1749
🔘 آشنایی با عرفان و عارفان ▫زیر نظر استاد وحيد واحدجوان @dr_vahedjavan 🔹سخن عرفان در ایتا: https://eitaa.com/sokhanerfan
❇️ اللَّهُمَّ اقْضِ دَيْنَ كُلِّ مَدِينٍ
خدایا، دِین هر بدهکاری را ادا فرما
🔹 بیان ساده
در معنای ابتدایی، دعا درخواست رفع بدهی مالی از بدهکاران است؛ یعنی خداوند اسبابی فراهم کند تا هر انسان گرفتار قرض، از فشار و اضطراب آن رها شود. بدهکاری طولانی در سطح اجتماعی، موجب نگرانی، کاهش کرامت و گاه فروپاشی آرامش زندگی میشود. این فراز، همدلی با گرفتارشدگان اقتصادی و طلب گشایش برای آنان است. همچنین یادآور مسئولیت اخلاقی در ادای حقوق دیگران و اهتمام به وفای عهد است.
🔸 بیان عرفانی
در معنای عمیق و افق عرفانی، «دَین» تنها بدهی مالی نیست؛ انسان در برابر خدا، خلق، و حتی حقیقتِ وجود خویش «مدیون» است. اصل وجود ما عطا و امانت الهی است؛ هر نفس، نعمتی است که ما در برابر آن مسئولیم. بزرگترین دین، دین عبودیت است؛ حقی که ربوبیت الهی بر ما دارد.
سالک وقتی میگوید «اللهم اقض دین کل مدین»، در عمق معنا از خدا میطلبد که خود، توفیق ادای حقوق را عطا کند؛ زیرا بدون مدد او، انسان قادر به ادای هیچ حقی نیست.
در مرتبهای لطیفتر، این دعا طلب رهایی از تعلّقات و وابستگیهایی است که چون قرض بر گردن جان سنگینی میکنند. ادای حقیقی دین آن است که بنده به مقام تسلیم برسد؛ جایی که همه هستی خویش را در برابر حق، اداشده و مستهلَک در اراده او بیابد. اینجاست که انسان از سنگینی بدهکاری وجودی، به سبکباری عبودیت میرسد.
🤍 #سخن_عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🍀 تفهيم در ذکر و عبادت
انسان در زمان عبادت به ویژه در زمان ذکر، بهتر است حالت تفهیم داشته باشد؛ بدین صورت که قلب خود را در ابتدای امر مانند کودکی بداند که زبان باز نکرده و او را میخواهد تعلیم دهد. یعنی معنا و حقیقت هر یک از اذکار، و حقایق و اسرار عبادات را با کمال دقت به قلب خود تعلیم دهد. به بیانی در هر مرتبه ای از کمال و معرفت قرار دارد، آن حقیقتی را که ادراک نموده به قلبش بفهماند.
نتیجه این تفهیم آن است که پس از مدتی مواظبت و مداومت ، زبان قلب باز می شود و قلب انسان ذاکر و متذکر به آن معارف و حقایق می شود.
در واقع در ابتدای امر، قلب، متعلّم بود و زبان معلم و وقتی زبانش ذکر می گفت، قلبش تابع و ذاکر می شد، اما پس از گشوده شدن زبان قلب، ابتدا قلب ذاکر میشود سپس معارف و حقایق از ملکوت قلب به ملک زبان سرایت کرده، زبان و دیگر اعضای بدن نیز تابع قلب شده و ذکر میگویند و الهی کار میکنند.
📘 آشنایی با آداب و اسرار نماز، وحید واحدجوان ،ص ۱۰۶
🤍 #سخن_عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✨ تجلی نامهای دوست در ضیافت الهی ✨
«وَلِله الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا» (سوره اعراف/ آیه 180)
🔹در ماه میهمانی خدا، همراه شوید با سلسله گفتارهای شرح اسماء الهی در کانال «عرفان اسلامی - سخن عرفان»
🎙 با بیان استاد وحید واحدجوان
▫️ هر صوت کوتاه: شرح یک اسم
▫️ هر اسم: پنجرهای به سوی معرفت الله
شماره 1: فواید آشنایی با اسماء الله
شماره 2: معنای اسم و اسماء الله
شماره 3: فرق اسم و صفت (اسماء الله و صفات خداوند)
شماره 4: تعداد اسماء الله
شماره 5: اسم اعظم چیست؟
شماره 6: شرح اسم الله
شماره 7: شرح اسم الرحمن و الرحیم
شماره 8: شرح اسم الاحد
شماره 9: شرح اسم الواحد
شماره 10: شرح اسم الصمد
شماره 11: شرح اسم الحی
شماره 12: شرح اسم العلیم
شماره 13: شرح اسم القدیر
شماره 14: شرح اسم السمیع
شماره 15: شرح اسم البصیر
شماره 16: پاسخ به سوالی درباره اسم اعظم
شماره 17: شرح اسم المرید
شماره 18: شرح اسم العزیز
ادامه دارد ...
با توجه به شرایط اینترنت فعلا صوت ها در ایتا منتشر میشه. در تلاشیم به مرور در تلگرام هم منتشر بشه 👇
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
https://eitaa.com/sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❤️ رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) پاسخ صلوات را میدهند
▫️امیرالمؤمنین علیه السلام: ... لَا يُصَلِّي عَلَيْهِ أَحَدٌ بَعْدَ وَفَاتِهِ إِلَّا وَ هُوَ يَعْلَمُ بِذَلِكَ وَ يَرُدُّ عَلَى الْمُصَلِّي وَ الْمُسَلِّمِ مِثْلَ ذَلِكَ
«هیچکس بعد از وفات رسول خدا ﷺ بر او صلوات نمیفرستد، مگر آنکه ایشان از آن آگاه میشوند و همانند آن، بر درود و سلام فرستنده پاسخ میدهند.»
📗 بحار الانوار، ج 16 ص 343
🔹 پاسخ صلوات
وقتی ما میگوییم: «اللهم صل علی محمد و آل محمد» طبق این روایت، پیامبر هم متقابلاً برای ما صلوات و سلام میفرستند. یعنی یک رابطه دوطرفه شکل میگیرد؛ یک داد و ستد نورانی.
آیا دوست نداری پیامبر اکرم به تو سلام و درود بفرستد؟ پس بر ایشان سلام و درود بفرست
🔹 نگاه عرفانی
در نگاه اهل معنا، صلوات صرفاً ذکر زبانی نیست؛ اتصال به حقیقت محمدیه است. وقتی صلوات میفرستیم، در مدار همان نور قرار میگیریم؛ و پاسخ آن نور، ارتقاء جان است.
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✳️ چرا عبادات را تکرار میکنیم؟
یکی از علتهای تکرار عبادتها و ذکرها این است که قلب ما از آنها اثر بگیرد تا کمکم حقیقت بندگی با جانِ ما یکی شود. اما تا زمانی که قلب انسان به آرامش و وقار نرسد، این ذکرها از حد زبان فراتر نمیروند و به باطن روح نفوذ نمیکنند.
برای مثال، اگر کسی ذکر «لا اله الا الله» را با طمأنینه و حضور قلب بگوید و آن را به دلش آموزش دهد، کمکم قلبش گویا میشود و زبانش از قلب پیروی میکند؛ اما اگر همین ذکر با عجله و حواسپرتی گفته شود، هیچ ریشهای در دل نمیدواند و به کمال قلبی تبدیل نمیشود. نتیجه اینکه در لحظات سخت و لرزاننده، چون این ذکر در عمق جان جای نگرفته است، انسان آن را بهکلی فراموش میکند و از صفحه ذهنش پاک میشود.
📘 اقتباس از آشنایی با آداب و اسرار نماز، وحید واحدجوان ،ص ۱۰۲
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❇️ «روزه»، چرا و چگونه؟
اسلام به پيروان خود فرمان مىدهد تا يك ماه تمام- ماه رمضان- روزه بگيرند.
مسلمانان با روزه گرفتنِ يك ماه، زمينهٔ كاملى براى پديد آمدن حالت تقوا به معناى كامل آن در خويش فراهم میسازند.
زيرا هر گاه انسان از انجام خواستههاى طبيعىِ تن (جسم)، خوددارى كرد، به خوبى مىتواند از پيروى هواى نفس خوددارى به عمل آورد.
البته اسلام براى رسيدن به چنين مرحله كمالى، در عملِ «روزه»، تنها خوددارى از خوردن و آشاميدن را كافى نمىداند، بلكه دستور مىدهد كه روزه دار از هر چه كه موجب آلودگى و ارتكاب گناه است و يا او را به وسوسههاى شيطانى و هوسهاى سركش نفسانى سوق مىدهد، امساك كند.
📗 تعاليم اسلام، علامه طباطبایی، ص ۲۷۳
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❇️ «اللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَى أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ»
خدایا، بر اهل قبرها شادی و سرور وارد کن.
🔹 سرور برزخی؛ تجلی رحمت در نشئه دیگر
«أهل القبور» وارد نشئهای دیگر از حیات و زندگی شدهاند؛ عالمی که حقیقت عقاید، اخلاق و اعمال انسان در آن آشکار میشود. بنابراین «سرور» در این دعا صرفاً شادی عاطفی نیست، بلکه گشایش باطنی و تجلی رحمت الهی در جانهای برزخی است.
وقتی میگوییم: «اللهم أدخل على أهل القبور السرور»، از خدا میخواهیم که قبضها، تاریکیها و آثار سنگین عقاید و اخلاق و اعمال را با نور لطف خود برطرف سازد و آرامش ناشی از قرب و انس با خویش را نصیب آنان گرداند.
🔸 قبر بیرونی و قبر درونی
در لایهای عمیقتر، این فراز آینهای برای خود ماست. در منطق عرفانی، هر دل گرفتار غفلت، قبری برای روح است.
پس این دعا فقط برای گذشتگان نیست؛ تمنای نور و سرور برای هر جان محجوب —از جمله نفس خود ما—است.
سالک با این دعا از تنگنای خودمحوری و غفلت و حجاب بیرون میآید و در مدار رحمت الهی قرار میگیرد. چنین دعایی تربیت دل است؛ دل را وسعت میدهد تا آیینه رحمت شود و به مرتبهای نزدیک گردد که سرور دیگران را از خدا طلب میکند، نه صرفاً آسایش خویش را.
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🔷 نکات اخلاقی و عرفانی _۹۰
استاد محمد مهدی مهندسی
• محبت ارزشش بر میگردد به ارزش محبوب. زشتی و زیبایی محبت و قیمت محبت برمیگردد به زشتی و زیبایی و قیمت محبوب. ما به چی و به کی علاقهمندیم به همان مقدار ارزشمندیم، به همان مقدار میارزیم. اگر به خدا محبت ورزیدیم، اگر به پیامبر و ائمه علیهم السلام محبت ورزیدیم، اگر به انسانیت حقیقی و واقعی محبت ورزیدیم، واقعاً ارزش الهی پیدا میکنیم، ارزش ملکوتی پیدا میکنیم، و اگر خدای ناکرده محبت به اهل شقاوت شد، اهل کفر و جحود و انکار و نفاق و شرک و اخلاق زشت و اعمال زشت شد، این انسان پایان کارش سقوط است و کسی که ساقط شده، گرفتار قهر و عذاب میشود. (ص۲۹۴)
• در پرتو ایمان و عمل صالح، محبوبترین چیز برای انسان ملاقات خدای متعال است. چه لحظهای شیرینتر از لحظه مرگ برای مؤمن، چه چیزی لذتبخشتر از مرگ برای مؤمن، بماند آن کرامتهای پس از مرگش، بماند آن لذتهایی که بعد از مرگ میبرد. همان لحظه مرگ، لحظه ارتحال، چقدر برایش دلنشین است، چقدر برایش زیباست. عاشقی که میخواهد به دیدار معشوقش برود، آن لحظه ملاقات معشوق چقدر برایش لذتبخش است تا چه رسد به پذیراییها و لذاتی که در کنار معشوق میبرد. اما برای انسانی که اهل شقاوت و اهل جحود و انکار و نفاق و شرک و امثال اینگونه مسائل بوده، رفتاری زشت، اعمالی زشت، اخلاقی زشت برای خودش در دنیا اختیار کرده، این قلب شده محل تجلی قهر الهی و بدترین حالت برای این انسان لحظه مرگ است، بماند از عذابهای بعدی! (ص۲۹۵)
📗کتاب حدیث عشق، یادنامه استاد مهندسی (رضوان الله علیه)
#حدیث_عشق
#استاد_مهندسی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❤️ بهترین ماه و بهترین روزها و شبها
در شأن و منزلت ماه مبارک رمضان، همین بس که ختمی مرتبت، حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله و سلم) در آستانهٔ آن، خطبهای غرّا ایراد فرمود:
«ای مردمان! ماه خدا، با برکت و رحمت و آمرزش، به شما روی آورده است؛ ماهی که نزد خداوند، بهترین ماههاست. روزهایش بهترین روزها، شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعات.»
«ماهی که در آن، به ضیافت الهی فراخوانده شدهاید و مورد اکرام و احترام ربّانی قرار گرفتهاید. نفسهایتان در آن، تسبیح است و خوابتان، عبادت. کردارتان مقبول درگاه حق و دعایتان، مستجاب.»
«پس با نیّتهایی صادق و دلهایی پاک، از پروردگار بخواهید که شما را به روزهداری و تلاوت قرآن در این ماه، توفیق دهد. شقی و دور از سعادت، کسی است که در این ماه، از غفران و رحمت الهی محروم گردد...»
پیامبر رحمت (صلی الله علیه و آله) سپس سفارشهایی مؤکد فرمود: صدقه به مسکینان، احترام به بزرگان، محبت به خردسالان، صلهٔ ارحام، حفظ زبان، چشم و گوش از معاصی، نوازش یتیمان و توبه از گناهان. و فرمود که افطار دادن به روزهداران، چه با خرمایی و چه با جرعهای آب، اجری عظیم دارد.
و در پایان فرمود: «ای مردمان! درهای بهشت در این ماه گشوده است، از خداوند بخواهید که آنها را به روی شما نبندد. درهای دوزخ بسته است، از پروردگارتان بخواهید که آنها را به روی شما نگشاید! شیاطین در این ماه در زنجیرند، از خداوند بخواهید که آنها را بر شما مسلط نکند!»
آنگاه، مولای متقیان، امیر مؤمنان علی (علیه السلام) پرسید: «یا رسولالله! برترین اعمال در این ماه چیست؟» فرمود: ««پرهیزکاری و دوری جستن از محرمات الهی عزّوجلّ!»
📗 عیون اخبار الرضا (علیه السلام)»، ج 1 صص ۲۹۵ تا ۲۹۷
#ماه_رمضان #رمضان #خطبه_پیامبر #پیامبر #برکات_ماه_رمضان #روزه #عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💚 مناجات شعبانیه / 13
🔸إِلٰهِى لَمْ أُسَلِّطْ عَلىٰ حُسْنِ ظَنِّى قُنُوطَ الْأَياسِ، وَلَا انْقَطَعَ رَجائِى مِنْ جَمِيلِ كَرَمِكَ . إِلٰهِى إِنْ كانَتِ الْخَطايَا قَدْ أَسْقَطَتْنِى لَدَيْكَ فَاصْفَحْ عَنِّى بِحُسْنِ تَوَكُّلِى عَلَيْكَ . إِلٰهِى إِنْ حَطَّتْنِى الذُّنُوبُ مِنْ مَكارِمِ لُطْفِكَ فَقَدْ نَبَّهَنِى الْيَقِينُ إِلىٰ كَرَمِ عَطْفِكَ . إِلٰهِى إِنْ أَنامَتْنِى الْغَفْلَةُ عَنِ الاسْتِعْدادِ لِلِقائِكَ فَقَدْ نَبَّهَتْنِى الْمَعْرِفَةُ بِكَرَمِ آلائِكَ
🔹ترجمه
معبودم هرگز نومیدیِ یأسآور را بر خوشگمانیام [به تو] چیره نساختم، و هرگز رشته امیدم از زیبایی کَرَمَت گسسته نشد.
معبودم، اگر خطاها مرا از چشم تو انداخته (و نزدت بیآبرو کرده) است، پس به پاس حُسنِ توکّلم بر تو، از من درگذر.
معبودم، اگر گناهان، مرا از جایگاه والای لطف تو فرود آورده است، اما یقینم [به رحمتت] مرا به کَرَم محبت و عطوفتت آگاه ساخته است.
معبودم، اگر غفلت، مرا از آمادگی برای دیدارت به خواب برده است، اما شناخت نعمتهای کریمانهات مرا بیدار کرده است.
🔸شرح کوتاه
در این فراز، بنده میگوید با وجود گناهانش، هرگز امیدش به لطف و کرم خداوند را از دست نداده و اجازه نداده ناامیدی زیاد بر دلش چیره شود. او میپذیرد که خطاها ممکن است جایگاهش را پایین آورده باشد، اما به پشتوانه اعتماد و توکلش به خداوند، طلب بخشش میکند.
سپس بیان میکند که اگر گناهان سبب سقوط شدهاند، در مقابل، یقین به مهربانی خدا او را متوجه و هوشیار ساخته است. و اگر غفلت باعث شده برای دیدار الهی آماده نباشد، شناخت نعمتها و بزرگواریهای خداوند دوباره او را بیدار کرده است. یعنی میان سقوط و بیداری، همیشه رشتهای از امید و آگاهی وجود دارد.
🔹شرح عرفانی
سالک میداند که گناه، انسان را پایین میآورد، اما نومیدی را بزرگترین خطر میبیند؛ زیرا نومیدی بریدن از سرچشمه فیض است. بنابراین خوشگمانی به حق را سرمایه اصلی خود میداند.
در این سیر، گناه عامل سقوط است، اما یقین و معرفت عامل بیداری. یقین، انسان را متوجه مهربانی فراگیر الهی میکند و معرفت، او را از خواب غفلت بیرون میآورد. اینجا تقابل میان «غفلت» و «معرفت» شکل میگیرد؛ غفلت خواب است و معرفت بیداری.
این دعا میآموزد که زیبایی کرم خدا (جميل كرمك) همیشه از زشتی خطای بنده بزرگتر است. در واقع، معرفت به صفات جمالیه حق، چنان نیروی محرکهای ایجاد میکند که سالک را از بستر غفلت برمیخیزاند و از درکات سقوط به ملکوت قرب میرساند.
الهی چون در تو نگرم از جمله تاجدارانم و تاج بر سر و چون در خود نگرم از جملهٔ خاکسارانم و خاک بر سر.
#مناجات_شعبانیه #دعا #غفلت #ناامیدی #امید #اخلاق #عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
تکیه بر تقوی و دانش در طریقت کافریست
راهرو گر صد هنر دارد توکل بایدش
#حافظ
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
#سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
💚 مناجات شعبانیه / 12
🔸إِلٰهِى أَنَا عَبْدُكَ الضَّعِيفُ الْمُذْنِبُ، وَمَمْلُوكُكَ الْمُنِيبُ فَلاٰ تَجْعَلْنِى مِمَّنْ صَرَفْتَ عَنْهُ وَجْهَكَ، وَحَجَبَهُ سَهْوُهُ عَنْ عَفْوِكَ . إِلٰهِى هَبْ لى كَمالَ الانْقِطاعِ إِلَيْكَ، وَأَنِرْ أَبْصارَ قُلُوبِنا بِضِياءِ نَظَرِها إِلَيْكَ، حَتَّىٰ تَخْرِقَ أَبْصارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ إِلىٰ مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ، وَتَصِيرَ أَرْواحُنا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِكَ. إِلٰهِى وَاجْعَلْنِى مِمَّنْ نادَيْتَهُ فَأَجابَكَ، وَلاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلالِكَ، فَناجَيْتَهُ سِرّاً وَعَمِلَ لَكَ جَهْراً
🔹ترجمه
معبودم، من بنده ضعیف و گنهکار توام، و مملوکِ بازگشته به سوی تو؛ پس مرا از کسانی قرار مده که رویت را از آنان برگرداندهای و غفلتشان میان آنان و عفو تو پرده انداخته است.
معبودم، کمالِ بریدن از غیر و پیوستنِ یکسره به خودت را به من ببخش، و دیدگانِ دلهای ما را با نورِ نگاه به سوی خودت روشن ساز؛ تا آنگاه که چشمانِ دل، پردههای نورانی را بشکافد و به سرچشمه عظمت برسد، و ارواح ما تماماً آویخته و وابسته به عزّت قدس تو گردد.
معبودم، مرا از کسانی قرار ده که چون آنان را خواندی پاسخت دادند، و چون بر آنان نظر افکندی، از هیبتِ جلال تو مدهوش شدند؛ پس در نهان با آنان راز گفتی و آنان آشکارا برای تو عمل کردند.
🔸شرح کوتاه
در این بخش دعا که از مهمترین فرازهای مناجات است، بنده ابتدا با اعتراف به ضعف و گناه خود، بر بندگی و بازگشتش به سوی خداوند تأکید میکند و میخواهد که او را از کسانی قرار ندهد که به سبب غفلت، از رحمت و بخشش محروم شدهاند. سپس درخواست میکند که خداوند دلش را کاملاً متوجه خود سازد و نور معرفت را در قلبش بتاباند؛ نوری که باعث میشود انسان از ظواهر عبور کند و به حقیقت عظمت الهی نزدیک شود. در پایان، دعا میکند که در شمار بندگان خاصی باشد که دعوت الهی را لبیک گفتهاند، در برابر جلال او فروتن و بیخود شدهاند، در باطن با خدا راز دارند و در ظاهر زندگیشان را در مسیر اطاعت او سامان دادهاند.
کوتاه اینکه: آغاز با ضعف بنده، اوج گرفتن با کمال انقطاع، و فرود آمدن با انجام وظیفه (عمل لک جهراً). این یعنی عرفان فقط گوشهنشینی نیست، بلکه به عمل ختم میشود.
🔹شرح عرفانی
سالک خود را ضعیف و خطاکار میبیند، اما در عین حال بازگشته و رو به خدا دارد. خطر اصلی، نه صرف گناه، بلکه غفلت است؛ زیرا غفلت دل را از جریان عفو جدا میکند.
فراز «إِلٰهِى هَبْ لى كَمالَ الانْقِطاعِ إِلَيْكَ...» بسیار مهم و مشهور است. فشردهترین دستورالعملِ سیر و سلوک عرفانی برای رسیدن به مقام «فناء فی الله» است که در آن سالک با کمال انقطاع، تمام پیوندهای قلبی خود را از ماسویالله (حتی خویشتنِ خویش) میبرد تا با کنار رفتن حجابهای ظلمانی، نور بصیرت بر دلش بتابد؛ اما اوج عرفان در اینجاست که او طلب میکند حتی از حجابهای نورانی نیز عبور کرده و آنها را پاره کند تا بیواسطه به معدن عظمت یا همان ذات اقدس الهی واصل شود، حالتی که در آن روح تمام استقلال و مَنیّت خود را از دست داده و صرفاً آویخته و فانی در عزت و قدس خداست، بهگونهای که دیگر جز او چیزی نمیبیند.
انسانی که دعوت را میشنود و پاسخ میدهد، در برابر تجلی جلال الهی از خود تهی میشود، در باطن اهل مناجات و در ظاهر اهل عمل است. «ناجَيْتَهُ سِرّاً وَعَمِلَ لَكَ جَهْراً» همان مقام «بقاء بعد از فناء» است. سالک پس از آنکه در برابر خدا، بیخود و فانی شد، دوباره به هوش میآید اما این بار با وجودی الهی و ربانی.
#مناجات_شعبانیه #دعا #فنا #بقا #قرب #فقر #کمال_انقطاع #اخلاق #عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
همو نغمه، همو نائی، همو نی
همو ساقی، همو ساغر، همو می
هو الاول هو الآخر هو الحق
هو الظاهر هو الباطن هو الحی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
🔷 نکات اخلاقی و عرفانی _۸۹
🔸رابطه و نسبت تبعیت و توجه به انسان کامل و توجه کامل به خداوند
استاد محمد مهدی مهندسی
• صراط مستقیم، امیرالمؤمنین سلاماللهعلیه است. راه انسانیت راه تبعیت از انسان کامل است.(ص۲۸۸)
• اگر گفته میشود که ما باید تبعیت از انسان کامل کنیم از طرفی هم بگوییم باید صرفاً توجه ما به خدای متعال باشد این دو مسئله باهم تنافی ندارد؛ چون انسان کامل، فانی فی الله است. چون انسان کامل، جامع جمیع اسماء و صفات الهی است و مظهریت کامل دارد. بنابراین الگو قرار دادن انسان کامل در واقع توجه به الله است، چون انسان کامل چیزی جز توجه به الله نیست، شخصیت انسان کامل انقطاع الی الله است و اگر کسی شخصیتی را که منقطع الی الله است الگو قرار داد و دنبال او حرکت کرد این در واقع در مسیر انقطاع الی الله حرکت میکند.
نظر استقلالی به انسان کامل نیست، بلکه بهعنوان مرآت جامع، بهعنوان مرآت اتم، بهعنوان اسم اعظم، بهعنوان حقیقتی که بر صراط مستقیم است، بهعنوان اماره و نشانه هدایت ما آنها را دنبال میکنیم در نتیجه به آنجایی خواهیم رسید که باید برسیم، و آن توجه به فناء در ذات اقدس الهی است.
اما اگر کسی غیر از انسانهای کامل را دنبال بکند، بهلحاظ اینکه از کمال کامل و از استقامت کامل برخوردار نیستند، انسان را به اعوجاج میکشانند.(ص۲۸۸)
📗کتاب حدیث عشق، یادنامه استاد مهندسی (رضوان الله علیه)
#حدیث_عشق #انسان_کامل #فنا #توحید
#استاد_مهندسی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❇️ رابطه اخلاص و توجه به برکات و اسرار عبادت
🔹برای عبادات، بهویژه نماز، در متون دینی برکات دنیوی و اخروی و نیز اسرار و حقایق باطنی فراوانی بیان شده است. پرسش اصلی آن است که آیا انجام عبادت با توجه به این آثار، برکات و اسرار، با اخلاص و تعبد محض سازگار است یا نه؟
پاسخ آن است که توجه (غیر استقلالی) به آثار، برکات و اسرار عبادت، نهتنها با اخلاص منافات ندارد، بلکه در بسیاری از موارد میتواند زمینهساز تعمیق اخلاص و تقویت حضور قلب نیز باشد؛ زیرا:
اولاً برای عموم مؤمنان، التفات به اسرار و باطن عبادت یکی از مهمترین راههای عبور از عبادت صوری و دستیابی به عبادت حضوری و خالصانه است. انسان در آغاز تهذیب و سلوک، غالباً از طریق توجه به آثار معنوی عبادت، انگیزه بیشتری برای مراقبت قلبی و التزام عملی پیدا میکند.
ثانیاً مهمترین سرّ و حقیقت باطنی عبادت، توجه تام و کامل به معبود و حرکت به سوی فنا فی الله است؛ و چنین توجهی عین اخلاص است، نه در تعارض با آن. در واقع، غایت نهایی عبادت، نه خودِ آثار، بلکه وصول به مقام حضور، قرب و انس حقیقی با حق تعالی است.
ثالثاً بیان اسرار، آثار و برکات دنیوی و اخروی عبادت، لزوماً به معنای انجام عبادت به قصد این آثار نیست، بلکه تبیین نتایج و کارکردهای عبادت خالصانه است.
به بیان دیگر، درست است که سالک در مقام فنا به مرحلهای میرسد که هیچ خواسته نفسانی برای خود باقی نمیبیند و همه تعینات او در حق مستهلک میشود؛ اما پیش از وصول به این مقام، اگر انسان از عبادت هدفی طلب میکند، آن هدف باید معراج روح، قرب الهی و لقاءالله باشد. در این مرتبه، سالک خداوند را برای رسیدن به کمال وجودی و تحقق عبودیت حقیقی عبادت میکند، و چنین عبادتی دارای آثار، اسرار و برکات گوناگون خواهد بود که در متون دینی بدانها اشاره شده است.
البته ممکن است انسان به مرتبهای از فنا و کمال برسد که نه خود را ببیند و نه خواستهای برای خویش احساس کند، و عبادت را صرفاً از آن جهت انجام دهد که حق، اهل عبادت است. چنانکه امیرالمؤمنین علی علیهالسلام بیان میدارد:
مَا عَبَدْتُكَ خَوْفاً مِنْ نَارِكَ وَلَا طَمَعاً فِي جَنَّتِكَ، وَلَكِنْ وَجَدْتُكَ أَهْلًا لِلْعِبَادَةِ فَعَبَدْتُكَ.
تو را از ترس آتشت و به طمع بهشتت عبادت نکردم، بلکه تو را شایسته عبادت یافتم و عبادتت کردم.
با این حال، حتی در این مرتبه عالی نیز اسرار و آثار وجودی و باطنی بر عبادت مترتب است؛ با این تفاوت که این آثار دیگر مطلوب و مقصود سالک عارف و ولیّ کامل نیست، بلکه صرفاً نتایج قهری و تجلیات تبعی عبودیت محضاند، نه انگیزه و غایت آن.
📘 اقتباس از کتاب آشنایی با آداب و اسرار نماز، وحید واحدجوان، ص۸۰
#نماز #اسرار_عبادت #اسرار_نماز #اخلاص #آداب_نماز #وحید_واحدجوان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🔷 نکات اخلاقی و عرفانی _۹۱
استاد محمد مهدی مهندسی
عارف بالله به کسی میگویند که حق را به مشاهدۀ حضوری بشناسد اما عالم بالله کسی است که به براهین عقلی و فلسفی، علم به حق متعال پیدا میکند. (ص۲۹۵)
📗کتاب حدیث عشق، یادنامه استاد مهندسی (رضوان الله علیه)
#حدیث_عشق #استاد_مهندسی
🤍 #سخن_عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✳️ اللَّهُمَّ اكْسُ كُلَّ عُرْيَانٍ
خدایا، هر برهنهای را لباس بپوشان.
🔹بیان ساده
در معنای روشن و اجتماعی، این دعا درخواست تأمین پوشاک برای نیازمندان است؛ یعنی هیچ انسانی از ابتداییترین کرامت انسانی، یعنی پوشش، محروم نماند. لباس در این سطح، نماد حفظ آبرو، امنیت و شأن انسانی است. این فراز، انسان را متوجه مسئولیت اجتماعی خود میکند. جامعهای که در آن عریانی ناشی از فقر وجود دارد، از عدالت فاصله گرفته است. پس این دعا، هم طلب رحمت الهی است و هم بیدارکننده وجدان انسانی.
🔸بیان عرفانی
در ساحت باطن، عریان بودن تنها برهنگی جسم نیست؛ عریانی حقیقی، بیپناهی روح در برابر انکشاف حقیقت است. انسان در ذات خود، موجودی نیازمند ستر و پوشش است.
از منظر عرفان، لباس حقیقی همان لباس تقوا و ستر الهی است؛ پوششی از نور که عیوب، ضعفها و فقرهای وجودی انسان را در سایه رحمت حق میپوشاند. وقتی سالک میگوید «اللهم اکس کل عریان»، در باطن میطلبد که خداوند پردهپوشی کند، آبرو بخشد، و با تجلی اسم «الستّار»، جانهای بیپناه را در پوشش لطف خود قرار دهد.
این دعا در مرتبه عالی، طلب جامه کرامت و نورانیت است؛ جامهای که انسان را از عریانی نفس و رسوایی خودبینی نجات میدهد و او را در حریم امن الهی جای میدهد.
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🤍 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✳️ اللَّهُمَّ أَشْبِعْ كُلَّ جَائِعٍ
خدایا، هر گرسنهای را سیر گردان.
🔹 بیان ساده
در معنای مستقیم و اجتماعی، این دعا طلب رفع گرسنگی جسمانی است؛ یعنی خداوند رزق مادی را به گونهای برساند که هیچ انسانی با شکم گرسنه شب را به صبح یا صبح را به شب نرساند. این فراز، روح همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی را در انسان مومن زنده میکند. کسی که این دعا را میخواند، نمیتواند نسبت به فقر غذایی و رنج معیشتی بیتفاوت بماند. او دعا میکند و سپس در مقام عمل تلاش میکند تا آن دعا را در حد خود اجرایی کند. در شریعت، این دعا همسو با انفاق، اطعام و عدالت اقتصادی است.
🔹 بیان عرفانی
در ساحت باطن، «جوع» فقط گرسنگی نان نیست؛ انسان در عمق وجود، گرسنه معنا، دانایی، محبت، امنیت، حقیقت و در نهایت گرسنه خداست. جان آدمی با هیچ امر محدود سیر نمیشود، زیرا ظرف وجود او نامحدودطلب است. از منظر عرفان، اشباع حقیقی آن است که خداوند با تجلی حضور خویش، خلأ وجودی انسان را پر کند.
سالک وقتی میگوید «اللهم أشبع کل جائع»، از خداوند میخواهد که عطش بیپایان نفوس را با نور خود آرام سازد؛ زیرا هر سیری غیرالهی، موقتی و بازگشتپذیر است. تنها «ذکر» و «قرب» است که گرسنگی روح را فرو مینشاند. در این افق، دعا طلب اشباع وجودی است؛ سیر شدن از سرچشمهای که هرگز پایان نمییابد.
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✨ «رساله الولایة» شاهکار بینظیر علامه طباطبایی (قدس سره)
🔹این کتاب، نقشه راه عرفان عملی و سیر و سلوک است.
🔹به تعبیر علامه حسنزاده آملی:
این رساله مأدبهای آسمانی است برای جانهای آماده نور ولایت.
🔸به گفته علامه جوادی آملی:
یکی از بهترین میراثهای علامه طباطبایی همین کتاب مبارک و ارزشمند است.
🔹گفته اند این رساله یا شرحی است بر نکات عمیق و لطیف عارف بزرگ، علامه سیدعلی آقا قاضی، یا ثمره مکاشفات ناب خود علامه، و شاید تلفیقی از هر دو.
📖 شرح روان این رساله ناب، با نام رساله سیر و سلوک علامه طباطبایی به قلم وحید واحدجوان
📦 مرکز سفارش و خرید و ارسال:
قم ، پاساژ قدس ، انتشارات قائم آل علی (علیه السلام) مرکز چاپ و نشر آثار عرفانی
۰۲۵۳۷۷۳۹۵۲۵
۰۹۱۲۷۴۷۸۶۷۹
#عرفان_عملی
#معرفت_نفس
#خودشناسی_عرفانی
#علامه_طباطبایی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
❇️ اللَّهُمَّ أَغْنِ كُلَّ فَقِيرٍ
خدایا، هر فقیری را بینیاز گردان.
🔸 بیان ساده
در معنای ابتدایی، دعا درخواست رفع فقر مادی و اقتصادی از نیازمندان است؛ یعنی خداوند اسباب رزق، کار، رفاه و کفایت زندگی را برای هر نیازمند فراهم سازد و او را از احتیاج به دیگران برهاند.
🔹 بیان عرفانی
غنا در این فراز صرفاً به معنای توانگری مالی و ظاهری نیست. هم این است و هم فراتر.
باید توجه کنیم: چه بسیار ثروتمندان ظاهری که در عمق جان، مضطرباند، و چه بسیار تهیدستان ظاهری که در مقام توکل و رضا، آراماند.
این دعا طلب استغنای توحیدی است: آنکه دل، جز به خدا محتاج نماند و از وابستگیهای کاذب رها شود. چنین غنایی، آزادی درون و آرامش عمیق میآورد؛ زیرا فقیر حقیقی کسی است که از حق تعالی غافل است، و غنی حقیقی کسی است که به او متصل است.
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
با اذن ولیعصر خود روزه بگیر
با یاد حُسین لب به افطار بزن
صلی الله علیک یا ابا عبدالله الحسین
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
❇️ توسل به انسان کامل قبل از عبادت
یکی از آداب مهم در همه احوال و در ابتدای عبادت به ویژه نماز و روزه این است که انسان با توسل به انسان کامل عصر، که در زمان ما حضرت مهدی موعود (عجل الله تعالی فرجه الشریف) میباشد، از او درخواست کمک و یاری نماید تا بتواند عبادت خود را با کیفیت بهتر انجام دهد.
📘 آشنایی با آداب و اسرار نماز، وحید واحدجوان ،ص۸۵
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
✳️ برگزیدن روزه از میان عبادات
و أمّا اختياره الصوم فإن النبي ﷺ قال لشخصٍ سأله: «عليك بالصوم فإنه لا مثل له» فنفى المثلية عن الصوم، فأشبه «ليس كمثله شيء». و قال (تعالى): «الصوم لي» و جعل جميع العبادات كلها للإنسان. إذ كان الصوم صفة تنزيه، و لا ينبغي التنزيه إلا له تعالى.
📗الفتوحات المكية، ج13، ص: 531
🔹ترجمه
و اما در بیان برگزیدن روزه: همانا پیامبر اکرم ﷺ به شخصی که از ایشان پرسش کرده بود، فرمود: «بر تو باد روزه، که هیچ همانندی برای آن نیست.»
پس آن حضرت، همانند داشتن را از روزه نفی کرد؛ و بدینسان، (روزه از جهت نفیِ مِثل) شبیه این سخن الهی شد که: «هیچ چیزی همانند او نیست».
و خداوند تعالی فرمود: «روزه برای من است»؛ در حالی که همه عبادات را برای انسان قرار داد. زیرا روزه صفتی از سنخ تنزیه است، و تنزیه جز برای او تعالی سزاوار نیست.
🔸شرح کوتاه
محییالدین ابنعربی در این فراز، جایگاه ویژه روزه را از منظر توحیدی تبیین میکند:
▫️ ۱. شباهت در ساختار نفی (نفی مِثلیّت)
در قرآن درباره حق تعالی آمده است: «ليس كمثله شيء». پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز درباره روزه فرمود: «لا مثل له»؛ یعنی برای آن همانندی نیست.
ابنعربی از این تقارن زبانی بهره میگیرد تا نشان دهد که روزه، از جهت نفی مثل، صورتی سلبی و تنزیهی دارد. این شباهت، در نحوه بیان نفی است، نه در حقیقت وجودی.
▫️ ۲. روزه به عنوان صفت تنزیه
حقیقت روزه در «کفّ نفس» و امساک اختیاری است؛ یعنی خودداری آگاهانه از خوردن، آشامیدن و سایر لذتهای مادی. این امساک، فعلی سلبی است که جنبه تنزیهی دارد؛ زیرا نوعی فاصله گرفتن از تعلّقات و نیازهای مادی را میرساند.
از آنجا که تنزیه بالذات و به نحو مطلق، مخصوص ذات الهی است، روزه که صبغهای تنزیهی دارد، به او نسبت داده شده است.
▫️ ۳. اختصاص «الصوم لي»
در حدیث قدسی آمده است: «الصوم لي و أنا أجزي به»؛ سایر عبادات ظهور و نمود بیرونی دارند، اما حقیقت روزه امری درونی و قائم به نیت است. از این رو، ظهور خارجی آن کمتر است و نسبت به آفات ظاهری همچون ریا، مصونتر است. به همین جهت، خداوند آن را به خود اختصاص داده و فرموده است: «روزه برای من است و من خود (ذات حق)، پاداش آن هستم»
#روزه #ماه_رمضان #فتوحات_مکیه #ابن_عربی #اسرار_روزه
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💚 مناجات شعبانیه / 14
🔸إِلٰهِى إِنْ دَعانِى إِلَى النَّارِ عَظِيمُ عِقابِكَ فَقَدْ دَعانِى إِلَى الْجَنَّةِ جَزِيلُ ثَوابِكَ . إِلٰهِى فَلَكَ أَسْأَلُ وَ إِلَيْكَ أَبْتَهِلُ وَأَرْغَبُ، وَأَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تَجْعَلَنِى مِمَّنْ يُدِيمُ ذِكْرَكَ، وَلَا يَنْقُضُ عَهْدَكَ، وَلَا يَغْفُلُ عَنْ شُكْرِكَ، وَلَا يَسْتَخِفُّ بِأَمْرِكَ .
إِلٰهِى وَأَلْحِقْنِى بِنُورِ عِزِّكَ الْأَبْهَجِ فَأَكُونَ لَكَ عارِفاً، وَعَنْ سِواكَ مُنْحَرِفاً، وَمِنْكَ خائِفاً مُراقِباً، يَا ذَا الْجَلالِ وَالْإِكْرامِ، وَصَلَّى اللّٰهُ عَلىٰ مُحَمَّدٍ رَسُولِهِ وَآلِهِ الطَّاهِرِينَ وَسَلَّمَ تَسْلِيماً كَثِيراً.
🔹ترجمه
معبودم، اگر بزرگی کیفر تو مرا به سوی آتش میخواند، فراوانی پاداش تو نیز مرا به سوی بهشت دعوت میکند.
معبودم، تنها از تو درخواست میکنم، و به پیشگاهت زاری میکنم و به سوی تو رغبت دارم؛ و از تو میخواهم که بر محمد و خاندان محمد درود فرستی، و مرا از کسانی قرار دهی که پیوسته تو را یاد میکنند، پیمانت را نمیشکنند، از سپاست غافل نمیشوند و فرمانت را سبک نمیشمارند.
معبودم، مرا به نور پرشکوه و وجدآور عزّتت ملحق ساز، تا تو را بشناسم و از هر چه جز توست روی بگردانم، و در برابر تو بیمناک و همواره مراقب باشم، ای صاحب بزرگی و بزرگواری. و درود و سلام فراوان خدا بر محمد، فرستادهاش، و خاندان پاک او باد.
🔸شرح کوتاه
در این فراز، بنده در توازن میان «بیم» و «امید» گام برمیدارد؛ اگر عدالت و کیفر الهی هشداردهنده است، فضل و رحمت او نیز شوقآفرین است. این تعادل، روح را از رکود و ناامیدی رها میکند.
سپس سالک از خدا چهار رکن بندگی را میطلبد: ذکر مدام، وفای به عهد، شکر پیوسته و سبک نشمردن فرمان حق.
در پایان، تمنای پیوستن به «نور عزت» مطرح میشود؛ نوری که ثمرهاش معرفت شهودی، گسستن از تعلقات غیرخدا و زندگی در حالت مراقبت و مسئولیتپذیری دائمی است.
🔹شرح عرفانی
سالک میان هیبت جلال و جاذبه جمال حرکت میکند؛ نه خود را ایمن میبیند و نه مأیوس میشود. این بیداری، مقدمه خروج از غفلت است.
درخواست «ذکر مداوم»، طلب حضور قلب است. مشکل انسان «فراموشی» است؛ یاد مستمر، حجابها را میدرد و به عمل، استقامت میبخشد. وفای به پیمان و شکر، نشانه بلوغ اراده در برابر نعمت و تکلیف است.
«الحاق به نور عزت»، طلب نوعی بینش درونی و فایق آمدن بر ذلت وابستگیهاست. «عزت» نفوذناپذیری است؛ یعنی بنده چنان غرق در عظمت حق شود که غیر خدا در او راه نیابد. نتیجه این نور، «انحراف از ماسوی الله» (رویگردانی از کثرت) و رسیدن به وحدت است.
خوف و مراقبت در پایان دعا، نشانه کمال معرفت است. سالک هرچه خدا را بیشتر میشناسد، نسبت به ساحت قدس او حساستر و در مراقبت از حریم بندگی کوشاتر میشود.
الهی! اگر «یا الله» گفتنهای ما در میان واژهها چنین شیرین و دلنشین است، تماشای حقیقت تو در آینه جان چه لذتی دارد!
الهی! ما را از مجاز به حقیقت برسان.
💚 پایان مناجات شعبانیه 💚
#مناجات_شعبانیه #دعا
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
ما عاشقان مستیم، سر را ز پا ندانیم
این نکتهها بگیرید، بر مردمان هشیار
در راه عشق اگر سر، بر جای پا نهادیم
بر ما مگیر نکته، ما را ز دست مگذار
در فال ما نیاید جز عاشقی و مستی
در کار ما بهائی کرد استخاره صد بار
#شیخ_بهائی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
#سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
❤️ عرفان در مناجات شعبانیه
سراسر مناجات شعبانیه، عرفان ناب است. تنها به عنوان نمونه در فرازی مشهور آمده:
🔹 إلهى هَبْ لى کَمالَ الْانْقِطاعِ إلَیْکَ (معبودم! به من ببخش کمالِ گسستن به سوی تو را)
یعنی معبودم! کمال و نهایت بریدن از غیر و گسستن از مخلوقات را برای پیوستن کامل به خودت، به من عطا فرما.
🔸این فراز، بسیار عمیق و دقیق است. کمال انقطاع به سوی خداوند یعنی انسان از هرگونه وابستگی، تعلّق و تکیهگاه مستقل رها شود و فقط به خداوند که اصل و حقیقت هستی است وابسته و متصل گردد؛ نه اینکه چیزی نداشته باشد، بلکه هیچ چیز را مستقل و فی نفسه نبیند.
🔸 دقیقتر آن است که کمال انقطاع، به معنای وصول به مراتب فنای فعلی، سپس فنای وصفی و در نهایت فنای ذاتی است.
توضیح آنکه: سالک و عارف، پس از مجاهدتها و ریاضتها و به برکت عنایت الهی، به مرحلهای از قرب میرسد که به آن فنای فعلی میگویند. در این مرتبه، ابتدا به نحو عین و سپس حقالیقینی فقط فعل خداوند را میبیند و همه افعال، حتی فعل خودش را، فعلالله مییابد؛ نه به این معنا که خدا را فاعل بعید و مخلوقات را فاعل قریب بداند، بلکه در نفس موطن وقوع فعل، آن را در عین انتساب ظاهری به مخلوق، در حقیقت فعل خدا میبیند:
«فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لکِنَّ الله قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ الله رَمی».
در این مرحله، خداوند با تجلی فعلی بر عارف ظهور میکند و سالک به توحید فعلی دست مییابد.
🔸مرتبه بالاتر، فنای وصفی است. در اینجا عارف همه اوصاف کمالی را به نحو عین سپس حقالیقینی اوصاف خداوند متعال میبیند. جمال، علم، قدرت، حیات و کمال را دیگر مستقل در موجودات نمیبیند، بلکه آنها را صرفاً مظاهر صفات الهی مییابد. در این مرتبه، خداوند با تجلی صفاتی ظهور میکند و سالک به توحید صفاتی میرسد:
«فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمین».
🔸 مرتبه نهایی، فنای ذاتی است؛ جایی که عارف به وحدت شخصی وجود حقیقی میرسد و همه وجود را، به نحو حقالیقینی، فانی در وجود حق تعالی میبیند. این بالاترین مرتبه فناست؛ مرتبهای که به محو کثرات و ظهور وحدت شخصی وجود میانجامد:
«یا هو، یا من لا هو إلا هو».
از این مقام به توحید ذاتی تعبیر میشود.
🔹 رسیدن به این مراتب، در اصل وهبی است نه کسبی؛ عطیه است نه محصول محاسبه. البته روشن است که اگر همت و صدق و مجاهدت و اخلاص ببینند، عنایت میکنند:
الهی! جان به لب رسید تا جام به لب رسید…
از همینرو سالک، با آنکه تلاش میکند و ریاضت میکشد و باید هم چنین بکند، اما بهخوبی میداند که بدون لطف و عنایت خداوند، هیچ راهی ندارد؛ پس دست طلب بلند میکند و میگوید:
«إلهى هَبْ لى کَمالَ الْانْقِطاعِ إلَیْکَ».
الهی! ما همه بیچارهایم و تنها تو چارهای؛
ما همه هیچکارهایم و تنها تو کارهای.
✍ وحید واحدجوان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
#سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
❤️ بهترین ماه خدا،
بهترین روزهای خدا،
بهترین شبهای خدا،
بهترین ساعات خدا،
در آستانه رسیدن است؛
زمانی برگزیده از میان همه زمانها،
و فرصتی ناب از جانب رحمت بیپایان الهی.
ماهى که برای مؤمنان سرشار از برکت است؛
ماهی که نفس کشیدن در آن ذکر است،
حتی خواب، عبادت است،
و سکوت، آغشته به معنا.
چه رسد به بیداری حقیقی و روزه و نماز،
و چه رسد به تهذیب جان،
اصلاح دل،
و بازسازی مسیر زندگی.
خدایا!
ما را پیش از آنکه ماه رمضان برسد،
به استقبال ماه رمضان برسان؛
دلهایمان را آماده کن،
نیتهایمان را خالص کن،
و جانهایمان را شایسته میهمانی خودت قرار بده.
#ماه_رمضان #رمضان #روزه #عرفان #عرفان_اسلامی
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
#سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
ندیم و مطرب و ساقی، همه اوست
خیالِ آب و گل در رَه، بهانه
#حافظ
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄
💚 مناجات شعبانیه / 11
🔹إِلٰهِى إِنَّ مَنِ انْتَهَجَ بِكَ لَمُسْتَنِيرٌ، وَ إِنَّ مَنِ اعْتَصَمَ بِكَ لَمُسْتَجِيرٌ، وَقَدْ لُذْتُ بِكَ يَا إِلٰهِى فَلا تُخَيِّبْ ظَنِّى مِنْ رَحْمَتِكَ، وَلَا تَحْجُبْنِى عَنْ رَأْفَتِكَ . إِلٰهِى أَقِمْنِى فِى أَهْلِ وِلايَتِكَ مُقامَ مَنْ رَجَا الزِّيادَةَ مِنْ مَحَبَّتِكَ . إِلٰهِى وَأَلْهِمْنِى وَلَهاً بِذِكْرِكَ إِلىٰ ذِكْرِكَ، وَهِمَّتِى فِى رَوْحِ نَجاحِ أَسْمائِكَ وَمَحَلِّ قُدْسِكَ . إِلٰهِى بِكَ عَلَيْكَ إِلّا أَلْحَقْتَنِى بِمَحَلِّ أَهْلِ طاعَتِكَ، وَالْمَثْوَى الصَّالِحِ مِنْ مَرْضاتِكَ، فَإِنِّى لَاأَقْدِرُ لِنَفْسِى دَفْعاً، وَلا أَمْلِكُ لَها نَفْعاً
🔸ترجمه
معبودم، هر کس با تو راه را برگزیند، بیتردید راهش روشن است؛ و هر که به تو چنگ زند و پناه آورد، در پناه توست. من نیز به تو پناه آوردهام؛ پس گمان نیکم را به رحمتت ناامید مکن و میان من و رأفتت حجابی میفکن.
معبودم، مرا در میان اهل ولایتت جای ده؛ در جایگاه آنان که امیدِ افزونیِ محبت تو را دارند.
معبودم، شیفتگیِ پیوسته به یادت را به من الهام کن و همّت مرا در نسیمِ جانبخشِ کامیابیِ نامهایت و در حریم قدست قرار ده.
معبودم، بهحق خودت بر خودت، مرا به جایگاه اهل طاعتت و به منزلگاه شایستهای از خشنودیات برسان؛ چرا که من نه توان دفع زیانی از خود دارم و نه مالک رساندن سودی به خویشم.
🔹شرح کوتاه
در این قسمت دعا، بنده ابتدا یک اصل را بیان میکند: هر کس خدا را راه و تکیهگاه خود قرار دهد، از تاریکی نجات مییابد و در امنیت قرار میگیرد. سپس میگوید من هم چنین کردهام؛ پس مرا ناامید مکن و از مهربانیات دورم مساز.
سپس درخواست بالاتری مطرح میکند و میخواهد در جمع دوستان و نزدیکان الهی قرار گیرد؛ کسانی که محبت خدا در دلشان رو به افزایش است. سپس از خداوند میخواهد دلش پیوسته مشتاق یاد او باشد و هدف زندگیاش رسیدن به رضایت الهی گردد.
در پایان اعتراف میکند که انسان به تنهایی نه میتواند زیانی را از خود دور کند و نه سودی را برای خود تضمین نماید؛ پس همه چیز وابسته به لطف و اراده الهی است.
🔸شرح عرفانی
این فراز، حرکت از «هدایت» به «ولایت» و از «پناه» به «قرب» را ترسیم میکند. ابتدا سالک روشنایی راه را در نسبت با حق میبیند؛ یعنی نورانیت نه از خودش، بلکه از اتصال او به مبدأ نور است. سپس مرحله بالاتری را طلب میکند: قرار گرفتن در جرگه اولیای الهی؛ جایی که رابطه، از صرف نجات یافتن به محبت و رشد در محبت تبدیل میشود. درخواست الهامِ شیفتگی به ذکر، نشاندهنده طلب «ذکر وجودی» است؛ ذکری که از زبان فراتر میرود و به حالت دائمی دل بدل میشود. همّتِ مستقر در ساحت قدس نیز اشاره به جهتگیری کامل اراده انسان به سوی حقیقت متعالی دارد. در نهایت، اعتراف به ناتوانی مطلق نفس، نفی هرگونه استقلال وجودی است؛ سالک میفهمد که سود و زیان، طاعت و قرب، همگی در مدار فیض الهی تحقق مییابد و او جز فقر محض چیزی در اختیار ندارد.
#مناجات_شعبانیه #دعا #هدایت #ولایت #قرب #محبت #عشق #فقر #اخلاق #عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💚 مناجات شعبانیه / 10
🔸 إِلٰهِى انْظُرْ إِلَىَّ نَظَرَ مَنْ نادَيْتَهُ فَأَجابَكَ، وَاسْتَعْمَلْتَهُ بِمَعُونَتِكَ فَأَطاعَكَ، يَا قَرِيباً لَايَبْعُدُ عَنِ الْمُغْتَرِّ بِهِ، وَيا جَواداً لَايَبْخَلُ عَمَّنْ رَجا ثَوابَهُ . إِلٰهِى هَبْ لِى قَلْباً يُدْنِيهِ مِنْكَ شَوْقُهُ، وَ لِساناً يُرْفَعُ إِلَيْكَ صِدْقُهُ، وَنَظَراً يُقَرِّبُهُ مِنْكَ حَقُّهُ . إِلٰهِى إِنَّ مَنْ تَعَرَّفَ بِكَ غَيْرُ مَجْهُولٍ، وَمَنْ لاذَبِكَ غَيْرُ مَخْذُولٍ، وَمَنْ أَقْبَلْتَ عَلَيْهِ غَيْرُ مَمْلُوكٍ [مَمْلُولٍ]؛
🔹ترجمه
معبودم! به من بنگر، آنگونه که به بندهای نگریستی که او را خواندی و او پاسخت داد، و به یاری خویش به کارش گماشتی و او فرمانت برد.
ای نزدیکى که از فریفتهشدگان به خود دور نمیشوی، و ای بخشندهای که از کسی که به پاداشت امید بسته دریغ نمیورزی!
معبودم! به من دلی عطا کن که اشتیاقش او را به تو نزدیک سازد، و زبانی که راستیاش به سوی تو بالا رود، و دیدهای که حقیقتش او را به تو نزدیک گرداند.
معبودم! آنکه به تو شناخته شد، ناشناخته نمیماند؛ و آنکه به تو پناه آورد، خوار نمیشود؛ و آنکه تو به او روی آوری، درمانده و وانهاده نخواهد بود.
(در برخی نسخهها «مَمْلُوك» آمده و در برخی «مَمْلُول»؛ اگر «مملوک» باشد یعنی اسیر و مقهورِ غیر نمیگردد، و اگر «مملول» باشد یعنی دچار ملال و دلزدگی نمیشود.)
🔸شرح کوتاه
در این فراز، بنده از خدا میخواهد با نگاهی خاص به او بنگرد؛ نه نگاه صرفِ آفرینش، بلکه نگاه لطفی که موجب بیداری و اجابت میشود. میگوید: مرا همچون کسانی قرار ده که دعوتت را شنیدند و پاسخ دادند، و با یاری تو به عمل صالح توفیق یافتند. یعنی هم دعوت از توست، هم اجابت با توفیق تو، و هم اطاعت با مدد تو.
سپس سه عطیه اساسی طلب میکند: دلِ مشتاق، زبانِ صادق و نگاهِ حقبین. دل باید کشش به سوی خدا داشته باشد؛ زبان باید راستگو و هماهنگ با حقیقت باشد؛ و نگاه باید حق را ببیند، نه باطل را. در پایان، سه اطمینان میدهد: هرکس خدا را بشناسد گمنام نمیشود؛ هرکس به او پناه ببرد خوار نمیگردد؛ و هرکس مورد اقبال الهی قرار گیرد، دیگر گرفتار بندگی غیر یا ملال و سرگشتگی نخواهد شد.
🔹شرح عرفانی
در این فراز، سالک میخواهد مشمول نگاه سازندهای شود که انسان را از حالت عادی به مقام اجابت و اطاعت میرساند. در عرفان، این نگاه همان تجلّی عنایت است؛ عنایتی که ابتدا بنده را میخواند، سپس توان پاسخگویی میدهد، و آنگاه او را در مسیر طاعت به کار میگیرد. بنابراین حرکت سالک از خود او آغاز نمیشود، بلکه از لطف پیشین الهی سرچشمه میگیرد.
در ادامه، درخواست دلِ مشتاق، زبانِ صادق و نگاهِ حقبین، در واقع طلب هماهنگی همه قوا با جهت توحیدی است. دل باید با شوق حرکت کند، زبان باید با صدق بالا رود، و نگاه باید حقیقت را ببیند؛ یعنی تمام وجود انسان یکپارچه رو به سوی حق تعالی شود.
در نگاه عرفانی، هرکس به واسطه اتصال به حقیقت الهی شناخته شود، هویت واقعی مییابد؛ پناه بردن به او عزت میآورد؛ و رویآوری او به بنده، انسان را از بند وابستگیهای پست و فرسودگی روحی آزاد میکند. این همان انتقال از خودمحوری به خدامحوری و از پراکندگی به حضور و از کثرت به وحدت است.
#مناجات_شعبانیه
#دعا
#اخلاق
#عرفان
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄
💢 #عرفان_اسلامی
🧡 #سخن_عرفان
🆔 @sokhanerfan
┄┄┄┅═✧❁♥️❁✧═┅┄┄