14477
Сувязь з рэдакцыяй — @SvabodaBelarus Даслаць навіну ў Signal можна па нумары +37068643669
Экс-дыплямат Павал Мацукевіч пра вяртаньне беларускіх скарбаў: Размаўляць было складана нават тады, калі стасункі былі добрыя
Павал Мацукевіч працаваў амбасадарам Беларусі ў Швайцарыі. Пасьля падзеяў 2020 звольніўся з МЗС. За мяжой Мацукевіч заснаваў ініцыятыву Maldzis, якая займаецца вяртаньнем беларускай спадчыны.
«Вяртаньне артэфактаў, якія належалі Беларусі, — рэч вельмі складаная. У выпадку кепскіх стасункаў (а гэта наш выпадак) з галоўнымі суседзямі Беларусі на поўдні і захадзе размаўляць на гэтую тэму няма аб чым».
«Ад «дзяўбці» ў 2020 годзе — да «вяртаньня да нармальнасьці» сёньня: Кныровіч і Мажэйка за і супраць тэзы Калесьнікавай → https://smarturl.click/b5GRB
Прадпрымальнік Аляксандар Кныровіч і палітычны аналітык Вадзім Мажэйка ў праграме «Палітыка зь Юрыем Дракахрустам» паспрачаліся наконт розных стратэгіяў дэмакратычных сілаў і Захаду. Нагодай сталі выступы былых палітвязьняў Алеся Бяляцкага і Марыі Калесьнікавай.
Кныровіч станоўча ацэньвае любыя высілкі, якія вядуць да паляпшэньня сытуацыі ў Беларусі. Ён прызнае, што перамовы з рэжымам могуць стаць пасткай, што ёсьць рызыка ператварыцца ў Юрыя Васкрасенскага. Аднак ён нязгодны з маралізатарскай пазыцыяй «белага паліто».
Мажэйка нагадвае, што ні Ціханоўская, ні Латушка ніколі не былі праціўнікамі дыялёгу з уладамі. Але ўлада не зьбіраецца весьці перамовы з апазыцыяй.
Цалкам дыскусію глядзіце на YouTube.
Журналіста ўкраінскай Свабоды ўзнагародзілі за ўратаваньне дзіцяці → https://smarturl.click/4Oqxx
Пра ўзнагароды двум героям, якія ўратавалі дзяцей пры двух расейскіх нападах, паведаміў 3 лютага прэзыдэнт Украіны Ўладзімір Зяленскі.
Вайсковы карэспандэнт Радыё Свабода Мар’ян Кушнір выратаваў чатырохгадовае дзіця з кватэры, ахопленай полымем у выніку ўдару расейскіх бесьпілётнікаў па Кіеўшчыне.
Падобны подзьвіг зьдзейсьніў сяржант Уладзіслаў Ражкоўскі. Пасьля атакаі дрона ён уратаваў некалькі пацажыраў цягніка, у тым ліку маці і немаўля.
Дабрачыннасьць пад прымусам. Як у Беларусі зьбіраюць грошы з затрыманых у палітычных справах → https://smarturl.click/y6093
Паводле праваабаронцаў «Вясны», у 2025 годзе пачала распаўсюджвацца практыка нібыта «дабрачынных складак» ад падазроных або затрыманых у палітычных справах грамадзян на рахункі арганізацыяў, указаных міліцыянтамі ці сьледчымі.
Грошы прапануюць пералічваць на стадыі затрыманьня або напярэдадні суду, намякаючы на магчымае спыненьне крымінальнага перасьледу ці зьмякчэньне прысуду. Ці гэта нешта дае?
У файлах Эпштэйна знайшлася яшчэ адна беларуска. Расказваем, хто яна і хто яшчэ зьвязвае амэрыканскага фінансіста з Беларусьсю → https://smarturl.click/13gW6
Вядома, што дзяўчына нарадзілася ў Горадні ў 1998 годзе. Свабода адшукала сацыяльныя сеткі беларускі В.С, дзе цалкам супадае ўказаная пры рэгістрацыі дата нараджэньня.
Як вынікае з гэтых профіляў, жанчына — прафэсійная мадэль. Яна займалася, у тым ліку, рэклямай вядомых брэндаў у 2016–2018 гадах, напрыклад Mark Formelle. Вучылася ў Горадзенскім дзяржаўным унівэрсытэце. У 2017–2019 гадах актыўна падарожнічала.
Ініцыятыву «Будзьма беларусамі» прызналі «экстрэмісцкім фармаваньнем»: https://smarturl.click/vdap8
Читать полностью…
Лукашэнка скрытыкаваў Віцебскую вобласьць за правал эканамічных паказчыкаў у 2025 годзе: https://smarturl.click/7vema
Па ўсіх галінах прамысловасьці Віцебшчыны зафіксаванае падзеньне на 4%. Па асобных напрамках — нафтаперапрацоўка, машынабудаваньне — амаль на 20 працэнтаў!
«Яе ад пачатку цікавіла толькі Ўкраіна». Чым у Беларусі займалася журналістка Іна Кардаш, якую СБУ абвінавачвае ў шпіянажы на карысьць КДБ: https://smarturl.click/y60w3
«Яна зьявілася недзе ў 2016-17 гадах. — Дзіўнае ўражаньне пакідала. Ніхто толкам ня ведаў, дзе яна працуе, чым займаецца. Яе ад пачатку цікавіла толькі Ўкраіна. І такая вузкая спэцыялізацыя была дзіўнай. Зараз, вядома, ужо можна зразумець, чаму так было.
У Менску ў той час недзяржаўных журналістаў ня так шмат было, мы ўсе ведалі адно аднаго, разам тусаваліся пэрыядычна. А Кардаш зьявілася ніадкуль і амаль ні з кім не заводзіла знаёмстваў. Нехарактэрна сябе паводзіла»
Нямецкі банк адказаў на запыт пра заблякаваны рахунак Калесьнікавай: https://smarturl.click/VR7Zn
Раней Калесьнікава расказала, што пакуль яна сядзела ў турме, нямецкі Commerzbank заблякаваў яе рахунак, адкрыты 17 гадоў таму, і цяпер яна ня можа скарыстацца сваімі сродкамі.
«Даволі пацешная гісторыя. У мяне быў рахунак у Commerzbank 17 гадоў. Калі я была ў калёніі, натуральна, я не магла ім кіраваць. І ў нейкі момант яго заблякавалі. Цяпер мой рахунак заблякаваны, і ў мяне няма доступу да яго з-за санкцыяў супраць Беларусі»Читать полностью…
Расея зноў ударыла па энэргетыцы Украіны: тры гадзіны запар ад абстрэлаў уначы цярпеў Харкаў. Расейскія войскі наўмысна накіроўвалі ракеты на энэргетычную інфраструктуру: https://smarturl.click/Ax5WR
Расейскія войскі сыстэмна абстрэльваюць Украіну з розных відаў узбраеньня — ударнымі дронамі, ракетамі, кіраванымі авіябомбамі.
Пяць раёнаў пацярпелі ў Кіеве. У выніку пацэльваньня дронаў пашкоджаньні атрымалі 25-павярховы жылы дом, дзіцячы садок, запраўка і аўтамабілі.
Ужо сёньня: Дзень памяці Васіля Сёмухі → https://smarturl.click/ZX7bd
🗓 3 лютага
1919 — прынятая першая Канстытуцыя БССР.
1926 — у Вільні выйшаў першы нумар газэты «Беларускае слова».
1927 — у Косаве польскія ўлады расстралялі мірную дэманстрацыю.
1993 — Вярхоўны Савет Беларусі адмяніў пастанову аб прыпыненьні дзейнасьці Кампартыі Беларусі.
🌱 Нарадзіліся: Алег Манаеў, Андрэй Касьціцын.
🕯 У памяці: Ёган Гутэнбэрг, Антон Шабуня, Станіслаў Станкевіч, Анатоль Анікейчык, Аркадзь Астрамецкі, Васіль Сёмуха.
«Гэта дапаможа спыніць вайну ва Ўкраіне» — Трамп заявіў, што Індыя адмовіцца ад расейскай нафты → https://smarturl.click/w4mjm
Пасьля размовы з прэм’ер-міністрам Індыі Нарэндрам Модзі прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што Індыя адмовіцца ад расейскай нафты.
«Ён пагадзіўся спыніць купляць расейскую нафту і набываць значна больш нафты ў Злучаных Штатах і, магчыма, у Вэнэсуэле. Гэта дапаможа спыніць вайну ва Ўкраіне, якая працягваецца цяпер і ў якой штотыдзень гінуць тысячы людзей!» — напісаў Дональд Трамп у сацыяльнай сетцы realDonaldTrump/116002095109616255">Truth Social.Читать полностью…
Аляксандар Лукашэнка падпісаў зьмены ў закон аб пра дактыляскапію → https://smarturl.click/3QJB7
Цяпер браць адбіткі пальцаў будуць нават у беларусаў, што маюць дазвол на жыхарства за мяжой.
А таксама ў іншаземцаў, каго памежнікі палічаць патрэбным унесьці ў базу «ў інтарэсах нацыянальнай бясьпекі».
Раней у інтэрвію Свабодзе экспэртка ў міжнародным праве Кацярына Дзяйкала назвала ўвядзеньне абавязковай дактыляскапію беларускіх грамадзян з замежным дазволам на жыхарства «ўмяшаньнем у прыватнае жыцьцё» і «дыскрымінацыяй паводле наяўнасьці сувязі з замежнай дзяржавай».
Вяртаньне да «нармальнасьці» ці ілюзія? Вострая дыскусія пра Беларусь пасьля 2020
• Як вярнуцца да нармальнасьці ў Беларусі?
• Цана вызвалення: што дапушчальна рабіць, а што — не?
• Пра што можна размаўляць з рэжымам Лукашэнкі?
У праграме «Палітыка зь Юрыем Дракахрустам» спрачаюцца прадпрымальнік Аляксандар Кныровіч і палітычны аналітык Вадзім Мажэйка.
https://youtu.be/d_jPpsaDmhw
У Іране арыштавалі аднаго са сцэнарыстаў намінаванага на «Оскар» фільма → https://smarturl.click/Jn56O
У Іране 31 студзеня арыштавалі праваабаронцу і аднаго са сцэнарыстаў намінаванага на «Оскар» фільма «Простая выпадковасьць» Мехдзі Махмудыяна, паведаміла незалежная праваабарончая арганізацыя Human Rights Activists in Iran (HRAI), якая базуецца ў ЗША.
У чым абвінавачваюць Махмудыяна, пакуль невядома. Associated Press піша, што яго арыштавалі пасьля таго, як ён і яшчэ 16 чалавек 28 студзеня падпісалі заяву з асуджэньнем вярхоўнага лідэра Ірана аяталы Алі Хаменэі і жорсткага задушэньня рэжымам пратэстаў.
Улады Беларусі прызналі «экстрэмісцкай» старонку ў Інстаграме, якую вялі ад імя Аляксандра Лукашэнкі (на фота) → https://smarturl.click/MG7px
Таксама ў сьпіс забароненых рэсурсаў дадалі старонку з гісторыямі, створанымі журналістамі «Люстэрка», і блог экс-палітвязьня Ігара Лосіка ў Threads.
Ціханоўская і Бабарыка сустрэліся і правялі перамовы. Шукалі супольнае бачаньне будучыні Беларусі → https://smarturl.click/9oJVz
Гэта першая асабістая сустрэча Віктара Бабарыкі і Сьвятланы Ціханоўскай пасьля вызваленьня Бабарыкі.
«Адбылося абмеркаваньне актуальнай павесткі, магчымых крокаў для розных актараў дэмакратычных сілаў, а таксама падыходаў да фармаваньня агульнага бачаньня будучыні Беларусі — такога, у якое змогуць паверыць і беларусы ўнутры краіны і за яе межамі, і міжнародныя партнэры», — гаворыцца ў тэлеграм-каналах палітыкаў.Читать полностью…
Журналісту Паўлу Дабравольскаму пагражае да 15 гадоў турмы, ягоную справу перадалі ў суд → https://smarturl.click/4Oqxx
Паводле БАЖ, яму выставілі абвінавачаньне ў «дзяржаўнай здрадзе», зьвязанае з журналісцкімі публікацыямі. Раней Дабравольскі працаваў як у беларускіх, так і замежных СМІ, у тым ліку ва ўкраінскім часопісе NV. Апошняе месца працы ў Беларусі — незалежная інфармацыйная кампанія БелаПАН.
Яго затрымалі ў Менску 22 студзеня 2025 году —празь некалькі месяцаў пасьля вяртаньня на радзіму.
Калесьнікава: Вільня магла б «адыграць важную ролю ў фармаваньні канструктыўнага перамоўнага парадку дня» зь Менскам → https://smarturl.click/ZX7Ev
Такое меркаваньне выказала 3 лютага на сустрэчы з прэмʼер-міністаркай Літвы Інгай Ругінене Марыя Калесьнікава.
Калесьнікава заклікала Літву «падтрымліваць намаганьні ЗША, скіраваныя на дыпляматычную дээскаляцыю ў стасунках зь Беларусьсю».
«Літва гатовая аказваць вам усебаковую дапамогу», — заявіла ў сваю чаргу кіраўніца літоўскага ўраду Інга Ругінене.
Буйны шпіталь ў Латвіі звольніў 49 супрацоўнікаў з грамадзянствам Расеі і Беларусі: https://smarturl.click/0B9qg
Адносна яшчэ сямі мэдыкаў праводзіцца паўторная праверка, запыт накіраваны ў Службу дзяржаўнай бясьпекі Латвіі.
Спыненьне працоўных адносін з расейцамі і беларусамі ў шпіталі растлумачылі патрабаваньнямі закону аб нацыянальнай бясьпецы, які забараняе грамадзянам гэтых краін валодаць і кіраваць аб’ектамі крытычнай інфраструктуры, займаць пасады ў структурах кіраваньня такіх абʼектаў, а таксама працаўладкавацца або аказваць паслугі.
Сеў у турму ў 18 гадоў за тое, што хацеў ваяваць ва Ўкраіне. Цяпер працуе валянтэрам у Кіеве, у беларускім «Пункце нязломнасьці». Расказваем гісторыю былога палітвязьня Аляксея Капліча: https://smarturl.click/OL7pz
«На першым допыце ў КДБ, які доўжыўся да чацьвёртай раніцы, лязом рэзалі руку. Ставілі на расьцяжку, заводзілі ў «мяккі пакой»: са столі зьвісае кручок і лябёдка. Кайданкі, што ў мяне за сьпінай, карабінам прышпільваюць да ланцуга і падымаюць тую лябёдку... Ну і білі пастаянна».
Холад як катаваньне. Былыя палітвязьні расказалі, як пераносілі за кратамі маразы: https://smarturl.click/B47vn
«Прачынаюся ад дзікага холаду: на нагах ляжыць сьнег, вады ў кране няма, бо замёрзла. Увесь час мерзьнеш. Большасьць часу за дзень — на паветры. Або стаіш і мерзьнеш, або ходзіш па „промцы“, але зімой гэта таксама суцэльны холад»
«Адзін вязень з атраду дрэнна пачуваўся — можа праз холад, не прыйшоў на абед і яго за гэта пакаралі, адправілі ў ШЫЗА. Пасьля ён захварэў і ў бальнічцы памёр»
У чэскім парлямэнце акдрылася выстава плякатаў Артура Вакарава пра 30 гадоў дыктатуры ў Беларусі.
Больш фота тут: https://smarturl.click/3QJlV
Беларуску, затрыманую ў Кіеве паводле падазрэньня ў шпіянажы, уключылі ва ўкраінскую базу «Міратворац»: https://smarturl.click/vdaX8
Як «агентку беларускіх спэцслужбаў, памагатую расейска-фашысцкім захопнікам і тэрарыстам, за замах на сувэрэнітэт і тэрытарыяльную цэласнасьць Украіны, за саўдзел у злачынствах Расеі супраць Украіны і яе грамадзян»
У Беларусі дагэтуль не адрэагавалі на затрыманьне Іны Кардаш — ні дыпляматы, ні спэцыяльныя службы.
Як вярнуцца да нармальнасьці ў Беларусі? Пра што можна размаўляць з рэжымам Лукашэнкі? → https://smarturl.click/6Wpb2
Аляксандар Кныровіч: «Будучыня мае шмат варыянтаў і, магчыма, нас чакае будучыня не рэвалюцыйных зьменаў, а эвалюцыйных, дзе мы павінныя будзем пайсьці на кампрамісы. Такім шляхам ішла Гішпанія пасьля пэрыяду дыктатуры, шмат у чым так было ў Польшчы пасьля „круглага стала“ 1989 году».
Вадзім Мажэйка: «Пошук нацыянальнай згоды — гэта значна лепш за грамадзянскую вайну. Але пытаньне, на глебе якіх агульначалавечых каштоўнасьцяў гэтая згода будзе дасягнутая». «Наяўнасьць палітвязьняў, катаваньні, нават такія вельмі сымбалічныя рэчы, як разбурэньне могілак вайскоўцаў Арміі Краёвай у Беларусі — захаваньне гэтага адпавядае нашаму разуменьню агульначалавечых каштоўнасьцяў?»
У Вільні прайшоў мітынг памяці загінулых ва Ўкраіне → https://smarturl.click/y601m
2 лютага ў Вільні адбыўся мітынг памяці ахвяраў вайны ва Ўкраіне, арганізаваны ініцыятывай «Дапамога». У ім узялі ўдзел беларусы, якія выказалі салідарнасьць з украінскім народам.
З прамовай выступіў дарадца Сьвятланы Ціханоўскай у парлямэнцкай супрацы Анатоль Лябедзька, які заявіў, што мэты Ўладзіміра Пуціна адносна Ўкраіны і Беларусі аднолькавыя — анэксія і поўны кантроль, паведаміў тэлеграм-канал лідэркі дэмакратычных сілаў Беларусі.
Асноўнае за 2 лютага
• «Яе маштаб саступае толькі перасьледу за пратэсты 2020». Што вядома пра «Справу Гаюна» праз год пасьля ўзлому праекту
• Як захаваць электаральную базу 2020 году ў выгнаньні? Валер Карбалевіч — пра (не)вырашальную задачу Віктара Бабарыкі
• Вяртаньне да «нармальнасьці» ці ілюзія? Вострая дыскусія пра Беларусь пасьля 2020
• Былы дыплямат Павал Мацукевіч — пра беларускія скарбы і тое, чаму ўкраінскі досьвед не для Беларусі
• Шпіёнка КДБ выкарыстоўвала інтымныя зносіны ў апэратыўнай дзейнасьці ва Ўкраіне, — сьледзтва
• Прэзыдэнты, прынцы, дыпляматы. Хто яшчэ згадваецца ў апошняй партыі файлаў са справы Эпштэйна
• Спыненьне агню пратрымалася тры дні. Пасьля новай атакі Расеі без энэргіі засталіся 4 рэгіёны Ўкраіны
• «Гэта дапаможа спыніць вайну ва Ўкраіне» — Трамп заявіў, што Індыя адмовіцца ад расейскай нафты
Беларускія ваенныя хірургі вучылі цывільных лекараў працаваць з агнястрэльнымі траўмамі → https://smarturl.click/E15q1
Выязныя сэмінары ўжо прайшлі ў ў Бабруйску, Барысаве і Магілёве. На чарзе — сталіца, абласныя цэнтры, Маладэчна і Салігорск, паведаміла Міністэрства абароны.
Ад пачатку поўнамаштабнай вайны Расеі супраць Украіны ў Беларусі лекуюць параненых расейскіх вайскоўцаў.
У Польшчу трэцюю ноч запар ляцелі кантрабандысцкія шары зь Беларусі → https://smarturl.click/Gg5yE
Пра гэта паведаміла польскае Апэратыўнае камандаваньне Ўзброеных сіл.
ℹ️ Летась толькі на Падляшшы выявілі кантрабандных цыгарэтаў на суму амаль мільён даляраў і затрымалі 29 чалавек.
Пра апошняе затрыманьне польскія памежнікі паведамілі 31 студзеня. За краты трапілі два грамадзяніны Беларусі, якіх падазраюць у кантрабандзе з выкарыстаньнем паветраных шароў (на фота).
Таксама за розныя правапарушэньні ў мінулым месяцы больш як 60 беларусам было загадана пакінуць Польшчу, паведаміла памежная служба.
Былы дыплямат Павал Мацукевіч — пра беларускія скарбы і тое, чаму ўкраінскі досьвед не для Беларусі → https://youtu.be/9JFZkNP-cCI
Чаму палітыка ў эміграцыі часта не дае выніку, і што сапраўды можа ўмацаваць Беларусь?
Былы дыплямат Павал Мацукевіч тлумачыць, як культурная дыпляматыя працуе на нацыянальную ідэнтычнасьць: вяртаньне артэфактаў, імёнаў і падзеяў у грамадзкую сьвядомасьць.
А таксама пра пра межы палітычнага ціску, санкцыі, ізаляцыю і «трыгеры», якія могуць зацікавіць моладзь гісторыяй.