مدیریت ناتراز در رفع ناترازی منابع آبی:
واکاوی پروژه انتقال آب طالقان به تهران از منظر حکمرانی پایدار
به قلم: روزبه عدلی راد
بحران آب در ایران بهویژه در کلانشهر تهران، تبلور ناکارآمدی مدیریت و حکمرانی آب در ابعاد سیاستگذاری، اجرا و نظارت است.
پروژه انتقال آب از سد طالقان به تهران، بهعنوان نمونهای از «مدیریت ناتراز در رفع ناترازی»، نشاندهنده تداوم رویکردهای کوتاهمدت و غیرپایدار در مدیریت منابع آب است. این مقاله با بهرهگیری از چارچوبهای تحلیل سیاسی، اجتماعی و ارزیابی یکپارچه منابع آب، به واکاوی ابعاد فنی، اجتماعی-اقتصادی و زیستمحیطی این پروژه پرداخته و ضعفهای ساختاری حکمرانی آب را مورد بررسی و مطالعه قرار میدهد.
بحران حکمرانی آب:
بحران کنونی آب در ایران را باید بیش از آنکه ناشی از کمبود فیزیکی منابع آب دانست، محصول «بحران مدیریت سیستماتیک » تلقی کرد.
شاخصهای متعددی از جمله کاهش ذخایر سدها (بهطور مثال سد لتیان با ۱۷ درصد و سد ماملو با ۲۱ درصد پرآبی)، افت شدید سطح آبهای زیرزمینی (با کسری مخزن سالانه ۵.۶ میلیارد مترمکعب) و راندمان پایین شبکه توزیع آب (با تلفات فیزیکی بیش از ۲۵ درصد) در ژول فقط چند دهه، گواه این مدعا هستند.
تحلیل پروژه انتقال آب طالقان:
ابعاد فنی و زیستمحیطی و ارزیابی هیدرولوژیک و هیدروژئولوژیک:
-تأثیر بر دینامیک حوضه آبریز:
انتقال بینحوضهای آب از طالقان به تهران بدون ارزیابی جامع اثرات تجمعی بر رژیم هیدرولوژیک حوضه مبدأ، میتواند منجر به اختلال در تغذیه آبخوانهای پاییندست و تشدید فرونشست زمین در دشت قزوین شود.
-تخریب فعالیتهای اکوسیستمی:
مطالعات نشان میدهد که کاهش دبی پایه رودخانههای حوضه مبدأ میتواند فعالیتهای اکوسیستمی از جمله تصفیه طبیعی آب، حفظ تنوع زیستی و تعدیل میکروکلیما را تحت تأثیر قرار دهد.
ملاحظات حقوقی و اجتماعی:
- تضاد با آینده نگری و حفظ منابع نسل های آینده:
این پروژه با بهرهبرداری از منابع نسلهای آینده برای رفع نیازهای کوتاهمدت، نقض آشکار اصل توسعه پایدار محسوب میشود.
- تعارضات بیناستانی:
انتقال آب از حوضه آبریز قزوین بدون جبران خسارات وارده و بدون مشارکت ذینفعان محلی، میتواند به تشدید تنشهای اجتماعی بیناستانی منجر شود.
ضعفهای اساسی در مدیریت کلان آب:
نهادهای موازی و فقدان یکپارچگی مدیریتی:
-تعدد تصمیمگیرنگان :
وجود ده ها نهاد تصمیمگیرنده و یا سیاستگذار در حوزه آب بدون هماهنگی مؤثر، منجر به ایجاد تعارضات و اتخاذ سیاستهای ناهمگون شده است.
-فقدان نظام پایش و ارزیابی:
عدم وجود سامانه یکپارچه پایش کمی و کیفی منابع آب، و همچنین نبود یک ساختار با ثبات و دارای توان تصمیم گیری و اجرایی.
در مطالعه ی اثرات ناشی از پروژه هایی مانندانتقال آب، امکان ارزیابی دقیق اثرات مستقیم و غیر مستقیم را ناممکن ساخته است.
نظام اقتصادی ناکارآمد:
- قیمتگذاری غیراقتصادی: قیمت تمامشده آب شرب در تهران حدود ۸۰۰۰ تومان بر مترمکعب است در حالی که متوسط قیمت فروش کمتر از ۳۰۰۰ تومان است.
- شکست ارزش گذاری در تخصیص:
عدم تفکیک ارزشگذاری آب شرب از کشاورزی و صنعت، منجر به تخصیص ناکارآمد منابع آب شده است.
خروج از این بن بست ، نیازمند
تحول بنیادین در نهادهای تصمیم گیری، استقرار نظام مدیریتی مبتنی بر شواهد و رویکرد های علمی،
ایجاد هماهنگی مدیریتی در سیاستگذاری های کلان،
تقویت مشارکت متخصصان و دانشگاهیان، و شفافیت اطلاعات بدون در نظر گرفتن ملاحظات سیاسی بسته و پوپولیستی خواهد بود.
تنها با اتخاذ چنین رویکرد پایدار و یکپارچه، میتوان از چرخه معیوب «مدیریت ناتراز در رفع ناترازی» خارج شد و به سمت الگویی از توسعه حرکت کرد که در آن آب بهعنوان بستری برای توسعه پایدار، نه مانعی بر سر راه آن، عمل کند.
روزبه عدلی راد
حقوقدان
کارشناس حوزه آب و فاضلاب
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿 تالاب میقان . استان مرکزی.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
📣 دلپذیرترین رخداد در نادلپذیرترین مقطع از تاریخ معاصر ایران! 📣
🔖@darvishnameh
1️⃣ اگر در ابتدای ۱۴۰۳ از هر ناظر بیطرف میپرسیدند که آیا فکر میکنی در ۱۴۰۴ از مرز افتتاح ۱۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در هفته عبور کتیم؟ بیشک میگفت: احتمالاً قرصهای صبحگاهیات را تا به تا خوردهای! اما بدون تابهتا خوردن، واقعاً از این مرز با افتخار گذشتیم ...
2️⃣ اینک اما چنین رخداد امیدبخش و غرورانگیزی به رغم جنگ و تحریم و تورمی بیسابقه عینیت یافته، از مرز ۱۷۰۰ مگاوات استحصال انرژی خورشیدی عبور کرده و تا پایان سال میخواهیم برای نخستینبار از مرز پنجهزار مگاوات بگذریم؛ رکوردی که به گفته مدیر ساتبا اگر محقق شود، در پایان برنامه هفتم، از مرز ۳۰هزار مگاوات هم عبور خواهیم کرد.
3️⃣ کشوری که بخش عمدهای از انرژی مورد نیازش را بتواند از تجدیدپذیرها تامین کند، آنگاه میتواند مانند چین به سمت تغییر ناوگان حمل و نقل خود از سوخت فسیلی به هیبرید و برقی حرکت کرده و از میزان آلایندگی شهرها به طرز محسوسی در حوزه هوا و صدا بکاهد.
4️⃣ درود بر آنهایی که پیشقراولان این توسعه بزرگ، مهم و پایدار هستند؛ آفرینندگانِ رخدادی دلپذیر در مقطعی نادلپذیر از ایرانِ جان.
#خورشید_مزیت_ایران
#محمد_درویش
#منصور_ضابطیان
🌿شیوه محافظت از آثار ارزشمند تاریخی در ایران.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
.
🌿 رضا حاجی کریم، رییس فدراسیون صنعت آب:
مشکل ما حکمرانی آب است.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿 نابودی زاگرس یعنی نابودی ایران.
این همه بیتوجهی نسبت به محیط زیست ایران شگفت آوره.
🌿گوشی خود را افقی بگیرید و از زیبایی دماوند لذت ببرید.
.به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿تفاوت سرو که یک گیاه بومی ایران است با کاج که گیاه غیر بومی است.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿دریاچه ارومیه تقریبا به طور کامل خشک شد.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿تولید برق از بادهای خلیج فارس در بحرین.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
انتقال آب از طالقان؛ ریختن آب در ظرف سوراخ است
مهدی فصیحی هرندی، پژوهشگر حکمرانی آب:
انتقال آب از طالقان به تهران، در شرایطی که هدررفت آب ۳۰ تا ۳۵ درصد است، شبیه «ریختن آب در ظرف سوراخ» است که مشکلات اجتماعی و کشاورزی نیز به دنبال دارد.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
⛔️⛔️⛔️هم اکنون آغاز شد
✅نشست هم اندیشی تشکلهای مردم نهاد و فعالان حوزه محیط زیست با موضوع پسماند در جاده ها
📅یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ ساعت: ۱۴ الی ۱۷
https://www.skyroom.online/ch/khzdoe/meeting
از لینک زیر به صورت میهمان وارد شوید
🌿🆘یک اعتراف تلخ اما ضروری از سوی استاندار تهران!
1️⃣معتمدیان: در پرند شهر ساختیم با چند صد هزار جمعیت؛ الان به فکر این افتادیم که آب از کجا بیاوریم! تامین آب به این راحتیها نیست.
2️⃣به این سیاهه دردآور میتوان موارد زیر را اضافه کرد: وسعت اراضی کشاورزی را در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه از ۳۲۰هزار هکتار به ۶۸۰هزار هکتار افزایش دادیم و اینک به این فکر افتادهایم که حقابه دریاچه چه شد؟
3️⃣برای حوضه آبخیز زایندهرود بیش از سه میلیارد مترمکعب بارگذاری تعریف کردیم و تعداد واحدهای صنعتی و وسعت اراضی کشاورزی را به طرز کمسابقهای افزایش دادیم؛ آن هم در حالی که کل آورد طبیعی زایندهرود به ۸۰۰ میلیون متر مکعب هم نمیرسد و حتی وقتی یک رودخانه مصنوعی به اندازه خودش هم با تغییر سرشاخههای دز و کارون به آن افزودیم، بحران ناترازی نهتنها درمان نشد که تبعات امنیتی با استانهای مجاور را افزایش دادیم و حالا میپرسیم: زایندهرودِ من کو؟
4️⃣در خوزستان برای ارزانتر کردن فرآیند استحصال نفت از میدان آزادگان، حقابه هورالعظیم را به بهانه توسعه کشاورزی در بالادست ربودیم و حالا که شرایط زیستی هر روز غیرقابلتحملتر میشود، میپرسیم: چه کسی هور را خشک کرد؟!
5️⃣ایران برخوردار از بالاترین سرانه کشت آبی در جهان است؛ با افتخار از افزایش ۴ برابری صادرات محصولات کشاورزی و دوبرابر شدن وسعت اراضی کشاورزی در طول سه دهه اخیر یاد میکنیم، آن هم به بهای ساخت صدها سد کوچک و بزرگ و اجرای طرحهای انتقال آب! آنگاه اینک ناگهان دریافتهایم که کفگیر به ته دیگ خورده، درگیر مهیبترین جریان فرونشست در جهان شده و حالا باید نگران آب شرب مردم باشیم! و شوربختانه این سیاهه خجالتآور را پایانی نیست ...
6️⃣کلاً نظام تدبیر ایران مانند آن بنده خدایی عمل کرده که طی عملیاتی شگفتآور و دقیق یک مناره بزرگ را در روز روشن ربوده، اما بعد از ربودن و شنیدن صدای آژیر خودروهای پلیس که دنبالش روانند، به این فکر افتاده که خب، حالا این مناره را در کدام چاه حفر نکرده، مخفی کنم؟
محمد درویش
🌿انتقاد کیهان به دولت شهید رئیسی؛ ۴ میلیار دلار گاز مشعل در سال ۱۴۰۰ بیهوده سوزانده شد
روزنامه کیهان نوشت: تنها در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز مشعل در کشور سوزانده شده است؛ معادل ۴۱ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب در روز. این گاز که عمدتاً در میادین نفتی جنوب کشور به آتش کشیده میشود، میتوانست به جای سوزاندهشدن، به نیروگاهها، صنایع یا حتی صادرات اختصاص یابد.
♦️دریای کاسپین، در معرض نابودی.
ای خفتگان ، بیدار شوید.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿تنگه چاکاویر، جزیره قشم
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿این عکسو با چشم نیمه باز نگاه کنید.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿به علت خشونت بالا افراد حساس نبینن.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
.
🌿قنات تاریخی نبادان ابرکوه خشک شد.
به سوی سرزمین سوخته.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿ابستگاه راه آهن بیشه - لرستان
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿جابهجایی ابرها ممکن نیست!
🌿بیانیه انجمن هواشناسی ایران در مورد شایعات غیرعلمی منتشر شده در فضای مجازی در مورد ایجاد ترسالی
انجمن هواشناسی ایران در واکنش به ادعاهای مطرح شده درباره رفع خشکسالی، عنوان کرد: طرحهای بدون پایه علمی سبب هدر رفت منابع مالی، ایجاد امید کاذب و تاخیر در اجرای راهکارهای واقعی میشوند.
به گزارش روابط عمومی انجمن هواشناسی ایران، متن اطلاعیه این انجمن درباره ادعاهای غیرواقعی رفع خشکسالی و ایجاد ترسالی به این شرح است:
در روزهای اخیر، برخی افراد در فضای مجازی مدعی شدهاند که میتوان با روشهایی مثل «جابجایی ابرها»، «ایجاد بارندگی معجزهآسا» یا «تولید بیپایان آب شیرین» مشکل خشکسالی را رفع کرد. انجمن هواشناسی ایران وظیفه خود میداند که بر اساس علم و تحقیقات معتبر، واقعیت را روشن کند:
1- جابجایی ابرها ممکن نیست: ابرها و سامانههای بارشی تحت تأثیر الگوهای جوی بسیار بزرگ شکل میگیرند و تغییر مسیر آنها به انرژیای بسیار بیشتر از توان فناوری بشر نیاز دارد. بارورسازی ابر فقط در شرایط خاص میتواند کمی (حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد) بارش را افزایش دهد، آن هم فقط برای ابرهایی که از قبل مستعد باریدن هستند.
2- خشکسالی ایران دلایل پیچیده دارد: این مشکل نتیجه ترکیبی از کاهش طولانیمدت بارش، مدیریت نادرست منابع آب و تخریب طبیعت است. هیچ روش فوری و معجزهآسایی برای برگرداندن شرایط وجود ندارد.
3- آبهای ژرف راهحل نیستند: این منابع عمدتاً شور یا آلوده به فلزات سنگین هستند، برداشت آنها گران و خطرناک است و میتواند باعث فرونشست زمین و نابودی سفرههای آب شیرین شود.
4- ادعاهای علمی باید مدرک داشته باشند: هر ادعای علمی باید پشتوانه پژوهشی معتبر داشته باشد و بدون آن، قابل اعتماد نیست.
5- چند راهکار واقعی و اثباتشده:
احیای جنگلها و تالابها برای حفظ رطوبت
صرفهجویی و بازچرخانی آب، بهویژه در صنعت و کشاورزی و اجرای الگوی کشت
اجرای سند ملی سازگاری با کمآبی و استفاده از سامانههای هوشمند پایش خشکسالی
پیشنهاد به مسئولان:
ترویج صرفهجویی آب و انرژی و اجرای الگوی کشت و اصلاح آن در صورت نیاز
کاهش تلفات محصولات کشاورزی در تمام مراحل بخصوص در مرحله برداشت و انتقال
اختصاص بودجه به پروژههای علمی بیابانزدایی
جلوگیری از برداشت بیرویه آبهای سطحی و زیرزمینی و اصلاح هدر رفت آب از شبکه انتقال آب
برخورد قانونی با سوءاستفادهگران از بحران آب
هشدار: طرحهای بدون پایه علمی سبب هدر رفت منابع مالی، ایجاد امید کاذب و تاخیر در اجرای راهکارهای واقعی میشوند. ادعاهای علمی بدون پشتوانه پژوهشی معتبر قابل اعتماد نیستند و در رابطه با جو و آب، در سالهای اخیر بخصوص پس از بروز خشکسالیها بیشتر ظاهر می شوند، در حالی که مشکل منابع آب در کشور به یک بیماری مزمن تبدیل شده، چنین ادعاهایی بیش از هر چیز تداعی کننده فرصت طلبی برخی از فضای مجازی (به جای اثبات در نشریات معتبرعلمی ) است.
نجات ایران از خشکسالی نیازمند تصمیمگیری جدی، پایبندی به علم و اجرای سریع راهکارهای پایدار است.
انجمن هواشناسی آماده ارائه مشاوره علمی به مسئولان و مردم است./ پیام ما
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿اگر دریای کاسپین خشک شود؛😭
.به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
♦️گربه شجاع.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
♦️این حشره در هنگام احساس خطر تبدیل به گل میشود.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
🌿 تعارض منافع در کنار خودخواهی ها و منفعت طلبی های بینهایت، کشور را نابود کرده است.
عدهای در حال غارتگری هستند. بی آنکه ذرهای دلسوزی برای مملکت و مردم داشته باشند.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
📹 انتقال آب دریا راهگشا است؟
▫️درحال حاضر نهتنها با افت کمیت منابع آبی روبهرو هستیم، بلکه پسابها، شیرابهها و فاضلابها نیز با ورود به آبهای سطحی و زیر زمینی، باعث افت کیفیت منابعآبی نیز شده است.
▫️در این شرایط چرا دولتها حاضرند میلیاردها دلار هزینه کنند و آب را از دریای عمان شیرین کنند و به مشهد ببرند اما حاضر نیستند یک پنجم این رقم را برای بهبود منابع آبی و بازچرخانی آب در اولویت قرار نمیدهند؟
▫️محمد درویش، پژوهشگر محیط زیست و رضا حاجیکریم، رئیس فدراسیون صنعت آب ایران در دومین قسمت از میزگرد «راهکارهای کاهش مصرف آب در حوزه صنعت؛ حتی چند قطره کمتر» به بررسی این مسئله پرداختهاند.
📺 @ecoiran_webtv
✅نشست هم اندیشی تشکلهای مردم نهاد و فعالان حوزه محیط زیست با موضوع پسماند در جاده ها
📅یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ ساعت: ۱۴ الی ۱۷
📍مکان: سازمان حفاظت محیط زیست
🔻برای شرکت در نشست (حضوری یا آنلاین) ثبت نام از طریق لینک زیر الزامی است.
📎 https://B2n.ir/es6847
شماره تماس پشتیبان:
09383824869
-------------------------------------
🔹قرار سبز،
جایی برای فعالیت اجتماعی
@gharaaresabz
@opsrdoe
@IranENGOs
@uiesa
🌿تصویر هوایی وایرال شده از میزان ذخیره آب پشت سد طالقان که کاهش چشمگیری داشته.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
✅نشست هم اندیشی تشکلهای مردم نهاد و فعالان حوزه محیط زیست با موضوع پسماند در جاده ها
📅یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ ساعت: ۱۴ الی ۱۷
📍مکان: سازمان حفاظت محیط زیست
🔻برای شرکت در نشست (حضوری یا آنلاین) ثبت نام از طریق لینک زیر الزامی است.
📎 https://B2n.ir/es6847
شماره تماس پشتیبان:
09383824869
-------------------------------------
🔹قرار سبز،
جایی برای فعالیت اجتماعی
@gharaaresabz
@opsrdoe
@IranENGOs
@uiesa
♦️این کلیپ رو چندبار ببینید و برای منتشر بفرمایید. تا همه بدانند یک قارچ چقدر راحت میتواند آدم بکشه! اونم مرگ با درد زیاد.
به کانال ما بپیوندید
#دوستدارطبیعت
✅کانال دوستداران طبیعت
🌿🌿🌿🌿
@Tabiat20
