در آخرین ساعات سال ۱۴۰۲
با آرزوی بهترینها برای اهالی مطبوعات و اهل قلم در سال آینده. امیدواریم در بهار و تابستان و پاییز و زمستانی که در پیش داریم با بخارا و سمرقند و شبهای بخارا ادای دین ناچیزی نسبت به ادب و فرهنگ ایران انجام دهیم. شادباش سال نو و بهار نو تقدیم شما.
فرامرز اصلانی و بیژن الهی؛ کتابدوستی و پوشاکبازی
فرامرز اصلانی، دانشجوی روزنامهنگاری دانشگاه لندن که بعدها به موسیقی روی آورد، یکی از دوستان بیژن الهی در لندن بود که بعدتر همخانهاش هم شد. او که هنوز در لندن ساکن است وقتی دربارهٔ بیژن الهی صحبت میکند متأثر میشود. میگوید «نام بیژن خاطرات دوران شیرینی از زندگیام را زنده میکند و چون به یادش میافتم، باورم نمیشود که دیگر نیست».
فرامرز اصلانی روز آشنایی با بیژن را با جزئیات کامل به یاد دارد: «با دوست همخانه، همدل و زندهیادم، بیژن الهی، روزی در چایخانهای که در خیابان کنزینگتون لندن بود آشنا شدم. جایی که هرروز پس از نیمروز در آن بروبچههای ایرانیها که بیشتر دانشجو بودند، گرد هم میآمدند. روزی جوانی را دیدم با موی بلند چینخورده که با یکی از دوستانش، که پس از آشنایی دانستن نامش بهمن شاکری است، قهوه میخوردند. هر دو تازه به شهری آمده بودند که من دو سالی در آن زیسته بودم. بهمن کتابی از ژان ژنه و بیژن جزوهای از آپولینر پیش روی داشتند و این مرا کنجکاو کرد. آنان نیز دفتر سرودههای تی اس الیوت را پیش روی من گسترده یافته بودند. آن زمان من سال نخست دورهٔ روزنامهنگاری را در لندن آغاز کرده بودم و کتاب از دستم نمیافتاد. دیری نگذشت که هر سه دور یک میز نشستیم و گفتوگو آغاز کردیم. پس از زمانی کوتاه من و بیژن دریافتیم که هر دو در یک روز و در یک سال دیده به جهان گشوده بودیم. من در انجمن دانشجویان ایرانی با دوستانی چند به ایرانیانی که نیاز به کمک داشتند مددرسانی میکردیم. با آنها نزد دکترهای معالجشان میرفتیم و دردشان را میگفتیم که بیشتر آنان زبان انگلیسی نمیدانستند. دوست دیگر در این انجمن علیمحمد حقشناس بود که در رشتهٔ فونتیکس، به گمانم آواشناسی، درس میخواند. انجمن ماهنامهای نیز بیرون میداد به نام پژوهش. پس از چندی من آن سردبیر شدم و با همکاری بیژن و بهمن و شفیعی با دشواری بسیار نخستین شماره را چاپخش کردیم. در همهٔ مدت چیزی که توجه مرا جلب میکرد این بود که بیژن اهل کتاب بود. به گفتهٔ خودش آمده بود تا چندی زندگی در دیار شاعران و نویسندگانی را که از آنان دستمایه گرفته بود بیازماید. پل میرابو را از نزدیک ببیند و در کتابفروشیهای پاریس و لندن پرسه بزند. بهراستی من از او آموختم که برای آنکه کارم دگرگونه باشد، تا میتوانم با شعر و موسیقی جهان آشنا شوم».
با بازگشت اجباری بهمن شاکری به ایران بود که بیژن و فرامرز همخانه شدند؛ کارهای مشترکی را آغاز کردند و سبک زندگیشان زبانزد دانشجویان دیگر شد: «من و بیژن هر دو پوشاکباز بودیم! دوست داشتیم خوشپوش باشیم و این نیز کی دیگر از گرایشهای دوستی میان ما بود. از شکم میزدیم ولی از پوشاک نه! این پوشاکبازی تنها وجه اشتراکمان نبود.
پس از چندی بیژن بر آن شد که چهار شاعر یونانی، کاوافی والیتیس و سفریس و ریتسوس، را با یکدیگر به پارسی برگردانیم. من متن انگلیسی را ترجمه میکردم و بیژن آنها را واسازی میکرد. چون میخواستم بدانم این شاعران با چه وزن و ترکیبی میسرودند، الفبای یونانی آموختم که در بیان موسیقی کلام آنان و آنکه آیا قافیه در کار است یا نه، بیژن را گمراه نکرده باشم. این دانش من از زبان یونانی تنها تا مرز مقایسهٔ پایان بیتها بود و معنی آنها را نمیدانستم. گمانم این برگردانها در ماهنامهٔ اندیشه و هنر آن زمان با سرپرستی شمیم بهار چاپ شدند. پس از چندی کار بر روی شعرهای آرتور رمبو و گیوم آپولینر که این آخری را فریدون رهنما ویراستاری کرده بود یژن که دلبستگی ویژهای به بانویی که در پاریس زندگی میکرد پیدا کرده بود بار سفر بست.»
از «روشنفکر شاعر و کافهگرد عارف، گزارشی از زندگی شاعر "شعر دیگر": بیژن الهی»، امید ایرانمهر، اندیشهی پویا، شمارهٔ ۳۳، ویژهٔ نوروز ۱۳۹۵
تصویر: ترجمهٔ فرامرز اصلانی از شعر کاوافی
#یاد
@kaaghaz
روزهای ترانه و اندوه (گزینۀ ترانههای فرامرز اصلانی)/ بهکوشش خسرو کیانراد/ کتاب کولهپشتی/ چاپ اول:۱۳۹۷
@cinema_book
پیشنهاد خواندن چند رمان
چندی پیش برای دوستی که از فضای داستانخوانی این سالهای کشور دور بود، تعدادی رمان ایرانی معرفی کردم که اگر خواست، بخواند. آن فهرست را اینجا هم میگذارم، شاید به درد کسانی دیگر هم بخورد. گفتن شاید ندارد که رمانها و مجموعه داستانهای بیشتری در این یکی دو سال خواندهام که با نگاه من قایل معرفی نبودهاند. کتابهای غیرداستانی را هم اینجا ذکر نکردهام، و همچنین داستانهای خارجی را، چون به قدر کافی (و بیش از کافی) براشان تبلیغ میشود. کتابهایی که معرفی کردهام متعلق به نسل جوانتر داستاننویسی امروز ایران است. البته درستتر این بود که فقط کتابهای امسال را معرفی میکردم، اما فهرست خیلی کوتاه میشد و قبلاً هم این کتابها را معرفی نکرده بودم. اما فهرست تعدادی از کتابهای خوب دو سه سال اخیر:
✔️ رد گردنبند بر گردن دوشیزگان (جنایی و اجتماعی)/ علیرضا شهبازین/ چشمه
✔️ اوکاشا (تریلر اجتماعی_روانشناسانه)/ سارا تاجدینی/ برج
✔️ پوست بر زنگار (جنایی و اجتماعی)/ اشکان اختیاری/ برج
✔️ جنگ خصوصی چریکهای سالخورده (درام سیاسی_اجتماعی)/ سعیده امینزاده/ برج
✔️ خانهی آفاق (درام سیاسی_اجتماعی)/ سارا نظری/ برج
✔️ رد خون بر پلکهایم (جنایی و سیاسی_اجتماعی)/ رها فتاحی/ برج
✔️ شکری پسر یعقوب (درام سیاسی_اجتماعی)/سیامک ایثاری/ برج
✔️ بازیهای مردانه (درام سیاسی_اجتماعی)/ آرمان امیری/ چشمه
✔️ آواز ماهی بینام (مجموعه داستان شاعرانه و اجتماعی)/ رضا جمالی حاجیانی/ نشر گمان
✔️ بازگشت ماهیان پرنده (درام اجتماعی_تاریخی)/ آتوسا افشین نوید/ نشر مروارید
✔️ هرس (درام اجتماعی_تاریخی)/ نسیم مرعشی/ چشمه
✔️ بر سنگفرش خیس شانزهلیزه (درام اجتماعی)/ مولود قضات/ چشمه
#رمانخوانی
#حسین_سناپور
@sanapourhossein
◼️ فرامرز اصلانی خواننده و آهنگساز درگذشت.
فرامرز اصلانی، آهنگساز و خواننده مطرح ایرانی به دلیل ابتلا به بیماری سرطان در ۶۹ سالگی درگذشت.
مرجان اصلانی، همسر این خواننده سرشناس موسیقی پاپ در صفحه اینستاگرامی خود نوشت: در شامگاه روز اول فروردین ۱۴۰۳، سرطانی جانسوز فرامرز اصلانی، شاعر، خواننده، آهنگساز، روزنامهنگار و یک انسان خوب را همراه با نسیم بهاری با بدرودی همیشگی با خود برد، در حالیکه دستانش در دستان عزیزانش بود.
◾️ «خانهی شجریان»
🆔 @Shajarian_Home
با یاد فرامرز اصلانی (۲۲ تیر ۱۳۳۳ - ۱ فروردین ۱۴۰۳)
ــــــــ
در غروب
باری آنهمه دیر نمیپایید. تجربهی سالها
نشان میدهدم. اما سرنوشت در رسید
بهشتابی و آنهمه را درنگ داد.
عمر زیبا دراز نبود.
اما چه پُرتوان بود عطرها،
در چه بستری باشکوه غنودیم،
به چه کیفی تن دادیم.
طنینی از روزهای خوشی،
طنینی از روزها نزدیک راند،
کمی از آتش جوانیی ما هر دو؛
دوباره نامهیی بهدست گرفتم،
و خواندم و بازخواندم تا فروغ رفته بود.
و افسردگی، آمدم بیرون بر مهتابی ــــ
آمدم بیرون تغییر حال دهم آخر
بهتماشای کُنجی از شهر که دوست میداشتم،
تحرک اندکی به خیابانها، و در مغازهها.
🔻فرامرز اصلانی، خواننده ایرانی به دلیل ابتلا به بیماری سرطان در ۶۹ سالگی درگذشت.
مرجان اصلانی، همسر این خواننده سرشناس موسیقی پاپ در صفحه اینستاگرامی خود نوشت: «در شامگاه روز اول فروردین ۱۴۰۳، سرطانی جانسوز فرامرز اصلانی، شاعر، خواننده، آهنگساز، روزنامهنگار و یک انسان خوب را همراه با نسیم بهاری با بدرودی همیشگی را با خود برد، درحالیکه دستانش در دستان عزیزانش بود.»
چند هفته پیش فرامرز اصلانی خبر از ابتلایش به سرطان داده بود و اعلام کرد که قصد دارد باقیمانده سال ۱۴۰۲ را به درمان و مراقبت از روحیهاش اختصاص دهد.
آقای اصلانی در پستی اینستاگرامی به زبان فارسی و انگلیسی نوشته بود: «همانند یک مسافر در این راه پیچیده، من نیز سایه سرطان را لمس کردم. بنابراین اعلام میکنم که قصد دارم باقیمانده این سال را به درمان و مراقبت از روحیهام اختصاص دهم. با هر سپیدهدم، قلب من شجاعت بیشتری پیدا میکند و جان را با اندیشه و انرژی بیشتری برمیانگیزد تا گامی در مسیر بهبودی بردارم.»
https://bbc.in/4aFJo8H
@BBCPersian
.
نوروز ۱۴۰۳ بر همگان خجسته باد
با نشاط و رامش و پیروزی و نیکاختری
همچنین نوروز صد نوروز دیگر برگذار
«امیر معزی»
پارهای از جشنهای باستانی ایران به دو دلیل با زیستمان پسامدرن کاملاً همخوان است:
۱. خاستگاه زمینی دارد و گردش طبیعی زمین است:
نوروز برابری روز و شب و آغاز جامهنوکردن زمین است و مهرگان آغاز جامهافکندن طبیعت. یلدا بلندترین تاریکی است و تیرگان داغترین روز سال.
این رخدادها برساخت ایدئولوژیها یا افسانهپردازان نیست، بلکه یک انتخاب از گردش طبیعی زمین است. همگان از هر کیش و کشوری میتوانند واقعیت آن را با حس خود بی نیاز به راز و رؤیا دریابند.
۲. بنیاد جشنهای پایدار ایرانی را شادی و سرور میسازد:
یسنا (جشن) یا آیین ستایش با سرود و شادی و ستودن روشنایی و پدیدههای ارجمند هستی انجام میگرفته.
اینک انسان دیجیتالیدۀ در حصار کدها و سیستمها بیش از همیشه نیازمند شادی و رهایی و بازگشت به طبیعت است.
بیایید گرامی بداریم آیینهای گیتیانه را و بستاییم جلوههای ناب هستی را، چرا که این همه «یک فروغ رخ ساقی است که در جام افتاد».
پ.ن.
واژۀ جشن همان یسن yasna در زبان پارسی باستان است.
زنان امروز شماره ۴۹ منتشر شد.
قیمت: ۱۵۰۰۰۰تومان
خرید اینترنتی:
toosbook.ir/p/زنان-امروز۴۹/
روشنفکران فرانسه علیه چپ / برهه ضد توتالیتر دهه۱۹۷۰
مایکل اسکات کریستوفرسن
ترجمه وحید موسوی داور
چاپ اول۱۴۰۲، انتشارات شیرازه
قطع رقعی، ۴۶۳صفحه، جلد سخت
قیمت: ۴۲۵۰۰۰تومان
خرید اینترنتی:
toosbook.ir/p/روشنفکران-فرانسه
به بهانه دریافت یک جایزه
ندا رضوی زاده
مجموعه «دقیقه» اخیرا رقابتی تحت عنوان «جایزه دیتاژورنالیسم» برگزار کرد که نمونه خوبی از تجربه بخشِ غیردولتیِ غیرسمنی برای ترویج و حمایت از نوع خاصی از تولیدات رسانهای بود. اختتامیه در ۱۷ اسفند برگزار شد و خوشحالم که من هم بخشی از این رویداد هیجانانگیز بودم و خوشوقتم که تلاشم برای انتقال بینش و تجربه پژوهشیام به مخاطب عام (در هر دو اثر ارسالیام) به ثمر رسید و توسط داوران بیطرف تایید شد.
🔹 ویژگیهای مسابقه دیتاژورنالیسم
دیتاژورنالیسم رویکرد و ژانر نوظهوری از تولید محتواست که طبق آن مولف با تلفیق روزنامهنگاری، علوم آمار و تحلیل داده، و تصویرسازی دادهها، تفسیر و تحلیلی جذاب و همهفهم از یک موضوع ارائه میکند. امروزه رسانههای معتبر دنیا به کرّات از این رهیافت در ارائه ایدهها «بر پایه داده» استفاده میکنند و انواع مکتوب، تصویری، ویدیویی و تعاملی آن به شدت در حال رواج است.
مجموعه دقیقه ابتدا با انتشار مقالات متنوع و جذاب در قالب دیتاژورنالیسم این رویکرد را بهطور جدی و پیگیر معرفی کرد. سپس برای طرح گسترده تر این ژانر، با برگزاری رویداد «جایزه دیتاژورنالیسم» کوشید عقبماندگی اغلب رسانههای فارسیزبان و فعالان آنها را جبران کند.
«دقیقه» مسابقه دیتاژورنالیسم را با نظم و معیارهای داوریِ مشخص و از پیشاعلامشده و داورانِ ازپیشمعرفیشده برگزار کرد. همچنین در سال سخت 1402، نهایتا توانست حمایت دو شرکت خصوصی استارتاپی مشهور «دیوار» و «رسمیو» را برای این جایزه جلب کند. بدینترتیب نشان داد، فارغ از کانال دولتی، همچنان میتوان از فعالیتهای اصیل تخصصی حمایت معنوی و مادی کرد و علاقهمندان و فعالان را ترغیب کرد. در فضای به شدت سیاستزده، عامهپسند، غیرسنجشگرانه و سرشار از لفاظی بسیاری از رسانههای فارسیزبان و صفحات پرمخاطب شبکههای اجتماعی ایرانیان، معرفی دیتاژورنالیسم برای مخاطبان اهل دقت و جویای حقیقت غنیمتی است. چنین رویکردی استانداردهای تولیدات فرهنگی و رسانهای را ارتقا خواهد بخشید و مخاطبان را نیز با محصولات سطح بالاتری آشنا خواهد کرد، و بدین ترتیب در افزایش دانش عمومی و خصوصا رواج تفکر نقادانه و استدلال مبتنی بر شواهد (evidence-based) مؤثر خواهد بود.
علاوه بر این، حضور پررنگتر، متکثرتر و پردوامتر بخش مستقل «غیردولتی» در برگزاری جشنوارهها و اعطای جوایز تخصصی در حوزههای مختلف میتواند امیدها را برای گذار از ارزیابیهای صرفا دولتی، مستقل و حرفهایتر شدن ارزیابیها -و طبعا آثار- تقویت کند. بهنظرم قوام و دوام این فعالیتها به نوبه خود مسیر را برای نسل نو و نوگرا در تخصصها و حرفههای مختلف هموارتر میکند. حضور بعضی از پژوهشگران متمایل به دیتاژورنالیسم از میان دانشآموختگان جامعهشناسی، اقتصاد، حقوق و زبانشناسی در این رقابت سنگین گواه این نکته است.
من به دلیل بعد مسافت امکان حضور در اختتامیه را نیافتم. بنابراین، همینجا به سهم خودم از تیم خوشفکر شرکت دقیقه و حامیان رسمی رویداد تشکر میکنم، و به سایر برندگان و به برگزیدگان گرامی تبریک میگویم.
🔹پینوشت
اگرچه شرکت در این مسابقه برای من که در حرفه پژوهشی و دانشگاهی مشغولم بیشتر نوعی ذوقآزمایی شخصی بود، و در عین حال، کسب رتبه یک مقالهام بهعنوان برنده رقابت و برگزیده شدن مقاله دیگرم «طبیعتا» مایه خوشحالی شد، اما انتظار داشتم کسی از اهالی رشته و حرفه ارتباطات جزو برندگان رتبههای نخست باشد. شاید اگر فضای روزنامهنگاری ما به رویکردهای سنتگرا اکتفا نکرده بود، و روزنامهنگاران و دانشآموختگان ارتباطات آموزش غنیتری دیده بودند، و با تحلیل داده، استناد به داده و رجوع به پژوهش و روایت شواهدمحور آشناتر بودند، نتایج متفاوتی به دست میآمد!
🔺اسامی برندگان و برگزیدگان و آثار برنده و برگزیده در مسابقه دیتاژورنالیسم دقیقه ۱۴۰۲
🍀 @NedaRazaviChannel
🍁 شماره جدید نشریه نیمروز با عنوان «شکوه هرات» منتشر شد
نشریه نیمروز در شماره ۵۳ ــ ۵۴ با همراهیِ گروهی از نویسندگان و فعالان فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان به شهر تاریخیِ هرات پرداخته است.
📝 یادآوری: نشریه نیمروز این شماره را خود به رایگان در دسترس عموم قرار داده است.
#️⃣ #درباره_افغانستان #نشریه #فرهنگ
📚 کتابشناسی جامع ساختواژهٔ زبان فارسی (۱۴۰۲)
✍🏻 مهدیه آروین و نگار داوری اردکانی
«کتابشناسی جامع ساختواژهٔ فارسی» اثری مرجع است که مجموعه آثار منتشرشده در حوزۀ ساختواژۀ زبان فارسی از سال ۱۳۴۲ تا ۱۴۰۲ را دربردارد. در این اثر، منابع ساختواژه فارسی به تفکیک زیرحوزههای ساختواژه تنظیم و طبقهبندیشدهاند و شامل مقدمهای است پیرامون ضرورت تهیهٔ کتابشناسیها و نیز اهمیت حوزۀ مطالعاتیِ علمسنجی و کتابسنجی در پیشبرد و اعتلای حوزههای علمی با تمرکز ویژه بر اهمیت تولید چنین کتاب مرجعی در حوزۀ ساختواژه فارسی. شاید بتوان گفت که مهمترین ضرورت تهیه و انتشار چنین اثری فراهمآوردن امکان برنامهریزی و توسعۀ ساختواژه فارسی است . نگارندگان مؤخرهٔ کتاب را به پیشنهادی برای تدوین کتاب جامع ساختواژه فارسی اختصاص دادهاند. این اثر برای پژوهشگران حوزۀ ساختواژه این امکان را فراهم میآورد تا با سهولت و اطمینان بیشتری پا بر شانههای اسلاف خود گذاشته، آثار منقحتری را در این حوزه خلق کنند. به بیان کوتاه، این کتاب اثری آیندهنگرانه است که مرور زمان قدر آن را آشکارتر میسازد. (نشر لوگوس)
#️⃣ #کتاب #زبانشناسی #زبان_فارسی
❗️مستند «امپراطوری گمشده پارس»
▪️کارگردان: حسام دهقانی
▫️تهیهکننده: Science Channel, Windfall Films
▫️پخش: شبکه دیسکاوری
▪️این مستند برندهی مدال برنز بهترین فیلم مستند تاریخی از New York Festivals Film and TV Awards آمریکا، ۲۰۲۲ میلادی شد.
@artchanel
ناسوادی
[چرا کسانی که سواد دارند، کتاب نمیخوانند؟]
نوشتهٔ کاوه فیضاللهی
فصل دوم، قسمت دهم
اینکه امروزه مردم خیلی کمتر از گذشته مطالعه میکنند و کتاب میخوانند و این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت، خبر جدیدی نیست. سؤالی که از خودم میپرسم این است که آیا کتاب چیزی است که باید از آن عبور کرد؟ آیا کتاب یکی از مظاهر زندگی دیروز است که بهتدریج باید کنار گذاشت؟ آیا ما به فرمولی جادویی دست یافتهایم که ما را از خواندن کتاب بینیاز کرده است؟ آیا بشر در مسیر تکامل خود مرحلهٔ کتابخوانی را پشت سر گذاشته است؟
ما در طول روز چیزهای زیادی میخوانیم: از تابلوی مغازهها و اطلاعات روی بستههای خوراکی بگیرید تا بروشور داروها و طرزکار دستگاهها. بعضی روی تلگرام و اینستاگرام و X (توییتر سابق) و شبکههای بهاصطلاح اجتماعی دیگر چندین ساعت در روز چیزهای مختلف میخوانند. بعضی هم یک وردِ خاص را هزاران بار میخوانند. در اتاق انتظار مطبها یا در آرایشگاهها و جاهای دیگر، روزنامهها و هفتهنامهها را ورق میزنیم و دنبال چیزهای سرگرمکننده میگردیم. برای این نوع فعالیت گاه از اصطلاح junk reading به معنای «هلههولهخوانی» استفاده میشود.
فایل پادکست ضمیمه است.
□ نویسنده: کاوه فیضاللهی | مدیر هنری و گوینده: نگین کیانفر | صداگذار: حامد کیان | تهیهکننده: نشرنو
@Radio_Now | @nashrenow
➖ شما در مجموع به آیندۀ ایران و انسان ایرانی امیدوارید؟
➕ بله، من فکر میکنم آیندۀ ما رویهمرفته بهتر خواهد شد. آگاهی مردم ایران خیلی افزایش یافته است و آنها خواستار رعایت حقوق خودشان هستند. به علاوه باید بگویم من به زنان ایرانی اعتقاد عجیبی دارم و نقش آنان را در تکوین آیندۀ ایران بسیار مؤثر میبینم. ایران سرزمینی است با فرهنگی بزرگ، فرهنگی که طی قرون دوام یافته و خود را مدام احیا کرده، و راز بقایش هم در همین تداوم و بازآفرینی نهفته است. آری، من به آیندۀ ایران امیدوارم.
گفتوگو هومان دوراندیش با #داریوش_شایگان
مجلهی صدا، شمارهی 22 (شنبه 11 بهمن 1393)
🌾 @sedanet | @Dariush_Shayegan
🏙 s8.picofile.com/file/8318152568/u7_d.jpg
*چرا راه اشتباهی که رفتیم هیچ مسیر برگشتی ندارد*؟به کدامین گناه محکوم شدیم در این زمان؟
😔😔😔
🌱🌸🪻🌷
نوروز و «ندای هنگام»
سال ١۴٠٣ را در بامداد نخستین روز فروردین با دیدار استاد شفیعی کدکنی نو کردم. شوق نوروز و نفسهای پاک تهران خلوت و نسیم ملایم بهاری مرا به جسارت واداشت که پس از دوسال ناتوانی سرطانی در رانندگی بازهم پشت فرمان بنشینم و فاصله خانه تا منزل استاد را، بهراحتی برانم. دیداری مغتنم بود و هر لحظهاش دفتری در شناخت فرهنگ ایران دیروز و امروز.
استاد از سفر اخیرم به مشهد پرسید و صحبتم در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی پیرامون «رمان به مثابه رسانه». گفتم این سخن بخشی از دغدغههای من در سالهای اخیر است در باب ظرفیتهای ارتباطی رمان، تئاتر و شعر در ایران. مدعای مرا تأیید کرد و بر نقش و تأثیر شعر به مثابه رسانه تأکید ویژه داشت.
استاد بهرغم باور به عمق و غنای تاریخی فرهنگ و تمدن ایران که در جهان اسلام یگانه و بیبدیل است، نگران امروز و فردای ایران است. نگرانی عمیقی که در یک سوی آن پیچیدگی و زیرکی دشمنان قدیمی ایران و در سوی دیگر سوءتدبیر سیاسی و حکمرانی ناسنجیده قرار دارد. تجزیه و تقابل دو وجه ایرانی و اسلامی فرهنگ تاریخی ما وو هزینه کردن دین در پای سیاست و حکومت ضربههایی سخت و جبران ناپذیر به پایداری ایران زده است و میزند.
سخن آخر از دو دفتر جدید از منظومه پنجگانه شعری استاد است: «نامهای به آسمان» و «رباعیاتی از نیشابور» که در روزهای آخر اسفند به بازار کتاب آمد. پیش از این سهدفتر «آینهای برای صداها»، «هزارهی دوم آهوی کوهی» و «طفلی به نام شادی» تأملات معرفتی و فرهنگی و اجتماعی و سیاسی دکتر شفیعی کدکنی را به زبان شعر از سال ١٣٣٧ تا دهههای اخیر بازنمایانده بود و اینک به تعبیر استاد، «نامهای به آسمان» آن صیرورت تاریخی را به زمانه ما نزدیکتر کرده است. شعر «ندای هنگام» از این دفتر حالوهوای نوروز ما را دارد:
آخرین روزهای اسفند است
از سر شاخ این برهنه چنار
مرغکی با ترنمی بیدار
میزند نغمه،
نیست معلومم
آخرین شکوه از زمستان است
یا نخستین ترانههای بهار؟
🆔 @hadikhaniki
فرامرز اصلانی و یاسمین لوی
https://www.instagram.com/akbarganji60/
ترانه به یاد ماندنی دل اسیره از فرامرز اصلانی
@sirnews2
روایت فرامرز اصلانی از ساخت قطعهی ماندگار "اگه یه روز"
فرامرز اصلانی امروز در سن شصت و نه سالگی بر اثر سرطان درگذشت.
کانال موسیقی سنتی "کرن موزیک" @koronmusic 🎶
یادداشت رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در دیباچۀ سال ١۴٠٣
♦️دبا: «کاظم موسوی بجنوردی»، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در شادباشِ آغازِ سالِ ١۴٠٣ یادداشتی نوشت.
متن این نوشتار از این قرار است:
رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد، مصرفش گُل است و نَبید
🔹سال ١۴٠٢ با همۀ فرازها و فرودهایش گذشت؛ سالی که مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به چهل سالگی رسید و در راه اهداف خویش گامهای بلند برداشت: بیستوپنجمین مجلّد «دائرةالمعارف بزرگ اسلامی» منتشر شد و اگر آن طرح نخستین یعنی پنجاهجلد را در نظر بگیریم، حالا به نیمۀ راه رسیدهایم. همچنین، هفتمین جلد «دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران» به دست علاقهمندان رسید و مجلّد تازهای از «فهرستوارۀ کتابهای فارسی»، سالها پس از فقدان استاد احمد منزوی مجال انتشار یافت و نیز نخستین مقالات از «دانشنامۀ زبانها و گویشهای ایرانی» بهصورت برخط در دسترس دلبستگان فرهنگ ایران قرار گرفت. انتشار «دانشنامۀ حقوق ایران» در آیندۀ نزدیک، ادامۀ تألیف و تدوین دانشنامههای تخصّصی را نوید میدهد. این همه اندک نیست و مایۀ سربلندی این نهاد دانشنامهنگاری است.
🔸برای مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی از هر جهت مایۀ خرسندی است که در سال سپریشده، برای دوتن از اعضای شورای عالی علمی، دکتر محمّدعلی موحّد و دکتر محمّدحسن سمسار به پاس یک عمر کوشش فرهنگی مجلس بزرگداشت برگزار کرد.
◾️در واپسین روزهای این سال، سوگوار آیتالله سیّدمحمّد موسوی بجنوردی شدیم که یکی از یاران نخستین و از اعضای شورای عالی علمی مرکز بود.
♦️در آستانۀ سال نو، یاد ایشان را گرامی میدارم، و
برای استادان و پیشکسوتان این مرکز که چراغداری میکنند تا راه را گم نکنیم و همگی همکاران ارجمند آرزوی سلامت و سعادت دارم و برای مردم ایرانزمین و همۀ فارسیزبانان، سالی سرشار و آکنده از لحظهها و روزهای خوب و خوش و خجسته آرزو میکنم.
کاظم موسوی بجنوردی
یکم فروردین ١۴٠٣
@cgie_org_ir
.
ممنوعیت آتش شب نوروز
(چهارشنبه سوری)
توسط خلفای بنی عباس
در تاریخ هزار و چهارصد سالۀ ایران پس از اسلام، خلفای مسلمان در بغداد و قاهره، با جشنهای ایرانی از در مخالفت درآمدند و مردم را دچار منع و زجرهای بسیار کردند؛ اما آیینهای نوروزی هیچگاه از تب و تاب نیفتاد و در شرایط دشوار همچنان پای بر جای و پر رونق ماند. در برخی از گزارشهای تاریخی چنین آمده است:
ممنوعیت آتش شب نوروز در بغداد (سال ۲۸۲ -۲۸۴ هجری)
طبری در رخدادهای سال ۲۸۲ هجری مینویسد:
"فرمان نوروزی معتضدی: و در این سال [ 282 ق خلیفه المعتضد] مردمان [بغداد] را از کارهایی که در نوروز عجم انجام میدادند یعنی آبپاشی و افروختن آتش و مانند آن منع کرد".
(تاريخ الطبري - سنه اثنتين وثمانين ومائتين. ج ۱۰ ص ۳۹).
--------
بار دیگر طبری در رویدادهای سال ۲۸۴ قمری زمان معتضد بالله میگوید:
"روز چهارشنبه ... در بازارها و کویهای شهر بغداد جار زدند در نهیِ افروختن آتشِ شبِ نوروز و منع آبپاشیِ روز نوروز. و روز پنجشنبه نیز همین جار را زدند. و روز جمعه بر جانبِ شرقی مدینة السلام، بر درِ سعیدبن یسکین، رئیس پاسبانان، ندا دادند که امیرالمومنین برای مردم افروختن آتش و آبپاشی را آزاد کرده است. عامه مردمان آتش بیفروختند و آبپاشی کردند چندانکه بیرون از اندازه شد و آب بر پاسبانان پاشیدند."
(تاریخ طبری، ج ۱۰ ص ۵۳)
ممنوعیت آتش شب نوروز و آبپاشی در مصر قرن چهارم
ابن زولاق میگوید: در این سال یعنی سال 363 هحری، المعزُّ لدین الله [خلیفۀ مصر] افروختن آتش شبِ نوروز در کوچهها و پاشیدن آب در روز نوروز را ممنوع کرد.
و نیز گفت: «در سال 364 هجری، در روز نوروز آببازی نوروزی و آتش افروزی بسیار گشت و بازاریان چرخ میزدند؛ و فیل ساختند و با اسباب بازیهای خود به سوی قاهره بیرون آمدند. سه روز تمام بازی کردند و تزئینات و جواهرات را در بازارها به نمایش گذاشتند، سپس المعز لدین الله دستور داد که آشکارا جار زنند تا مردم آتش نیفروزند و آب نپاشند. گروهی را گرفتند و زندانی کردند؛ گروهی را گرفتند و بر پشتِ شتران [در شهر] گردانند.
(المقريزي، کتاب المواعظ والاعتبار بذكر الخطط والآثار، ج 2 ص 443).
آیین نوروز چنان بود که در شامگاه آخرین روز سال آتش نوروز به پا می کردند و بامدادان روز بعد با آبپاشی به پیشواز نوروز می رفتند:
شاعر عرب گوید:
ولمّا أتَى النَوروزُ يا غايةَ المُنى
وأنت على الإعراض والهَجر والصَدِّ
بعثتُ بنار الشوقِ ليلاً إلى الحَشَى
فنورزتُ صُبحاً بالدمُوعِ علىِ الخَدِّ
ای نهایت آرزوهای من! آنگاه که نوروز درآمد
تو بر شیوۀ روگردانی و هجرت و منع بودی.
آتش شوق را شبانه در درون برافروختم
بامدادان با اشکِ بر گونه، به نوروز برآمدم.
(مقریزی، الخطط، 2/ 443)
#کاروندپارسی
#محمودفتوحی
@karvandparsi
نگاهی به تاریخ هندسه در دوره اسلامی
سیدمحمدرضا فاطمی دزفولی
چاپ اول ۱۴۰۲، ارمغان تاریخ
قطع وزیری، ۲۸۲صفحه، جلد سخت
قیمت: ۳۳۰۰۰۰تومان
خرید اینترنتی:
toosbook.ir/p/تاریخ-هندسه/
سیمای گردشگری داخلی ایران: کمینهگرا و غیرسازمانیافته
ندا رضویزاده
گردشگری غالبا به عنوان حوزهای معرفی میشود که آوردههای چشمگیر اقتصادی به همراه دارد: هم نرخ اشتغال و هم تولید ناخالص داخلی را افزایش میدهد. به علاوه، از آن جا که در این حوزه فعالیت اقتصادی، واحدهای کوچک و میان مقیاس امکان فعالیت دارند، منافع اقتصادی حاصل از توسعه گردشگری در لایههای اجتماعی-اقتصادی متنوعی توزیع میشود، و این امر به کاهش نابرابری در جوامع میانجامد. اما مشخص نیست گردشگری ایران چنین ظرفیتی را واقعا تا چه حد فعال میکند؟
ادامه این مقاله را در وبسایت دقیقه بخوانید.
این مقالهام به عنوان برنده جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه ۱۴۰۲ شناخته شد.
🔶سیزدهمین شمارهٔ مجلهٔ تقریرات با پروندهٔ ویژهٔ زنان و روحانیون منتشر شد
در این شماره به این پرسشها پرداختهایم:
1️⃣زنان ایران چگونه توانستند به حق رأی و نمایندگی مجلس دست یابند؟
2️⃣استدلالهای فقهی مخالفان حق رأی زنان چه بود؟
3️⃣کتاب «زن و انتخابات» در چه فضایی و با چه استدلالهایی نوشته شد؟
4️⃣آیا امام علی(ع) هم زنان را ناقصالعقل میدانست؟
(گزارشی از بازتابهای مقالهٔ جدید محمد قندهاری)
همچنین این مقالات و یادداشتها را میتوانید در شمارهٔ ۱۳ تقریرات بخوانید:
✔️محمدرضا لبیب یادداشتی دربارهٔ ناکامیهای فلسفه تطبیقی در ایران نوشته
✔️مرتضی معراجی هم از اهمیت سیاسی محیط زیست سخن گفته
✔️مصطفی سلیمانی از چالشهای اخلاقی تبلیغ دین نوشته
✔️بهجو خزاعی به جای خالی پژوهش در باب ریشههای زرتشتی گنوسیزم پرداخته
✔️علیرضا دهقانی نیز تلاش حیدر حبالله برای نزدیک کردن فقه به زندگی را روایت کرده
🔸نسخه الکترونیکی شمارهٔ جدید تقریرات را میتوانید به صورت ریالی و ارزی از طاقچه (اینجا) خریداری و مطالعه کنید.
📖نحوهٔ تهیهٔ نسخهٔ کاغذی مجله را نیز روزهای آینده در همینجا به اطلاعتان میرسانیم.
@taqriraat
🍁 شماره جدید نشریه نیمروز باعنوان «شکوه هرات» منتشر شد
نشریه نیمروز در شماره ۵۳ ــ۵۴ (اسفند ۱۴۰۲) با همراهیِ گروهی از نویسندگان و فعالان فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان به شهر تاریخیِ هرات پرداخته و تلاش کرده است تا از رهگذار نگاههای متفاوت این کهنشهر تاریخی را مورد شناخت و واکاوی قرار دهد.
علاقهمندان جهت دریافت این ویژهنامه (در ۲۱۲ صفحه) میتوانند به دفتر نیمروزمراکز فروش معتبر نشریات در تهران مراجعه نمایند.
#️⃣ #درباره_افغانستان #نشریه #فرهنگ
#تازه_های_کتاب
روشنفکر حرفهای (پایانی بر روشنفکری کافهای و چریکی)
دکتر غلامرضا خاکی
نشر همرخ
چاپ اول۱۴۰۲
قطع رقعی
جلد نرم
۲۰۰صفحه
۱۹۰۰۰۰تومان
@ketabeshahr578
https://www.instagram.com/ketabeshahr578?r=nametag
❗️علی تجویدی از خودش میگوید!
▪️بخشی از یک گفتگوی بلند با این استاد مسلم موسیقی…
@artchanel
شماره سیزدهم#آگاهی_نو منتشر شد
نقد کارنامه#پرویز_ثابتی
