🚀 ویجر ۱؛ عبور از مرز یک روز نوری در اعماق کیهان

🔹فضاپیمای ویجر ۱، پس از نزدیک به نیم قرن سفر در فضا، در آستانه ثبت رکوردی تاریخی قرار گرفته است: رسیدن به فاصله‌ای که نور برای پیمودن آن یک شبانه‌روز کامل زمان نیاز دارد؛ یعنی حدود ۲۶ میلیارد کیلومتر از زمین.اما این سفر بدون چالش نبوده است. در اکتبر ۲۰۲۶، ارتباط با ویجر ۱ برای حدود ۴۸ ساعت قطع شد.

🔹مهندسان ناسا با اجرای راهکاری ابتکاری به نام «بیگ‌بنگ» (Big Bang)، بخشی از سامانه‌های مصرف‌کننده انرژی را با تجهیزات کم‌مصرف‌تر جایگزین کردند و توانستند ارتباط با این کاوشگر را بازیابی کنند.

🔹بر اساس محاسبات منتشرشده، ویجر ۱ قرار است در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ از مرز یک روز نوری عبور کند. این فضاپیما با سرعت حدود ۱۶٫۹ کیلومتر بر ثانیه همچنان در فضای میان‌ستاره‌ای پیش می‌رود؛ یادگاری از نبوغ بشر که نزدیک به ۵۰ سال پس از پرتاب، هنوز به کاوش ناشناخته‌ها ادامه می‌دهد.

universetoday

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

قدیمی‌ترین شهاب‌سنگ مریخی کشف‌شده همچنان اسرار تازه‌ای از سیاره سرخ فاش می‌کند

🔰در سال ۲۰۲۲، گروهی از افراد جستجوگر شهاب‌سنگ، سنگ عجیبی را در صحرای بزرگ آفریقا کشف کردند. بررسی‌های اولیه‌ی کارشناسان نشان داد که این سنگ با نام «تغازه ۰۰۱»، از مریخ آمده است. اکنون پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که این سنگ، قدیمی‌ترین شهاب‌سنگ مریخی کشف‌شده تاکنون است و اطلاعات تازه‌ای درباره تاریخچه پیچیده سیاره سرخ در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.

🔰دانشمندانی که خوش‌شانس بودند و به نمونه‌هایی از تغازه دسترسی پیدا کردند، سال‌هاست که مشغول بررسی قطعات بسیار کوچکی از آن هستند تا ماهیت دقیق و زمان شکل‌گیری‌اش را مشخص کنند. اکنون یافته‌های تازه‌ترین مطالعه، نشان می‌دهد که این سنگ بخشی از پوسته مریخ است که دست‌کم ۴٫۱ میلیارد سال پیش شکل گرفته؛ زمانی که این سیاره گرم‌تر، مرطوب‌تر و از نظر شرایط محیطی شبیه‌تر به زمین امروزی بود.

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔭 تصویر نجومی روزِ ناسا : کوهستان دِ ژِرلاش–کوشر؛ چشم‌اندازی در نزدیکی قطب جنوب ماه

🔺در این تصویر تلسکوپی خیره‌کننده، رشته‌کوه دِ ژِرلاش–کوشر (De Gerlache-Kocher Massif) در افق ماه خودنمایی می‌کند. این ساختار کوهستانی که حدود ۴ کیلومتر بالاتر از مناطق پیرامونی ارتفاع دارد، در نزدیکی قطب جنوب ماه واقع شده است.

🔺این منطقه از نظر اکتشافات فضایی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ کف برخی دهانه‌های آن برای همیشه در سایه قرار دارند و احتمال می‌رود ذخایری از یخ آب در آن‌ها وجود داشته باشد. در مقابل، قله‌های مرتفع منطقه تقریباً به‌طور پیوسته نور خورشید دریافت می‌کنند و می‌توانند منبع مناسبی برای تأمین انرژی خورشیدی باشند.

🔺ترکیب این دو در قطب جنوب ماه را به یکی از گزینه‌های اصلی برای ایجاد پایگاه انسانی در آینده تبدیل کرده است. حتی کوهستان دِ ژِرلاش–کوشر نیز به‌عنوان یکی از مکان‌های بالقوه فرود مأموریت‌های سرنشین‌دار آرتمیس (Artemis) مورد توجه قرار گرفته است.

🔺این تصویر در ۳۱ اکتبر ثبت شده و زاویه مناسب نوسان ظاهری ماه (Libration) امکان مشاهده بهتر نواحی نزدیک به قطب جنوب آن را فراهم کرده است.

APOD

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

💢رقابت فضایی چین و آمریکا جدی‌تر می‌شود

🔺انتشار جدول زمانی جدید برای فرود روی ماه از سوی چین در شرایطی انجام می‌شود که ناسا نیز قصد دارد در چارچوب برنامه آرتمیس فضانوردان را در سال ۲۰۲۸ دوباره به سطح ماه بفرستد. بااین‌حال، تحقق این هدف به پیشرفت ماه‌نشین‌هایی وابسته است که شرکت‌های خصوصی اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین مشغول ساختنشان هستند. تأخیر در آماده‌شدن این ماه‌نشین‌ها می‌تواند بازگشت فضانوردان آمریکایی به ماه را تا سال ۲۰۳۰ یا حتی دیرتر به تعویق بیندازد.

🔺در نقشه‌ی راه چین فعلاً مأموریتی سرنشین‌دار شبیه به آپولو ۸ یا آرتمیس ۲ دیده نمی‌شود-در مقابل، چین نیز هنوز باید چندین فناوری حیاتی را در شرایط واقعی فضایی آزمایش کند. این کشور در اوت ۲۰۲۵ نمونه‌ای آزمایشی از ماه‌نشین لانیوئه را با استفاده از کابل‌های مهارکننده در محیط شبیه‌سازی‌شده‌ی ماه آزمایش کرد. در این آزمون، سامانه‌های پیشران اصلی و موتورهای کنترل دقیق برای فرود و برخاستن از سطحی شبیه به ماه به کار گرفته شدند.

✍🏻نکته مهم دیگر اینکه در نقشه‌ی راه چین فعلاً مأموریتی سرنشین‌دار شبیه به آپولو 8 یا آرتمیس ۲ دیده نمی‌شود؛ مأموریت‌هایی که در آن‌ها فضانوردان پیش از فرود، سفری به اطراف ماه انجام می‌دهند و بدون نشستن روی سطح قمری، به زمین بازمی‌گردند. بااین‌حال، چین می‌تواند قابلیت‌های منگ‌ژو را در مأموریت‌های سرنشین‌دار نزدیک‌تر به زمین و در ارتباط با ایستگاه فضایی تیان‌گونگ آزمایش کند.

⚠️هدف چین تنها رسیدن به ماه نیست. این کشور و آمریکا در کنار رقابت برای ثبت نخستین فرود سرنشین‌دار بعدی، به‌دنبال ایجاد زیرساخت‌هایی برای حضور طولانی‌مدت انسان در ماه، به‌ویژه در نزدیکی قطب جنوب آن هستند. بنابراین، مأموریت پیش‌رو را باید نخستین گام در رقابتی بلندمدت برای حضور پایدار در قمر زمین دانست؛ مسابقه‌ای که هنوز هیچ‌یک از طرفین پیروزی در آن را تضمین نکرده‌اند.

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

#اختصاصی

🔬 سفر به زپتومتر؛ فیزیک‌دانان در آستانه کاوش در مقیاسی ۱۰۰ میلیارد برابر کوچک‌تر از اتم!

🔺دانشمندان در آزمایشگاه سرن (CERN) با بررسی واپاشی بسیار نادر مزون B خنثی به یک میون و پادم‌یون، پنجره‌ای تازه به سوی مقیاس‌های فوق‌العاده کوچک طبیعت گشوده‌اند. این فرایند که با احتمال بسیار اندکی رخ می‌دهد، یکی از حساس‌ترین آزمون‌های پیش‌بینی‌های مدل استاندارد فیزیک ذرات به شمار می‌رود.

🔺اهمیت این پژوهش به مقیاس زپتومتری (Zeptometer) بازمی‌گردد؛ مقیاسی در حدود (10^{-21}) متر، یعنی تقریباً ۱۰۰ میلیارد برابر کوچک‌تر از اندازه یک اتم. البته این به معنای تصویربرداری مستقیم از چنین فاصله‌ای نیست، بلکه آزمایش از طریق بررسی اثرات فیزیکی در واپاشی ذرات، به چنین مقیاس‌هایی حساس می‌شود.

🔺اما پرسش هیجان‌انگیزتر اینجاست: آیا در این قلمرو فوق‌العاده کوچک، نشانه‌هایی از ذرات یا نیروهایی وجود دارند که هنوز در مدل استاندارد جای نگرفته‌اند؟ فعلاً نتایج با پیش‌بینی‌های مدل استاندارد سازگارند و برای اعلام کشف فیزیک جدید به شواهد قوی‌تری نیاز داریم.

CERN

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔭 تصویر نجومی روز ناسا | ۶ نوامبر ۲۰۲۶

🔷انسلادوس، یکی از شگفت‌انگیزترین قمرهای منظومه شمسی، در این تصویر فضاپیمای کاسینی (Cassini) که در اول نوامبر ۲۰۰۹ ثبت شده، در برابر نور خورشید به‌صورت سایه‌وار دیده می‌شود. نور پس‌زمینه، فواره‌های عظیم یخی را آشکار می‌کند که به‌طور پیوسته از قطب جنوب این قمر با قطر تقریبی ۵۰۰ کیلومتر به فضا پرتاب می‌شوند.

🔷این فوران‌های یخی که کاسینی در سال ۲۰۰۵ کشف کرد، احتمالاً با اقیانوسی از آب مایع در زیر پوسته یخی انسلادوس ارتباط دارند. مواد خارج‌شده از این فواره‌ها مستقیماً به حلقه بیرونی و کم‌تراکم E زحل تزریق می‌شوند و سطح انسلادوس را به‌اندازه برف بازتابنده کرده‌اند.

🔷در پس‌زمینه تصویر، حلقه‌های یخی زحل نور خورشید را به سوی دوربین‌های کاسینی پراکنده می‌کنند. همچنین در پایین سمت راست، قمر کوچک پاندورا با قطری حدود ۸۰ کیلومتر، در تاریکی و با نور بازتابیده از زحل به‌سختی دیده می‌شود.

https://apod.nasa.gov/apod/?utm_source=chatgpt.com

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔴 یخ‌های مریخ در حال تغییرند؛ راز اقلیم محلی در دهانه‌های قطب شمال

🔺پژوهشی جدید نشان می‌دهد رسوبات یخ و شبنم‌ یخ‌زده در دهانه‌های برخوردی قطب شمال مریخ، با تغییر فصل‌ها گسترش پیدا می‌کنند یا کوچک می‌شوند.

🔺دانشمندان برای بررسی این پدیده، تصاویر ۳۶ دهانه را که دوربین وضوح‌بالای HiRISE مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) ناسا طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۵ ثبت کرده بود، تحلیل کردند. نتایج نشان داد در ۳۲ دهانه، تغییرات محسوسی در میزان و گستره رسوبات روشن سطحی مشاهده می‌شود.

🔺نکته مهم این پژوهش، تفاوت رفتار دهانه‌های مختلف است؛ همه آن‌ها الگوی یکسانی ندارند و حتی تغییرات سالانه میزان یخ‌پوشی نیز در برخی دهانه‌ها رخ می‌دهد، درحالی‌که برخی دیگر تقریباً ثابت باقی می‌مانند. پژوهشگران معتقدند این تفاوت‌ها احتمالاً تحت تأثیر عواملی مانند توپوگرافی محلی، هندسه دهانه‌ها، شرایط ریزاقلیمی، توازن انرژی سطح و انتقال بخار آب قرار دارند. بنابراین، تغییرات یخ صرفاً تابع الگوهای اقلیمی گسترده مریخ نیست، بلکه شرایط محیطی هر منطقه نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

universetoday

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

تصویر نجومی روز ناسا | 4 نوامبر 2026
کهکشان پنهان‌نشده؛ IC 342

🔺«من می‌بینم»؛ این‌بار کهکشان پنهان، IC 342!
این تصویر از میان صفحه کهکشان راه شیری، از لابه‌لای گازها، غبارهای کیهانی و انبوه ستارگان پیش‌زمینه عبور می‌کند تا یکی از کهکشان‌های مارپیچی شگفت‌انگیز را آشکار سازد.

🔺کهکشان IC 342 که با نام کدول ۵ (Caldwell 5) نیز شناخته می‌شود، یکی از درخشان‌ترین اعضای گروه کهکشانی IC 342/مافی (Maffei) است. این گروه در فاصله تقریبی ۱۰ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد و از نظر کیهانی به گروه محلی که کهکشان راه شیری ما نیز عضوی از آن است، نسبتاً نزدیک محسوب می‌شود.تراکم غبار و ستارگان راه شیری در پیش‌زمینه، باعث شده بود تاریخچه این کهکشان به‌درستی درک نشود

🔺غبار موجود در خود این کهکشان نیز گاهی مانع مشاهده درخشش گاز هیدروژن می‌شود؛ گازی که حضور ستارگان جوان و پرنور را نشان می‌دهد. نقشه‌های میدان مغناطیسی IC 342 نیز سرنخ‌هایی از نقش میدان‌های مغناطیسی در یکی از معماهای بزرگ اخترشناسی، یعنی چگونگی شکل‌گیری بازوهای مارپیچی کهکشان‌ها، ارائه می‌کند

APOD

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔴درخواست ناسا از شرکت‌های خصوصی: برای نجات تلسکوپ هابل راهکار ارائه دهید

🔺شرکت‌های علاقه‌مند باید جزئیاتی درباره ظرفیت‌های کنونی یا آتی خود ارائه دهند؛ توانایی‌هایی که به آن‌ها امکان بدهد هابل را با ایمنی مهار کنند و ارتفاع مداری‌اش را به ۶۰۰ کیلومتر یا بیشتر افزایش دهند یا با انجام تعمیرات و بهینه‌سازی عملکرد، عمر مفید تلسکوپ را افزایش دهند.

🔺گزینه دیگر نیز هدایت هابل به‌سمت ورود کنترل‌شده به جو زمین است. متقاضیان این مأموریت که قرار است در سال ۲۰۳۲ انجام شود، باید خودشان تمام مراحل برنامه‌ریزی را برعهده بگیرند، فضاپیمای مورد نیاز را تأمین و پرتاب و در صورت لزوم، خدمه انسانی مورد نیاز برای این مأموریت را استخدام کنند. صرف‌نظر از رویکرد انتخابی، یک شرط اساسی وجود دارد: هابل نباید هیچ آسیبی ببیند.

🔺با توجه به نقش مهم هابل در پیشبرد اخترشناسی، مشارکت شرکت‌های خصوصی فضایی در افزایش طول عمر این تلسکوپ می‌تواند فرصتی برای استفاده از ظرفیت‌های رو‌به‌رشد این صنعت باشد. بااین‌حال، تحقق چنین مأموریتی به عوامل مختلفی، ازجمله هزینه‌های اجرایی، پیچیدگی‌های فنی و توجیه اقتصادی آن بستگی دارد.

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔥 منظومه شمسی در آغاز، سنگ را به یخ ترجیح می‌داد!

🔺پژوهشی تازه نشان می‌دهد نخستین اجرام جامد منظومه شمسی، برخلاف تصور، عمدتاً از مواد سنگی و داغ تشکیل شده بودند. دانشمندان با بررسی شهاب‌سنگ‌های آهنی باستانی دریافتند سیاره‌واره‌های اولیه حتی در نواحی بیرونی منظومه شمسی، حدود ۸۳ تا ۹۲ درصد از کندرول‌ها (Chondrules)؛ دانه‌های کروی سیلیکاتی تشکیل‌شده در دماهای بالا، ساخته شده بودند و سهم غبارهای ریزدانه و مواد غنی از آب بسیار کمتر بود.

🔺پژوهشگران با تحلیل میزان گوگرد و حالت اکسایش آهن در شهاب‌سنگ‌ها، ترکیب شیمیایی اجرام اولیه را بازسازی کردند. نتایج نشان می‌دهد فرایند جدایش آیرودینامیکی (Aerodynamic Sorting) احتمالاً در تجمع ترجیحی ذرات سنگی نقش داشته است. بااین‌حال، از حدود چهار میلیون سال پس از آغاز شکل‌گیری منظومه شمسی، سهم مواد یخی و ریزدانه افزایش یافت؛ تغییری که می‌تواند سرنخ مهمی درباره چگونگی شکل‌گیری سیارات و توزیع آب در منظومه شمسی باشد.

منبع: ScienceAlert | Nature Astronomy

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

☄️ آیا دنباله‌دارها مواد اولیه حیات را به زمین آورده‌اند؟

🔺دانشمندان مدت‌ها تصور می‌کردند دنباله‌دارها با برخورد به زمین اولیه، مولکول‌های آلی و مواد شیمیایی ضروری برای پیدایش حیات را به سیاره ما منتقل کرده‌اند؛ اما پژوهشی تازه این فرضیه را زیر سؤال برده است.
شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نشان می‌دهند سرعت و زاویه برخورد بسیاری از دنباله‌دارها آن‌قدر زیاد بوده که احتمالاً بخش عمده ترکیبات آلی آن‌ها، از جمله سیانید هیدروژن، در اثر حرارت و فشار برخورد نابود می‌شده است. طبق نتایج پژوهش، انتقال مقدار قابل‌توجهی از این مواد به سطح زمین بسیار نادر بوده است.

🔺جالب اینکه احتمال بقای این مولکول‌ها هنگام برخورد با مریخ بیشتر بوده؛ زیرا جو رقیق‌تر این سیاره شرایط متفاوتی ایجاد می‌کند. پژوهشگران احتمال می‌دهند سیارک‌های غنی از کربن، آتشفشان‌ها و منافذ گرمابی نقش مهم‌تری در تأمین مواد اولیه حیات روی زمین داشته باشند. البته نقش دنباله‌دارها هنوز به‌طور کامل رد نشده است.

sciencenews.org

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔴 مریخ هنوز زنده است! ثبت شواهد تازه از فعالیت زمین‌ساختی در بزرگ‌ترین دره منظومه شمسی

🔰پژوهش تازه دانشمندان دانشگاه امپریال کالج لندن و دانشگاه کلمبیا نشان می‌دهد که مریخ، برخلاف تصور پیشین، هنوز فعالیت‌های زمین‌شناختی دارد. بررسی داده‌های لرزه‌ای فضاپیمای اینسایت (InSight) ناسا، شواهد مستقیمی از وقوع یک زمین‌لرزه مریخی در زیر دره عظیم والس مارینریس (Valles Marineris) ارائه کرده است.

🔰این لرزش که در ۲۵ اوت ۲۰۲۱ ثبت شده، ناشی از لغزش افقی توده‌های سنگی در امتداد یک گسل عمیق، در عمق تقریبی ۲۰ تا ۴۰ کیلومتری پوسته مریخ بوده است. نکته شگفت‌انگیز اینکه این گسل‌ها از ساختارهای باستانی سیاره هستند که میلیاردها سال پیش شکل گرفته‌اند، اما هنوز توانایی ایجاد شکست و لرزش را دارند.

🔰این کشف نشان می‌دهد حتی سیاره‌ای مانند مریخ که فاقد صفحات تکتونیکی متحرک مشابه زمین است، می‌تواند همچنان فعالیت لرزه‌ای داشته باشد. داده‌های ثبت‌شده توسط مأموریت اینسایت، که در سال ۲۰۲۲ به پایان رسید، همچنان رازهای تازه‌ای از درون سیاره سرخ را آشکار می‌کنند.

columbia climate school

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

📜 دست‌نوشته گمشده شرودینگر پس از بیش از ۸۰ سال دوباره زنده شد؛ رازی درباره تصادفی‌بودن جهان کوانتومی!

🔹بیش از هشت دهه، سه صفحه دست‌نویس از اروین شرودینگر، یکی از بنیان‌گذاران مکانیک کوانتومی، در آرشیو دانشگاه وین باقی مانده بود؛ نوشته‌هایی که تا همین اواخر تقریباً ناشناخته مانده بودند. حالا فیزیک‌دان و تاریخ‌پژوه علم، فلاویو دل‌سانتو، این دست‌نوشته را برای نخستین بار رونویسی و تحلیل کرده و نتایج آن را در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرده است.

🔹موضوع این نوشته به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های فیزیک کوانتومی مربوط می‌شود: آیا تصادفی‌بودن رفتار ذرات واقعاً بنیادی است یا ممکن است پشت این احتمالات، متغیرهای پنهانی وجود داشته باشند که رفتار ذرات را به شکلی قطعی تعیین می‌کنند؟ شرودینگر در این دست‌نوشته، مدلی مبتنی بر متغیرهای پنهان ارائه کرده که نشان می‌دهد نمی‌توان برخی توضیحات قطعی را صرفاً با استدلال‌های مطرح‌شده در آن دوران ناممکن دانست.

arxive.org

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

ما راهی هستیم که کیهان از طریق آن، خودش را می‌شناسد.

🖋کارل ساگان (۱۹۳۴–۱۹۹۶) اخترشناس، اخترفیزیکدان، کیهان‌شناس و مروج علم آمریکایی

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

شکسته‌شدن سد نفوذناپذیر کمربند تابشی زمین؛ الکترون‌های مرگبار از مرز عبور کردند

🔺زمین به‌وسیله دو ناحیه حلقه‌ای‌شکل از ذرات پرانرژی، موسوم به کمربندهای تابشی وان‌آلن، احاطه شده است. دانشمندان بیش از یک دهه تصور می‌کردند مرز داخلی این کمربندها مانعی نفوذناپذیر در برابر الکترون‌های فوق‌پرانرژی است؛ ذراتی که می‌توانند با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت کنند و به تجهیزات الکترونیکی ماهواره‌ها آسیب بزنند.

🔺اما در جریان طوفان ژئومغناطیسی بسیار قدرتمند ماه مه ۲۰۲۴، ماهواره ژاپنی «آراسه» (Arase) شواهدی از عبور این سد ثبت کرد. داده‌ها نشان دادند که امواج الکترومغناطیسی موسوم به «کُر» (Chorus) در شرایط غیرعادی ناشی از کاهش پلاسمای سرد اطراف زمین، الکترون‌ها را درون این مرز به انرژی‌های بسیار بالا شتاب داده‌اند. شار الکترون‌هایی با انرژی حدود ۳ مگاالکترون‌ولت بیش از ۵۰۰۰ برابر افزایش یافت.

🔺این کشف نشان می‌دهد مرز تابشی زمین برخلاف تصور گذشته کاملاً نفوذناپذیر نیست و در شرایط شدید آب‌وهوای فضایی می‌تواند شکسته شود.

منبع: ScienceAlert

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

به کودکان خود تلقین نکنید؛ به آن‌ها بیاموزید که مستقل بیندیشند، شواهد را ارزیابی کنند و حتی با شما مخالفت کنند.

✍🏻ریچارد داوکینز (Richard Dawkins) زیست‌شناس فرگشتی، نویسنده و استاد دانشگاه بریتانیایی

📚پندار خدا

#داوکینز

🆔 @theinnerphilosophy

Читать полностью…

🌌 لوح طلایی ویجر؛ پیام انسان به ناشناخته‌های کیهان

🔹در سال ۱۹۷۷، ناسا همراه با دو فضاپیمای ویجر ۱ و ۲، پیام‌هایی نمادین از زمین را راهی اعماق فضا کرد؛ پیام‌هایی که در قالب لوحی طلایی (Golden Record) طراحی شده بودند تا تصویری از زمین و تمدن بشری را به هوش‌های فرازمینی احتمالی معرفی کنند. این لوح‌ها صفحات مسی با پوشش طلا هستند و اطلاعاتی درباره موقعیت زمین و چگونگی بازسازی پیام در خود دارند.

🔹این مجموعه شامل ۱۱۵ تصویر، سلام به ۵۵ زبان، صداهای طبیعت مانند امواج اقیانوس، رعدوبرق و آواز پرندگان، و قطعاتی از موسیقی فرهنگ‌های گوناگون جهان است. آثاری از باخ و بتهوون نیز در میان آن‌ها قرار دارند. در واقع، این لوح تلاشی برای نمایش تنوع زیستی، فرهنگی و هنری سیاره ماست

🔹ویجر ۱ در سال ۲۰۱۲ وارد فضای میان‌ستاره‌ای شد و همچنان در سفر خود به سوی ناشناخته‌هاست. شاید هیچ تمدن دیگری هرگز این پیام را دریافت نکند؛ اما اهمیت این مأموریت فقط در احتمال یافتن موجودات فرازمینی نیست. این لوح یادگاری از کنجکاوی بشر و تلاشی شگفت‌انگیز برای فرستادن فریاد در تاریکی بود!

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🌌 خداحافظی با سوئیفت؛ پایان مأموریت ۲۲ ساله شکارچی انفجارهای کیهانی

♨️پس از نزدیک به ۲۲ سال فعالیت علمی، زمان خداحافظی با رصدخانه فضایی «نیل گرلز سوئیفت» (Neil Gehrels Swift Observatory) ناسا فرا رسیده است. این ماهواره در تاریخ ۴ نوامبر، ساعت ۷:۳۹ صبح به وقت شرق آمریکا، هنگام ورود مجدد به جو زمین بر فراز منطقه سوماترای شمالی در اندونزی سوخت و از بین رفت. تصویر امروز، موزاییکی چشم‌نواز است که در سال ۲۰۱۸ و با استفاده از نخستین یک میلیون تصویر ثبت‌شده توسط تلسکوپ فرابنفش/نوری این ماهواره ساخته شده است.

♨️رصدخانه سوئیفت مجموعه‌ای از ابزارهای پیشرفته، از جمله تلسکوپ پرتو ایکس و تلسکوپ پرتو گاما را در اختیار داشت. همکاری این ابزارها به دانشمندان امکان داد انفجارهای سریع و فوق‌العاده پرانرژی جهان، از جمله فوران‌های پرتو گاما، را با جزئیاتی بی‌سابقه مطالعه کنند. افزایش فعالیت خورشید در آخرین بیشینه خورشیدی نیز با افزایش مقاومت جو فوقانی، سرعت افت ارتفاع مداری ماهواره را بیشتر کرد.

🆔 @persiancosmolgy

Читать полностью…

🚀چین در اتفاقی کم‌سابقه، برنامه دقیق خود برای فرود انسان روی ماه را فاش کرد

🔹برخلاف مأموریت‌های آپولو ناسا که در آن‌ها یک موشک ساترن 5 هر دو بخش اصلی مأموریت، یعنی فضاپیمای حامل فضانوردان و ماه‌نشین را به‌طور هم‌زمان به سمت ماه می‌فرستاد، چین قصد دارد از دو پرتابگر جداگانه استفاده کند. در این معماری، فضاپیمای منگ‌ژو و ماه‌نشین لانیوئه با دو موشک مستقل به مدار ماه می‌رسند و سپس در آنجا به یکدیگر متصل می‌شوند.

🔹رویکرد ملاقات و اتصال دو فضاپیما در مدار ماه، پیش‌تر در مأموریت‌های آپولو استفاده شده بود. پس از اتصال دو فضاپیما، فضانوردان از منگ‌ژو به لانیوئه منتقل می‌شوند و با آن روی سطح ماه فرود می‌آیند. پس از پایان عملیات اکتشافی، فضانوردان سوار بر ماژول صعودگر ماه‌نشین به مدار بازمی‌گردند، دوباره به منگ‌ژو متصل می‌شوند و سفر بازگشت به زمین را آغاز می‌کنند.

🔹طبق زمان بندی اعلام شده اولین آزمایش منگ‌ژو در مدار زمین (اوایل ۲۰۲۷), تمرین فرود روی ماه (سال ۲۰۲۸), اتصال دو فضاپیما در مدار ماه (سال ۲۰۲۹), فرود فضانوردان پیش از سال ۲۰۳۰

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🚀 مأموریت هرا؛ بشر به‌دنبال راهی برای منحرف کردن سیارک‌های خطرناک

🔰فضاپیمای هرا (Hera) متعلق به آژانس فضایی اروپا، با هدف بررسی پیامدهای نخستین آزمایش موفق انحراف یک سیارک، راهی منظومه دوتایی دیدیموس و دیمورفوس شده است. این مأموریت بر دو جرم آسمانی تمرکز دارد که یکی از آن‌ها، دیمورفوس، در واقع قمر کوچک‌تر سیارک دیدیموس است.

🔰ماجرا به سپتامبر ۲۰۲۲ بازمی‌گردد؛ زمانی که فضاپیمای DART ناسا عمداً با سرعت حدود ۶٫۱ کیلومتر بر ثانیه به دیمورفوس برخورد کرد و توانست دوره گردش مداری آن به دور دیدیموس را حدود ۳۳ دقیقه کاهش دهد. حالا هرا قرار است آثار این برخورد را بررسی کند و با اندازه‌گیری جرم، چگالی، ساختار داخلی و ویژگی‌های سطحی سیارک، میزان موفقیت این آزمایش را دقیق‌تر مشخص کند.

🔰اهمیت این پروژه فراتر از یک آزمایش فضایی است؛ دانشمندان می‌خواهند بدانند آیا بشر واقعاً می‌تواند در صورت شناسایی یک سیارک خطرناک، مسیر حرکت آن را تغییر دهد یا خیر. هرا گامی مهم در توسعه سامانه‌های دفاع سیاره‌ای و افزایش توانایی انسان برای محافظت از زمین در برابر برخوردهای احتمالی کیهانی محسوب می‌شود.

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🗂️برای ورود به مجموعه‌ای جامع از هنر و فلسفه، کلیک کنید

📼سینما     |  💬 فلسفه

🎵موسیقی |  📖ادبیات

👩‍🎨نقاشی    |  👤روانشناسی

Читать полностью…

🚀 بلیت سفر به تیتان؛ نام شما در مأموریت فضایی ناسا ثبت می‌شود!

🔸ناسا با راه‌اندازی پویش «سفر به تیتان» فرصتی فراهم کرده تا علاقه‌مندان نام خود را روی یک ریزتراشه ثبت کنند و همراه مأموریت فضایی دراگون‌فلای (Dragonfly) به تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل، بفرستند. شرکت‌کنندگان همچنین یک کارت پرواز دیجیتال شخصی‌سازی‌شده دریافت خواهند کرد.

🔸دراگون‌فلای برخلاف کاوشگرهای معمول، یک هلی‌کوپتر رباتیک است که می‌تواند در جو غلیظ تیتان پرواز کند، فرود بیاید و مناطق مختلف سطح آن را بررسی کند؛ جهانی شگفت‌انگیز با دریاچه‌های متان مایع، تپه‌های شنی و ترکیبات آلی که از نظر شیمی پیشازیستی اهمیت زیادی دارد.

🔸هدف اصلی این مأموریت، بررسی شرایط و واکنش‌های شیمیایی پیش از پیدایش حیات است، نه جست‌وجوی مستقیم موجودات زنده. طبق برنامه، دراگون‌فلای در سال ۲۰۲۸ پرتاب می‌شود و در سال ۲۰۳۴ به تیتان خواهد رسید. مهلت ثبت نام در این پویش نیز تا ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷ ادامه دارد.

NASA

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

آیا ابرنواخترهای فوق‌العاده پرانرژی واقعاً وجود دارند؟🤔

🔰ابرنواخترهای فوق‌العاده پرانرژی (Hypernovae) انفجارهایی بسیار نیرومندتر از ابرنواخترهای معمولی هستند که تصور می‌شد می‌توانند الگوهای شیمیایی غیرمعمول مشاهده‌شده در برخی ستارگان کهن راه شیری را توضیح دهند. اما پژوهشی جدید نشان می‌دهد شاید برای توضیح این الگوها نیازی به چنین انفجارهای استثنایی نباشد و ابرنواخترهای معمولی نیز بتوانند همان ترکیب عنصری را ایجاد کنند.

⚠️نکته کلیدی پژوهش، بازنگری در نحوه پراکندگی عناصر پس از انفجار ستاره‌ای است. پیش‌تر در بسیاری از مدل‌ها فرض می‌شد عناصر آزادشده از ابرنواختر به‌طور یکنواخت با گاز میان‌ستاره‌ای مخلوط می‌شوند؛ درحالی‌که شبیه‌سازی‌های جدید نشان می‌دهند این پراکندگی می‌تواند نامتقارن و ناهمگن باشد؛ برای مثال، اکسیژن و نیکل ممکن است در جهت‌های متفاوتی به فضا پرتاب شوند. در نتیجه، ستارگانی که از ابر و گازهای اطراف یک انفجار مشترک شکل می‌گیرند، می‌توانند ترکیب شیمیایی متفاوتی داشته باشند.

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

دنباله‌دار پن‌استارز و شهاب رنگین‌کمانی
تصویر نجومی روز ناسا | ۳ نوامبر ۲۰۲۶

🔹آیا این شهاب از آن دنباله‌دار سرچشمه گرفته است؟ احتمالاً نه. اگرچه بسیاری از شهاب‌ها منشأ دنباله‌داری دارند، هزاران دنباله‌دار در سال‌های اخیر از بخش‌های داخلی منظومه شمسی عبور کرده‌اند و تعیین ارتباط یک شهاب با دنباله‌داری مشخص، کار دشواری است. نکته جالب اینکه دنباله‌دار دیده‌شده در تصویر، بسیار دورتر از شهاب درخشان قرار دارد.

🔹دنباله‌دار C/2025 R3 (PanSTARRS) در ماه آوریل از منطقه اوتاکام در فرانسه تصویربرداری شده است؛ زمانی که این جرم یخی عظیم، دنباله‌های چشمگیری از یون‌های آبی‌رنگ و غبار در فضا گسترده بود. ذرات سنگی کوچکی که وارد جو زمین می‌شوند، معمولاً به شکل شهاب دیده می‌شوند؛ درحالی‌که نوار رنگی و درخشان پیش‌زمینه تصویر ممکن است نشان‌دهنده ترکیب شیمیایی پیچیده‌ای باشد.

🔹در ماه نوامبر، سه بارش شهابی قابل‌توجه به اوج فعالیت خود می‌رسند. بارش شهابی ثوری جنوبی در روزهای پیش‌رو به اوج می‌رسد و ثوری شمالی حدود یک هفته بعد فعال‌تر خواهد شد. هر دو بارش از دنباله‌دار 2P/انکه منشأ می‌گیرند.

APOD

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🚀 وویجر ۱ دوباره به زمین پاسخ داد؛ کاوشگری در آستانه یک رکورد تاریخی!

🔰فضاپیمای Voyager 1 متعلق به ناسا، پس از حدود ۴۸ ساعت قطع ارتباط در روزهای ۱۸ و ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، در ۲۰ اکتبر دوباره سیگنال خود را به زمین ارسال کرد. این اختلال زمانی رخ داد که شبکه ارتباطی اعماق فضا (DSN) در دو نوبت متوالی نتوانست سیگنال فضاپیما را دریافت کند. بررسی‌های اولیه نشان داد یکی از مجموعه‌های پیشرانگر (Thrusters) از مدار عملیاتی خارج شده و سامانه به‌طور خودکار مجموعه پشتیبان را فعال کرده است؛ علت دقیق این اتفاق همچنان در دست بررسی است.

🔰هم‌زمان، مهندسان ناسا در سپتامبر عملیات مهندسی موسوم به Big Bang را برای کاهش مصرف انرژی انجام دادند: سه دستگاه پرمصرف خاموش و با سه واحد کم‌مصرف‌تر جایگزین شدند. انرژی و گرمای موردنیاز فضاپیما از مولدهای ترموالکتریک رادیوایزوتوپی (RTG) تأمین می‌شود که با استفاده از گرمای حاصل از واپاشی پلوتونیوم برق تولید می‌کنند. این مولدها سالانه حدود ۴ وات از توان خروجی خود را از دست می‌دهند؛ بنابراین کاهش مصرف انرژی برای حفظ عملکرد ابزارهای علمی حیاتی است.

science.nasa.gov

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

تصویر نجومی روز ناسا | ۲ نوامبر ۲۰۲۶
ابر کشیده و اسرارآمیز بر فراز مریخ

🔹این ساختار عجیب، ابری از بلورهای یخ آب است که در نزدیکی آتشفشان عظیم «آرسیا مانس» (Arsia Mons) در مریخ شکل می‌گیرد. این ابر در فصل بهار و تابستان مریخی و عمدتاً در ساعات صبح دیده می‌شود.

🔹بادهای مریخی می‌توانند این ابر را به شکل دنباله‌ای بسیار طولانی در امتداد سطح سیاره بکشند؛ طول این ساختار گاهی از ۱۵۰۰ کیلومتر هم فراتر می‌رود!

🔹نکته جالب این است که سازوکار دقیق شکل‌گیری آن هنوز کاملاً روشن نیست؛ زیرا شرایط رقیق و کم‌غبار جو مریخ با سازوکار معمول تشکیل بلورهای یخ در جو زمین تفاوت دارد.

🔗 مشاهده تصویر و توضیحات اصلی در وب‌سایت ناسا

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🔭تصویر نجومی روز ناسا: رنگ‌های ماه؛ زیبایی پنهان در چهره آشنای آسمان

🔺رنگ ماه دقیقاً چیست؟ پاسخ به زمان و شرایط رصد بستگی دارد. ماه در خارج از جو زمین، که نور خورشید را بازتاب می‌دهد، به رنگ خاکستری با ته‌رنگی قهوه‌ای دیده می‌شود. اما این تصویر مجموعه‌ای از رنگ‌های ظاهری ماه کامل را نشان می‌دهد که یک عکاس نجومی طی بیش از ۱۰ سال و از مکان‌های مختلف در ایتالیا ثبت کرده است.

🔺ماه قرمز یا زرد معمولاً زمانی دیده می‌شود که به افق نزدیک است؛ زیرا نور آبی در مسیر طولانی عبور از جو زمین پراکنده می‌شود. گاهی وجود ذرات ریز غبار در جو نیز این رنگ‌ها را تشدید می‌کند. ماه آبی پدیده‌ای نادرتر است و می‌تواند ناشی از وجود ذرات بزرگ‌تر غبار در جو باشد. منشأ رنگ بنفش ماه هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست و احتمالاً حاصل ترکیبی از چند عامل است.

🔺در آخرین تصویر، ماه‌گرفتگی کامل ژوئیه ۲۰۱۸ دیده می‌شود؛ زمانی که ماه در سایه زمین قرار گرفت و به دلیل شکست نور از جو اطراف زمین، به رنگ قرمز کم‌رنگ درآمد.

منبع: NASA – Astronomy Picture of the Day | November 1, 2026

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

🎁 مجموعه ویژه تبادلات منتخب؛

🚀 علمی    🥢 💬فلسفی🥢  🏦تاریخی

🌐 سیاسی 🥢 👨‍🎨 هنری 🥢  📂pdfکتاب

✔️ هر کانال و گروه پیش از معرفی، به‌دقت بررسی شده است.✔️

Читать полностью…

مقیاس کارداشف؛ تمدن‌ها تا چه اندازه می‌توانند بر انرژی کیهان مسلط شوند؟

💠مقیاس کارداشف (Kardashev Scale) در سال ۱۹۶۴ توسط اخترفیزیکدان روس، نیکولای کارداشف، مطرح شد. این مقیاس راهی نظری برای طبقه‌بندی تمدن‌های هوشمند بر اساس میزان انرژی‌ای است که توانایی مهار و استفاده از آن را دارند. در این مدل، تمدن‌ها به سه سطح اصلی تقسیم می‌شوند.

💠تمدن نوع اول (سیاره‌ای): تمدنی که قادر است تقریباً تمام انرژی قابل‌دسترس سیاره خود را مهار کند. تمدن نوع دوم (ستاره‌ای): تمدنی که می‌تواند تمام انرژی تولیدشده توسط ستاره مادر خود، مانند خورشید، را به خدمت بگیرد؛ برای مثال با سازه فرضی عظیمی به نام کره دایسون. تمدن نوع سوم (کهکشانی): تمدنی که توانایی بهره‌برداری از انرژی میلیاردها ستاره در یک کهکشان را دارد.

⚠️بشریت هنوز به تمدن نوع اول نرسیده و بر اساس برخی برآوردها در حدود سطح ۰٫۷ از این مقیاس قرار دارد. این طبقه‌بندی صرفاً یک چارچوب نظری است و نشان می‌دهد تمدن‌های پیشرفته فرازمینی ممکن است چه توانایی‌هایی در مقیاس سیاره‌ای، ستاره‌ای و کهکشانی داشته باشند

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…

📸شب در سیاره‌ای وهم‌آلود؛ شفق‌های قطبی بر فراز زمین

🔹این سیاره وهم‌آلود کجاست؟ پاسخ، سیاره زمین در شبی تاریک و طوفانی است! این تصویر تماشایی در منطقه زمین‌گرمایی «هوِریر» (Hverir) در شمال‌شرقی ایسلند ثبت شده است؛ جایی که فعالیت‌های آتشفشانی، بخار و گاز را از شکاف‌های زمین به بیرون می‌فرستند.

🔹طوفان‌های ژئومغناطیسی ناشی از فعالیت خورشیدی، ذرات پرانرژی را به میدان مغناطیسی زمین وارد می‌کنند. این ذرات با نفوذ به لایه‌های بالایی جو در عرض‌های جغرافیایی بالا، پدیده شفق قطبی را به وجود می‌آورند؛ همان نورهای سبزرنگ و خیره‌کننده‌ای که در آسمان شب دیده می‌شوند.

🔹در این منظره وهم‌انگیز، برج‌های بخار و گاز از شکاف‌های زمین بیرون می‌زنند و در کنار شفق‌های سبزفام، صحنه‌ای شبیه به یک دنیای فرازمینی خلق می‌کنند. فعالیت شفق‌های قطبی همچنان در سطح بالایی قرار دارد؛ زیرا خورشید هنوز در مراحل ابتدایی کاهش فعالیت پس از اوج چرخه خورشیدی خود است. شاید به‌زودی شاهد رقص این نورهای اسرارآمیز در مناطق بیشتری باشیم!

APOD

🆔 @persiancosmology

Читать полностью…