده سپس میپرسد: شواهد مستقل و میدانی از ایران کجاست؟ چه کسی این ارقام بزرگ را راستیآزمایی میکند؟ و چه کسانی از غلبه خشم بر عقلانیت سود میبرند؟ او هشدار میدهد که هر آمار تکاندهندهای باید با تردید جدی بررسی شود، زیرا بهای باور کورکورانه، جان انسانهاست.
علاوه بر این نویسنده توضیح میدهد که بالاترین آمارهای تلفات که در محدوده ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر مطرح شده، عمدتاً از سوی گروههای اپوزیسیون خارج از ایران منتشر میشود، نه ناظران بیطرف داخل کشور. او پس از ذکر نام چند موسسه و رسانه در اینخصوص، تأکید میکند که این نهادها در فضای جنگ اطلاعاتی فعالیت میکنند.
📓هلا جابر در ادامه مقایسه صورتگرفته در برخی رسانهها میان این وضعیت با وضعیت رخداده در غزه را نادرست میداند و میگوید غزه یکی از مستندترین جنگهای تاریخ بوده و هزاران خبرنگار، پزشک و شهروند، تصاویر، اسناد و فهرست اسامی قربانیان را ثبت کردهاند. همچنین تصاویر ماهوارهای و گزارشهای سازمانهای بینالمللی شواهد گستردهای ارائه دادهاند. او هشدار میدهد که ادعاهای بسیار بزرگ درباره ایران، بدون عکس، فهرست اسامی، مدارک ماهوارهای یا شواهد مستقل، بیشتر بر شایعه و اسناد تأییدنشده تکیه دارند. او نمونهای از انتشار اطلاعات غلط را ذکر میکند: استفاده نادرست از عکس یک زن اسرائیلی که زنده است اما رسانهای او را قربانی اعتراضات ایران معرفی کرده بود.
📚 هلا جابر گزارشگر ارشد سابق ساندی تایمز و برنده شش جایزه بینالمللی روزنامهنگاری است.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
نگاهی به گزارش جدید دفتر حقوق بشر سازمان ملل در خصوص آپارتاید در سرزمینهای اشغالی
کمیساریای عالی حقوق بشر در تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۷ دی ۱۴۰۴) گزارشی را درخصوص تأثیر خفقانآور قوانین، سیاستها و اقدامات رژیم صهیونیستی بر تمامی جنبههای زندگی روزمره فلسطینیها در کرانه باختری اشغالی و بیتالمقدس شرقی، منتشر کرده است.
این گزارش هشدار میدهد که رژیم صهیونیستی در حال نقض حقوق بینالملل است که کشورها را ملزم به ممنوعیت و ریشهکن کردن جداسازی نژادی و آپارتاید میکند.
گزارش خاطرنشان میکند که تبعیض سیستماتیک علیه فلسطینیها در سرزمینهای اشغالی فلسطین یک نگرانی طولانیمدت است و وضعیت از حداقل دسامبر ۲۰۲۲ به طور چشمگیری بدتر شده است.
برخی نکات مهم گزارش عبارتند از:
- اشاره به اداره سرزمینهای اشغالی برای فلسطینیان و اسرائیلیها تحت دو نظام حقوقی و سیاستی مجزا و طیفی از نابرابری در مسائل حیاتی؛
- اشاره به سلب مالکیت از زمینها و خانههای فلسطینیان همراه با سایر اشکال تبعیض سیستماتیک، از جمله تعقیب کیفری در دادگاههای نظامی؛
- اشاره به وجود جداسازی، تفکیک و تبعیت به صورت دائمی با هدف حفظ ستم و سلطه؛
- اشاره به افزایش استفاده رژیم صهیونیستی از نیروی غیرقانونی، بازداشت خودسرانه و شکنجه، سرکوب جامعه مدنی و محدودیتهای نابحق بر آزادی رسانهها، محدودیتهای شدید حرکت، گسترش شهرکها و نقضهای مرتبط در کرانه باختری اشغالی از 7 اکتبر به بعد؛
- اشاره به نظام عدالت نظامی که علیه فلسطینیها اعمال میشود، در مقایسه با قانون مدنی رژیم صهیونیستی که حفاظت بسیار بیشتری از حقوق بشر برای شهرکنشینان فراهم میکند؛
- اشاره و مستند کردن روند کشتارهای غیرقانونی و سایر اشکال خشونت دولتی و شهرکنشینان توسط گزارش؛
- اشاره به جدا کردن جوامع فلسطینی با ساخت جادههای جدید قابل استفاده تنها برای شهرکنشینان اسرائیلی؛
- اشاره به محروم کردن فلسطینیها از منابع طبیعی خود مانند تخریب و مصادره زیرساختهای آب فلسطینیها؛
- اشاره به خفقان سیستماتیک حقوق فلسطینیها در کرانه باختری به عنوان شکلی شدید از تبعیض نژادی و جداسازی مشابه سیستم آپارتاید؛
- اشاره به معافیت از مجازات برای نقض حقوق بشر، از جمله خشونت بومی توسط نیروهای ارتش رژیم صهیونیستی و شهرکنشینان، (از بیش از ۱۵۰۰ کشته فلسطینی کشته شده بین ۱ ژانویه ۲۰۱۷ و ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، مقامات صهیونیستیی تنها ۱۱۲ پرونده تشکیل دادهاند، آنهم تنها با یک محکومیت!).
- اشاره به بازداشت خودسرانه هزاران فلسطینی تحت عنوان «بازداشت اداری»، بدون اتهام یا محاکمه؛
- ادامه گسترش غیرقانونی شهرکها و تصاحب دهها هزار هکتار از زمینهای فلسطینی توسط مقامات و شهرکنشینها برای ساخت شهرکهای جدید صهیونیستیی یا پاسگاهها.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
جنگ اقتصادی، غزه و فروپاشی بازدارندگی جهانی: گفتوگو با الیجا جی. مگنایر
💢 در ادامه سلسله مصاحبههای سازمان دفاع از قربانیان خشونت درباره سیاستهای تحریمی آمریکا و پیامدهای آنها بر حقوق غیرنظامیان و نظم حقوقی بینالمللی، همچنین جنگ غزه، این سازمان میزبان گفتوگویی تفصیلی با الیجا جی. مگنایر، روزنامهنگار باسابقه جنگ و تحلیلگر ارشد ریسک سیاسی، بوده است.
مگنایر با بیش از ۳۷ سال تجربه میدانی در ایران، عراق، لبنان، سوریه و دیگر کشورهای غرب آسیا، از معدود تحلیلگرانی است که جنگهای معاصر را نه فقط از زاویه نظامی، بلکه در پیوند با جنگ اقتصادی، تحریمها، روایتسازی سیاسی و تخریب زیرساختهای غیرنظامی تحلیل میکند.
💢 او در بخش نخست گفتوگو، تحریمهای آمریکا علیه ایران را بخشی از یک راهبرد امنیتی طراحیشده میداند که مستقیماً زیرساختهای حیاتی غیرنظامی را هدف قرار میدهد. به گفته مگنایر، اگرچه در اسناد رسمی به «معافیتهای بشردوستانه» برای دارو و تجهیزات پزشکی اشاره میشود، اما سازوکار تحریمها بهگونهای است که بانکها، شرکتهای بیمه و شبکههای حملونقل، از ترس تحریمهای ثانویه از هرگونه همکاری خودداری میکنند.
💢 این وضعیت که از آن با عنوان اثر سرمازا ( Chilling Effect: خودداری بانکها و شرکتها از همکاری، نه بهدلیل ممنوعیت مستقیم، بلکه از ترس تحریمهای ثانویه) یاد میشود، در عمل به اختلال در زنجیره تأمین دارو، افزایش قیمتها، کمبود تجهیزات حیاتی و آسیبپذیری مستقیم بیماران منجر میشود. او اضافه میکند که در صنعت هوانوردی غیرنظامی نیز محدودیت در دسترسی به قطعات یدکی، گواهیهای ایمنی و شبکههای تعمیراتی، بدون شلیک حتی یک گلوله، ایمنی پروازها، تجارت و اعتماد عمومی را تضعیف میکند.
💢 از منظر حقوق بینالملل، مگنایر تأکید میکند که تحریمها بهطور خودکار «مجازات جمعی» محسوب نمیشوند، اما زمانی که طراحی و اجرای آنها بهگونهای است که رنج گسترده غیرنظامیان کاملاً قابل پیشبینی است و این رنج به ابزار فشار سیاسی تبدیل میشود، منطق آنها به منطق ممنوعه ماده ۳۳ کنوانسیون چهارم ژنو نزدیک میشود. به گفته او، معیار اصلی در ارزیابی حقوقی نه نیت اعلامی دولتها، بلکه پیامدهای قابل پیشبینی و نامتناسب سیاستهاست.
💢 در بخش مربوط به غزه، مگنایر روایت اسرائیل از «خسارت ناخواسته» را گمراهکننده میداند. او توضیح میدهد وقتی بیمارستانها، مدارس، پناهگاهها و زیرساختهای انسانی بهطور مکرر و الگومند هدف قرار میگیرند، دیگر نمیتوان از خطای موردی یا نقص اطلاعات سخن گفت.
به باور او، این الگو نشاندهنده دکترین عملیاتیای است که هدف آن غیرقابلسکونت کردن سرزمین و فرسایش تابآوری جمعیت غیرنظامی است. مگنایر با اشاره به دستورهای موقت دیوان بینالمللی دادگستری یادآوری میکند که حتی در مرحله اولیه رسیدگی نیز خطر نقضهای شدید و غیرقابل جبران حقوق بینالملل به رسمیت شناخته شده است. او تأکید میکند که استفاده مکرر از اصطلاح «خسارت جانبی» بیشتر کارکرد سیاسی و رسانهای دارد تا جایگاه حقوقی.
💢 در ادامه، مگنایر به موضوع تسلیح اسرائیل میپردازد و توضیح میدهد که مرز میان «حمایت سیاسی» و «همدستی حقوقی» زمانی جابهجا میشود که دولتها با وجود هشدارهای رسمی سازمان ملل و شواهد گسترده از تلفات غیرنظامیان، همچنان به ارسال مستمر تسلیحات و قطعات کلیدی بدون شرط و نظارت ادامه میدهند. به گفته او، زنجیرههای تأمین تسلیحاتی و مجوزهای صادرات، کشورهای غربی را مستقیماً در پیامدهای میدانی جنگ دخیل میکند.
💢 در تحلیل راهبرد «وحدت جبههها»، مگنایر این رویکرد را پاسخی عملی به ناکارآمدی شورای امنیت میداند؛ نوعی بازدارندگی از طریق درهمتنیدگی که با افزایش هزینهها و پیچیدهسازی محاسبات، آزادی عمل طرف مقابل را محدود میکند. با این حال، او هشدار میدهد که این الگو جایگزین نظم حقوقی مشروع نیست و در صورت مدیریت نادرست میتواند دامنه درگیری را گسترش دهد.
💢 در بخش پایانی، مگنایر به استفاده ابزاری از گفتمان حقوق بشر در غرب اشاره میکند؛ روشی که نه بر جعل واقعیت، بلکه بر گزینش، برجستهسازی و سکوت گزینشی استوار است و افکار عمومی را برای پذیرش تحریمها و عادیسازی رنج غیرنظامیان آماده میکند. او در مقابل، بر نقش حیاتی سازمانهای مردمنهاد تأکید میکند و میگوید عدالت در نظم پساهژمونیک از مسیر مستندسازی دقیق، استفاده از صلاحیت جهانی دادگاهها و پیگیری حقوقی مستمر شکل میگیرد، نه از طریق اتکا به سازوکارهای ناکارآمد بینالمللی.
متن کامل مصاحبه:
https://odvv.ngo/index.php/2025/12/30/silent-war-against-civilians-an-interview-with-elijah-j-magnier/
#مصاحبه_اختصاصی
@ngoodvv
نگاهی به نکات کلیدی بیانیه کمیته رفع تبعیض نژادی در پرونده فلسطین علیه رژیم صهیونیستی
🌐 در ماه آوریل سال ۲۰۱۸ دولت فلسطین، پرونده «دولت فلسطین علیه اسرائیل» را در کمیته رفع تبعیض نژادی سازمان ملل مطرح نمود. این نخستین استفاده از مکانیسم شکایت بیندولتی این کنوانسیون بود.
🌐 در فرایند این شکایت، فلسطین بیان نمود که سیاستهای اسرائیل در سرزمینهای اشغالی تبعیض سیستماتیک علیه فلسطینیها ایجاد کرده است.
🌐 کمیته در سالهای ۲۰۱۹-۲۰۲۱ صلاحیت خود را تأیید کرد و علیرغم عدم همکاری اسرائیل، یک کمیسیون مستقل آشتی تشکیل داد. این کمیسیون در ۲۰۲۴ نتیجه گرفت که این سیاستها به تبعیض ساختاری منجر شده و چشمانداز صلح را تضعیف میکند.
🌐 در تاریخ در ۲۴ دسامبر کمیته بیانیهای منتشر کرد که در آن از همه دولتهای عضو کنوانسیون خواست تا اقدامات مشخصی در پی نتیجهگیریهای خود در پروندهای که توسط دولت فلسطین علیه اسرائیل مطرح شده بود، انجام دهند و آنها را ترغیب کرد تا اجرای توصیههای کمیته را حمایت کنند. محورهای برخی از این توصیهها به شرح زیر است:
- درخواست کمیته از همه کشورهای عضو کنوانسیون برای انجام اقدامات مشخص از جمله اعمال تحریمهای مناسب علیه ترویج نفرتپراکنی و خشونت با انگیزه نژادی؛
- اشاره کمیسیون به جداسازی جوامع یهودی و غیریهودی، گسترش شهرکها، محدودیت مجوز ساختوساز و تخریب خانهها به مثابه تبعیض سیستماتیک علیه فلسطینیان و تضعیف چشمانداز حل مسالمتآمیز؛
- تأکید بر تعهد کشورهای عضو برای تنظیم سیاستها، همکاریها، کمکها و منابع خود در راستای عدم حمایت از سیاستها یا اقدامات تبعیضآمیز و استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، حقوقی و قانونی برای ترویج رعایت استانداردهای بینالمللی؛
- اشاره به مسئول دانستن کشوری که آگاهانه تبعیض نژادی دولتی دیگر را تحمل کند در حالی که موظف به جلوگیری از آن است؛
- تأکید کمیته در شصتمین سالگرد کنوانسیون بر فوریت مبارزه با تبعیض نژادی، بهویژه در شرایط درگیری مسلحانه، و نیاز به تعهد کامل همه کشورها.
#وضعیت_حقوقبشر_کشورها
@ngoodvv
جنگ با مواد مخدر یا گسترش میدان نبرد؟
(بخش اول)
💠 این مقاله توسط دکتر کیارا ردائلی در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ در وبسایت Opinio Juris منتشر شده است و به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه برخی دولتها، بهویژه آمریکا، چین و افغانستان، از چارچوبهای مختلف حقوق بینالملل برای توجیه عملیات نظامی یا فرامرزی علیه کارتلهای مواد مخدر استفاده کردهاند. نویسنده در این مقاله تلاش میکند نشان دهد که برخورد نظامی با جرایم سازمانیافته چگونه میتواند مرز میان «جنگ» و «اجرای قانون» را مخدوش کند و چه پیامدهایی برای نظم حقوقی بینالمللی دارد.
💠 در بخش نخست مقاله، نویسنده توضیح میدهد که بر اساس گزارشها، دولت آمریکا از اوایل سپتامبر ۲۰۲۵ مجموعهای از حملات مرگبار علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و اقیانوس آرام انجام داده است. طبق گفته نویسنده، این عملیاتها با عنوان مبارزه با «نارکوتروریستها» معرفی شده و حتی مقامهای آمریکایی از احتمال عملیات زمینی نیز سخن گفتهاند. نویسنده تأکید میکند که این روایت رسمی، دو توجیه حقوقی را همزمان مطرح میکند: نخست، ادعای «دفاع مشروع» علیه کارتلهایی که گفته میشود تهدیدی مستمر علیه آمریکا هستند؛ دوم، ادعای وجود «مخاصمه مسلحانه» میان آمریکا و کارتلها که بهزعم دولت، اجازه میدهد قواعد حقوق بشردوستانه و هدفگیری مبتنی بر وضعیت جنگی اعمال شود.
💠 در ادامه مقاله، نویسنده یادآوری میکند که بسیاری از متخصصان حقوق بینالملل این دو ادعا را بهشدت زیر سؤال بردهاند. طبق تحلیل نویسنده، هیچ شواهد عمومی و قابلراستیآزمایی وجود ندارد که نشان دهد قایقهای هدف قرارگرفته واقعاً تهدیدی فوری بوده یا به حملهای مسلحانه علیه آمریکا مرتبط بودهاند. همچنین نویسنده اشاره میکند که حتی اگر این یک مخاصمه مسلحانه غیرداخلی فرض شود، باز هم قواعد حقوق بشردوستانه اجازه نمیدهد افراد صرفاً به دلیل «قاچاقچی بودن» هدف قرار گیرند؛ بلکه باید عضویت واقعی در یک گروه مسلح یا مشارکت مستقیم در خصومتها ثابت شود.
💠 در بخش دوم مقاله، نویسنده به مدل متفاوت چین در رودخانه مکونگ میپردازد و توضیح میدهد که این نمونه برخلاف رویکرد یکجانبه آمریکا، کاملاً بر «رضایت دولتهای میزبان» استوار است. طبق مقاله، پس از قتل ۱۳ ملوان چینی در سال ۲۰۱۱، چین با لائوس، میانمار و تایلند توافق کرد که گشتهای مشترک و عملیات هماهنگ برای مقابله با جرایم سازمانیافته در مکونگ انجام دهند. نویسنده تأکید میکند که این همکاری چندجانبه، نمونهای از اجرای قانون فرامرزی است که بدون نقض حاکمیت کشورها و در چارچوب حقوق بینالملل انجام میشود. به گفته نویسنده، این مدل نشان میدهد که مقابله با تهدیدات فراملی لزوماً نیازمند توسل به زور یکجانبه نیست و میتوان با سازوکارهای مبتنی بر رضایت، امنیت منطقهای را تقویت کرد.
💠 در بخش سوم مقاله، نویسنده به تجربه افغانستان اشاره میکند و توضیح میدهد که عملیات آمریکا علیه زیرساختهای مواد مخدر در این کشور در سال ۲۰۱۹ نیز بر پایه «رضایت دولت افغانستان» انجام شد. طبق مقاله، این عملیاتها بخشی از همکاری مشترک برای تضعیف منابع مالی طالبان بود و از منظر حقوق بینالملل، چون با اجازه دولت میزبان انجام میشد، نقض حاکمیت محسوب نمیگردید. با این حال نویسنده یادآوری میکند که حتی در این چارچوب نیز رعایت قواعد حقوق بشردوستانه الزامی است و گزارشهای سازمان ملل نشان دادهاند که برخی حملات به آزمایشگاههای مواد مخدر موجب تلفات غیرنظامی شده است.
💠 در جمعبندی مقاله، نویسنده تأکید میکند که سه الگوی بررسیشده یک خط گسل روشن را نشان میدهند: رویکردهای یکجانبه مانند مدل آمریکا، نظم حقوقی بینالمللی را فرسایش میدهند، در حالی که مدلهای مبتنی بر رضایت مانند چین و افغانستان، با اصول منشور سازمان ملل سازگارترند.
نویسنده هشدار میدهد که اگر دولتها بتوانند صرفاً با برچسب «نارکوتروریسم» از زور استفاده کنند، مرز میان اجرای قانون و جنگ از بین میرود و این امر میتواند به عادیسازی استفاده از زور در حوزههایی منجر شود که اساساً باید با سازوکارهای قضایی و پلیسی مدیریت شوند.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
انسان در حلقه یا انسان در تاریکی؟ هدفگیری الگوریتمی و فروپاشی ادله قصد نسلکشی در غزه
⏺️ در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ در وبسایت Opinio Juris مقالهای با عنوان فوق توسط مدیحه ماجد منتشر شده، و به یکی از مهمترین چالشهای امروز حقوق بینالملل میپردازد: اینکه چگونه استفاده از سامانههای هوش مصنوعی در جنگ غزه، امکان اثبات قصد نسلکشی را دچار بحران کرده است.
⏺️ نویسنده بحث را با یادآوری سخنان قاضی دیره تلادی در ژوئیه ۲۰۲۴ آغاز میکند؛ او تأکید کرده بود سیاستهای اسرائیل نشاندهنده «قصد آشکار برای سلطه بر جمعیت فلسطینی» است. اما وقتی تصمیمهای مرگبار به دست الگوریتمها گرفته میشود، دیگر نمیتوان بهراحتی فهمید چه کسی مسئول است و قصد نسلکشی را چگونه باید اثبات کرد.
⏺️ طبق گزارش سامانهای مانند لاوندر با جمعآوری دادههای مختلف از شبکههای اجتماعی، پایگاههای بیومتریک و نرمافزارهای پیشبینی، برای افراد «امتیاز کشتن» صادر میکند. این کار باعث میشود غیرنظامیان صرفاً به دلیل الگوهای رفتاری که ماشین تشخیص داده، هدف قرار گیرند. هرچند گفته میشود تأیید انسانی وجود دارد، اما در عمل این نظارت به چند ثانیه نگاه سطحی محدود شده و عملاً انسان فقط مهر تأیید میزند. کمیته بینالمللی صلیب سرخ هشدار داده که چنین نظارتی واقعی نیست و تحت فشار زمان، انسانها معمولاً به ماشین اعتماد میکنند.
⏺️ از دید حقوق بشردوستانه بینالمللی، هر سلاح یا شیوه جدید جنگ باید با اصولی مثل «تمایز» و «تناسب» سنجیده شود. اما هوش مصنوعی نمیتواند این معیارها را رعایت کند. دبیرکل سازمان ملل هم در سال ۲۰۲۴ هشدار داد که واگذاری تصمیمهای مرگبار به ماشینها، مسئولیتپذیری و انسانیت در جنگ را از بین میبرد.
⏺️ مشکل بزرگ دیگر، جعبه سیاه بودن این سامانههاست. یعنی ما ورودی و خروجی را میبینیم، اما نمیدانیم درون الگوریتم چه اتفاقی افتاده. همین باعث میشود اثبات قصد نسلکشی یا حتی دستکاری دادهها غیرممکن شود. در نتیجه، جنایات ممکن است بهعنوان «اشتباه فنی» توصیف شوند نه نتیجه سیاست یا قصد.
⏺️ نویسنده توضیح میدهد که در حقوق بینالملل، قصد باید به افراد مشخص نسبت داده شود. اما در اینجا معلوم نیست قصد نزد چه کسی است: برنامهنویس، فرمانده یا اپراتور؟ این پراکندگی مسئولیت زنجیره ادله را از هم میپاشد. حتی دکترین «مسئولیت مشترک» هم در چنین شرایطی سخت قابل اجراست.
⏺️ با این حال، هوش مصنوعی در حقوق همچنان «ابزار» محسوب میشود و مسئولیت فرماندهان باقی است. مشکل اینجاست که حقوق کیفری بینالملل فقط نتیجه را کافی نمیداند، بلکه قصد را لازم دارد. بنابراین ممکن است فجایع گسترده بدون اثبات قصد فردی از مسئولیت بگریزند. در غزه، ماشینها تصمیم نمیگیرند، اما قصد تصمیمگیرندگان را در مقیاس وسیع عملیاتی میکنند. کمیسیون تحقیق سازمان ملل هم اعلام کرده شواهد معقولی وجود دارد که شیوههای هدفگیری اسرائیل به مجازات جمعی و احتمالاً جنایت علیه بشریت منجر شده است.
⏺️ راهحل پیشنهادی نویسنده، استفاده از ضد-فرنسیک است؛ یعنی بازسازی قصد از طریق شواهد عینی مثل تصاویر ماهوارهای، شهادت بازماندگان و دادههای مکانی. نمونههای مشابه در پروندههای دیوان کیفری بینالمللی و تحقیقات درباره میانمار نشان دادهاند که چنین شواهدی میتواند نقش مهمی در اثبات مسئولیت داشته باشد.
⏺️ در پایان، مقاله نتیجه میگیرد که در غزه خشونت نه فقط در سیاست، بلکه در کدهای الگوریتمی نوشته میشود. بنابراین پاسخگویی باید از پرسش «چه کسی دستور داد؟» به «چه کسی سامانه را طراحی کرد؟» گسترش یابد. بدون ابزارهای ادلهای نو و اصلاح قوانین، انسان دیگر در کنترل نیست، بلکه در تاریکی قرار دارد. سناریوی الگوریتمهای قاتل دیگر فرضیه نیست، بلکه واقعیت جاری است.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
چگونه تصمیمات جدید ترامپ نظام پذیرش پناهجویان آمریکا را دگرگون کرد
🍁 این مقاله توسط توسط واسیلی بئولوسوف در تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ در وبسایت شورای روابط خارجی آمریکا منتشر شده است و به تغییرات سیاست پناهجویی آمریکا میپردازد.
🍁 نویسنده تلاش میکند سیاستهای پناهجویی دولت دونالد ترامپ را در مقایسه با روندهای تاریخی و جهانی توضیح دهد. وی معتقد است که سیاستهای جدید دولت ترامپ، از جمله تعلیق نامحدود برنامه پذیرش پناهجویان آمریکا (USRAP) و کاهش بیسابقه سقف پذیرش سالانه، در زمانی اعمال شده که تعداد پناهجویان در جهان همچنان بسیار بالاست و نیاز به اسکان و حمایت بینالمللی افزایش یافته است.
🍁 در ادامه نویسنده توضیح میدهد که، آمریکا از دههها پیش یکی از مهمترین مقاصد پناهجویان بوده و نقش بزرگی در اسکان دائمی آنان داشته است. در سال ۱۹۸۰، وزارت خارجه آمریکا برنامه USRAP را برای استانداردسازی روند غربالگری، پذیرش و اسکان پناهجویان راهاندازی کرد.
گزارش، لفظ پناهجو را برای افرادی بکار میبرد که به دلیل تهدیدهای جدی علیه آزادی یا امنیت خود بهخاطر نژاد، مذهب، ملیت، عقیده سیاسی یا عضویت در یک گروه اجتماعی، نمیتوانند یا نمیخواهند به کشور خود بازگردند. وی تأکید میکند که برخلاف پناهجویان، متقاضیان پناهندگی در داخل خاک آمریکا درخواست میدهند، اما پناهجویان پیش از ورود، در خارج از کشور بررسی و تأیید میشوند.
🍁 نویسنده گزارش میدهد که از زمان آغاز USRAP تاکنون بیش از سه میلیون پناهجو در آمریکا اسکان یافتهاند، اما تعداد سالانه پذیرش همواره بسته به سقف تعیینشده توسط رئیسجمهور و کنگره تغییر کرده است. رؤسایجمهور آمریکا معمولاً سقف پذیرش را بر اساس شرایط جهانی تنظیم میکنند. برای نمونه، در سال مالی ۲۰۱۶، باراک اوباما سقف پذیرش را برای پاسخ به بحران مهاجرت ناشی از جنگ سوریه افزایش داد. اما دولت اول ترامپ با اعمال چندین ممنوعیت سفر و کاهش سقف پذیرش به پایینترین سطح تاریخی، پناهجویان را تهدیدی برای امنیت داخلی معرفی کرد.
🍁 طبق مقاله، در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، سیاستها سختگیرانهتر شد. نویسنده اشاره میکند که ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ با یک فرمان اجرایی، برنامه USRAP را بهطور نامحدود تعلیق کرد و چندین برنامه حمایتی دیگر برای افراد بیخانمان از کشورهای خاص را نیز متوقف ساخت. سپس در اکتبر همان سال، سقف پذیرش سال مالی ۲۰۲۶ را به ۷۵۰۰ نفر کاهش داد؛ رقمی که نویسنده آن را «تاریخیترین سطح پایین» توصیف میکند و آن را در تضاد کامل با سقف ۱۲۵ هزار نفری سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ میداند. طبق گزارش ، دولت ترامپ اعلام کرده که در سیاست جدید، پذیرش پناهجویان سفیدپوست از آفریقای جنوبی را در اولویت قرار میدهد.
🍁 در بخش دیگری از مقاله، نویسنده وضعیت آمریکا را با سایر کشورها مقایسه میکند. وی توضیح میدهد که آمریکا در زمینه اسکان دائمی پناهجویان معمولاً رتبه نخست جهان را داشته، اما برخی کشورها مانند کانادا نسبت به جمعیت خود پناهجویان بیشتری را اسکان دادهاند. بیشتر پناهجویان جهان اصلاً اسکان داده نمیشوند، بلکه در کشورهای همسایه خود زندگی میکنند. نویسنده با استناد به آمار سازمان ملل میگوید ۶۶ درصد پناهجویان در کشورهای مجاور کشور مبدأ زندگی میکنند و بسیاری از آنان در کشورهای کمدرآمد یا با درآمد متوسط ساکن هستند که این موضوع احتمال بروز بحرانهای انسانی را افزایش میدهد.
🍁 نویسنده تاکید میکند در سال ۲۰۲۳ کشورهایی مانند آلمان، ایران، پاکستان، ترکیه و اوگاندا بیشترین تعداد پناهجو را میزبانی کردهاند و لبنان بیشترین نسبت پناهجو به جمعیت را داشته است. آمریکا از نظر تعداد پناهجویان ساکن در خاک خود، نسبت به جمعیت، رتبهای پایینتر از بسیاری از کشورهای ثروتمند دارد.
🍁 در پایان، نویسنده هشدار میدهد که با تعلیق USRAP و گسترش ممنوعیت سفر برای کشورهای موسوم به «جهان سوم»، مشخص نیست چه زمانی دوباره امکان ورود تعداد قابل توجهی پناهجو به آمریکا فراهم خواهد شد. این وضعیت باعث شده گزینههای پناهجویانی که به دنبال پناه در غرب هستند محدودتر از گذشته شود.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
نگاهی به محورهای مهم مقاله «نکاتی برای وکلای و دادستانهای نظامی در زمانهای چالشبرانگیز»
تعدادی از مقامات و وکلای ارشد نظامی آمریکا با انتشار مقالهای به بررسی نقش، مسئولیتها و فشارهای بیسابقه بر وکلای ارشد نظامی ارتش آمریکا در فضای بحرانی کنونی (تهاجم به ونزوئلا و ایران) پرداختهاند.
نکات محوری این مقاله به شرح زیر است:
🔘 زیر سؤال رفتن مشروعیت، خردمندانهبودن و انطباق عملیاتها با حقوق بینالملل و قوانین داخلی آمریکا به دلیل بیانیهها و لحن رهبران غیرنظامی واشنگتن؛
🔺بررسی چالشهای اخلاقی و فرسایش شدید مرزهای حقوق بینالملل تحت تأثیر اقدامات و مواضع مقامات ارشد؛
🔘 اشاره به مصادیق خطرناک فرسایش هنجارهای سنتی حقوق جنگ مانند اعلام سیاست «امان ندادن به دشمن» یا تهدید به نابودی کامل نیروگاهها و تمدن یک کشور؛
🔺 تأکید بر ضرورت حفظ استقلال رأی و عدم تقلیل وظیفه وکلا و دادستانهای نظامی به پیدا کردن راههای حقوقی برای توجیه تصمیمات استراتژیک فرماندهان؛
🔘 الزام این کارشناسان به ارائه ارزیابیهای حقوقی صریح، عینی و بیطرفانه درباره قانونی بودن یا نبودن دستورات عملیاتی؛
🔺تبیین مسئولیت استراتژیک وکلای نظامی در یادآوری آثار بلندمدت و عواقب اخلاقی و انسانی ممارست زور به فرماندهان؛
🔘 تأکید بر مأموریت وکلا و دادرسان حقوقی در ایستادگی بر اصول حقوق و دفاع از قانون هنگام مواجهه با فرامینی که با هدف جابجایی مرزهای حقوق بشردوستانه صادر میشوند؛
🔺ابراز همدردی با نسل کنونی حقوقدانان در حال خدمت در ارتش به دلیل دشواریِ ممارست حاکمیت قانون در شرایط بحرانی کنونی؛
🔘 یادآوری رصد دقیق عملکرد و تصمیمات این کارشناسان، وکلا و دادستانهای نظامی توسط نهادهای نظارتی، افکار عمومی جامعه و در نهایت قضاوت تاریخ درباره پایبندی آنها به اصول اخلاقی.
برای مطالعه متن کامل به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://www.justsecurity.org/141987/judge-advocates-working-group-guidiance/
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
نگاهی به مقاله «شکافهای حقوقی در حفاظت از سلامت روان کودکان در مناقشات مسلحانه: یافتههایی از اوکراین، غزه و ایران»
این مقاله توسط آقایان محمدمهدی سیدناصری و ساوالان محمدزاده در سایت حقوقی OpinioJuris منتشر شده و هدف آن، بررسی چارچوبهای حقوقی بینالمللی، شناسایی شکافهای ساختاری و هنجاری در حمایت از سلامت روان کودکان جنگزده، و تبیین بعد جدید تهدیدات روانی مستقیم، غیرمستقیم و دیجیتال بر کودکان، بهویژه با تمرکز بر تجربیات و شواهد موجود در اوکراین، غزه و ایران میباشد.
❇️ برخی محورهای این مقاله در ارتباط با تجاوزات رژیم اسرائیل علیه ایران عبارتنداز:
- اشاره به حق بنیادین و اصلی کودکان به سلامت روان در حقوق بینالملل، و آسیبهای روانی ماندگار ناشی از جنگ و برخورد ثانویه جامعه بینالمللی با آن؛
- اشاره به چندوجهی بودن پیامدهای روانی ناامنی منطقهای و اقدامات خصمانه مستقیم (بهویژه تشدید حملات اسرائیل) بر کودکان ایرانی؛
- اشاره به ترومای غیرمستقیم کودکان ایرانی بر اثر سرریز ناامنیهای فرامرزی، بهویژه در مناطق مرزی، و ایجاد استرس جمعی و تنشهای اجتماعی ناشی از میزبانی میلیونها پناهجوی جنگزده؛
- اشاره به ترومای مستقیم کودکان ایرانی ناشی از حملات پهپادی و موشکی اسرائیل به زیرساختها، و پیامدهای زنجیرهای آن مانند قطعی برق، پناه گرفتن در پناهگاهها و ایجاد ترس و اضطراب شدید از تشدید تنشها؛
- اشاره به ممنوعیت اقدامات با هدف ایجاد وحشت در میان غیرنظامیان طبق ماده ۵۱ (بند ۲) پروتکل الحاقی اول، و نحوه اثبات حقوقی این قصد از طریق وارد کردن «آسیب روانی شدید و قابل پیشبینی» به کودکان؛
- اشاره به مخدوش شدن حق امنیت و سلامت روان کودکان بر اساس مواد ۶ و ۳۹ کنوانسیون حقوق کودک به عنوان آسیبپذیرترین قشر در برابر وحشت روانی ناشی از حملات؛
- اشاره به ضرورت بررسی این حملات از منظر تعهد دولتها به به حداقل رساندن آسیب به غیرنظامیان و اجتناب از ایجاد رنج روانی پیشبینیپذیر؛
- اشاره به ناتوانی چارچوبهای حقوقی موجود در تبدیل تعهدات قانونی به حمایتهای ملموس میدانی از سلامت روان کودکان، به دلیل وجود شکافهای ساختاری و هنجاری؛
- اشاره به چالش فقدان یک سند الزامآور و واحد بینالمللی برای عملیاتی کردن حق سلامت روان در جنگ؛
- اشاره به چالش «پاسخگویی ضعیف» و برخورد جزئی دادگاهها با رنج روانی؛
- اشاره به بحران «کمبود شدید بودجه»؛ و اختصاص کمتر از ۲ درصد از کمکهای بشردوستانه به برنامههای روانی-اجتماعی و تداوم غفلت سیستماتیک و نامرئی ماندن این بحران.
⭕️ برای مطالعه متن کامل به آدرس زیر مراجعه نمایید:
https://opiniojuris.org/2026/06/03/legal-gaps-in-protecting-childrens-mental-health-in-armed-conflicts-insights-from-ukraine-gaza-and-iran
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
نگاهی به برگزاری دو بحث اضطراری شورای حقوق بشر (فروردینماه) در خصوص تحولات جنگ رمضان
در پی تجاوز نظامی مشترک آمریکایی صهیونی به جمهوری اسلامی ایران و حق دفاع مشروع ایران از حاکمیت خود و پاسخ به نقض آن توسط دشمن در جریان برگزاری اجلاس ۶۱ شورای حقوق بشر، دو نشست با موضوعات زیر برگزار شد:
نخست) در تاریخ ۲۵مارس ۲۰۲۶ (۵ فروردین ۱۴۰۵) بحث اضطراری با موضوع «تجاوز نظامی ایران علیه کشورهای بحرین، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی» برگزار شد. این نشست که در پی درخواست رسمی بحرین به نمایندگی از شورای همکاری خلیج فارس و اردن برنامهریزی شد، به بررسی حملات ایران در دفاع مشروع از حاکمیت خود و نقض آن پرداخت و ادعا شد ایران غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را هدف قرار داده و منجر به تلفات انسانی شده است. این نشست منتهی به صدور یک قطعنامه غیرالزامآور شد که در آن ایران محکوم به پرداخت غرامت به دولتهای عربی گردید.
دوم) دو روز بعد از نشست اول، در ۲۷مارس، بحث اضطراری برای بررسی حمله موشکی به «مدرسه میناب» در ایران برگزار شد. این نشست که به درخواست رسمی جمهوری اسلامی ایران، چین و کوبا برنامهریزی شد، حمله ۲۸ فوریه به مدرسه «شجره طیبه» را از منظر «نقض فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بشر» و در چارچوب موضوع حمایت از کودکان و مراکز آموزشی در درگیریهای مسلحانه بینالمللی مورد واکاوی قرار داد. در این نشست نمایندگان بسیاری از کشورها به محکومیت این فاجعه و نقض حقوق کودکان پرداختند.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
نقطه سرنوشتساز برای معاهده جرایم علیه بشریت: آزمون اراده جهانی در برابر مقاومت سیاسی و خطر تضعیف عدالت بینالمللی
💠 کریستین رایان، ریچارد دیکر و اکشایا کومار در ژانویه ۲۰۲۶ در وبسایت Opinio Juris، مقالهای با عنوان نقطه عطف برای معاهده پیشنهادی جرایم علیه بشریت منتشر کردند که در آن به روند تاریخی، اهمیت سیاسی و حقوقی، چالشها و فرصتهای پیشروی تدوین نخستین معاهده بینالمللی درباره جرایم علیه بشریت پرداختهاند.
💠 در این مقاله نویسندگان توضیح میدهند که در ۱۹ ژانویه روندی که هشتاد سال در انتظار آن بودهایم در مقر سازمان ملل آغاز شد؛ روندی که هدف آن تدوین یک معاهده جهانی برای پیشگیری و مجازات جرایم علیه بشریت است. این جرایم شامل نابودی جمعیت، شکنجه، بردگی، تجاوز، بارداری اجباری، ناپدیدسازی قهری، آزار و تبعیض سازمانیافته و آپارتاید است؛ یعنی شدیدترین نقضهای حقوق بینالملل. با وجود اهمیت این جرایم، تاکنون هیچ معاهده مستقلی برای جرمانگاری و پیشگیری از آنها وجود نداشته و همین خلأ باعث شده بسیاری از کشورها ابزار قانونی لازم برای پیگرد عاملان را نداشته باشند.
💠 به باور نویسندگان، این معاهده تنها زمانی معنا خواهد داشت که نه فقط خلأ حقوقی را پر کند، بلکه سازوکاری عملی و قابل دسترس برای قربانیان ایجاد کند و دولتها را موظف سازد عاملان را محاکمه یا مسترد کنند.
💠 مقاله سپس پیشینه تاریخی این تلاش را شرح میدهد: از دادگاه نورنبرگ و اصول پذیرفتهشده آن، تا غفلت دهههای بعد که موجب شد برخلاف وجود معاهدات مربوط به جنایت جنگی و نسلکشی، جرایم علیه بشریت فاقد معاهده مستقل بماند. در دهه ۱۹۹۰ با تشکیل دادگاههای یوگسلاوی و رواندا و سپس اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی، این مفهوم دوباره برجسته شد. نقطه عطف بعدی در سال ۲۰۱۹ بود که کمیسیون حقوق بینالملل پیشنویس مواد معاهده را به مجمع عمومی ارائه کرد. پس از سالها مخالفت برخی کشورها، سرانجام در سال ۲۰۲۳ مجمع عمومی با اجماع تصمیم گرفت روند تدوین معاهده را آغاز کند.
💠 نویسندگان سپس برنامه زمانی سهساله این روند را توضیح میدهند: نشست مقدماتی ژانویه ۲۰۲۶ برای بررسی اصلاحات پیشنهادی، مهلت ۳۰ آوریل برای ارائه اصلاحات، نشست دوم در سال ۲۰۲۷ برای تعیین قواعد مذاکرات، و دو دور مذاکره سههفتهای در سالهای ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ که سرنوشت نهایی معاهده را مشخص خواهد کرد.
💠 نویسندگان تأکید میکنند که نشست ژانویه باید هم اصلاحات تقویتکننده متن را پیش ببرد و هم از مواد کلیدی پیشنویس محافظت کند؛ از جمله مسئولیت فرماندهی، همکاری دولتها برای پیشگیری، و صلاحیت قضایی. آنها هشدار میدهند که تضعیف این مواد، حتی با افزودن جرایم جدید، معاهده را بیاثر خواهد کرد.
💠 بخش مهمی از مقاله به نقش حیاتی جامعه مدنی اختصاص دارد. نویسندگان میگویند مشارکت پژوهشگران، وکلا، فعالان و گروههای قربانیان برای واقعبینانه و کارآمد شدن معاهده ضروری است. تصمیم نشست مقدماتی درباره اجازه مشارکت سازمانهای فاقد مقام مشورتی در شورای اقتصادی و اجتماعی، آزمونی مهم برای سنجش قدرت گروههای موافق و مخالف خواهد بود.
💠 در پایان، نویسندگان هشدار میدهند که احتیاط بیش از حد و تلاش برای جلب رضایت همه کشورها میتواند روند را از درون تهی کند. به باور آنان، نشست مقدماتی باید مسیر سیاسی و محتوایی معاهده را تعیین کند، مشارکت جامعه مدنی را تضمین کند و کشورها را به ارائه اصلاحات جدی تشویق کند؛ زیرا اکنون لحظهای است که بلندپروازی لازم است، نه عقبنشینی.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۱۴ تا ۲۰ فوریه ۲۰۲۶)
🔶 کمیته رفع تبعیض علیه زنان نشست نود ودوم خود را با بررسی گزارشهای آرژانتین، چک، السالوادور، عراق، لسوتو، لیتوانی، هلند و ویتنام به پایان رساند و در این نشست به موضوعاتی مانند رهبری زنان در صلح، عدالت بازماندهمحور، خشونت جنسی، باروری و تأثیرات جنسیتی تغییرات اقلیمی و جرایم سازمانیافته پرداخت.
🔷 مای ساتو به همراه ۱۳ گزارشگر ویژه سازمان ملل و اعضای ۳ گروه کاری از ایران خواستند سرنوشت بازداشتشدگان پس از اعتراضات را شفاف اعلام کرده و همه احکام اعدام مرتبط با اعتراضات را متوقف کند. آنها نسبت به سرکوب خشونتآمیز، محدودیت اینترنت، بازداشتهای گسترده و گزارشهای نگرانکننده درباره نقض حقوق بازداشتشدگان هشدار دادند و خواستار پاسخگویی و تحقیقات مستقل شدند.
🔶 گزارش جدید دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره قاچاق انسان در عملیات کلاهبرداری سایبری جنوبشرق آسیا، این بحران پیچیده را «مسئلهای شرورانه» توصیف میکند و بر رنج مداوم قربانیان حتی پس از رهایی تأکید دارد. گزارش با بررسی مسیرهای فریبنده جذب و سوءاستفاده، از دولتها میخواهد پاسخی حقوقبنیاد ارائه دهند که کرامت، امنیت و اصل عدم مجازات قربانیان را در مرکز قرار دهد.
🔷 گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل با استقبال محتاطانه از پیشنویس قانون عفو ونزوئلا تأکید کردند این قانون باید همه قربانیان پیگرد غیرقانونی را در برگیرد و بر پایه عدالت انتقالی مطابق استانداردهای بینالمللی باشد. آنها خواستار نظارت مؤثر قربانیان و جامعه مدنی، ناقضان جدی حقوق بشر از شمول عفو، و آزادی فوری همه بازداشتشدگان خودسرانه شدند.
🔶 ندا الناشف، معاون کمیسر عالی حقوق بشر، در نشست گروه کاری بیندولتی درباره حقوق سالمندان در ژنو تأکید کرد که افزایش جمعیت سالمندان و شکافهای جدی در حمایت از حقوق آنان نیازمند یک سند الزامآور بینالمللی است. او با اشاره به تبعیض سنی، موانع دسترسی به خدمات و خطرات فزاینده، خواستار تدوین چارچوبی جامع شد که کرامت، استقلال و مشارکت سالمندان را تضمین کند.
🔷 کمیسر عالی حقوق بشر در نشست «AI Impact Summit» در دهلی تأکید کرد که هوش مصنوعی تنها زمانی به نفع بشریت خواهد بود که از ابتدا بر پایه حقوق بشر طراحی و تنظیم شود. او با هشدار درباره نابرابریهای دیجیتال و تمرکز قدرت، خواستار اقدام دولتها و شرکتها برای تضمین شفافیت، مسئولیتپذیری و دسترسی برابر به مزایای هوش مصنوعی شد.
🔶 گزارش تازه دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره دوره ۱ نوامبر ۲۰۲۴ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ هشدار میدهد که حملات، تخریب گسترده و جابهجایی اجباری فلسطینیان در غزه و کرانه باختری نگرانیهای جدی درباره «پاکسازی قومی» ایجاد کرده است. گزارش با اشاره به مرگومیر ناشی از قحطی، حملات عمدی علیه غیرنظامیان، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه، خواستار توقف انتقال سلاح به اسرائیل و تضمین پاسخگویی و مشارکت فلسطینیان در بازسازی غزه شد.
🔷 فرانچسکا آلبانیز گزارشگر ویژه سرزمینهای اشغالی سازمان ملل هشدار داد که تصمیم کابینه امنیتی اسرائیل برای گسترش مصادره زمین در کرانه باختری، روند الحاق را تشدید کرده و نقض آشکار حقوق بینالملل و منشور ملل متحد است. او گفت این اقدامات که مالکیت فلسطینیان را تضعیف و توسعه شهرکها را تسهیل میکند، «سیاستی مجرمانه» است و از دولتها خواست روابط دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی با اسرائیل را در واکنش به این نقضها متوقف کنند.
🔶 کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در نشست سالانه خود با دولتها اعلام کرد که بحران نقدینگی سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰ درصد از زمان جلسات را از بین برده و موجب کاهش بررسی گزارشها و افزایش عقبماندگیها شده است. اعضا در این نشست درباره روندهای کاری کمیته، نظارت بر پیگیریها، ارتباطات فردی و پیشنویس نظرات عمومی گزارش دادند و کشورها نیز نگرانیهای خود درباره بحران مالی و حمایت از کار کمیته را مطرح کردند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
مسئولیت حمایت در برابر بحران غزه و کرانه باختری
♻️ مو بلیکر، پژوهشگر ارشد آکادمی ژنو و مشاور ویژه دبیرکل سازمان ملل در موضوع مسئولیت حمایت، در ۹ ژانویه ۲۰۲۶ در وبسایت Opinio Juris مقاله مفصلی را در دو بخش با عنوان «سرزمینهای اشغالی فلسطین و مسئولیت حمایت» منتشر کرده است. او در این دو نوشته به بررسی وضعیت غزه و کرانه باختری از اکتبر ۲۰۲۳ تا اواخر ۲۰۲۵، ارزیابی ابتکارهای دیپلماتیک، و تبیین چارچوبهای حقوقی و الزامات دولتها برای جلوگیری از جنایتهای فجیع میپردازد.
♻️ در ابتدا نویسنده توضیح میدهد که بهدنبال حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ ، اسرائیل عملیات نظامی گستردهای را در غزه آغاز کرد که دهها هزار غیرنظامی را کشته و زیرساختهای حیاتی را ویران کرده است و موجب جابهجاییهای مکرر جمعیت شده است. او با استناد به گزارشهای سازمان ملل یادآور میشود که بین مارس تا مه ۲۰۲۵ ورود کمکهای حیاتی برای دورههایی کاملاً متوقف شد و این امر منجر به قحطی بیسابقهای شد. همچنین حملات متعدد به مدارس و مراکز درمانی سازمان ملل گزارش شده و دبیرکل اعلام کرده است که تا اوت ۲۰۲۵ بیش از ۵۳۱ امدادگر، از جمله صدها کارمند سازمان ملل، کشته شدهاند.
♻️ در ادامه، نویسنده به افزایش فشارها در کرانه باختری و شرق بیتالمقدس اشاره میکند؛ از جمله گسترش شهرکسازی، خشونت سازمانیافته شهرکنشینان و محدودیتهای شدید بر رفتوآمد و دسترسی فلسطینیان به منابع. او این سیاستها را نقض آشکار حقوق بینالملل و مصداق تبعیض نژادی میداند و یادآور میشود که این وضعیت همه عوامل خطر جنایتهای فجیع را فعال کرده است.
♻️ مقاله سپس به تلاشهای دیپلماتیک اشاره میکند: از توافق آتشبس اولیه در اکتبر ۲۰۲۵ تا تصویب قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت و نشستهای بینالمللی متعدد در بوگوتا و نیویورک. با این حال، به گفته نویسنده، «نقضهای مکرر آتشبس و ادامه محدودیتهای انسانی» نشان میدهد که این ابتکارها هنوز نتوانستهاند مانع تداوم نقضها شوند. او همچنین به گزارشهای کمیسیون تحقیق سازمان ملل اشاره میکند که در سال ۲۰۲۵ نتیجه گرفت «دولت اسرائیل مسئول ارتکاب نسلکشی علیه فلسطینیان در غزه است» و اینکه سیاستهای اسرائیل در کرانه باختری «نیت روشن برای انتقال اجباری فلسطینیان» را نشان میدهد.
♻️ در بخش دوم مقاله، بلیکر چارچوبهای حقوقی را توضیح میدهد: از تعهدات اسرائیل به عنوان قدرت اشغالگر طبق کنوانسیونهای ژنو و میثاقهای حقوق بشری، تا دستورهای الزامآور دیوان بینالمللی دادگستری در ژانویه ۲۰۲۴ که اسرائیل را موظف میکند «تمام اقدامات لازم برای جلوگیری از اعمال مشمول تعریف نسلکشی» انجام دهد. او همچنین یادآور میشود که گروههای مسلح فلسطینی نیز موظف به رعایت حقوق بشردوستانه هستند.
♻️ نویسنده تأکید میکند که وقتی یک دولت در جلوگیری از جنایتهای فجیع ناتوان یا ناکام است، جامعه جهانی طبق اصل مسئولیت حمایت موظف است با ابزارهای دیپلماتیک، حقوقی، اقتصادی و در صورت لزوم اقدامات قهری منطبق با منشور سازمان ملل وارد عمل شود. او مجموعهای از اقدامات را پیشنهاد میکند: نظارت مستقل بر آتشبس، تضمین دسترسی انسانی، توقف شهرکسازی، اعمال تحریمهای هدفمند علیه عاملان نقضها، تعلیق انتقال سلاح، مقابله با نفرتپراکنی، حمایت از روزنامهنگاران و تحقیقات بینالمللی، و جلوگیری از هرگونه جابهجایی اجباری فلسطینیان.
♻️ در پایان، بلیکر تأکید میکند که اقدامات فوری باید با تلاشهای بلندمدت برای صلح پایدار همراه شود: از سرگیری مذاکرات معتبر، اجرای عدالت انتقالی، اصلاحات نهادی، حمایت از جامعه مدنی و ایجاد سازوکارهای نظارتی مستقل. به باور او، صلح تنها زمانی پایدار خواهد بود که اشغالگری پایان یابد، حقوق بینالملل رعایت شود و حق تعیین سرنوشت فلسطینیان به رسمیت شناخته شود.
#وضعیت_حقوقبشر_کشورها
@ngoodvv
تحلیل حقوق بینالملل درباره تحولات اخیر ایران: گفتوگو با پروفسور امیلی کرافورد
پروفسور امیلی کرافورد، استاد برجسته حقوق بینالملل در دانشگاه سیدنی، (دختر پروفسور جیمز کرافورد، حقوقدان و نویسنده برجسته بینالمللی، قاضی پیشین دیوان بینالمللی دادگستری) در گفتوگویی تخصصی با سازمان دفاع از قربانیان خشونت (ODVV)، به توضیح مسائل حقوقی مرتبط با مداخله در امور داخلی کشورها و همچنین عناصر تحقق مخاصمات مسلحانه غیربینالمللی در چهار محور ذیل پرداختهاست:
استاندارد نقض اصل عدم مداخله در اعتراضات و تحولات داخلی دولتها، چگونگی تفکیک میان اعتراضات مدنی از مخاصمه مسلحانه غیردولتی، تعهدات دولتها و طرفهای ثالث در قبال غیرنظامیان در صورت تحقق یک مخاصمه غیر بینالمللی و درنهایت کفایت یا خلأ هنجاری در مواجهه با وضعیتهای خاکستری تحقق یا عدم تحقق یک مخاصمه مسلحانه کلاسیک.
این گفتوگو تصویری روشن از پیچیدگیهای حقوقی وضعیتهایی ارائه میدهد که در آنها اعتراض، خشونت سازمانیافته و مداخله خارجی باهم ترکیب میشوند. تحلیلهای پروفسور کرافورد میتواند به فهم بهتر مسئولیت دولتها، ارزیابی موضوع مداخله خارجی و تشخیص دقیق ماهیت خشونت کمک کند.
متن کامل این گفتوگو را میتوانید در آدرس زیر مشاهده نمایید:
https://odvv.ngo/index.php/2026/02/08/international-legal-perspectives-on-civil-unrest-and-external-intervention-an-interview-with-professor-emily-crawford/
#مصاحبه_اختصاصی
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۲۴ تا ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶)
♻️ کمیته حقوق کودک صدمین نشست خود را با بررسی و پذیرش مشاهدات نهایی درباره گزارشهای کلمبیا، اتیوپی، غنا، مالزی، مالدیو، پاکستان و اسپانیا به پایان رساند .
♻️ کمیسیون تحقیق سوریه از آتشبس میان دولت سوریه و نیروهای دموکراتیک استقبال کرد و خواستار ادامه تلاشها برای حفاظت از غیرنظامیان، بازگشت آوارگان و دسترسی بدون مانع به کمکها در شمالشرق سوریه شد. این کمیسیون نسبت به گزارشهای کشتار، بدرفتاری با کودکان بازداشتشده و شرایط فاجعهبار در کمپها هشدار داد و بر لزوم رعایت کامل حقوق بینالملل و انجام تحقیقات شفاف درباره نقضها تأکید کرد.
♻️ ولکر ترک از آغاز گفتوگوهای مقدماتی برای تدوین معاهده بینالمللی «جنایت علیه بشریت» استقبال کرد و آن را فرصتی کمنظیر برای تقویت پیشگیری و پاسخگویی دانست. او از دولتها خواست رویکردی بلندپروازانه داشته باشند، تعاریف بهروز و فراگیر ارائه دهند و مشارکت قربانیان و جامعه مدنی را در روند مذاکرات تضمین کنند.
♻️ کمیته حقوق کودک در هفدهمین نشست غیررسمی خود با دولتها، درباره روند رسیدگی به شکایات، نظرات عمومی، کار روی هوش مصنوعی و بحران مالی سازمان ملل گفتوگو کرد. رئیس کمیته با اشاره به نقض گسترده حقوق کودک و تأثیر بحران نقدینگی، از کشورها خواست تعهدات مالی خود را انجام دهند تا حمایت از حقوق کودکان تضعیف نشود.
♻️ آلیس جیل ادواردز گزارشگر ویژه شکنجه از دولتهایی که در حال مذاکره درباره معاهده «جنایت علیه بشریت» هستند خواست گروگانگیری را بهطور صریح در متن آن بگنجانند و هشدار داد حذف آن یک خلأ جدی در حمایت بینالمللی ایجاد میکند. او تأکید کرد گروگانگیری رو به گسترش است، رنج شدید بر قربانیان وارد میکند و نبود آن در معاهده خطر تداوم مصونیت و سوءاستفاده را افزایش میدهد.
♻️ گزارشگر ویژه امور اقلیتها از اتحادیه اروپا خواست رویکردی قویتر و یکپارچه برای حمایت از حقوق اقلیتها در داخل مرزهای خود اتخاذ کند و هشدار داد نبود ابزارهای مؤثر باعث ایجاد استانداردهای دوگانه شده است. او همچنین نسبت به کمبود تنوع در نهادهای اتحادیه اروپا ابراز نگرانی کرد و خواستار چارچوبی جامعتر برای حمایت از اقلیتها، از جمله اقلیتهای زبانی و اقلیتهای نژادی شد.
♻️ ۳ گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل نسبت به توقف بودجه خدمات حقوقی برای کودکان بدون همراه در روندهای مهاجرتی آمریکا هشدار دادند و گفتند این اقدام هزاران کودک را بدون وکیل و در معرض اخراج غیرقانونی قرار داده است. آنان گزارشهایی از بازداشتهای طولانی، شرایط نامناسب، جدایی از خانواده و فشار برای «خوداخراجی» را نگرانکننده دانستند و تأکید کردند که روندهای مهاجرتی باید با رعایت کامل منافع عالیه کودک و تضمین دسترسی به عدالت انجام شود.
♻️ ۵ کارشناس سازمان ملل به همراه یک گروه کاری نسبت به پیگرد کیفری دانشجویانی که در دانشگاه ETH زوریخ علیه همکاریهای دانشگاه با نهادهای اسرائیلی بهطور مسالمتآمیز اعتراض کرده بودند ابراز نگرانی شدید کردند. آنان هشدار دادند این همکاریها ممکن است به مشارکت در نقضهای جدی حقوق بشری که از سوی اسراییل صورت گرفته بینجامد و تأکید کردند که اعتراض دانشجویی نباید جرمانگاری شود و سوئیس باید به تعهدات حقوق بشری خود پایبند بماند.
♻️ گروهی از کارشناسان سازمان ملل از آمریکا خواستند فوراً تحریمها علیه قضات و دادستانهای دیوان کیفری بینالمللی و فرمان اجرایی ۱۴۲۰۳ را لغو کند. آنها هشدار دادند این تحریمها استقلال قضایی را تضعیف میکند، عدالت بینالمللی را تهدید میکند و پیام نگرانکنندهای برای قربانیان جنایات میفرستد.
♻️ گروهی از کارشناسان سازمان ملل نسبت به بازداشت ۵۲ کشاورز در جریان اعتراضات مسالمتآمیز پاریس ابراز نگرانی شدید کردند و گفتند این روند به «جرمانگاری فعالیتهای صنفی» شباهت دارد. آنان تأکید کردند دولت فرانسه باید بهجای سرکوب و بازداشت، گفتوگوی سازنده با کشاورزان درباره سیاستهای کشاورزی و تجاری در پیش بگیرد.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
نگاهی به نشست ویژه شورای حقوق بشر درباره ایران
سیونهمین نشست ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ با موضوع بررسی حقوق بشری اعتراضات و اغتشاشات رخ داده در ایران برگزار شد. این نشست که با درخواست اولیه ۵ دولت اروپایی شکل گرفته بود، در نهایت به تصویب قطعنامهای منجر شد که طی آن ماموریت هیئت حقیقتیاب بینالمللی برای دو سال و ماموریت گزارشگر ویژه ایران برای یک سال تمدید شد. از هر دو سازوکار خواسته شد تا تحقیقاتی فوری درباره نقض ادعایی حقوق بشر در جریان رویدادهای اخیر انجام داده و گزارشهای خود را در نشستهای آتی ارائه دهند.
در جریان رأیگیری، قطعنامه با ۲۵ رأی موافق (از جمله تمام دولتهای اروپایی عضو شورا همراه با بنین، بولیوی، شیلی، کلمبیا، جمهوری دومینیکن، اکوادور، غنا، ژاپن، جزایر مارشال، مکزیک، کره جنوبی)، ۷ رأی مخالف (چین، کوبا، هند، اندونزی، عراق، پاکستان و ویتنام) و ۱۴ رأی ممتنع (از جمله برزیل، مصر، اتیوپی، کنیا، آفریقای جنوبی، تایلند، کویت و…) به تصویب رسید.
در آغاز نشست، ولکر ترک کمیسر عالی حقوق بشر، مای ساتو گزارشگر ویژه ایران و سارا حسین، رئیس هیئت حقیقتیاب طی سخنانی به بیان روایتهای خود از چگونگی آغاز و پایان ناآرامیهای مربوطه پرداخته و با اشاره به آمارها و مستندات ادعایی خویش، به محکومیت شیوه کنترل اعمالشده از سوی نیروهای انتظامی پرداختند.
در ادامه نماینده ایران، در مخالفت با نشست و قطعنامه، مواضع زیر را مطرح کرد:
• کشورهای برگزارکننده هرگز دغدغه واقعی حقوق بشر ایرانیان نداشتهاند و اگر داشتند، تحریمهایی که زندگی مردم را نابود کرده و همچنین حمایت از اسرائیل را متوقف میکردند؛
• اعتراضات در ابتدا مسالمتآمیز بود اما بهسرعت «به خشونت سازمانیافته و حملات تروریستی علیه نیروهای امنیتی» تبدیل شد؛
• آمار رسمی ایران ۳۱۱۷ کشته است که از این میان ۲۴۲۷ نفر «در عملیات تروریستی» جان باختهاند؛
• ایران مشروعیت نشست و قطعنامه را به رسمیت نمیشناسد و آن را «ابزار فشار سیاسی» میداند؛
• ایران سازوکارهای داخلی برای رسیدگی به خشونت و تروریسم دارد و «تسلیم فشار خارجی نمیشود؛
• کشورهایی که سابقه استعمار، جنگ و نسلکشی دارند صلاحیت موعظه درباره حقوق بشر را ندارند.
مواضع کشورها
کشورهای اروپایی، از جمله فرانسه، آلمان، بریتانیا، هلند، اسپانیا و جمهوری چک، شیوه برخورد با اغتشاشگران، قطع اینترنت، بازداشتها و ... را محکوم کردند و خواستار پاسخگویی، آزادی بازداشتشدگان و تمدید ماموریتهای نظارتی شدند.
در مقابل، کشورهایی مانند چین، کوبا، پاکستان، عراق، اندونزی و ویتنام از ایران حمایت کردند و گفتند نشست «سیاسی، گزینشی و مداخلهجویانه» است. آنها تأکید کردند که اعتراضات «به خشونت مسلحانه تبدیل شده» و دخالت خارجی در آن مشهود است. تعدادی از کشورها نیز تحریمهای یکجانبه علیه ایران را عامل تشدید بحران دانستند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۲۷ دسامبر تا ۲ ژانویه ۲۰۲۶)
📕 هیأت حقیقتیاب ونزوئلا پس از مداخله نظامی آمریکا و بازداشت نیکولاس مادورو، نسبت به خطر تشدید نقض حقوق بشر در این کشور ابراز نگرانی شدید کرد و بر لزوم پاسخگویی برای قتلهای فراقضایی و شکنجههای مستندشده تأکید نمود. اعضای هیأت اعلام کردند که غیرقانونی بودن حمله آمریکا مسئولیت مقامات ونزوئلایی در سالها سرکوب و جنایات علیه بشریت را کاهش نمیدهد و همه افراد دارای نقش فرماندهی باید پاسخگو شوند. این هیأت از آمریکا، ونزوئلا و جامعه جهانی خواست برای حفظ حقوق مردم ونزوئلا و رعایت کامل حقوق بینالملل اقدام فوری انجام دهند.
📘ولکر ترک، از اسرائیل خواست طرحهای اعدام اجباری برای فلسطینیان را کنار بگذارد، زیرا این اقدام آشکارا ناقض قوانین بینالمللی و اصل حق حیات است. او هشدار داد که این طرحها تبعیضآمیز بوده و تنها علیه فلسطینیان اعمال میشود، آنهم در شرایطی که بسیاری پس از محاکمههای ناعادلانه محکوم میشوند. ترک تأکید کرد محروم کردن فلسطینیان از تضمینهای دادرسی عادلانه در کنوانسیون چهارم ژنو، جنایت جنگی محسوب میشود.
📙 گروهی از کارشناسان سازمان ملل محاصره دریایی آمریکا علیه ونزوئلا را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانستند و آن را مصداق تجاوز مسلحانه خواندند. آنان هشدار دادند این اقدام همراه با حملات مرگبار اخیر علیه کشتیهای غیرنظامی، حق حیات مردم ونزوئلا و ثبات منطقه را بهشدت تهدید میکند. کارشناسان خواستار اقدام فوری دولتها برای پایان دادن به محاصره و پاسخگویی عاملان این نقضها شدند.
📗 ولکر ترک، تعلیق گسترده سازمانهای امدادی از سوی اسرائیل در غزه را اقدامی فاجعهبار و بخشی از الگوی محدودیتهای غیرقانونی بر کمکهای انسانی توصیف کرد. او هشدار داد این تعلیقهای خودسرانه وضعیت غیرقابلتحمل مردم غزه را وخیمتر میکند و از کشورها خواست فوراً برای رفع موانع و تضمین ورود آزادانه کمکها اقدام کنند. ترک یادآور شد اسرائیل طبق حقوق بینالملل موظف است دسترسی به نیازهای اساسی و امدادرسانی انسانی را بدون مانع فراهم کند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
انتشار دیدگاههای علمی پژوهشگران ایرانی حوزه حقوق کودک در فراخوان سازمان ملل متحد
💠 کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۴ فراخوانی صادر کرد با عنوان
Call for submissions for Open-ended intergovernmental working group on an optional protocol to the Convention on the Rights of the Child.
💠 این فراخوان بخشی از روندی بینالمللی برای تدوین یک پروتکل اختیاری جدید ذیل کنوانسیون حقوق کودک است. هدف اصلی آن تقویت حق آموزش رایگان و برابر برای همه کودکان جهان، بهویژه در دورههای پیشدبستانی و متوسطه، و ایجاد سازوکارهای الزامآور برای دولتها در این زمینه است.
💠 این پروتکل اختیاری قرار است بهطور مشخص بر چند محور کلیدی تمرکز کند:
نخست، شناسایی صریح حق آموزش بهعنوان حقی شامل مراقبت و آموزش در دوران کودکی؛
دوم، الزام دولتها به فراهمسازی آموزش پیشدبستانی رایگان برای همه کودکان، حداقل به مدت یک سال؛
سوم، تضمین دسترسی رایگان به آموزش متوسطه؛
چهارم، تشویق و تقویت همکاریهای بینالمللی در حوزه آموزش؛ و
پنجم، تسهیل روند گزارشدهی کشورها به کمیته حقوق کودک از طریق ادغام گزارشهای مربوط به پروتکل اختیاری در گزارشهای اصلی کنوانسیون.
💠 دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر از دولتها، سازمانهای جامعه مدنی، نهادهای ملی حقوق بشر، دانشگاهیان و کارشناسان مستقل دعوت کرده است تا دیدگاههای خود را در قالب پاسخ به پرسشهای مشخص ارائه دهند. این پرسشها شامل بررسی موانع قانونی، سیاستی و عملی در دسترسی به آموزش رایگان، بهویژه برای کودکان حاشیهنشین و آسیبپذیر، ارائه نمونههایی از سازوکارهای مالی نوآورانه و پایدار برای حمایت از آموزش رایگان، و توضیح اقدامات دولتها در رفع موانع و تخصیص منابع کافی برای تحقق این حق است.
💠 در این چارچوب، مشارکت پژوهشگران ایرانی اقدامی ارزشمند است. در حال حاضر دیدگاههای علمی دکتر محمدمهدی سیدناصری و خانم مهشید جمالی در وبسایت دفتر کمیساریای عالی منتشر شده است. این دو پژوهشگر در محتوای ارسالی خود به بررسی وضعیت آموزش رایگان در ایران و چالشهای موجود پرداختهاند و پیشنهادهایی برای تقویت سیاستها و برنامههای ملی در راستای تحقق حق آموزش برابر ارائه کردهاند.
انتشار رسمی این دیدگاهها نشاندهنده جایگاه علمی و حرفهای پژوهشگران و جوامع مدنی ایرانی در فرآیندهای بینالمللی حقوق بشر و اهمیت مشارکت آنان در تدوین اسناد هنجاری جهانی است.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۲۰ تا ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵)
❇️ ۵ گزارشگر ویژه سازمان ملل به همراه ۲ کارشناس مستقل نسبت به وضعیت ۸ فعال فلسطینی در بریتانیا که از ۲ نوامبر در اعتصاب غذا هستند، هشدار دادند. طبق گزارش تأخیر در درمان، محدودیت تماس با خانواده و فشارهای غیرقانونی علیه این زندانیان که بدلیل اعتراض به فروش تسلیحات انگلیسی به اسرائیل اعتصاب کردهاند، وجود دارد. گزارشگران تأکید کردند سلامت زندانیان به شدت در خطر است و دولت موظف به حفاظت از جان و حقوق آنان است.
❇️ ۳ گزارشگر ویژه سازمان ملل به همراه 1 کارشناس مستقل، محاصره دریایی و حملات آمریکا علیه ونزوئلا را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانستند. آنها هشدار دادند این اقدامات جان مردم را تهدید کرده و خواستار پایان فوری محاصره و کشتار شدند.
❇️ کمیته منع تبعیض نژادپرستی سازمان ملل در پرونده فلسطین علیه اسرائیل، تبعیض سیستماتیک علیه فلسطینیان را تأیید کرد و اعلام کرد سیاستهای اسرائیل مثل جداسازی، شهرکسازی و تخریب خانهها تبعیض آشکار علیه فلسطینیان است. این کمیته از همه کشورها خواست با اقدامات عملی و قانونی جلوی این تبعیضها را بگیرند و توصیههای سازمان ملل را اجرا کنند.
❇️ گزارشگر ویژه شکنجه هشدار داد شرایط بازداشت بشرا بیبی خان، همسر عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان، سلامت او را به شدت تهدید میکند. او خواستار اقدام فوری پاکستان برای پایان دادن به وضعیت غیربهداشتی و انزوای طولانیمدت در زندان شد.
❇️ ایرنه خان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه حق آزادی عقیده و بیان، حملات خشونتآمیز علیه روزنامههای دیلیاستار و پروتوم آلو در بنگلادش را محکوم کرد. او هشدار داد این حملات آزادی رسانه و دموکراسی را تهدید میکند و دولت باید فوراً عاملان را پاسخگو کند.
❇️ ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، هشدار داد انتخابات تحت کنترل ارتش در میانمار در فضایی از خشونت و سرکوب برگزار میشود. او تأکید کرد تهدید و بازداشت مردم برای رأیدادن نقض جدی حقوق بشر است و شرایط مشارکت آزاد وجود ندارد.
❇️ دو گزارشگر ویژه سازمان ملل به همراه مای ساتو گزارشگر ویژه ایران و یک گروه کاری سازمان ملل خواستار توقف فوری اعدام زهرا شهباز طبری در رشت شدند.
❇️ گروهی از کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند حذف مفهوم «جنسیت» از قوانین پرو عقبگردی جدی در برابری و حقوق بشر است. آنها تأکید کردند این قانون حمایت از زنان و افراد متنوع جنسیتی را تضعیف میکند و باید متوقف شود.
❇️ ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، هشدار داد انتخابات گینه در فضایی از ترس و سرکوب برگزار میشود. او خواستار پایان دادن به ناپدیدسازیهای اجباری و تضمین آزادی بیان و مشارکت سیاسی شد.
❇️ گروهی از کارشناسان سازمان ملل محکومیت جیمی لای، کارآفرین رسانهای و فعال دموکراسی در هنگکنگ، را نشانهای از سقوط آزادیهای اساسی دانستند. آنها خواستار آزادی فوری او شدند و این حکم را حمله مستقیم به آزادی بیان و رسانه توصیف کردند.
❇️ کمیته منع شکنجه سازمان ملل اعلام کرد دولت بوروندی وکلایی را به دلیل همکاری با این کمیته از کار محروم و اموالشان را مصادره کرده است. این نهاد تأکید کرد این اقدامات نقض کنوانسیون علیه شکنجه است و بوروندی باید فوراً مجوز و اموال آنان را بازگرداند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv
هندسههای نوین حقوق بینالملل – بازاندیشی با روش خودبازتابی
🛑 این مقاله که توسط مارینا آکسنوا در تاریخ ۸ دسامبر دسامبر ۲۰۲۵ در وبسایت Opinio Juris منتشر شده و به بررسی رویکردی تازه در فهم و اجرای حقوق بینالملل میپردازد. نویسنده میگوید این نوشته از دو پروژه الهام گرفته است: پروژه «کارتوگرافی نسلکشی» از گروه تحقیقی و مستندسازی جنایات و نقضهای حقوق بشری Forensic Architecture و همچنین پروژه «کالبدشناسی نسلکشی» از گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در سرزمینهای اشغالی فلسطین.
🛑 هر دو پروژه به جای روایت خطی و ساده، رویکردی چندبعدی دارند. یکی با ابزارهای بصری و سهبعدی تصویری جامعتر از وقایع ارائه میدهد؛ دیگری با زبان حقوقی آشنا اما با دقت در افشای سوءاستفاده از اصطلاحات حقوق بشردوستانه بینالمللی تلاش میکند. برای نمونه، این گزارشها نشان میدهند چگونه اصطلاح «سپر انسانی» بهطور نادرست به کل جمعیت غیرنظامی غزه اطلاق شده تا اصل تمایز در حقوق بشردوستانه تضعیف شود.
🛑 نویسنده معتقد است این دو پروژه با روش «خودبازتابی» کار میکنند؛ یعنی فراتر از مسیرهای سنتی حقوق، با ابزارهای بصری، استعاری و روایی، آگاهی زمینهای ایجاد میکنند. این روش به خواننده یا بیننده کمک میکند معنای دقیقتری از کاربرد حقوق در شرایط خاص پیدا کند. او توضیح میدهد که در عصری که ماشینها با قدرت محاسباتی بالا کارهای پیچیده را انجام میدهند، هنوز نیاز به نگاه انسانی برای ایجاد ارتباط و حساسیت زمینهای وجود دارد.
🛑 مقاله توضیح میدهد روش خودبازتابی سه مرحله دارد:
• مشاهده: نگاه از زاویههای مختلف، هم اولشخص و هم سومشخص، برای شناسایی نقاط کور در گفتمان غالب.
• بازی: تجربه عدالت از دیدگاههای متفاوت، با بداههپردازی و فاصله گرفتن از پاسخهای خودکار. این مرحله به پرسشگری ساختارهای قدیمی و ناکارآمد کمک میکند.
• ساختن: بازگشت به روشهای سنتی حقوق و ترکیب آنها با ابزارهای تازه، مثل استفاده از ادراک حسی.
این چرخه بارها تکرار میشود تا وضوح بیشتری ایجاد کند. نویسنده تأکید میکند «بازی» در اینجا به معنای بیاهمیت نشاندادن مشکلات نیست، بلکه راهی برای باز کردن مسیرهای تازه در برابر بحرانهای پیچیده امروز است.
🛑 او میگوید حقوق بینالملل ذاتاً چندبعدی است؛ نه فقط مجموعهای از قواعد، بلکه روایتی زنده که با حافظه فردی و جمعی و با حواس پنجگانه درک میشود. بنابراین باید راهبردهایی به کار گرفت که ارتباط نزدیکتری با ادراک حسی ایجاد کنند. برای نمونه، گزارش «کالبدشناسی نسلکشی» نشان میدهد چگونه اصطلاحات حقوقی مثل «خسارت جانبی» یا «منطقه امن» تحریف شدهاند تا معنای اصلیشان از بین برود. همچنین با توصیفهای روشن از بمبارانهای مداوم و جستوجوی بازماندگان در میان آوار، تجربه انسانی را به تصویر میکشد.
نویسنده توضیح میدهد پروژه «کارتوگرافی نسلکشی» با دادههای متعدد و نمایش تعاملی، مقیاس حملات اسرائیل به غزه را مستند میکند. این پروژه به جای روایت خطی، ریتمها و شدت تخریب را نشان میدهد و بیننده را به تجربه ملموستری از خشونت نزدیک میکند.
🛑 او معتقد است این رویکردها آگاهی زمینهای گستردهتری ایجاد میکنند و به جلوگیری از دستکاری گفتمان حقوقی کمک میکنند. چنین آگاهی برای آینده حقوق بشردوستانه بینالمللی حیاتی است، بهویژه در شرایطی که فناوریهای نو مانند هوش مصنوعی (مثلاً نرمافزار لاوندر) در هدفگیری نظامی به کار میروند. در این حالت، مسئولیت فرماندهان باید با معیارهای دقیقتر سنجیده شود؛ از جمله میزان نظارت، کنترل دادهها و توجه به خطاهای احتمالی. روش خودبازتابی میتواند در ارزیابی قصد و آگاهی فرماندهان در عصر جنگ خودکار مؤثر باشد.
🛑 نتیجهگیری نویسنده این است که روش خودبازتابی با مشاهده غیرخطی، ترکیب ابزارهای مختلف و تأکید بر ادراک حسی، راهی تازه برای فهم و اجرای عدالت بینالمللی ارائه میدهد. دو پروژه یادشده درباره غزه نمونههای بارزی هستند که با استفاده از این رویکرد، الگوهای خشونت را آشکار میسازند و مانع پنهان شدن آنها در روایتهای خطی میشوند.
#ازحقوقبشربیشتر_بدانیم
@ngoodvv
مهمترین تحولات شورا و کمیساریای عالی حقوق بشر در هفته اخیر (۱۳ تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵)
🔰 ولکر ترک، در تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ با صدور بیانیهای نسبت به کشته شدن شریف عثمان بن هادی، رهبر اعتراضات بنگلادش، ابراز نگرانی کرد و خواستار آرامش و تحقیق شفاف شد.
🔰 الکساندرا زانتاخی، گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه حقوق فرهنگی، در تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ با صدور بیانیهای از توقف پروژه تخریب مجموعه تاریخی جنرالشتاب در بلگراد استقبال کرد و از دولت صربستان خواست تا وضعیت حفاظتی این میراث فرهنگی را فوراً بازگرداند.
🔰 گروهی از گزارشگران ویژه سازمان ملل در تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ با صدور بیانیهای از اخراج بیش از ۴۰۰ مهاجر از سکونتگاه غیررسمی بادلونا در کاتالونیای اسپانیا ابراز تأسف کردند و هشدار دادند که این اقدام در زمستان، بدون ارائه جایگزین مسکن، نقض جدی حقوق بشر همراه با گفتمان تبعیضآمیز ضد مهاجران است.
🔰 رئیس شورای حقوق بشر، یورگ لاوبر، در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ الکس نیو از کانادا و ماریا الویزا کوینترو از آرژانتین/مکزیک را بهعنوان اعضای جدید هیئت حقیقتیاب مستقل درباره ونزوئلا منصوب کرد؛ آنان به همراه مارتا والیناس از پرتغال مأموریت دارند موارد نقض حقوق بشر در این کشور را بررسی کنند.
🔰 در روز جهانی مهاجران، کمیسیون بینآمریکایی حقوق بشر، کمیته سازمان ملل درباره کارگران مهاجر و گزارشگر ویژه حقوق مهاجران، در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۵ با صدور بیانیهای از دولتها خواستند سیاستهای جامع برای ریشهکن کردن بیگانههراسی اتخاذ کنند و تأکید کردند که این رویکرد تبعیضآمیز حقوق مهاجران و پناهجویان را بهطور جدی نقض میکند.
🔰 ولکر ترک، در تاریخ ۱۷ دسامبر در بانکوک هشدار داد که عملیات کلاهبرداری آنلاین در منطقه مکونگ به شکل بردهداری نوین و قاچاق انسان گسترش یافته و تأکید کرد که در مقابله با این بحران، حقوق قربانیان باید در اولویت قرار گیرد.
🔰 ولکر ترک، در تاریخ ۱۶ دسامبر در شورای حقوق بشر اعلام کرد که جامعه ونزوئلا بهطور فوری به عدالت و حقوق بشر نیاز دارد و خواستار پایان بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازیها و محدودیتهای شدید علیه آزادیهای اساسی شد.
🔰 کمیسرعالی حقوق بشر در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ در ژنو اعلام کرد که پس از چهار سال جنگ تمامعیار روسیه و اوکراین، وضعیت غیرنظامیان بهطور فزایندهای غیرقابل تحمل شده و حملات گسترده با موشک و پهپاد موجب افزایش چشمگیر تلفات و رنج مردم شده است.
🔰 کمیته سازمان ملل درباره حقوق کارگران مهاجر در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ نتایج بررسی خود از هندوراس، اندونزی و موریتانی را منتشر کرد؛ این کمیته ضمن استقبال از برخی اقدامات، نسبت به خشونتهای گسترده علیه مهاجران، شرایط کاری نامناسب و اخراجهای جمعی هشدار داد و توصیههایی برای تضمین عدالت و حمایت از حقوق آنان ارائه کرد.
🔰 بن ساول، گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه مقابله با تروریسم به همراهی گزارشگر آزادی مذهب، در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ حمله تروریستی به یهودیان در جشن حنوکا در ساحل بوندای سیدنی را محکوم کردند و آن را اقدامی نفرتانگیز و ضدیهودی دانسته و خواستار حمایت از قربانیان و تحقیقات مستقل شدند. ولکر ترک نیز، در تاریخ ۱۵ دسامبر این حمله در سیدنی را فاجعهای دردناک خواند و با ابراز همدردی با قربانیان تأکید کرد که این جنایت نباید بهانهای برای نفرت و تفرقه بیشتر شود.
🔰 یورگ لاوبر، رئیس شورای حقوق بشر، در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ مونیا عمار از تونس و فیونوالا نی آولاین از ایرلند را بهعنوان اعضای جدید کمیسیون تحقیق مستقل سازمان ملل درباره سوریه منصوب کرد؛ آنان همراه با پائولو سرجیو پینهرو از برزیل مأموریت دارند موارد نقض حقوق بشر و جنایات احتمالی را بررسی و مسئولان را پاسخگو سازند.
🔰 کارشناسان سازمان ملل در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ نسبت به اقدامات قانونی و اداری علیه کلیسای ارتدوکس استونی ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند که این اقدامات میتواند به محدودیتهای غیرقابل قبول آزادی دین و حقوق اقلیتها منجر شود. آنان خواستار توقف این روند تا بررسی قانون در دیوان عالی و آغاز مشورتهای فراگیر شدند.
#شوراوکمیساریا
@ngoodvv