14478
Сувязь з рэдакцыяй — @SvabodaBelarus Даслаць навіну ў Signal можна па нумары +37068643669
У ЗША адбыліся два крывавыя напады за адзін дзень — на ўнівэрсытэт і сынагогу з садком → https://smarturl.click/AxkY3
У Норфалку, што ў штаце Вірджынія, ва унівэрсытэце Олд Дамініён нападнік пасьпеў забіць аднаго чалавека і параніць дваіх, але быў абясшкоджаны (як вынікае з паведамленьняў — забіты) самімі студэнтамі.
Той жа раніцай у штаце Мічыган на супрацьлеглым канцы ЗША нападнік пратараніў на пікапе будынак сынагогі зь дзіцячым садком у гарадку Ўэст-Блумфілд. Ён заехаў у калідор і ўсчаў страляніну. Ахова адказала, нападнік загінуў, усчаўся пажар. Апроч нападніка, ніхто не загінуў. Адзін ахоўнік паранены.
Асноўнае за 12 сакавіка
• Міжнародны крымінальны суд пачаў расьсьледаваньне справы супраць рэжыму Лукашэнкі
• Арыштаваны міністар прыродных рэсурсаў Сяргей Масьляк
• Чаму ня варта чакаць хуткай разрадкі ў адносінах Беларусі і Эўразьвязу. Тлумачыць Валер Карбалевіч
• Жаўрукі, гусі, кнігаўкі. Хто з птушак ужо вярнуўся ў Беларусь, а каго чакаць неўзабаве
• «Факультэт гума-ні-та…рыстыкі і моўных камунікацый… Вось гэта мацернае слова — як гэта разумець?». Што і як Лукашэнка пераймяноўваў у Беларусі
• Паліна Шарэнда-Панасюк пра канфлікт зь беларускай дыпляматкай у Жэнэве: Яна пагражала выклікаць на мяне паліцыю
• Помста, зьнішчэньне, рэпарацыі. Новы вярхоўны лідэр Ірану распаўсюдзіў першы публічны зварот
• Трамп заявіў аб перамозе над Іранам, але апэрацыю пакуль будуць працягваць
• Алесь Бяляцкі зьдзейсьніў свой першы замежны візыт пасьля вызваленьня, ён паўдзельнічаў у Радзе ААН
• 15 абвінавачаных у тэракце ў «Крокусе» атрымалі пажыцьцёвыя тэрміны, іх сваякі заявілі аб катаваньнях
• «Рызыкуе страціць апошні зрок, захварэў на рак, не дазваляюць карыстацца слыхавым апаратам». 168 палітвязьняў — у асаблівай рызыцы
• Польшча ўсталявала антыдронавы шчыт на мяжы зь Беларусьсю
• У Чарнігаўскай вобласьці ад расейскіх абстрэлаў загінула 15-гадовая дзяўчына, яе бацькі параненыя
Паліна Шарэнда-Панасюк пра канфлікт зь беларускай дыпляматкай у Жэнэве: Яна пагражала выклікаць на мяне паліцыю → https://smarturl.click/b5b77
У размове са Свабодай былая палітзьняволеная расказала, чаму вырашыла паказаць партрэты зьняволеных беларусак падчас выступу прадстаўніцы афіцыйнага Менску Ларысы Бельскай.
«Гэта была мая сьвядомая акцыя. Яе нельга назваць прадстаўніцай Беларусі. Таму што яна не прадстаўляе беларусаў. А прадстаўляе злачынную групоўку, якая татальна парушае правы чалавека. І мне незразумела, чаму яна прадстаўляе Беларусь у АНН, арганізацыі, якая абараняе правы чалавека».
«Яна са злосьцю вырвала гэтыя партрэты. Пагражала выклікаць на мяне паліцыю. Проста ў залі паседжаньняў».Читать полностью…
У справе беларускай кантрабанды сёлета ў Літве затрымалі 28 чалавек, зь іх 6 — на гэтым тыдні → https://smarturl.click/GgJMw
11 сакавіка ў Літве затрымалі 6 мужчын, падазраваных у датычнасьці да кантрабанды цыгарэт зь Беларусі на паветраных шарах.
Агульная колькасьць затрыманых ад пачатку году склала ўжо 28 чалавек.
Усяго сёлета памежнікі перахапілі 57 такіх партый з 160 тысячамі пачкаў.
Міжнародны крымінальны суд пачаў расьсьледаваньне справы супраць рэжыму Лукашэнкі → https://smarturl.click/Qb67q
Падставай стала «дэпартацыя і перасьлед шляхам дэпартацыі любой вызначанай групы або калектыву з палітычных матываў», што разглядаецца як злачынства супраць чалавечнасьці.
Адпаведны пазоў падалі ўлады Літвы.
«Рызыкуе страціць апошні зрок, захварэў на рак, не дазваляюць карыстацца слыхавым апаратам» → https://smarturl.click/vdgav
168 палітвязьняў — у асаблівай рызыцы. Зь іх —
60 палітвязьняў маюць цяжкія праблемы з здароўем,
8 — інваліднасьць,
9 — мэнтальныя разлады,
26 — старэйшыя за 60 гадоў,
37 — у складаных сямейных абставінах (адзінокія і шматдзетныя бацькі, а таксама семʼі, дзе абодва бацькі знаходзяцца за кратамі).
ℹ️ Два месяцы таму такіх палітвязьняў было на пяць менш, паведаміла «Вясна».
Вярхоўная Рада Ўкраіны спрасьціла патрабаваньні да знаходжаньня ў краіне замежных валянтэраў → https://smarturl.click/ggl7A
Цяпер ім можна не атрымліваць дазвол на жыхарства ці доўгатэрміновую візу падчас ваеннага становішча і цягам году пасьля яго.
Мінула 5 гадоў з дня затрыманьня палітычнага вязьня, журналіста Дзяніса Івашына → https://smarturl.click/B4J70
5 гадоў таму, 12 сакавіка 2021 году, арыштавалі Дзяніса Івашына, горадзенскага журналіста-расьсьледніка.
Жонка палітзьняволенага Вольга Івашына падлічыла, што яе муж за кратамі ўжо 1823 дні, зь іх больш за 15 месяцаў — без тэлефонных званкоў.
Арыштаваны міністар прыродных рэсурсаў Сяргей Масьляк: https://smarturl.click/AxkB3
Лукашэнка: яго ўзялі з доказамі злачынства.
Масьляк знаходзіцца ў сьледчым ізалятары паводле абвінавачаньня ў хабарніцтве.
Алесь Бяляцкі зьдзейсьніў свой першы замежны візыт пасьля вызваленьня, ён паўдзельнічаў у Радзе ААН: https://smarturl.click/aRbAb
«Беларусі важна заставацца ў фокусе міжнароднай увагі, бо сытуацыя з правамі чалавека ў краіне пагаршаецца. Кожны дзень мы фіксуем усё новыя выпадкі палітычных рэпрэсій, зьяўляецца ўсё больш палітвязьняў.Читать полностью…
Трэба дакумэнтаваць усе парушэньні, каб далей прыцягнуць вінаватых да адказнасьці»
Каманда Мелказёрава заявіла аб аднаўленьні гістарычнага каналу «Загляне сонца»: https://smarturl.click/GgJzd
«Саша Івулін падхапіў сьцяг свайго сябра Мікіты Мелказёрава і працягне расказваць цікавыя рэчы пра беларускую гісторыю. Нам усё яшчэ цяжка ўсьвядоміць новую рэальнасьць, але разам перажываць гора, здаецца, прасьцей»
Чаму ня варта чакаць хуткай разрадкі ў адносінах Беларусі і Эўразьвязу. Тлумачыць Валер Карбалевіч: https://smarturl.click/Qb6nY
Насуперак ужо працягламу дыялёгу паміж Менскам і Вашынгтонам прыкметаў разрадкі крызісу паміж Беларусьсю і Эўразьвязам ня бачна.
Кіраўніцтва Беларусі робіць разьлік на тое, што Эўропа першай стоміцца ад санкцый і пойдзе на саступкі. Лукашэнка разьлічвае, што, ухапіўшыся за амэрыканскае зьвяно, ён выцягне ўвесь ланцуг адносін з Захадам. Але ёсьць нюанс.
Ужо сёньня: 40 гадоў горадзенскаму клюбу «Паходня» → https://smarturl.click/WRba6
🗓 12 сакавіка
1600 — далучэньне Эстляндыі да Рэчы Паспалітае.
1917 — у Менску прайшоў Дзень беларускага значка.
1930 — у Індыі пад кіраўніцтвам Махатмы Гандзі пачалася кампанія грамадзянскага непадпарадкаваньня брытанскім калянізатарам.
1938 — войскі Нямеччыны ўвайшлі ў Аўстрыю.
1940 — заканчэньне савецка-фінскай вайны.
1947 — абвешчаная «дактрына Трумэна» аб стрымліваньні савецкага экспансіянізму.
1981 — адбыўся трэці палёт у космас выхадца зь Беларусі Ўладзімера Кавалёнка.
1986 — у Горадні створаны гісторыка-культурніцкі клюб аматараў роднага краю «Паходня».
1999 — у NATO ўступілі Чэхія, Польшча і Вугоршчына.
🌱 Нарадзіліся: Уладзімер Клішэвіч, Эдуард Валасевіч, Джэк Керуак, Лайза Мінэлі, Андрэй Скурко.
🕯 У памяці: Ян Баршчэўскі, Кузьма Цярэшчанка, Сьцяпан Гаўрусёў.
Былая аўстрыйская міністарка, якая танцавала з Пуціным, атрымлівае ў Расеі вялікія грошы → https://smarturl.click/b5b2L
Пасьля пераезду ў Расею даходы экс-кіраўніка міністэрства замежных спраў Аўстрыі Карын Кнайсль перавысілі яе міністэрскую зарплату ў Аўстрыі, піша The Insider.
Паводле інфармацыі выданьня, яе сярэдні месячны даход складае каля 18 з паловай тысяч эўра па курсе на момант публікацыі, што перавышае яе заробак на пасадзе міністра ўрада Аўстрыі.
У штурмавой авіяцыі праходзіць раптоўная праверка боегатоўнасьці → https://smarturl.click/Jn7ym
Лётчыкі 116-й гвардзейскай штурмавой авіяцыйнай базы, што месьціцца пад Лідай, адпрацоўваюць палёты на рознай вышыні і ва ўсіх кірунках, паведаміла Міністэрства абароны.
У Эстоніі затрымалі грамадзянку краіны за пастаўкі люксавых аўтамабіляў у Беларусь і Расею → https://smarturl.click/7vVYD
Гаворка ідзе пра больш як 200 аўтамабіляў на суму 25 мільёнаў эўра, прададзеных у абыход санкцый, піша postimees.ee.
Польшча ўсталявала антыдронавы шчыт на мяжы зь Беларусьсю → https://smarturl.click/MGY8o
Польшча запусьціла першы модуль сыстэмы супрацьдзеяньня бесьпілётнікам на мяжы зь Беларусьсю. Шчыт складаецца з радараў і радыёсканэраў.
Усяго зьбіраюцца збудаваць шэсьць такіх модуляў для абароны ўсёй усходняй мяжы, у тым ліку з мора.
Акрамя таго, у польскую памежную службу набяруць яшчэ тры тысячы супрацоўнікаў.
Навошта беларускі міністар адукацыі вырашыў папулярызаваць расейскую мову? Разьбіраемся ў кароткім відэа
Читать полностью…
Амэрыканскі Кангрэс заслухае расьсьледаваньне пра ўдар па іранскай школе, пасьля якога загінулі 175 чалавек → https://smarturl.click/ZXdGz
Канчатковую ацэнку падзеяў, зьвязаных зь сьмяротным ракетным ударам па іранскай школе для дзяўчат, амэрыканскія вайскоўцы пададуць Кангрэсу неўзабаве, паведамілі крыніцы Радыё Свабода. Пры гэтым усё большай колькасьці паведамленьняў пра тое, што атаку, імаверна, пачалі якраз Злучаныя Штаты.
Усё больш доказаў, што ўдар можа быць наступствам састарэлых зьвестак выведкі, паведамілі два амэрыканскія службоўцы, знаёмыя з пытаньнем, хоць яны папярэдзілі, што ацэнка застаецца папярэдняй. #rfe_rl
Помста, зьнішчэньне, рэпарацыі. Новы вярхоўны лідэр Ірану распаўсюдзіў першы публічны зварот → https://smarturl.click/mBgGo
Пасланьне Муджтабы Хамэнэі было зачытанае на дзяржаўнай тэлевізіі краіны. Ён заявіў, што:
1️⃣ рыхтуюцца новыя франты, «дзе вораг мае мала досьведу і будзе вельмі ўразьлівым»;
2️⃣ гібель Алі Хамэнэі і іншых забітых будзе адпомшчанай;
3️⃣ Іран даб’ецца рэпарацый ці зьнішчыць эквівалентную колькасьць маёмасьці ворага;
4️⃣ усе базы ЗША ў рэгіёне павінны быць неадкладна закрытыя, інакш будуць атакаваныя;
5️⃣ Армуская пратока, церазь якую праходзіць пятая частка сусьветнага аб’ёму нафты, застанецца закрытай.
Аляксандар Лукашук: У перасьледзе беларускіх выдаўцоў відаць сталінскія схемы → https://smarturl.click/b5bG7
Гаворачы ў «ПіКу Свабоды» пра так званую «справу кнігавыдаўцоў» і рашэньне КДБ уключыць у сьпіс «экстрэмісцкіх фармаваньняў» няісную «кааліцыю друкаваных выдавецтваў», Аляксандр Лукашук заўважае невыпадковыя паралелі з сталінскім часам.
«Супадае галоўная мэта — кантроль над культурай і словам. Супадаюць і спосабы яе дасягненьня: крыміналізацыя культурнай дзейнасьці; удар па нацыянальнай інтэлігенцыі; выкарыстаньне гістарычнай навукі як інструмэнту ідэалёгіі. Усё гэта мы бачылі ў сталінскай сыстэме і бачым цяпер у Беларусі».
У Беларусі за тры апошнія дні зафіксавалі 14 тэмпэратурных рэкордаў → https://smarturl.click/4OAqD
• Пінск — 17,1° → +0,2°
• Лельчыцы — 16,9° → +0,2°
• Берасьце — 16,5° → +0,3°
• Высокае — 16,4° → +0,7°
• станцыя Палеская (Лельчыцкі раён) — 16,3° → +0,3°
• Ганцавічы — 16,1° → +0,9°
• Івацэвічы — 16° → +0,1°
• Лепель — 15,7° → +0,2°
• Бярэзінскі запаведнік — 15,6° → +0,4°
• Горадня — 15° → +0,2°
• Езярышча — 14,3° → +1,4°
• Бярэзань — 14,1° → +0,5°
• Слуцак — 13,9° → +0,2°
• Нарач — 13° → +0,4°
Крыніца — «Позірк»
15 абвінавачаных у тэракце ў «Крокусе» атрымалі пажыцьцёвыя тэрміны, іх сваякі заявілі аб катаваньнях: https://smarturl.click/13zgw
«Я ня згодная з рашэньнем суду. Яны так паклёпнічалі на майго сына. Яны ніколі нас не запрасілі, яны з намі не размаўлялі. Гэта паклёп на майго сына. Ён гэтага не рабіў. Яны дамагліся прызнаньня катаваньнямі і пабіцьцём»
«Факультэт гума-ні-та…рыстыкі і моўных камунікацый… Вось гэта мацернае слова — як гэта разумець?». Што і як Лукашэнка пераймяноўваў у Беларусі: https://smarturl.click/zdgX8
Нядаўна ён даў загад перайменаваць каву «амэрыкана» ў беларускі брэнд.
Але адным зь першых ініцыяваных Лукашэнкам перайменаваньняў стала зьмена назоваў цэнтральных вуліц беларускай сталіцы ў 2005 годзе: праспэкт Скарыны — на праспэкт Незалежнасьці, праспэкт Машэрава — на праспэкт Пераможцаў.
А Менскі дзяржаўны лінгвістычны ўнівэрсытэт па загаду Лукашэнкі перайменавалі ў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт замежных моў (БДУЗМ).
«Быў ін’яз — чаго мацернымі словамі ВНУ абазвалі? Ледзьве не ЛГБТ»Читать полностью…
У Чарнігаўскай вобласьці ад расейскіх абстрэлаў загінула 15-гадовая дзяўчына, яе бацькі параненыя: https://smarturl.click/MGYza
Ва Ўкраіне ў выніку начных атак расейскай арміі параненыя больш за 30 чалавек, сама меней два чалавекі загінулі.
У Запароскай вобласьці раненьні атрымалі 15 чалавек. Расейскія войскі апошнія 24 гадзіны абстралялі 42 населеныя пункты.
У Херсонскай вобласьці адзін чалавек загінуў і 23 атрымалі раненьні, у тым ліку дно дзіця. Ад абстрэлаў пацярпелі 47 населеных пунктаў.
Трамп заявіў аб перамозе над Іранам, але апэрацыю пакуль будуць працягваць: https://smarturl.click/y6gmB
Камэнтарыі Трампа і Белага дома ў апошнія дні былі розныя: ад здагадак, што вайна можа доўжыцца ад чатырох да шасьці тыдняў ці даўжэй, да магчымасьці таго, што яна можа скончыцца «хутка».
«Ніколі ня хочацца казаць занадта рана аб перамозе. Мы перамаглі. У першую гадзіну ўсё скончылася»
Жаўрукі, гусі, кнігаўкі. Хто з птушак ужо вярнуўся ў Беларусь, а каго чакаць неўзабаве: https://smarturl.click/0Bx7L
«Жаўрукі — адныя зь першых весьнікаў вясны — і курлычуць над нашымі галовамі. Лічыцца, калі жаўрук прыляцеў, гэта ўжо вясна. Была ўжо першая веснавая песьня берасьцянкі»
Марыне Адамовіч уручылі ў Празе прэстыжную ўзнагароду для Міколы Статкевіча
11 сакавіка ў Празе, на адкрыцьці 28-га Міжнароднага фэстывалю дакумэнтальнага кіно «Jeden svět», палітыку Мікалаю Статкевічу ўручылі прэмію Homo Homini за «нязломную мужнасьць і выключны ўклад у дэмакратычны рух у Беларусі».
Узнагароду за Мікалая прымала яго жонка Марына Адамовіч.
Арганізатары фэстывалю адзначаюць: «Мікола Статкевіч прысьвяціў усе свае намаганьні абароне дэмакратыі. Яго мужнасьць асабліва выявілася, калі пасьля вызваленьня ён супраціўляўся спробе прымусовай дэпартацыі і адмовіўся пакідаць краіну».
https://smarturl.click/7vVzX
Асноўнае за 11 сакавіка
• Беларускія ўлады 8 гадоў змагаюцца з крамамі Second-hand. Зараз прыдумалі яшчэ адзін спосаб
• У Беларусі саджаюць за кнігі. Чаму беларускую кнігу абвясьцілі злачыннай?
• Ці можа сын стаць пераемнікам Лукашэнкі? Урок Ірану. Тлумачым з Гурневічам
• Наколькі беларускае грамадзтва няроўнае паводле даходаў? Інфаграфіка
• У ААН прызналі перамяшчэньне ўкраінскіх дзяцей у Расею і Беларусь злачынствам супраць чалавечнасьці
• Міністар адукацыі Беларусі заявіў пра пляны папулярызацыі расейскай мовы
• Air Serbia зноў пачала лётаць праз паветраную прастору Беларусі — упершыню амаль за пяць гадоў →
• Беларус Раман Сьвірыдзенка заваяваў другі мэдаль Паралімпіяды
• Урад Малдовы ўхваліў дэнансацыю пагадненьняў з СНД
• Калі Расея хоча заставацца ў добрых стасунках з ЗША, навошта дапамагаць Ірану атакаваць амэрыканскія войскі?
• Беларуска зацяжарыла ў калёніі пасля спатканьня з мужам — турэмныя лекары казалі ёй, што яна «100% не цяжарная»
• Польшча плянуе пабудаваць дадатковую загароду на мяжы зь Беларусьсю
• Reuters: вярхоўны лідэр Ірану атрымаў раненьні, але працягвае працаваць
• Улады Ірану заявілі пра, што мужчынская зборная краіны ў футболе прапусьціць першынство сьвету ў ЗША
Air Serbia зноў пачала лётаць праз паветраную прастору Беларусі — упершыню амаль за пяць гадоў → https://smarturl.click/ZXd6q
Сэрбская авіякампанія Air Serbia аднавіла выкарыстаньне паветранай прасторы Беларусі на рэйсах паміж Бялградам і Масквой. Пра гэта сьведчаць зьвесткі сэрвісу Flightradar24.
Паводле гэтых зьвестак, зьмена маршруту адбылася 3 сакавіка 2026 году. Да гэтага кампанія кампанія амаль пяць гадоў аблятала беларускую тэрыторыю.