فرهنگستان زبان و ادب فارسی

10 October 2026 08:30

مرد نکونام

نکوداشت استادِ صاحب‌سخن، دکتر حسن انوری
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی

با همکاری دفتر ارتباط با فرهنگستان در دانشگاه خوارزمی

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

04 October 2026 12:59

خاقانی غزل‌خوان
با محمدرضا ترکی

نشست دوم: یکشنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

03 October 2026 10:59

میزبانی فرهنگستان از کنشگران رایاسپهر فارسی

دومین نشست از سلسله‌نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، دربارۀ مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال»، با موضوع گفت‌و‌گو دربارۀ «نرم‌افزار ویراویراست»، ساعت ۱۰ صبح سه‌شنبه، چهاردهم مهرماه ۱۴۰۵ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار خواهد شد. سخنران این نشست امین رحمانی است.

نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، دربارۀ مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال» که سی‌ام شهریورماه برگزار شد، به گفت‌و گو دربارۀ نرم‌افزار پاکنویس اختصاص داشت.

شرکت علاقه‌مندان در این نشست، آزاد است.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

29 September 2026 08:29

هفتم مهرماه، روز بزرگداشت شمس تبریزی

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

28 September 2026 10:59

نشست علمی گرامیداشت روز جهانی ناشنوایان برگزار می‌شود

🔸نشست علمی گرامیداشت روز جهانی ناشنوایان با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سازمان بهزیستی کشور، روز هشتم مهرماه ۱۴۰۵، از ساعت هشت و سی دقیقه، در تالار دکتر شهیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد.

🔸این نشست در سه بخش برگزار خواهد شد:
نشست نخست: روز جهانی ناشنوایان،
نشست دوم: جایگاه زبان اشارۀ ایرانی،
نشست سوم: زبان اشاره از منظر علمی.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20168

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

26 September 2026 14:12

نشست اول خاقانی غزل‌خوان ساعت ۱۰ فردا برگزار می‌شود.
(پخش برخط از صفحهٔ فرهنگستان در اینستاگرام)

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

22 September 2026 07:29

در نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، دربارۀ مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال طرح شد:
زبان فارسی، خانۀ وجودی ماست

🔸نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، دربارۀ مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال»، با موضوع گفت‌و‌گو دربارۀ «نرم‌افزار پاکنویس»، دوشنبه، سی‌ام شهریورماه ۱۴۰۵ در تالار دکتر شهیدی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به میزبانی محمود فتوحی رودمعجنی، مدیر پژوهش و نوآوری فرهنگستان، و با حضور ندا پورمرتضی، مسئول طرح نرم‌افزار پاکنویس، و جمعی از پژوهشگران فرهنگستان برگزار شد.

🔸متخصصان و شرکت‌های فعال در رایاسپهر فارسی برای شرکت در این نشست‌ها و معرفی محصولات نرم‌افزاری خود، می‌توانند با شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۵۷ (خانم مسگرخویی) تماس بگیرید.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20141

🔴 گزارش تصویری:
🌐 https://apll.ir/?p=20120

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

20 September 2026 15:33

خاقانی غزل‌خوان
خاقانی‌خوانی با دکتر محمدرضا ترکی
عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد دانشگاه تهران

یکشنبه‌ها، ساعت ۱۰
کتاب‌فروشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

آغاز نشست‌ها: یکشنبه، ۵ مهرماه ۱۴۰۵
شرکت علاقه‌مندان در این برنامه آزاد است.

نشانی:
بزرگراه شهید حقانی، خروجی کتابخانهٔ ملی، بلوار دکتر حبیبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

18 September 2026 11:02

بیست و هفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار گرامی باد.

سید محمدحسین بهجت تبریزی، متخلص به شهریار، پس‌از گذراندن مقدمات، در سال ۱۲۹۹ به تهران آمد و دورۀ دوم متوسطه را در دارالفنون به پایان برد. سپس وارد مدرسۀ عالی طبّ شد و پس‌از ناکامی در دل‌باختگی، و شیدایی ناشی از آن، درس پزشکی را رها کرد. او از نوجوانی به سرودن شعر پرداخت و در شمار غزل‌سرایان خوش‌قریحه و سرایندگان بزرگ و آفرینشگر روزگار درآمد. سروده‌های او در سه گروه سنّتی، نیمه‌سنّتی و آزاد دسته‌بندی می‌شود. شعر او سرشار از احساس و عاطفه‌ای رقیق است. زبان شعر شهریار ساده و مایه‌ور از امکانات زبان گفتار است و غزل‌های او درون‌مایۀ عاشقانه، عارفانه یا ستایشی دارند. سروده‌هایی از او مانند «ای وای مادرم»، «علی ای همای رحمت»، «تا هستم ای رفیق»، «حالا چرا» و «از تو بگذشتم» اقبال عام یافته است. او در سرودن شعر به زبان ترکی نیز صاحب ذوق و قریحه‌ای سرشار بوده است و منظومۀ «حیدربابایه سلام» که از سروده‌های پرآوازۀ اوست، نامی بلند برای شاعر به ارمغان آورده است.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

16 September 2026 08:59

سیاوش

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: میرجلال‌الدّین کزّازى

سیاوَش پاک‌ترین و نیکوخوى‌ترین چهرۀ شاهنامه. از این‌روى، ایرانیان همواره او را بسیار گرامى مى‌داشته‌اند و داستان اندوهبارش را بازمى‌گفته‌اند.
داستان سیاوش، به بازگفت شاهنامه، چنین است: روزى طوس و گودرز و گیو و سوارانى چند، به آهنگِ شکار گور، به دشت دغوى مى‌روند، جایى در نزدیکى توران که زمینش از خرگاه‌ها پوشیده بوده است.
کیکاووس، پادشاه ایران، به دیدن آن زیباى دلارا، او را شایستۀ خویش مى‌شناسد و مى‌گوید که بهترین جاى براى او مشکوى شاهى است. سیاوش از این زن زاده مى‌شود. کیکاووس او را سیاوَخْش مى‌نامد و بخت و سرنوشت او را از «شمار سپهر بلند» جویا مى‌شود و آن را آشفته و ناهمایون مى‌یابد. چندى پس از آن، رستم به دربار کاووس مى‌آید و از او درخواست مى‌کند که سیاوش را به وى بسپارد، زیرا کسى جز او شایستۀ پروردن و آموختن سیاوش نبوده است.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=20102

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

13 September 2026 12:29

محمدجعفر یاحقی به عضویت آکادمی علوم تاجیکستان برگزیده شد

محمدجعفر یاحقی، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد، به عضویت  آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان برگزیده شد.

🔸روز سه‌شنبه هفدهم شهریورماه ۱۴۰۵ (۸ سپتامبر ۲۰۲۶) در آیینی که در  تالار همایش‌های آکادمی علوم تاجیکستان در شهر دوشنبه برگزار شد، نشان ویژه و حکم عضویت وی در این آکادمی اهدا شد‌.

🔸فرهنگستان زبان و ادب فارسی با شادباش این کامیابی به استاد یاحقی، امیدوار است پیوندهای علمی ایران و تاجیکستان، به‌یژه در زمینهٔ زبان و ادبیات فارسی، روز‌به‌روز گسترش یابد.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

12 September 2026 12:59

معاونت علمی ریاست جمهوری از پیوند زبان فارسی به بُن‌سازه‌های هوش مصنوعی حمایت می‌کند

معاون علمی، فنّاوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی برای تقویت زبان فارسی در رایاسپهر، بر آمادگی این معاونت برای همکاری فنّاورانه در زمینۀ اتصال زبان فارسی به همۀ بن‌سازه‌های (پلتفرم) هوش مصنوعی تأکید کرد.

معاون علمی، فنّاوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور در بازدید از فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دیدار با رئیس، معاونان و مدیران فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ فراهم کردن شرایط مناسب برای همکاری میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاونت علمی، فنّاوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور گفت: «با تمام توان آمادگی داریم از فعالیت‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی حمایت و زمینۀ تقویت زبان فارسی و پویایی و کارآمدی آن را در رایاسپهر فراهم کنیم.»

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20094

🔴 گزارش تصویری:
🌐 https://apll.ir/?p=20053

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

09 September 2026 15:59

پوشهٔ شنیداری سخنرانی‌های معرفی و بررسی نمایش‌نامۀ وقتِ خوش

چهارشنبه، ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵
فرهنگستان زبان و ادب فارسی

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

09 September 2026 08:59

تجلیل از یازده تن از استادان و پژوهشگران فرهنگستان در هفدهمین دورۀ حامیان نسخ خطی

🔸 هفدهمین دورۀ بزرگداشت حامیان نسخ خطی با اهدای جوایز برگزیدگان و شایستگان تقدیر و تجلیل از علی صدرایی خویی در تالار قلم مرکز همایش‌های بین‌المللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در آیین پایانی هفدهمین دورۀ بزرگداشت حامیان نسخ خطی که با همکاری سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، دوشنبه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵ با حضور رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانۀ ملی ایران برگزار شد، از یازده تن از استادان و پژوهشگران فرهنگستان تجلیل شد.

🔴 نشانی متن کامل خبر:
🌐https://apll.ir/?p=20011

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

06 September 2026 10:59

حجابی کرلانگیچ، عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد

در دیدار حجابی کرلانگیچ، سفیر جمهوری ترکیه در تهران با غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حکم عضویتِ افتخاری این استاد زبان و ادبیات فارسی در فرهنگستان، به وی اهدا شد.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، غلامعلی حداد عادل در این دیدار با اشاره به تلاش‌های ارزندۀ سفیر ترکیه در تهران برای گسترش روابط دو کشورِ ایران و ترکیه، از خدمات علمی وی به زبان و ادبیات فارسی و ترجمۀ آثار کهن و معاصر فارسی، قدردانی کرد.

🔴 نشانی متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20008

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

07 October 2026 06:59

پانزدهم مهرماه، زادروز سهراب سپهری (۱۳۰۷- ۱۳۵۹)

سهراب سپهری، شاعر و نقاش، در خانواده‌ای اهل فرهنگ زاده شد. از کودکی به نقاشی علاقه داشت. دورۀ دانشرای مقدماتی را در تهران گذراند، سپس دو سال در ادارۀ فرهنگ کاشان به کار پرداخت و دپیلم کامل متوسطه را به پایان برد. در این دوره، دوستی‌ با مشفق کاشانی موجب انس بیشتر سهراب با ادبیات و انجمن‌های ادبی شد. دفتر «در کنار چمن» یا آرامگاه عشق حاصل تجربه‌اندورزی‌های ادبی این دوره از زندگی اوست. سال ۱۳۲۷ برای تحصیل در دانشکدۀ هنرهای زیبا به تهران بازگشت. در تهران با نیما یوشیج آشنا شد و به شعر نو گرایش پیدا کرد. شعر او بازتاب تجربه‌های روحی او دلبستگی‌های همیشگی‌ای به عناصر طبیعت است. زبان و بیان او در پرداختن به این تجربه‌ها و دل‌بستگی‌ها در شعرهایش همواره یکسان نیست؛ اما درمجموع، شیوۀ او در پراخت تصویری مشاهدات عینی و سیر و سلوک ذهنی‌اش، به سبک شعرش در میان معاصرانش تمایز چشمگیری بخشیده است. از او هشت دفتر شعر (مرگ رنگ، زندگی خواب‌ها، آوار آفتاب، شرق اندوه، حجم سبز، صدای پای آب، مسافر، و ما هیچ، ما نگاه) منتشر شده که به هشت کتاب نیز معروف شده است.
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

03 October 2026 13:00

نشست دوم خاقانی غزل‌خوان ساعت ۱۰ فردا برگزار می‌شود.
(پخش برخط از صفحهٔ فرهنگستان در اینستاگرام)

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

30 September 2026 06:59

هشتم مهرماه، روز بزرگداشت مولانا

مثنوی‌خوانی استاد محمدعلی موحّد

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

28 September 2026 14:29

انتشار استاندارد بین‌المللی نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی

🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاندارد بین‌المللی نویسه‌گردانی فارسی به لاتینی (ISO 233-3:2026)، شهریورماه ۱۴۰۵ در سازمان بین‌المللی استاندارد (ایزو) منتشر شد. انتشار این استاندارد، پایان انتظاری چند‌ساله برای تمایز خط فارسی از خط عربی در مجموعه‌استانداردهای بین‌المللی نویسه‌گردانی و اصلاح عنوان این مجموعه به شمار می‌رود؛ دستاوردی که با تلاش‌های علمی و تخصصی کارگروه ویژۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی محقق شد.


🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20144

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

27 September 2026 12:59

خاقانی غزل‌خوان
با محمدرضا ترکی

نشست یکم: یکشنبه ۵ مهرماه ۱۴۰۵

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

23 September 2026 07:29

یکم مهرماه، زادروز حسین منزوی (۱۳۲۵-۱۳۸۳)

حسین منزوی از غزل‌سرایان نامدار و جریان‌ساز معاصر است که جانی تازه در کالبد این قالب دمید. منزوی به شعر نیمایی و سپید نیز پرداخته، اما در قیاس با سروده‌‌هایش در قالب‌های کهن، چندان برجسته به نظر نمی‌رسند. آثاری نیز به زبان ترکی از او منتشر شده است.
زبان شعر منزوی فاخر، سخته و امروزین است، به گونه‌ای که با زبان شاعران نوگرای هم‌روزگارش پهلو می‌زند. او در کاربرد وزن نیز دست به نوآوری‌هایی زد که از ویژگی‌های برجستۀ شعرش به شمار می‌رود. منزوی در سروده‌هایش که اغلب درون‌مایه‌ای تغزّلی، و گه‌گاه اجتماعی و انتقادی، دارند، تصویرهایی تازه و خوش‌پرداخت به کار برده است و از این نظر می‌توان غزل او را دارای جایگاهی بلند در شعر معاصر دانست. سروده‌های منزوی سرشار از تجربۀ زیسته، صدق عاطفی و جوشش صمیمانه‌ای است که زبان و بیان او را رسا، جان‌دار و پرتپش کرده است، از این رو، سروده‌ها و بیت‌هایی از او بخت آن را یافته است که بر زبان خوانندگان شعر فارسی جاری شود.
برخی از آثار او: حنجرۀ زخمی تغزّل، صفرخان، با عشق در حوالی فاجعه، شوکران و شکر، از کهربا و کافور، به همین سادگی.
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

21 September 2026 06:59

سی‌ام شهریورماه، زادروز فریدون مشیری (۱۳۰۵-۱۳۷۹)

فریدون مشیری، شاعر نوپرداز معاصر در تهران زاده شد. مشیری، افزون بر شاعری، دستی نیز در روزنامه‌نگاری داشت و سال‌ها با مجلاتی مانند روشنفکر و سخن همکاری کرد و در معرفی شاعران نوپرداز به جامعه نقش داشت. او در عین پرداختن گهگاهی به قالب‌های سنّتی شعر فارسی، بیشتر دنباله‌رو شعر نو نیمایی بود. زبان شعرش پاکیزه، نرم، هموار، ساده و به دور از پیچیدگی، و تصویرهای شعری او ملموس، عینی و فارغ از تخیل‌های نازک‌اندیشانه است. شعر او مایه‌ور از عاطفه‌ای نیرومند، سیّال و صمیمی است و با تاروپود زندگی روزمره گره خورده است. عشق به انسان و طبیعت و ایران‌دوستی و نگاه انتقادی به اجتماع پیرامون از مایه‌های اصلی سروده‌های اوست. شعر «کوچۀ» او از سروده‌های نامدار معاصر است که به زبان مردم راه یافته است و خوانندگان بسیار یافته است.
آثار شعری او عبارت‌اند از: تشنۀ طوفان، گناه دریا، ابر و کوچه، بهار را باور کن، از خاموشی، مروارید مهر، آه باران، دیار آشتی، با ایران و پنج سخن‌سرا (گزیدۀ اشعار وطن‌دوستانه)، لحظه‌ها و احساس، آواز آن پرندۀ غمگین، تا صبحِ تابناکِ اهورایی.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

20 September 2026 09:35

فرهنگستان، میزبان کنشگران رایاسپهر فارسی

🔸نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، دربارۀ مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال»، با موضوع گفت‌و‌گو دربارۀ «نرم‌افزار پاکنویس»، دوشنبه، سی‌ام شهریورماه ۱۴۰۵ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار خواهد شد.

🔸محمود فتوحی رودمعجنی، مدیر خدمات پژوهشی و آموزشی فرهنگستان دربارۀ اهداف این نشست‌ها گفت: «این نشست‌ها با دعوت فرهنگستان از مهندسان و کنشگران فضای رایانه‌ای برگزار می‌شود. مهمانان فرهنگستان کسانی هستند که به مسائل زبان فارسی در سپهر رایانه می‌پردازند و در این موضوع کارهای درخور توجه انجام داده‌اند.»

🔸دکتر فتوحی افزود: «هدف ما هم‌اندیشی دربارۀ زبان فارسی در زیست‌بوم دیجیتال و هوشواره‌هاست. مسائل عمدۀ زبان و رایانه ازجمله، رسم‌الخط، املای فارسی، دستور، زبان معیار، زبان گفتار و گفتارنوشت فارسی از مباحث این نشست‌ها خواهد بود.»

🔸شرکت علاقه‌مندان در این نشست، آزاد است.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

17 September 2026 13:30

بیست و ششم شهریورماه، سالروز آغاز به کار فرهنگستان زبان و ادب فارسی

اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. این شورا، دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان برجستۀ زبان و ادب فارسی را برای صدور حکم عضویّت در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ برگزار شد.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

15 September 2026 08:29

روشنا (۲۳)

ای طالب، هشیار باش و خاموش، مست باش و مخروش، گرم باش و مجوش، شکسته باش و خاموش که سبوی دُرُست را به دست بَرَند و شکسته را به دوش.

مجموعۀ رسائل خواجه عبدالله انصاری، تصحیح محمدسرور مولایی، انتشارات توس، ۱۳۷۲، ص ۱۲۵.

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

12 September 2026 15:29

دیدار سه استاد

پیش‌از ظهر امروز، شنبه ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۵، دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی برای دیدار با دکتر حسن انوری، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به دفتر کار ایشان در فرهنگستان آمد. دکتر محمود عابدی، عضو پیوستۀ دیگر فرهنگستان نیز به آنان پیوست و این سه استاد بلندآوازهٔ زبان و ادب فارسی ساعتی را با یکدیگر به گفت‌وگو پرداختند.
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

11 September 2026 07:04

بیستم شهریورماه، زادروز جلال خالقی مطلق (۱۳۱۶-۱۴۰۴)
عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 
جلال خالقی مطلق، ادیب، شاهنامه‌پژوه و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. او با گردآوری دست‌نویس‌های شاهنامه از گوشه و کنار دنیا، نزدیک به پنج دهه از عمر خود را صرف پژوهش دربارۀ این اثر و تصحیح آن کرد. انتشارات مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی چاپ نخست تصحیح او را در سال ۱۳۸۶ در ایران منتشر کرد. محمود امیدسالار و ابوالفضل خطیبی، به ترتیب در تصحیح جلدهای ششم و هفتم شاهنامهبا او همکاری کرده‌اند. خالقی مطلق مقاله‌های بسیاری نیز برای دانشنامۀ زبان و ادب فارسی نوشته است. او در تاریخ ۲۰ دی‌ماه ۱۳۹۵ به پاس خدمات ارزنده‌اش به زبان و ادبیات فارسی، به‌ویژه چندین دهه کوشش علمی در زمینۀ شاهنامه و تصحیح این اثر سترگ به عضویت فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزیده شد.
برخی از آثار او: تصحیح شاهنامه، زنان شاهنامه، واج‌شناسی شاهنامه، حماسه، شاهنامه و فرهنگ ایران، گل رنج‌های کهن (مجموعه‌مقاله)، شاهنامه از دست‌نویس تا متن: جستارهایی در معرفی و ارزیابی دستنویس‌های شاهنامه و روش تصحیح انتقادی متن.
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

09 September 2026 15:29

فراخوانی سعدی به امروز با نمایش‌نامۀ وقتِ خوش

نخستین نشست «وقت خوشِ داستان»، که به معرفی و بررسی ادبیات داستانی ایران اختصاص دارد؛ چهارشنبه هجدهم شهریورماه ۱۴۰۵، از ساعت ۱۰ صبح در تالار استاد جعفر شهیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این نشست که به بررسی نمایش‌نامۀ وقت خوش، نوشتۀ حمید امجد اختصاص داشت؛ محمود فتوحی رودمعجنی، حسن میرعابدینی، مهرناز شیرازی عدل و علیرضا نراقی سخن گفتند.

🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=20039

🔴 گزارش تصویری:
🌐 https://apll.ir/?p=20024

@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

07 September 2026 06:59

شانزدهم شهریورماه، زادروز هوشنگ مرادی کرمانی (۱۳۲۳)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 
هوشنگ مرادی کرمانی (زادۀ سیرچ، کرمان)، داستان‌نویس و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. نخستین داستان کوتاهِ چاپ‌شدۀ مرادی کرمانی «کوچۀ ما خوشبخت‌ها» (مجلۀ خوشه، ۱۳۴۹) نام دارد. نثر مرادی کرمانی، نثری روان، سلیس و به دور از هر گونه پیچیدگی است. روایت‌های او سرشار از طنز و شاعرانگی و دقتی مثال‌زدنی است. دنیایی که او در داستان‌هایش خلق کرده است، سرشار از غم، شادی، حسرت، محرومیت، شکست و امیدواری است. فیلم‌سازان و کارگردانان بسیاری با اقتباس از داستان‌های او، این آثار را تبدیل به فیلم کرده‌اند و از این نظر در میان داستان‌نویسان ایرانی ممتاز است. آثار او به زبان‌های گوناگونی مانند انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، سوئدی، کره‌ای، هلندی و عربی ترجمه شده‌ است.
مرادی کرمانی در تاریخ ۱۳۸۲/۷/۱۴ به عضویت پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزیده شده است.
از آثار اوست: قصه‌های مجید، بچه‌های قالی‌باف‌خانه، خمره، چکمه، مهمان مامان، شما که غریبه نیستید، مربای شیرین، لبخند انار، ته خیار.
@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

06 September 2026 07:01

پانزدهم شهریورماه، سالروز درگذشت ژیلبر لازار (۱۹۲۰-۲۰۱۸)
ایران‌شناس، استاد زبان و ادبیات فارسی، و عضو افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی

ژیلبر لازار (زادۀ ۴ فوریه ۱۹۲۰، پاریس)، سال ۱۹۴۰، در مدرسۀ عالی نرمال پذیرفته شد. پس از دریافت مدرک کارشناسی زبان‌شناسی، با راهنمایی هانری ماسه، در سال ۱۹۴۸ دیپلم زبان فارسی را از مدرسه ملی زبان‌های شرقی دریافت کرد. این آموزش، آغاز تخصص او در زبان‌های ایرانی بود.
لازار پس از چند سال تدریس درس تمدن ایران در دانشگاه سوربن، از ۱۹۶۶ استاد کرسی زبان فارسی و تمدن ایران در این دانشگاه شد.
او آثار زیادی از شاعران و نویسندگان کهن و معاصر ایران را ترجمه کرد و در آشنایی فرانسوی‌زبان با زبان و ادبیات فارسی نقشی ارزنده داشت. ژیلبر لازار به پاس خدمات ارزنده‌اش به زبان، ادبیات و تمدن ایران، در تاریخ ۲۰ دی‌ماه ۱۳۹۵ به عضویت افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد.
برخی از آثار او: دستور زبان فارسی معاصر، شکل‌گیری زبان فارسی، بررسی وزن شعر ایرانی، فرهنگ فارسی-فرانسه، رباعیات حکیم عمر خیام، صد و یک رباعی خیام، داستان‌های کوتاه فارسی.
@theapll