2843
﷽ مطالعات ترکیه و قفقاز تاریخ، سیاست، اندیشه و اقتصاد کانال خبری تحلیلی میز ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد www.mersadcss.com/fa
⭕️ چگونه اپوزیسیون در جمهوری آذربایجان به محاق رفت؟ کالبدشکافی ۳۰ سال حذف سیستماتیک و مهندسی‌شده
✍️ مصطفی ینراوغلو (نماینده پارلمان ترکیه)
🔹 امروزه پس از سه دهه تصفیه سیاسی در جمهوری آذربایجان، رقابت سیاسی واقعی کاملاً از بین رفته و نهادها از درون تهی شده‌اند. اقتدارگرایی در این کشور محصولِ «فقدان تجربه دموکراسی» نیست، بلکه نتیجه دموکراسی نوپایی است که در نطفه خفه شد. در سال ۱۹۹۲ و پس از ۷۰ سال توتالیتاریسم شوروی، کشور گشایش دموکراتیک کوتاهی را به رهبری «جبهه خلق» تجربه کرد. ابوالفضل ایلچی‌بیگ با ۵۵ درصد آرا در نخستین انتخابات آزاد به ریاست‌جمهوری رسید. اما اصلاح‌طلبان بزرگترین خطای استراتژیک را مرتکب شدند: عدم برگزاری انتخابات جدید پارلمانی. در نتیجه، کشور با همان قوانین و ساختار دوران شوروی اداره شد. با بحران جنگ قره‌باغ و فروپاشی اقتصادی، این دموکراسیِ شکننده در سال ۱۹۹۳ با کودتایی نظامی تحت حمایت روسیه سرنگون شد. حیدر علی‌اف (ژنرال سابق کا‌گ‌ب) با شعار «بازگرداندن ثبات» قدرت را قبضه کرد. از آن زمان، اختیار مدیریت کشور به یک «میراث خانوادگی» بدل شد؛ روندی که با انتقال قدرت به الهام علی‌اف (۲۰۰۳) و انتصاب همسرش به معاونت اولی ریاست‌جمهوری (۲۰۱۷) تکامل یافت.
🔸 استراتژی حیدر علی‌اف برای تثبیت قدرت، بر پایه «تحقیر علنی» رقبا استوار بود. او عیسی قنبر (رهبر حزب مساوات) را در پخش زنده تلویزیونی تحقیر کرد، توفیق قاسم‌اف (وزیر خارجه پیشین) را با برچسب خیانت در کلینیک روان‌پزشکی بستری نمود و جبهه خلق را سازمانی تروریستی خواند. او نهادها را حذف نکرد، بلکه آنها را مهندسی کرد. در رفراندوم و انتخابات ۱۹۹۳، علی‌اف با آرای خیره‌کننده ۹۸.۸ درصدی (تنها برای رکوردشکنیِ رأی ۹۸ درصدی سلف خود، ایاز مطلب‌اف) پیروز شد. در انتخابات ۱۹۹۵، کمیسیون انتخابات تحت کنترل کامل رئیس‌جمهور درآمد، امضای هزاران مخالف باطل شد و حزب مساوات توانست تنها ۱۲ نامزد از ۸۳ نامزد خود را معرفی کند. از آن تاریخ تا امروز، هیچ انتخاباتی در جمهوری آذربایجان توسط ناظران بین‌المللی «آزاد و عادلانه» ارزیابی نشده است.
🔹 با انتقال قدرت به الهام علی‌اف در سال ۲۰۰۳، کیش شخصیت به یک نام خانوادگی گره خورد. در شب همان انتخاباتِ مخدوش، سرکوب معترضان ۴ کشته، صدها مجروح و ۶۰۰ بازداشتی بر جای گذاشت. در پی هراس از «انقلاب‌های رنگی»، سرکوب جوانان و رسانه‌ها تشدید شد. المار حسین‌اف (روزنامه‌نگار مستقل) در سال ۲۰۰۵ با ۷ گلوله ترور شد؛ وبلاگ‌نویسانی که ویدئوی طنز «مصاحبه با یک الاغ» را ساخته بودند در ۲۰۰۹ روانه زندان شدند؛ و خدیجه اسماعیل‌وا در جریان سرکوب گسترده جامعه مدنی در سال ۲۰۱۴ بازداشت و دفتر رادیو آزادی پلمپ شد. در نتیجه این روند، اپوزیسیون تمام کرسی‌های پارلمان را در سال ۲۰۱۰ از دست داد و نهادها با وفادارانِ فاقد ایدئولوژیِ حزب حاکم (YAP) پر شدند.
🔸 پایه‌های این استبدادِ شیک بر «رانت نفتی» استوار است. در کشوری با ذخایر عظیم انرژی و صندوق توسعه ۶۰ میلیارد دلاری، سرانه تولید ناخالص داخلی حولِ ۷ هزار دلار می‌چرخد و فقر واقعی پنهان نگه داشته می‌شود. این ثروت کلان نه‌تنها وفاداری نخبگان داخلی را می‌خرد، بلکه با «دیپلماسی خاویار» و شبکه پولشویی ۲.۹ میلیارد دلاریِ «رختشوی‌خانه آذربایجان»، سکوت نهادهای غربی را نیز تضمین کرده است. این انفعال بین‌المللی سپر مشروعیتی شد تا باکو در پاییز ۲۰۲۴، همزمان با میزبانی اجلاس بین‌المللی اقلیمی COP29، رسانه‌های مستقلی چون Abzas Media و Toplum TV را کاملاً خفه کند و دفترشان را مهروموم نماید.
🔹 پس از پیروزی در جنگ قره‌باغ (۲۰۲۰)، حاکمیت هرگونه انتقاد سیاسی را معادل «خیانت به وطن» تعریف کرد. سرکوب‌های اخیر دیگر متکی بر خشونت عریان نیست، بلکه با حربه «قانون‌گرایی استبدادی» (مانند اتهام قاچاق ارز به انجمن‌های مدنیِ ثبت‌نشده) اعمال می‌شود. قانون جدید احزاب (۲۰۲۳) با اعمال شروط غیرممکن برای عضوگیری، بیش از ۳۰ حزب را از نظر حقوقی منحل کرد. در انتخابات زودهنگام سپتامبر ۲۰۲۴، اپوزیسیون واقعی بایکوت شد و هیچ نماینده‌ای به پارلمان نیافت. در نهایت، با بازداشت چهره‌هایی چون قباد عباداغلو (اقتصاددان) و انار ممدلی (فعال حقوق بشر)، و ضربه آخر یعنی بازداشت علی کریم‌لی (رهبر جبهه خلق) در نوامبر ۲۰۲۵ به اتهام واهی «تلاش برای براندازی»، پازل تصفیه تکمیل شد.
🔸دیکتاتوری مدرنِ آذربایجان با حفظ ظاهر نهادها، جامعه را به زندگی بدون اپوزیسیون عادت داده و درخشان‌ترین استعدادهایش را به تاریک‌خانه زندان یا تبعید کشانده است.
منبع: پرسپکتیف
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ حق با داووداوغلو است؛ پایان کار «حزب آینده» و هشدار درباره زوال اخلاق سیاسی
✍️ دنیز زیرک
🔹 احمد داووداوغلو، رهبر «حزب آینده» (Gelecek Partisi)، در اقدامی غافلگیرکننده از تعطیلی این حزب خبر داد و احتمالاً در ماه اوت شاهد برگزاری کنگره خداحافظی آن خواهیم بود. وی در یک مانیفست سه‌صفحه‌ای با همان لحن آکادمیک همیشگی‌اش، دلایل تأسیس حزب را ایجاد یک آلترناتیو اخلاق‌مدار، دموکرات و شایسته‌سالار برای پایگاه محافظه‌کاران ترکیه عنوان کرد که از همان ابتدا با بایکوت شدید رسانه‌ای و فشارهای اقتصادی مواجه شد. او با اشاره به تلاش‌های ۷ ساله حزبش برای متحد کردن احزاب محافظه‌کار و تشکیل گروهی تحت عنوان «راه جدید» (Yeni Yol Grubu)، دلیلِ نرسیدن به نتیجه مطلوب را در این موارد خلاصه کرده است: زوال اخلاقی در سیاست، ترانسفر (خرید و فروش) نمایندگان مجلس، سیاست‌ورزی مبتنی بر مقام و منفعت، و قطبی‌سازی جامعه.
🔸 اگرچه من از منظر ایدئولوژیک، سبک زندگی و دیدگاه‌های سیاست خارجی کمترین اشتراکی با داووداوغلو ندارم، اما به عنوان ناظری که سال‌ها سیاست را دنبال کرده، منش انسانی او را تحسین می‌کنم. برخلاف بسیاری، او هیچ‌گاه به دنبال مال‌اندوزی نبود؛ با وجود رسیدن به مقام نخست‌وزیری در دوران اقتدار حزب عدالت و توسعه (AKP)، امروز به جز حقوق بازنشستگی‌اش درآمدی ندارد. بهترین گواه این ادعا این است که حتی در اوج قدرت نیز خانواده‌اش را در پس‌زمینه نگه داشت، تا جایی که ما حتی نام فرزندان او را هم نمی‌دانیم.
🔹 رفتار او در پرونده جنجالی ۱۷-۲۵ دسامبر، در فضای سیاسی ترکیه بی‌سابقه بود؛ او وزیران متهم به رشوه را وادار به استعفا کرد، روند ارجاع آنها به «دیوان عالی» را پذیرفت و برای تصویب «قانون اخلاق سیاسی» تلاش کرد. او می‌توانست با نادیده گرفتن این اتفاقات و معامله بر سر مناصب، سال‌ها به عنوان نخست‌وزیر یا معاون رئیس‌جمهور در قدرت بماند، اما با پیش کشیدن مفاهیمی چون «حق‌الناس» و «حقوق عمومی» مقاومت کرد و در نهایت مجبور شد راه خود را از حزب حاکم جدا کند. اکنون از پیام او چنین برمی‌آید که قصد دارد به فعالیت‌های آکادمیک بازگردد.
🔸 داووداوغلو در بخش مهمی از تحلیل خود، سیستم «ریاست‌جمهوری» فعلی را عامل دو خطر عمده می‌داند: نخست، «تمرکز قدرت به دلیل از بین رفتن تفکیک قوا» و دوم، «ظهور یک ذهنیت انتقام‌جویانه و تصفیه‌گر در صورت تغییر احتمالی قدرت». او تنها راه گریز از این خطرات را استقرار مجدد «سیستم پارلمانی تقویت‌شده» می‌داند. وی با اشاره به بحران‌هایی نظیر پسرفت در آموزش، عقب‌ماندگی در رقابت تکنولوژیک، قطبی‌سازی، فساد، تضعیف حاکمیت قانون، نقض حقوق بشر، زوال اقتصاد تولیدمحور و فروپاشی شایسته‌سالاری، چشم‌اندازی مبتنی بر عدالت، کرامت انسانی و «یک انقلاب اخلاقی، ذهنی، نهادی و سیاسی» را پیشنهاد داده است.
🔹 تحولات اخیر سپهر سیاسی ترکیه، تحلیل‌های داووداوغلو را کاملاً تأیید می‌کند؛ مسائلی نظیر آنچه با استفاده از قدرت دولت و دستگاه قضایی بر سر حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) آورده شد، مسئله «بطلان» (ابطال‌های قضایی-سیاسی)، تثبیت این ذهنیت که «اگر وصل به قدرت باشی می‌توانی بدون پاسخگویی فساد کنی»، و نمایندگان و شهردارانی که برای رسیدن به «سپر حمایتی حاکمیت»، بی‌پرنسیب و مانند تعویض لباس، حزب خود را عوض می‌کنند. تخریب نهادهای دولتی، کمرنگ شدن حاکمیت قانون و استفاده دلخواهانه از بودجه عمومی را نیز باید به این لیست افزود. شاید حاکمیت برای طولانی‌تر کردن عمر خود این تخلفات را تشویق کند که در کوتاه‌مدت هم جواب می‌دهد، اما در درازمدت به یک «بحران بقا» برای ترکیه تبدیل خواهد شد.
🔸 در روزگاری که رفع این خطرات نیازمند نقش‌آفرینی جدی سیاستمداران است، انصراف و به اصطلاح «حوله انداختنِ» چهره‌هایی چون داووداوغلو مایه تأسف است؛ اما در نقطه مقابل، تصمیم اوزگور اوزل برای ادامه مبارزه، آن هم در شرایطی که با فشارهای مضاعفی روبه‌روست، بسیار امیدبخش است. به همین دلیل باید تأکید کنم که مبارزه اوزگور اوزل در این مقطع زمانی، تا چه اندازه ارزشمند و حیاتی است.
منبع: روزنامه نفس
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ خیز محتاطانه ترکیه برای قدرت منطقه‌ای؛ استراتژی دوگانه آنکارا در خاورمیانه
✍️ سینان جیدی و احمد شَراوی
🔹 تفاوت رفتار ترکیه در قبال یونان و اسرائیل، استراتژی نظامی و دیپلماتیک آنکارا را عیان می‌کند. در نشست ناتو، ترکیه خود را میانجی و صلح‌ساز معرفی کرد. رجب طیب اردوغان با صراحت هشدار داد: «امنیت ترکیه از هاتای آغاز نمی‌شود، بلکه از حلب، دمشق و بیروت است. ما در برابر حملات به کشورهای برادر سکوت نخواهیم کرد.» این پیام که در فضای پس از «جنگ آمریکا و ایران» صادر شد، اسرائیل را هدف گرفت و نشان‌دهنده جاه‌طلبی ترکیه برای نقش‌آفرینی بیشتر است.
🔸 استراتژی ترکیه دوگانه است: سطح اول (قهرآمیز) در مدیترانه شرقی علیه یونان و قبرس اعمال می‌شود. سطح دوم (دیپلماتیک/اقتصادی/لفاظی) در قبال اسرائیل و اعراب است. هاکان فیدان نام این دکترین را «مالکیت منطقه‌ای» گذاشته است. پس از خصومت‌های آمریکا و ایران، آنکارا نقش میانجی به خود گرفت؛ تا جایی که فیدان از توانایی ترکیه برای پایان سریع مناقشه سخن گفت و «شهباز شریف»، نخست‌وزیر پاکستان، علناً از حمایت‌های دیپلماتیک ترکیه تشکر کرد. اما میانجی‌گری، تنها یک لایه از این استراتژی است.
۱. جبهه مدیترانه شرقی؛ استفاده از زور و قانون
🔹 در قبال یونان و قبرس، ترکیه به دنبال تغییر وضعیت موجود است. دولت آنکارا در حال تدوین قوانینی برای اعمال حاکمیت بر ۱۵۲ جزیره و صخره در دریای اژه است که تاکنون مالکیت مشخصی نداشته‌اند. ترکیه تهدیدات خود را با رزمایش‌های دریایی، آزار کشتی‌های یونانی و استقرار جنگنده‌های F-16 در قبرس شمالی تشدید کرده است. در پاسخ، قبرس توافقنامه «وضعیت نیروها» (SOFA) با فرانسه امضا کرده و یونان همکاری دفاعی خود را با آمریکا و اسرائیل تعمیق بخشیده است. ترکیه در این جبهه ابایی از رویارویی ندارد و هزینه‌ها را قابل‌مدیریت می‌داند.
۲. جبهه اسرائیل؛ لفاظی تند، عمل‌گرایی پنهان
🔸 پس از ۷ اکتبر، اردوغان در خط مقدم جبهه ضداسرائیلی قرار گرفت، از حماس دفاع کرد و به چهره‌های حماس (حتی کسانی که اسرائیل مدعی است حملات «کرانه باختری» را از خاک ترکیه هدایت می‌کنند) پناه داد. ترامپ حتی مدعی شد اردوغان کاندیدای اصلی ورود به جنگ به نفع ایران است. ترکیه سفرای خود را فراخواند، تجارت مستقیم را قطع کرد، به فشارهای حقوقی پیوست و همکاری اسرائیل با ناتو را بلوکه کرد. با این وجود، درگیری مستقیم خط قرمز ترکیه است. در میدان عمل، «سوپاپ‌های اطمینان» باز هستند: مذاکرات دوجانبه برای جلوگیری از درگیری ناخواسته در سوریه در جریان است، نفت جمهوری آذربایجان از بندر جیهان به اسرائیل می‌رسد و یک شرکت دفاعی ترکیه‌ای (Repkon) شعبه آمریکا، در فروش بمب به اسرائیل پیمانکار بوده است.
۳. تناقض سوریه و لبنان؛ مهار اسرائیل یا گسترش نفوذ؟
🔹 اسرائیل برای جلوگیری از حملات، بخش‌هایی از جنوب لبنان و جنوب سوریه را در کنترل دارد. ترکیه با استفاده از این موضوع، خود را مدافع «شام» معرفی می‌کند. زمانی که اسرائیل برای محافظت از «جامعه دروزی‌ها» در جنوب سوریه مداخله کرد، خشم ترکیه برانگیخته شد و هاکان فیدان هشدار داد که این اقدامات می‌تواند دو کشور را به جنگ بکشاند. اکنون ترکیه همین ادبیات را برای لبنان به کار می‌برد تا آزادی عمل اسرائیل را محدود کند.
🔸 اوج این تناقض در طرح «دونالد ترامپ» دیده شد. ترامپ پیشنهاد داد که سوریه (به رهبری احمد الشرع) برای مقابله با حزب‌الله وارد لبنان شود. روی کاغذ، ترکیه باید استقبال می‌کرد تا نفوذ غیرمستقیم خود در لبنان را افزایش دهد؛ اما اردوغان به «احمد الشرع» فشار آورد تا وارد لبنان نشود و با حزب‌الله نجنگد. دلیل؟ اردوغان می‌ترسید نابودی حزب‌الله، در درازمدت موقعیت منطقه‌ای اسرائیل را تقویت کند. در اینجا، میل به مهار اسرائیل، بر میل گسترش نفوذ ترکیه در لبنان چربید.
نتیجه‌گیری
🔹استراتژی آنکارا یک طرح یکپارچه نیست، بلکه مجموعه‌ای از محاسبات متداخل است. ترکیه تقابل با یونان را می‌پذیرد، اما رویارویی با اسرائیل را به لفاظی، فشارهای حقوقی و نیروهای نیابتی محدود می‌کند و همزمان کانال‌های دیپلماتیک را برای جلوگیری از تشدید تنش حفظ می‌نماید. رفتار ترکیه نشان می‌دهد که این کشور نه آن‌قدر که لفاظی‌هایش نشان می‌دهد «ضداسرائیلی» است و نه آن‌طور که منتقدانش می‌گویند به‌طور یک‌جانبه «توسعه‌طلب» است؛ بلکه بازیگری است که دکترین «مالکیت منطقه‌ای» خود را مورد به مورد و با احتیاط کامل تست می‌کند.
منبع: nationalinterest
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ عملیات به سبک «فتو» علیه حزب جمهوری‌خواه خلق
✍️ عصمت اوزچلیک
🔹 پس از شکست پروژه تسخیر حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) از مسیرهای ناسالم در سی‌وهشتمین کنگره، اکنون عملیات فروپاشی این حزب کلید خورده است. با ورود پایتخت‌های غربی به صحنه و حمایت از «حزب جدید» ، حساب‌های کاربری وابسته به سازمان گولن (فتو) نیز بلافاصله وارد عمل شده‌اند. کمپین رسانه‌ای آنها با این پیام که «CHP باید مانند احزاب قدیمی وطن‌مام (ANAP) و راه راست (DYP) به تاریخ بپیوندد و کاملاً محو شود»، آغاز شده است؛ حمایت چهره‌های فراری فتو نظیر جوهری گووَن از حزب جدید، درس عبرتی است تا بدنه CHP بدانند این جریان تازه، دقیقاً در زمین چه کسانی بازی می‌کند.
🔸 روز شنبه، در جریان مراسم پیوستن اعضای جدید به CHP که با حضور کمال قلیچداراوغلو برگزار شد، یکی از روزنامه‌های حامی «حزب جدید» ادعا کرد که برای شلوغ نشان دادن مراسم، از آژانس‌های بازیگری سیاهی‌لشکر اجاره شده و به هر نفر ۹۵۰ لیر پرداخت شده است. این ادعا در ابتدا خنده‌دار به نظر می‌رسید، تا جایی که در تماس با گورسل تکین، رئیس تشکیلات استانبول، به شوخی گفتم: «چقدر خسیس هستید، چرا به جای ۹۵۰ لیر، ۱۰۰۰ لیر ندادید؟»
🔹 اما زمانی که ترول‌های رسانه‌ای «حزب جدید» و برخی شبکه‌های تلویزیونی به این موضوع دامن زدند، هدف اصلی آشکار شد. این یک سناریوی آشنا و کاملاً شبیه به پاپوش‌دوزی‌ها و توطئه‌های سازمان گولن برای متلاشی کردن CHP بود. با دستور مستقیم قلیچداراوغلو، گورسل تکین شکایتی کیفری در دادستانی ثبت کرده است. اگر ابعاد این توطئه روشن شود، «حزب جدید» ضربه مهلکی متحمل خواهد شد و سنگی که پرتاب کرده‌اند، به پای خودشان خواهد خورد.
🔸 مدیران ارشد CHP معتقدند که انشعاب اخیر، یک جدایی ساده نیست، بلکه ابعاد بین‌المللی و پیوندهایی با شبکه گولن دارد. به گفته آنها، هدف غایی این جریان، جدا کردن ملت ترک از ریشه‌های تاریخی خود از طریق نابودی بلوک اصلی اپوزیسیون (CHP) است و توطئه «سیاهی‌لشکرها» صرفاً هشداری بود تا نشان دهد این جریان برای رسیدن به هدف خود دست به چه دیوانگی‌هایی خواهد زد و این مبارزه هیچ خطایی را برنمی‌تابد.
🔹 اکنون چهره‌های فرصت‌طلب و وابسته، پایگاه جدیدی برای خود یافته‌اند: روزنامه‌نگارانی که در زمان اشغال عراق به عنوان «خبرنگارِ همراه» سوار بر تانک‌های آمریکایی برای واشنگتن تبلیغ می‌کردند؛ حامیانِ کمپین جنجالی «ناکافی است، اما آری» (جریانی که در رفراندوم ۲۰۱۰ جاده‌صاف‌کنِ تغییرات قانونی حاکمیت شد)؛ و کسانی که روزگاری به دیدار فتح‌الله گولن می‌رفتند و هدایای او را با افتخار در ویترین خانه‌هایشان به نمایش می‌گذاشتند، امروز همگی پشت سر «حزب جدید» صف کشیده‌اند. با این اوصاف، آرایش نیروها کاملاً شفاف شده و ترکیه در حال ورود به یک کارزار سیاسی بسیار بی‌رحمانه و خشن است.
منبع: روزنامه آیدینلیک
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ نسخه «تسلیم» برای ایران و چک‌سفید برای آذربایجان؛ تناقضات راهبردی در دستگاه دیپلماسی ترکیه
✍️ ارسلان بولوت
🔹 اظهارات اخیر رجب طیب اردوغان و هاکان فیدان در قبال تهران، با ادعاهای ترکیه مبنی بر ایفای نقش به عنوان یک «قدرت منطقه‌ای» همخوانی ندارد. صفا یوروکل، تحلیلگر مسائل اجتماعی-سیاسی، معتقد است پیام‌های پنهان آنکارا به تهران بیشتر شبیه به نسخه‌ای دیپلماتیک برای «تسلیم شدن» است. آنکارا عملاً به ایران توصیه می‌کند که حمایت نظامی از متحدانش در منطقه را قطع کند، به پایگاه‌های آمریکایی واکنش نشان ندهد، امنیت انرژی غرب در تنگه هرمز را به خطر نیندازد و با محدود کردن برنامه هسته‌ای و موشکی خود، در چارچوب مطلوب غرب عمل کند.
🔸 این رویکرد، یک تناقض استراتژیک جدی است. ترکیه در حالی بومی‌سازی و استقلال صنایع دفاعی خود را به عنوان بزرگترین دستاورد سیاسی‌اش جشن می‌گیرد که توسعه ظرفیت‌های بازدارندگی ایران را یک «بحران» جلوه می‌دهد. این استاندارد دوگانه، در کنار سکوت در برابر برتری‌جویی بلامنازع نظامی اسرائیل، نه تنها به صلح کمکی نمی‌کند، بلکه با مشروعیت‌بخشی به یک نظم امنیتی یک‌جانبه، عدم توازن قوا در خاورمیانه را تعمیق می‌بخشد.
🔹 در بُعدی دیگر، دریاسالار بازنشسته، جم گوردنیز، نسبت به خطرات اتحاد بی‌قیدوشرط با جمهوری آذربایجان هشدار می‌دهد. الهام علی‌اف اخیراً با تکیه بر شعار «یک ملت، دو دولت» مدعی شده است که در صورت بروز هرگونه بحران، ترکیه قطعاً به میدان خواهد آمد. گوردنیز این پرسش حیاتی را مطرح می‌کند: اگر باکو در راستای منافع دیگران (نظیر اسرائیل) تحرکاتی پنهانی علیه ایران انجام دهد، آیا ترکیه موظف است مانند ماده ۵ پیمان ناتو، چشمان خود را ببندد و کورکورانه وارد یک جنگ ویرانگر شود؟
🔸 خطر کشیده شدن ترکیه به ماجراجویی‌های منطقه‌ای زمانی جدی‌تر می‌شود که به نفوذ شبکه‌های بیگانه در داخل حاکمیت توجه کنیم. به گفته تحلیلگرانی چون ویلیام انگدال، سازمان گولن (فِتو) سرمایه‌گذاری استراتژیک سازمان سیا (CIA) برای کنترل منطقه بود. اگر کودتای ۱۵ جولای موفق می‌شد، ترکیه امروز تجزیه شده بود و بر اساس سناریوی فِتو، یک ائتلاف کُردی از جنوب شرقی ترکیه برای جنگ به داخل خاک ایران گسیل می‌شد. بقایای این ساختار سرطانی همچنان در نهادهای دولتی حضور دارند و مترصد فرصت‌اند.
🔹 خلاصه کلام آنکه؛ آنکارا باید از تجویز نسخه «تسلیم‌پذیری» به ایران دست بردارد و همزمان هوشیار باشد تا در تله سناریوهای ضدایرانیِ ناشی از روابط باکو-تل‌آویو گرفتار نشود. حاکمیت ترکیه برای حفظ استقلال و امنیت ملی خود، پیش از هرچیز باید در برابر تحریکات پنهان شبکه‌های نفوذیِ همسو با غرب در داخل سیستم دولتی بیدار بماند.
منبع: روزنامه ینی‌چاغ (Yeniçağ)
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️نهاد مذهبی دیاسپورای ترکیه بر سر دوراهی؛ آیا این شبکه سرانجام آلمان را خانه خود خواهد دانست؟
✍️ بورجو کاراکاش
🔹 دیاسپورای ترکیه در آلمان طی شصت سال گذشته از گروهی «کارگر مهمان» به یک واقعیت اجتماعی دائمی تبدیل شده است. در این میان، اتحادیه ترکی-اسلامی امور مذهبی (DITIB - دیتیب) به عنوان بزرگترین سازمان تأمین‌کننده نیازهای مذهبی و فرهنگی این جامعه ظاهر شده است. با این حال، پیوندهای ارگانیک و مالی این نهاد با سازمان دیانت ترکیه همچنان یک مانع ساختاری و موضوع بحث‌های شدید سیاسی در آلمان محسوب می‌شود. از این رو، سیاست دیاسپورای امروز ایجاب می‌کند که دیتیب به جای ایفای نقش به عنوان «ابزار نفوذ» آنکارا، به نهادی مستقل و بومی در چارچوب قانون اساسی آلمان تبدیل شود.
🔸 ملموس‌ترین شاخص وابستگی دیتیب به ترکیه، پرداخت مستقیم حقوق مقامات مذهبی آن توسط آنکارا است. برای آنکه دیتیب بتواند این هزینه‌ها را شخصاً تقبل کند، بودجه آن باید سه برابر شود. این وابستگی ساختاری با هدف دیتیب برای کسب «وضعیت نهاد عمومی» در آلمان در تضاد اساسی است؛ چرا که بر اساس قوانین آلمان، جوامع مذهبی باید خودگردان بوده و مسئولیت تأمین پرسنل خود را بر عهده داشته باشند؛ شرطی که تا زمان تداوم وضعیت امامان جماعت مساجد به عنوان کارمندان دولت ترکیه، غیرقابل تحقق است.
🔹 پیوندهای نزدیک دیتیب با دولت ترکیه، این نهاد را با اصول سکولاریسم و بی‌طرفی آلمان درگیر کرده است. بازتاب تحولات سیاست داخلی و کمپین‌های انتخاباتی ترکیه در مساجد، به شدت به وجهه این سازمان در افکار عمومی آلمان آسیب رسانده است. پس از کودتای نافرجام ۲۰۱۶، تنش‌ها میان دو کشور باعث شد مقامات آلمانی در همکاری با این نهاد ترمز بکشند. دیتیب که در میان انتظارات مذهبی آنکارا و سوءظن برلین به عنوان ابزار نفوذ سیاسی خارجی گرفتار شده، توانایی خود را برای جذب جوانان نسل سوم و چهارم که احساس تعلق بیشتری به آلمان دارند، از دست داده است.
🔸 کلید استقلال نهادی دیتیب، پایان دادن به اعزام امامان جماعت از ترکیه و در عوض، آموزش مقامات مذهبی در داخل خاک آلمان است. «اعلامیه قصد» سال ۲۰۲۳ میان دیتیب و وزارت کشور آلمان، توقف تدریجی ورود امامان از ترکیه و آموزش سالانه ۱۰۰ امام بومی را هدف‌گذاری کرده است. استعفای این امامان از وضعیت کارمندی دولت ترکیه و عقد قرارداد مستقیم با مساجد محلی، ادعای دیتیب را مبنی بر اینکه «نهادی برای آلمان» است و نه شعبه‌ای از دولت ترکیه، تقویت خواهد کرد و امکان شناخت بهتر زبان، کدهای فرهنگی و نظام حقوقی جامعه آلمان را فراهم می‌آورد.
🔹 آینده دیتیب به شجاعت این نهاد برای حفظ سازمان دیانت صرفاً به عنوان یک مرجع دینی و همزمان قطع سلسله‌مراتب اداری و سیاسی با آن بستگی دارد. ترکیه باید بپذیرد که دیاسپورا در آلمان به بلوغ و تکامل رسیده است و دیتیب باید به عنوان نهادی مستقل، از جانب جامعه هدف خود در آلمان سخن بگوید نه از جانب آنکارا. این استقلال، امتیازی نیست که به قیمت از دست رفتن نفوذ ترکیه تمام شود؛ بلکه جلوگیری از ابزاری شدن دیتیب، در درازمدت روابط دوجانبه ترکیه و آلمان را به شدت تقویت خواهد کرد.
🔸 سازمانی که مورد اعتماد نهادهای آلمانی باشد و به عنوان یک بازیگر اصیل جامعه مدنی در زندگی عمومی مشارکت کند، بسیار بیشتر از نهادی که دائماً زیر سایه اتهام مداخله خارجی قرار دارد، به روابط آنکارا و برلین کمک خواهد کرد. دیتیبِ اصلاح‌شده و مستقل می‌تواند در نظم پرآشوب جهانی کنونی، پل ارتباطی قدرتمندی برای شراکت پایدار ترکیه و آلمان باشد. زمانی که دیتیب از قالب امتداد سیاسی آنکارا خارج شود و به عنوان ذی‌نفع اصلی برلین و آلمان سخن بگوید، هم دیاسپورا روی پای خود خواهد ایستاد و هم منافع هر دو کشور بهتر تأمین خواهد شد.
منبع: مرکز سیاست استانبول-مرکاتور (IPC-Mercator)
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ فراتر از بازدارندگی؛ ترکیه، اسرائیل و موازنه جدید قدرت در خاورمیانه
آمریکا در حال عقب‌نشینی است، اما منطقه را ترک نمی‌کند
✍ نویسنده: جِم تونا آکسو
در بخش عمده دوران پس از جنگ سرد، یک اصل در خاورمیانه تقریباً همواره ثابت بود: هر اتفاقی که رخ می‌داد، در نهایت این ایالات متحده بود که نقش تضمین‌کننده نهایی نظم منطقه‌ای را ایفا می‌کرد. اما امروز این وضعیت دیگر مانند گذشته نیست. قدرت آمریکا فرو نریخته است، بلکه شیوه به‌کارگیری آن تغییر کرده است. واشنگتن به جای آنکه مستقیماً هر بحران را مدیریت کند، اکنون از شرکای خود انتظار دارد مسئولیت بیشتری در قبال امنیتشان بر عهده بگیرند؛ در حالی که خود تمرکز راهبردی‌اش […]
🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/37812
🏷 #اسرائیل #ترکیه #رژیم_صهیونیستی
@turkeycaucasus
⭕️ لیندسی گراهام ۹۶ ساعت پیش از مرگش در دیدار خصوصی با ابراهیم کالین چه گفت؟
✍️ ارتغرل اوزکوک
🔹 لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه ایالت کارولینای جنوبی، شامگاه ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ به‌طور ناگهانی بر اثر پارگی آئورت درگذشت. او یکی از بانفوذترین چهره‌های سنای آمریکا در پرونده‌های اسرائیل، ایران و اوکراین بود و در سال‌های اخیر، با وجود اختلافات گذشته، به دونالد ترامپ نزدیک شده و بخش مهمی از تلاش خود را صرف پیشبرد طرح‌های خاورمیانه کرده بود.
🔸 چهار روز پیش از مرگ، در شامگاه ۷ ژوئیه، گراهام در آنکارا حضور داشت؛ شبی که همزمان با ضیافت رسمی سران ناتو در کاخ ریاست‌جمهوری، سفیر آمریکا، تام باراک، نیز میزبان نشستی در اقامتگاه خود بود. فهرست مهمانان این مراسم قابل‌توجه بود؛ از رؤسای نهادهای بزرگ اقتصادی و مدیران هلدینگ‌های قدیمی ترکیه گرفته تا شش سناتور و یک عضو مجلس نمایندگان آمریکا. اما نامی که بیش از همه جلب توجه می‌کرد، ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه (میت)، بود؛ شخصیتی که به گفته خودش مدت‌ها در چنین محافلی حاضر نشده بود.
🔹 در جریان گفت‌وگوهای پیش از شام، کالین به جمعی از مهمانان پیوست، اما لیندسی گراهام با گرفتن بازوی او از حاضران عذر خواست و گفت موضوعاتی دارد که باید خصوصی با رئیس میت در میان بگذارد. آن دو مدتی دور از دیگران گفت‌وگو کردند و سپس در ضیافت شام نیز کنار یکدیگر نشستند. با این حال، هیچ‌یک درباره محتوای این دیدار سخنی نگفتند و تنها ۹۶ ساعت بعد، مرگ ناگهانی گراهام، راز آن گفت‌وگو را نیز با خود برد.
🔸 همان شب، نشانه‌های آغاز دور تازه‌ای از درگیری میان ایران و آمریکا نیز در حال آشکار شدن بود؛ موضوعی که محتمل است در گفت‌وگوی دو طرف مطرح شده باشد. البته هیچ نشانه قطعی از محتوای این دیدار وجود ندارد، اما فضای حاکم بر مراسم و سخنان دیگر اعضای هیئت آمریکایی، تصویری از دستور کار احتمالی آن ارائه می‌دهد.
🔹 تقریباً همه اعضای کنگره آمریکا که در این ضیافت حضور داشتند، بر ضرورت برقراری صلح در خاورمیانه تأکید کردند و از تلاش‌های تام باراک در این زمینه تمجید به عمل آوردند. از سوی دیگر، گراهام نیز در ماه‌های پایانی عمر خود معتقد بود که دونالد ترامپ می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق چنین روندی ایفا کند. از این منظر، بعید نیست که گفت‌وگوی خصوصی او با ابراهیم کالین نیز بر آینده نظم امنیتی منطقه، جنگ‌ها و مسیرهای دیپلماتیک متمرکز بوده باشد.
🔸 ترکیه، با وجود تنش‌های شدید لفظی با اسرائیل، همچنان یکی از معدود بازیگرانی است که می‌تواند با همه طرف‌های منطقه گفت‌وگو کند. ابراهیم کالین نیز از معدود مقام‌هایی است که حتی پس از حملات ۷ اکتبر، ارتباط خود را با رئیس سازمان اطلاعاتی اسرائیل حفظ کرده است. اگر قرار باشد روندی برای کاهش تنش در خاورمیانه شکل بگیرد، یکی از پیش‌شرط‌های آن کاهش تنش میان آنکارا و تل‌آویو خواهد بود؛ حتی اگر این کاهش تنش، در قالب یک «آتش‌بس لفظی» اعلام‌نشده باشد.
🔹 امروز دیگر نمی‌توان دانست که لیندسی گراهام و ابراهیم کالین در آن گفت‌وگوی کوتاه چه موضوعاتی را مطرح کردند. آنچه باقی مانده، تنها این واقعیت است که یکی از بانفوذترین سناتورهای آمریکا، اندکی پیش از مرگ، مهم‌ترین گفت‌وگوی خود در آنکارا را نه با سیاستمداران، بلکه با رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه انجام داد؛ گفت‌وگویی که احتمالاً جزئیات آن فعلاً تنها نزد رجب طیب اردوغان، هاکان فیدان و ابراهیم کالین، و شاید در آرشیو محرمانه میت، محفوظ مانده است.
منبع: Ekonomim
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ ادراک‌ها و نگرش‌ها در ترکیه نسبت به ناتو
🔹 نظرسنجی جدید مؤسسه تحقیقاتی(IstanPol) که در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ با مشارکت ۱۷۷۳ پاسخ‌دهنده در ۲۱ استان و ۵۷ شهرستان ترکیه انجام شده، نشان می‌دهد ۶۴.۳ درصد از شهروندان ترکیه عضویت در ناتو را برای امنیت ملی کشورشان مفید می‌دانند. این دیدگاه مثبت در میان پایگاه‌های رأی احزاب مختلف سیاسی مشترک است و در مقابل، تنها ۱۶.۴ درصد از پاسخ‌دهندگان این عضویت را فاقد فایده امنیتی ارزیابی کرده‌اند.
🔸 بر اساس یافته‌های این پژوهش، ۵۱.۱ درصد از شرکت‌کنندگان معتقدند عضویت در ناتو در جریان جنگ ایالات متحده و ایران، نقش یک سپر حفاظتی را برای ترکیه ایفا کرده است. با این حال، اعتماد به تعهد ناتو در سناریوی حمله مستقیم به کشور کاهش می‌یابد؛ به‌طوری‌که تنها ۴۳.۱ درصد باور دارند ناتو در صورت حمله مستقیم از ترکیه دفاع خواهد کرد و در مقابل، ۳۲.۱ درصد نسبت به وقوع این حمایت ابراز بی‌اعتمادی کرده‌اند.
🔹 در سناریوی وقوع بحران فرضی میان آنکارا و تل‌آویو، ۴۰.۲ درصد از پاسخ‌دهندگان انتظار دارند ناتو در کنار ترکیه بایستد، در حالی که ۳۴.۳ درصد با این گزاره مخالفند. این انتظار حمایتی به شدت تحت تأثیر قطب‌بندی‌های حزبی قرار دارد؛ به گونه‌ای که حامیان احزاب ائتلاف حاکم (AKP , MHP) بیشترین خوش‌بینی و پایگاه رأی احزاب CHP ,DEM کمترین میزان انتظار حمایت را از ناتو در این بحران دارند.
🔸 تمایل به استقلال در سیاست خارجی یکی دیگر از جنبه‌های کلیدی این نظرسنجی است؛ ۴۱.۷ درصد از افکار عمومی ترکیه معتقدند این کشور باید مستقل از ناتو در عرصه بین‌المللی عمل کند، در حالی که ۳۰.۳ درصد مخالف این ایده هستند. هم‌زیستی ایده خودمختاری دیپلماتیک و تداوم عضویت در ناتو نشان‌دهنده یک رویکرد واقع‌گرایانه در جامعه ترکیه است. همچنین ۵۵.۱ درصد از پاسخ‌دهندگان برگزاری اجلاس سران ناتو در آنکارا را عامل ارتقای جایگاه بین‌المللی کشور می‌دانند.
🔹 در نهایت، نقش دیپلماسی شخصی رهبران در هدایت روابط خارجی ترکیه در این نظرسنجی برجسته است؛ به‌طوری‌که ۴۰.۱ درصد از شرکت‌کنندگان حضور دونالد ترامپ در اجلاس ناتو در آنکارا را نتیجه مستقیم دیپلماسی شخصی رجب طیب اردوغان می‌دانند و ۳۲.۸ درصد با این تحلیل موافق نیستند. این پژوهش که با حمایت دفتر بنیاد هاینریش بل در ترکیه انجام شده، حاشیه خطای مثبت و منفی ۲.۳ درصد را در سطح اطمینان ۹۵ درصد ثبت کرده است.
منبع:
مؤسسه تحقیقاتی (IstanPol)
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ اقدام ترکیه در قبال مصر، اسرائیل را در تنگنا قرار داد: «کابوس استراتژیک»
🔹 رسانه‌های اسرائیلی با انتشار تحلیلی برجسته، نزدیکی روزافزون روابط نظامی میان ترکیه و مصر را یک «کابوس استراتژیک» برای تل‌آویو توصیف کرده‌اند. بر اساس ارزیابی‌های منتشرشده در روزنامه «یدیعوت آحرونوت» (Ynet)، تعمیق سریع شراکت دفاعی و برگزاری رزمایش‌های مشترک هوایی و کماندویی میان قاهره و آنکارا، پویایی ائتلاف‌های سنتی را دستخوش تغییر کرده و توازن قوا را در شرق مدیترانه برهم می‌زند.
🔸 کانون نگرانی محافل امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل، رزمایش مشترک «عقاب سه‌گانه» (Üçlü Kartal) است که با مشارکت نیروهای ویژه، چتربازان و یگان‌های کماندویی ترکیه، مصر و جمهوری آذربایجان در خاک مصر برگزار شد. این مانور که متعاقب امضای توافقنامه چارچوب دفاعی میان رجب طیب اردوغان و عبدالفتاح السیسی در قاهره اجرا گردید، نشان‌دهنده یک گام عملیاتی جدی در تغییر موازنه نظامی منطقه است.
🔹 تحلیلگران استراتژیک معتقدند این تحرکات، یک نزدیکی دیپلماتیک موقت نیست؛ چرا که در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ نیز دو کشور رزمایش هوایی گسترده‌ای را با مشارکت جنگنده‌های اف-۱۶ در پایگاه‌های استراتژیک مصر اجرا کردند. متعاقب آن، یگان‌های هوایی مصر برای شرکت در رزمایش سه‌جانبه «عقاب آناتولی ۲۰۲۶» به همراه آذربایجان و عناصر ناتو در خاک ترکیه مستقر شدند تا بر روی سیستم‌های پیشرفته فرماندهی-کنترل، حملات هماهنگ و جنگ الکترونیک تمرین کنند.
🔸 از منظر ژئوپلیتیک، این مشارکت راهبردی بر اشتراک‌گذاری دکترین‌های تاکتیکی، تجهیزات دفاعی و بازتنظیم سلطه منطقه‌ای استوار است. ادغام نیروهای زبده ترکیه با ارتش مصر، به آنکارا این امکان را می‌دهد که جای پای دائمی و مستحکمی در مجاورت آب‌های اسرائیل و خطوط مواصلاتی دریایی حیاتی منطقه به دست آورد؛ امری که متمم سیاست‌های توسعه نفوذ ترکیه در لیبی، سوریه و شاخ آفریقا ارزیابی می‌شود.
🔹 بعد دیگری که فرضیات استراتژیک سنتی منطقه را به چالش می‌کشد، عمق تکنو-نظامی این اتحاد است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که مصر در حال بررسی الحاق به برنامه جنگنده نسل پنجم ترکیه (KAAN) بوده و قراردادهایی را با شرکت‌های دفاعی ترک برای تولید پهپادهای پیشرفته امضا کرده است. این سطح از ادغام دفاعی، پیمان صلح تاریخی اسرائیل و مصر را که همواره یک محاسبۀ سرد امنیتی بوده و نه برآمده از ارزش‌های مشترک، تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
🔸این تحلیل هشدار می‌دهد که تل‌آویو نباید به نظارت صرف بسنده کند، بلکه باید دیپلماسی تهاجمی را در پیش گرفته و به متحدان غربی خود به‌ویژه ایالات متحده هشدار دهد. در این راستا پیشنهاد شده است که در صورت تداوم همکاری قاهره با این «محور خصمانه»، کمک‌های مالی و نظامی واشنگتن به مصر مورد بازنگری قرار گیرد و سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل به‌طور دقیق انتقال دکترین‌ها و تجهیزات مشترک میان آنکارا و قاهره را رصد کنند.
منبع: hurriyet
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ آغوش باز ترامپ برای اردوغان؛ دستاوردها و هزینه‌ها
✍️ مصطفی انس اسن
🔹 نشست سران ناتو در ۷ و ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ در آنکارا با کمترین شگفتی پایان یافت؛ نشستی که در شرایط کنونی ائتلاف، پایان یافتن آن بدون جنجال، خود یک موفقیت به شمار می‌رود. میزبانی بی‌نقص آنکارا که در بیانیه پایانی نشست نیز مورد تقدیر قرار گرفت، نقطه اوج روابط ترکیه و آمریکا بود؛ رابطه‌ای که نه بر پایه نهادها، بلکه بر اساس شیمی شخصی میان دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان بنا شده است. این هارمونی، دستاوردهای ملموسی برای آنکارا داشت، اما هزینه‌هایی نیز به همراه آورد که در هیاهوی مراسم پر زرق‌وبرق پنهان ماند.
🔸 برخلاف دوران بایدن که روابط به مجرایی محدود و معاملاتی تقلیل یافته بود، ترامپ به سرعت این پویایی را تغییر داد. اردوغان با درک دقیق از نحوه عملکرد ترامپ، دقیقاً همان چیزی را ارائه می‌دهد که برای او ارزشمند است: چاپلوسی، نمایش و دستاوردهایی که ترامپ بتواند آنها را به عنوان پیروزی‌های شخصی به مخاطبان داخلی‌اش بفروشد. استقبال باشکوه از ترامپ در فرودگاه، همراه با گارد احترام و سواره‌نظام، دقیقاً با هدف تقویت تصویر «احترام مجدد به آمریکا در جهان» در کارزار انتخاباتی ترامپ طراحی شده بود.
🔹 بازده این سرمایه‌گذاری برای دولت ترکیه فوری بود. ترامپ از لغو تحریم‌های کاتسا (CAATSA) و احتمال بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ خبر داد؛ هرچند این موضوعات به دلیل مخالفت‌های دوحزبی در کنگره و احتمال تغییر معادلات در انتخابات میان‌دوره‌ای هنوز قطعی نیست. فراتر از لغو تحریم‌ها، این نشست اعتبار و عادی‌سازی جایگاه ترکیه در قلب ائتلاف غرب را به همراه داشت و نقش این کشور را در معماری جدید ناتو، که اکنون بار مالی و دفاعی را بیشتر بر دوش اروپا می‌اندازد، ارتقا داد.
🔸 با این حال، روی تاریک این اجلاس، سکوت مرگبار غرب در برابر سرکوب فزاینده اپوزیسیون در ترکیه است. نیاز اروپا به ترکیه برای مدیریت مهاجرت و مسائل دفاعی، در کنار پیوند شخصی ترامپ و اردوغان، موجب شده تا دولت‌های غربی چشم خود را بر اقتدارگرایی آنکارا ببندند. دقیقاً در روز برگزاری اجلاس، اکرم امام‌اوغلو، نامزد پیشتاز اپوزیسیون که از مارس ۲۰۲۵ در زندان به سر می‌برد، در دادگاهی دیگر حاضر شد؛ فردی که تا همین اواخر غرب او را رئیس‌جمهور احتمالی آینده ترکیه می‌دانست، اکنون از گفتمان آنها حذف شده است.
🔹 این حمایت بی‌قیدوشرط غرب از اردوغان، اپوزیسیون را به سمت استیصال و قمار خطرناکی سوق داده است. اوزگور اوزل، رهبر اپوزیسیون، در روز اجلاس خواستار ایجاد روابط نهادینه و باثبات با روسیه و چین شد و از حضور نمادین کودکان با تصاویر کشته‌شدگان در ایران برای استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا سخن گفت. این لفاظی‌ها، بیش از آنکه مسیر اپوزیسیون را هموار کند، نشان‌دهنده جستجوی ناامیدانه آنها برای یافتن حمایت خارجی در هر نقطه ممکن است.
🔸 اجلاس آنکارا در همه سطوح در خدمت دولت ترکیه بود. به جهانیان، اهمیت روزافزون ترکیه در ائتلاف را نشان داد و به مخاطبان داخلی، این پیام را مخابره کرد که اردوغان از حمایت کامل رهبران غربی برخوردار است؛ تصویری که اپوزیسیون ترکیه را در تلاش برای بقا زیر فشارهای سنگین، بیش از پیش مستأصل می‌کند.
منبع: The Institute for Diplomacy and Economy
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ افشای نام مطرح در محافل سیاسی؛ نامزد ریاست‌جمهوری قلیچداراوغلو کیست؟
🔹 با تداوم بحران مدیریتی در حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) در پی صدور حکم «بطلان مطلق» از سوی دادگاه، تنش‌ها میان کمال قلیچداراوغلو (که با حکم دادگاه به ریاست حزب بازگشته) و تیم اوزگور اوزل همچنان ادامه دارد. در حالی که شایعات مربوط به تأسیس یک حزب جدید قوت گرفته، تمرکز محافل داخلی اکنون مستقیماً به مسئله نامزدی ریاست‌جمهوری معطوف شده است.
🔸 در میان رایزنی‌های فشرده درون‌حزبی، سینان برهان، سردبیر آژانس خبری ملت، در شبکه tv100 اطلاعات قابل‌توجهی را فاش کرد. به گفته وی، در جریان مشورت‌های جاری میان شهرداران وابسته به این حزب، گروهی از آنان صراحتاً خواستار نامزدی «وهاپ سچر»، شهردار کلان‌شهر مرسین، برای جایگاه ریاست‌جمهوری شده‌اند.
🔹 برهان با استناد به این محافل داخلی تأکید کرد که شمار زیادی از شهرداران بر این گزاره استدلال می‌کنند: «همان‌طور که منصور یاواش توانست ۶۰ درصد آرا را کسب کند، وهاپ سچر نیز از چنین ظرفیتی برخوردار است.» پیام مشخص این گروه از شهرداران به سچر این بوده است: «در حزب بمان و نامزد ریاست‌جمهوری ما باش.»
منبع:Sözcü
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ راغب سویلو: بررسی سناریوی انتقال سامانه‌های S-400 ترکیه به امارات
🔹 راغب سویلو، روزنامه‌نگار ترک، از مطرح بودن سناریویی خبر داد که بر اساس آن، ترکیه سامانه‌های S-400 را به امارات متحده عربی واگذار کرده و هزینه پرداختی خود را بازیابی می‌کند.
🔸 بر اساس این سناریو، ترکیه آن را به امارات می‌فروشد و پول خود را پس می‌گیرد.
🔹امارات متحده عربی یک سامانه پدافند هوایی با قابلیت مقابله با موشک‌های بالستیک دریافت می‌کند.
🔸روسیه به وجوه بلوکه‌شده خود در امارات دسترسی پیدا می‌کند.
🔹ایالات متحده یک مسئله مهم سیاست خارجی را حل می‌کند و راه را برای فروش‌های بیشتر به ترکیه باز می‌کند.
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه به کدام سو خواهند رفت؟
✍️ بهادر قربان‌اوغلو
🔹 پرسش درباره مقصد رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه، با نظرسنجی‌ها به‌سادگی قابل پاسخ نیست، اما داده‌های موجود نشان می‌دهد حدود ۴۰ درصد از رأی‌دهندگان مردد، پیشینه حمایت از این حزب را دارند. بخش عمده این گروه در شرایط کنونی تصمیم گرفته‌اند در انتخابات شرکت نکنند؛ زیرا از یک‌سو دیگر تمایلی به حمایت از حزب عدالت و توسعه ندارند و از سوی دیگر، اپوزیسیون را نیز پناهگاهی مطمئن برای خود نمی‌بینند. بر اساس مشاهدات میدانی، بسیاری از عواملی که در گذشته این بدنه را در لحظه آخر به حمایت دوباره از حزب حاکم سوق می‌داد، اکنون تا حد زیادی کارکرد خود را از دست داده است.
🔸 اقتصاد، دموکراسی و حاکمیت قانون مهم‌ترین عوامل این تغییر نگرش هستند. شعارهایی مانند «اگر کسی باشد که بتواند، آن فقط حزب عدالت و توسعه هست» یا «اردوغان راه‌حلی پیدا خواهد کرد» دیگر قدرت اقناع گذشته را ندارند و حتی به موضوعی برای طنز سیاسی تبدیل شده‌اند. در کنار بحران اقتصادی، احساس گسترش فساد ساختاری، رانت، نگرانی درباره آینده فرزندان، کاهش منزلت اجتماعی جریان‌های مذهبی و تضعیف اعتماد به کارآمدی حکومت، موجب شده است مفهوم «مسئله بقا» نیز دیگر مانند گذشته نتواند رفتار انتخاباتی این قشر را تعیین کند.
🔹 با این حال، این بدنه همچنان اپوزیسیون را جایگزینی قابل اعتماد نمی‌داند. ترس از بی‌ثباتی، نگرانی از هرج‌ومرج در صفوف مخالفان، احتمال انتقام‌جویی سیاسی پس از تغییر قدرت و تردید نسبت به اخلاق سیاسی برخی جریان‌های اپوزیسیون، همچنان مانع از انتقال آرای این گروه به اردوگاه مخالفان شده است. از همین رو، بخشی از این رأی‌دهندگان ممکن است در انتخابات پارلمانی احزاب را تنبیه کنند، اما همچنان در انتخابات ریاست‌جمهوری از اردوغان حمایت کنند.
🔸 در میان احزاب مخالف، بیشترین فاصله این رأی‌دهندگان با حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) و حزب خوب (İYİ Parti) است. مخالفت تاریخی با CHP و نیز مواضع حزب خوب درباره پناهجویان و مخالفت آن با روند «ترکیه عاری از تروریسم» باعث شده است این دو حزب نتوانند برای بدنه محافظه‌کار سرخورده به گزینه‌ای قابل قبول تبدیل شوند. از نگاه این گروه، احزاب محافظه‌کار نباید در قالب ائتلاف‌های جدید در کنار CHP یا حزب خوب قرار گیرند، زیرا تجربه ناموفق «ائتلاف شش‌گانه» همچنان در حافظه آنان زنده است.
🔹 انتظار اصلی این بدنه، شکل‌گیری یک ائتلاف طبیعی میان احزاب محافظه‌کار است؛ ائتلافی که بتواند بدون اتکا به CHP، بدیلی معتبر برای حزب عدالت و توسعه ایجاد کند. بازتاب گسترده عکس مشترک رهبران احزاب پس از نشست D-8 نیز نشان داد که چنین انتظاری در میان این قشر وجود دارد. با این حال، هنوز اقدام عملی و امیدوارکننده‌ای از سوی این احزاب مشاهده نشده و همین مسئله مانع از تغییر رفتار انتخاباتی رأی‌دهندگان سرخورده شده است.
🔸 در این میان، نام احمد داوداوغلو بیش از دیگر رهبران مطرح می‌شود. بسیاری از فعالان سابق حزب عدالت و توسعه، تجربه، عمق فکری و صداقت او را برای ایفای نقشی محوری در بازسازی نظام سیاسی ضروری می‌دانند، اما معتقدند او نباید وارد ائتلاف‌های پیچیده با جریان‌های مخالف شود. از نگاه آنان، علی باباجان نیز همچنان در حوزه اقتصاد چهره‌ای قابل اعتماد است و سابقه مدیریتی او مزیتی مهم به شمار می‌رود. همچنین فعالیت‌های حزب سعادت و حزب دوا در دفاع از گروه‌هایی مانند آسیب‌دیدگان احکام اضطراری (KHK) و نظامیان متضرر از روندهای پس از کودتا، توانسته است در میان اقشار آسیب‌دیده بازتاب مثبتی ایجاد کند.
🔹 این رأی‌دهندگان از رهبران احزاب محافظه‌کار انتظار دارند با حضور فعال‌تر در جامعه، دفاع از گروه‌های آسیب‌پذیر، پرهیز از حملات شخصی به اردوغان و تمرکز بر نقد ساختاری نظام، اعتماد عمومی را جلب کنند. آنان معتقدند باید به جامعه اطمینان داده شود که مشکلات اقتصادی، فساد، بی‌عدالتی و بحران‌های نهادی با یک برنامه روشن قابل حل است و رأی دادن به این جریان‌ها به هدر نخواهد رفت.
🔸 پیام این بدنه روشن است؛ اختلافات کوچک، رقابت‌های شخصی و محاسبات کوتاه‌مدت باید کنار گذاشته شود و هرچه سریع‌تر یک ائتلاف محافظه‌کار با چشم‌اندازی بلندمدت شکل بگیرد. در غیر این صورت، بخش بزرگی از رأی‌دهندگان سرخورده حزب عدالت و توسعه همچنان از حضور در پای صندوق رأی خودداری خواهند کرد و فرصت ایجاد یک آلترناتیو سیاسی مؤثر از میان خواهد رفت.
منبع: perspektif
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ چرا لغو تحریم‌های کاتسا علیه ترکیه با موانع پیچیده‌ای روبه‌روست؟
✍️ روزالین کارول
🔹 دونالد ترامپ در دیدار با رجب طیب اردوغان در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا اعلام کرد دولت آمریکا تحریم‌های ترکیه ذیل قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها (CAATSA) را لغو خواهد کرد و تأکید کرد: «نمی‌خواهیم دوستان خود را تحریم کنیم.» این اظهارات می‌تواند نقطه عطفی در روابط دفاعی واشنگتن و آنکارا باشد، اما تحقق آن به مراتب پیچیده‌تر از یک اعلام سیاسی است؛ زیرا این تحریم‌ها بر اساس قانونی مصوب کنگره در سال ۲۰۱۷ اعمال شده‌اند و لغو دائمی آنها مستلزم طی مراحل حقوقی و موافقت قانون‌گذاران آمریکاست.
🔸 تحریم‌های کاتسا در سال ۲۰۲۰ و پس از خرید سامانه پدافند هوایی اس-۴۰۰ روسیه توسط ترکیه اعمال شد. این اقدامات، سازمان صنایع دفاعی ترکیه (SSB)، صدور مجوزهای صادراتی آمریکا، برخی مقام‌های ارشد دفاعی و همکاری‌های نظامی را هدف قرار داد و همزمان ترکیه از برنامه جنگنده نسل پنجم اف-۳۵ کنار گذاشته شد. آنکارا همواره این تصمیم را مغایر حقوق متحدان ناتو دانسته و خرید اس-۴۰۰ را تصمیمی مستقل برای تأمین نیازهای دفاعی خود توصیف کرده است.
🔹 بر اساس قانون کاتسا، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند در شرایطی محدود اجرای تحریم‌ها را تعلیق یا از آن چشم‌پوشی کند، اما لغو دائمی آنها تنها زمانی امکان‌پذیر است که دولت آمریکا به کنگره اثبات کند دلیل اعمال تحریم‌ها از میان رفته، کشور هدف اقدامات قابل راستی‌آزمایی برای پایان دادن به آن انجام داده و تضمین داده است چنین اقدامی تکرار نخواهد شد. علاوه بر این، کنگره اختیار دارد با لغو تحریم‌ها مخالفت کند و فضای سیاسی کنونی نیز چندان به نفع ترکیه نیست؛ به‌ویژه آنکه شماری از سناتورهای بانفوذ همچنان مخالف هرگونه امتیازدهی به آنکارا هستند.
🔸 مانع مهم‌تر، قانون بودجه دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۱ است که به‌طور مشخص پرونده اس-۴۰۰ ترکیه را هدف قرار داده است. این قانون دولت آمریکا را موظف می‌کند پیش از هرگونه عادی‌سازی، تأیید کند ترکیه دیگر سامانه اس-۴۰۰ یا جایگزین آن را در اختیار ندارد، این سامانه توسط نیروهای روسی یا عوامل وابسته به روسیه بهره‌برداری نمی‌شود و آنکارا نیز در آینده دوباره چنین سامانه‌ای خریداری نخواهد کرد. از نگاه بسیاری از تحلیلگران، پذیرش چنین شروطی برای هیچ دولت ترکیه‌ای از نظر سیاسی آسان نخواهد بود.
🔹 با وجود این موانع، لغو تحریم‌های کاتسا می‌تواند آغازگر فصل تازه‌ای در همکاری‌های دفاعی دو کشور باشد. رفع محدودیت‌ها امکان ازسرگیری همکاری‌های صنعتی، تسهیل انتقال فناوری، صدور مجوزهای صادراتی و مشارکت در پروژه‌های مشترک را فراهم می‌کند و به برنامه‌های راهبردی صنایع دفاعی ترکیه، از جمله جنگنده ملی «کان»، بالگردها، سامانه‌های موشکی و پروژه‌های دریایی که همچنان به برخی فناوری‌ها و مجوزهای آمریکایی وابسته‌اند، شتاب خواهد داد.
🔸 با این حال، حتی در صورت رفع کامل تحریم‌های کاتسا، بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ به‌صورت خودکار امکان‌پذیر نخواهد بود؛ زیرا این موضوع تحت محدودیت‌های حقوقی مستقلی قرار دارد که مستقیماً به تملک سامانه اس-۴۰۰ مربوط می‌شود. از این رو، لغو کاتسا را باید گامی ضروری برای ترمیم روابط دفاعی واشنگتن و آنکارا دانست، اما نه گامی کافی برای حل کامل اختلافات راهبردی میان دو متحد ناتو.
منبع: Al-Monitor
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ آیا ترکیه قوی‌تر می‌شود یا فقط زمان می‌خرد؟ کارنامه اقتصاد در سایه بدهی‌ها و آسیب‌پذیری‌ها
✍️ دکتر ارگول هالیسچلیک
🔹 اقتصادها نیز مانند شرکت‌ها نه تنها با «صورت سود و زیان» بلکه با «ترازنامه» ارزیابی می‌شوند. فارغ از اینکه آمارهای رشد، صادرات و تولید چقدر مثبت به نظر برسند، نادیده گرفتن بار فزاینده بدهی‌ها و وابستگی به تأمین مالی خارجی، تصویر ناقصی ارائه می‌دهد. ترکیه امروز دقیقاً در چنین دوراهی‌ای قرار دارد: از یک سو شاهد ذخایر ارزی تاریخی، بهبود نسبی رتبه اعتباری و سیاست‌های پولی انقباضی برای مهار تورم هستیم؛ و از سوی دیگر، با انباشت بدهی‌های دولتی و خارجی، هزینه‌های فزاینده تأمین مالی و تعهدات سنگین ارزی روبه‌روست. بنابراین پرسش اصلی این است: آیا اقتصاد ترکیه در مسیر توسعه پایدار قرار گرفته یا با اتلاف منابع آینده از طریق استقراض، صرفاً در حال «خریدن زمان» است؟
🔸 بر اساس گزارش وزارت خزانه‌داری در ژوئن ۲۰۲۶، بدهی ناخالص دولت مرکزی به ۱۵ تریلیون لیر (حدود ۳۲۸ میلیارد دلار) رسیده است که نیمی از آن به شدت در برابر نوسانات ارزی آسیب‌پذیر است. در کشوری با اقتصاد متکی به واردات، هر یک لیر افزایش نرخ ارز، ۲۲۷ میلیارد لیر بر بار بدهی‌های دولتی می‌افزاید، بی‌آنکه وام جدیدی گرفته شده باشد. به طور همزمان، بخش خصوصی نیز با ۳۰۲ میلیارد دلار بدهی خارجی مواجه است که در صورت عدم توازن با درآمدهای ارزی (صادرات و توریسم)، اقتصاد را بیش از پیش شکننده می‌کند. این چرخه معیوبِ «ارز-بهره-بدهی» ریشه در مدل رشد مبتنی بر منابع خارجی دارد که در کوتاه‌مدت محرک اقتصاد است، اما در بلندمدت تاب‌آوری آن را می‌بلعد.
🔹 یکی از دستاوردهای سیاست پولی اخیر، رسیدن ذخایر ارزی بانک مرکزی (TCMB) به رقم بی‌سابقه ۱۶۰ میلیارد دلار است. با این حال، تحلیلگران معتقدند در ارزیابی ترازنامه ارزی نباید تنها به حجم ذخایر ناخالص بسنده کرد. بر اساس داده‌ها، تعهدات ارزی کوتاه‌مدت (با سررسید کمتر از یک سال) حدود ۲۴۲ میلیارد دلار است؛ یعنی بسیار بیشتر از کل ذخایر موجود. این نشان می‌دهد که اگرچه ذخایر فعلی یک سپر دفاعی مهم هستند، اما تا زمانی که با درآمدهای پایدار ارزی (مانند صادرات تکنولوژی‌محور و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) پشتیبانی نشوند، آسیب‌پذیری اقتصاد در برابر شوک‌ها پابرجا خواهد بود.
🔸 شاخص مهم دیگر، «وضعیت سرمایه‌گذاری بین‌المللی» (UYP) است که نشان می‌دهد دارایی‌های خارجی ترکیه ۴۰۳ میلیارد دلار و مطالبات خارجی‌ها از ترکیه ۷۹۵ میلیارد دلار است؛ یعنی کسری ۳۹۲ میلیارد دلاری. این آمار نشان‌دهنده وابستگی عمیق اقتصاد به پس‌اندازها و سرمایه‌های خارجی است. این وابستگی، اقتصاد را در برابر تغییرات نرخ بهره جهانی و خروج سرمایه به‌شدت بی‌دفاع می‌کند. راه‌حل این بحران، استقراض بیشتر نیست، بلکه گذار به ساختار تولیدی است که ارزش افزوده بالا و ارزآوری پایدار داشته باشد.
🔹 اگرچه نسبت بدهی دولتی ترکیه به تولید ناخالص داخلی (حدود ۲۴ درصد بر اساس معیارهای اتحادیه اروپا) در مقایسه با کشورهای اروپایی بسیار پایین و قابل‌مدیریت به نظر می‌رسد، اما مشکل اصلی «هزینه تأمین مالی» است. در حالی که کشورهای توسعه‌یافته با بهره‌های ۲ تا ۳ درصدی وام می‌گیرند، ترکیه به دلیل ریسک‌پذیری (CDS) بالا و تورم انتظاری، مجبور به پرداخت بهره‌های بالای ۳۵ درصدی است. این بارِ سنگین بهره، بودجه عمومی را می‌بلعد و منابع حیاتی برای آموزش، بهداشت و زیرساخت‌ها را محدود می‌کند. ارتقای رتبه اعتباری نیز صرفاً یک نماد نیست؛ مادامی که ترکیه در دسته «قابل سرمایه‌گذاری» قرار نگیرد، دسترسی به صندوق‌های بازنشستگی بزرگ جهان و سرمایه‌های ارزان‌قیمت بین‌المللی مسدود خواهد ماند.
🔸 خلاصه کلام؛ ترکیه امروز نیازمند یافتن منابع جدید برای استقراض نیست، بلکه باید منابع جدیدی برای تولید ارزش خلق کند. رشد اقتصادی مبتنی بر بدهی ممکن است هیجانی زودگذر ایجاد کند، اما توسعه پایدار نیازمند نوآوری، افزایش بهره‌وری، تقویت سرمایه انسانی و حاکمیت قانون است. قدرت واقعی اقتصاد با میزان استقراض از خارج سنجیده نمی‌شود، بلکه با ظرفیت تولید تکنولوژی، بهره‌وری و ایجاد رفاه پایدار در داخل کشور ارزیابی می‌شود.
منبع: پایگاه خبری-تحلیلی ۱۲پونتو
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ برای درک آینده خاورمیانه، مسیر جرثقیل‌ها را دنبال کنید!
✍️ ایتان دانون و جاش کرام
🔹 جنگ اخیر آمریکا و ایران یک پارادوکس غیرمنتظره را به نمایش گذاشته است: در همان زمان که موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به زیرساخت‌های حیاتی قطر (مجتمع گازی راس لفان) و امارات اصابت می‌کردند، شرکت‌های قطری و اماراتی در حال پایه‌گذاری توافقاتی برای بازسازی زیرساخت‌های انرژی و اقتصادِ «سوریه پسا-اسد» بودند. همزمان با مسدود شدن تنگه هرمز، آمریکا تلاش کرد تا خط لوله قدیمی انتقال نفت عراق از طریق سوریه به دریای مدیترانه را احیا کند.
🔸 این بازیگران به خوبی می‌دانند که آینده اقتصادی و توازن قوای خاورمیانه، نه با معاهدات صلح روی کاغذ، بلکه توسط کسانی تعیین می‌شود که زیرساخت‌های حیاتی منطقه را تأمین مالی، احداث و در نهایت کنترل می‌کنند. هزینه بازسازی منطقه نجومی است: بالغ بر ۲۰۰ میلیارد دلار برای سوریه، ۷۰ میلیارد دلار برای غزه، ۱۱ میلیارد دلار برای لبنان و بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار برای احیای اقتصاد ایران (که اکنون در هاله‌ای از ابهام است). اما مسئله اصلی کمبود پول نیست؛ سوال این است که این سرمایه توسط چه کسی، با چه شروطی و در ازای چه امتیازاتی تزریق می‌شود.
در حال حاضر، سه مسابقه بزرگ بازسازی (و رقابت ژئوپلیتیک) در جریان است:
۱. سوریه؛ رقابتی که خیلی زود برنده پیدا کرد
🔹 در سوریه، پیش از آنکه دیگران به خود بیایند، شرکت‌های قطری و ترکیه‌ای قراردادهای ۳۰ ساله کلانی را قفل کردند؛ از جمله ۷ میلیارد دلار در پروژه‌های تولید برق (تأمین ۵۰ درصد نیاز سوریه) و ۴ میلیارد دلار امتیاز بازسازی فرودگاه بین‌المللی دمشق. ترکیه با یک سوآپ انرژی با جمهوری آذربایجان، گاز خزر را از طریق خط لوله‌ای که قطر تأمین مالی کرده، به حلب و حمص می‌رساند. قطر همچنین با شرکت «شِورون» (Chevron) برای اکتشاف گاز در آب‌های سوریه شریک شده است. از سوی دیگر، عربستان و امارات نیز بیکار ننشسته‌اند. شرکت اماراتی «دی‌پی ورلد» (DP World) اکنون مدیریت بندر طرطوس (پایگاه سابق ناوهای روسی) را بر عهده گرفته و به دنبال ایجاد کریدورهای لجستیکی تا عراق است. عربستان و ترکیه نیز در حال مدرن‌سازی خط آهن تاریخی «حجاز» هستند تا خلیج فارس را از طریق اردن و سوریه، و با دور زدن تنگه هرمز و اسرائیل، به ترکیه متصل کنند. این یعنی خلق کریدورهای تجاری غیرقابل‌تغییر.
۲. لبنان؛ معمای لاینحل بازسازی و حزب‌الله
🔸 مسابقه بازسازی در لبنان کندتر است و نه بین قدرت‌های خارجی، بلکه میان «دولت» و «حزب‌الله» جریان دارد. لبنان با اولین دولت اصلاح‌طلب خود در یک دهه گذشته، به دنبال برنامه صندوق بین‌المللی پول (IMF) است اما در یک چرخه باطل گرفتار شده است: سرمایه‌گذاری کلان تا زمانی که حزب‌الله خلع سلاح نشود وارد لبنان نمی‌شود؛ و به حاشیه راندن حزب‌الله نیز نیازمند همان سرمایه‌گذاری و نهاد‌سازیِ پایداری است که سرمایه‌گذاران تا پیش از تحقق آن، پولی تزریق نمی‌کنند.
۳. غزه؛ مسابقه‌ای که هنوز آغاز نشده است
🔹 برخلاف سوریه و لبنان، بازسازی غزه حتی شروع هم نشده است. تقریباً سه سال پس از ۷ اکتبر، حماس هنوز حدود ۴۰ درصد از نوار غزه (محل اسکان ۲ میلیون آواره) را در کنترل دارد. هیچ توافقی امضا نمی‌شود چون طرفِ قراردادی وجود ندارد. طرح آمریکا موسوم به «هیئت صلح» (Board of Peace) برای پر کردن خلأ حاکمیتی غزه شاید تنها ایده موجود باشد، اما تا زمانی که ارتش اسرائیل حضور یا کنترل خود را در بخش‌هایی از غزه حفظ کند، سرمایه‌های اروپایی و عربی به این منطقه سرازیر نخواهد شد.
محدودیت‌های سرمایه و تردیدهای واشنگتن
🔸 متغیرهای خارجی نیز بر این روند سایه انداخته‌اند. سرمایه کشورهای خلیج فارس بی‌نهایت نیست؛ عربستان درگیر ابرپروژه‌های «چشم‌انداز ۲۰۳۰» است، قطر ابتدا باید تأسیسات تخریب‌شده «راس لفان» خود را بازسازی کند و همه آنها بودجه دفاعی خود را در برابر تهدیدات افزایش داده‌اند. در مقابل، واشنگتن با محدودیت‌های خودساخته روبه‌روست. با وجود لغو تحریم‌های سوریه توسط آمریکا، شرکت‌های غربی تمایلی برای سرمایه‌گذاری در کشوری که اکنون توسط وابستگان سابق القاعده اداره می‌شود، ندارند. اگر شرکت‌های آمریکایی تردید کنند، سرنوشت عراقِ پس از اشغال تکرار خواهد شد؛ جایی که شرکت‌های دولتی چین به سرعت وارد عمل شدند و نیمی از تولید نفت عراق را در دست گرفتند.
🔹نتیجه‌گیری: برندگان این مقطع تاریخی کسانی نیستند که از نظر نظامی پیروز شده‌اند، بلکه آن‌هایی هستند که کنترل بنادر را در دست دارند، مالک شبکه‌های برق هستند و فرودگاه‌ها را اداره می‌کنند. در خاورمیانه، کنترل زیرساخت‌ها همواره چیزی فراتر از تجارت بوده است. برای درک آینده قدرت در این منطقه، کافی است مسیر جرثقیل‌های ساختمانی را دنبال کنید.
منبع: nationalinterest
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
خبر آنادولو ترکیه: خط ریلی عربستان تا ترکیه؛ مکه و مدینه به استانبول وصل می‌شوند؟
طرحی تازه برای اتصال ریلی عربستان به #ترکیه در دست بررسی است؛ مسیری که قرار است شهرهای مکه و مدینه را از طریق اردن و سوریه به استانبول وصل کند.
طبق گزارش‌ها، مطالعات امکان‌سنجی این پروژه قرار است تا پیش از پایان سال تکمیل شود.
اهمیت این طرح فقط در حمل‌ونقل نیست. اگر اجرا شود، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای جابه‌جایی زائران، گردشگران و کالا میان خلیج فارس، شام و ترکیه ایجاد کند؛ مسیری که از نظر اقتصادی و ژئوپلیتیکی، کشورهای عربی و ترکیه را بیش از گذشته به هم متصل می‌کند.
🔖با ما همراه باشید...
#ترکیه #کریدور #عربستان
📱@suqona
⭕️ باهچلی به فرمول «طالبانی» چه خواهد گفت؟
✍️ مویسر ییلدیز
🔹 سازمان اطلاعات و امنیت ملی ترکیه (MİT) به ریاست ابراهیم کالین، در ادامه دیپلماسی فشرده خود برای پیشبرد «دومین فرآیند گشایش PKK»، دیدارهایی را در بغداد، اربیل و سلیمانیه انجام داده است. محور اصلی این مذاکرات، خلع سلاح پ‌ک‌ک و لایحه چارچوب قانونی آن در پارلمان ترکیه است. بر اساس سناریوی جدید، به جای تبعید حدود ۲۰۰ تن از فرماندهان ارشد قندیل به کشورهای ثالث، گزینه اسکان آنان در سلیمانیه تحت نظارت بافل طالبانی مطرح شده تا امکان رصد مستقیم برای آنکارا فراهم باشد.
🔸بافل طالبانی، رهبر اتحادیه میهنی کردستان، سوابق روشنی در ضربه زدن به غرور و منافع امنیتی ترکیه دارد. او که آموزش‌دیده لژیون خارجی فرانسه و نیروهای ویژه بریتانیاست، از همدستان و مجریان اصلی «حادثه تلخ کیسه‌کشی» در ۴ ژوئیه ۲۰۰۳ بود؛ رویدادی که در آن نیروهای آمریکایی با کمک پیشمرگه‌های تحت امر طالبانی، به مقر ارتش ترکیه در سلیمانیه یورش برده و با کشیدن کیسه سیاه بر سر افسران ارشد ترک، تحقیر نظامی بزرگی را به آنکارا تحمیل کردند. واگذاری مسئولیت کنترل فرماندهان ارشد پ‌ک‌ک (سران قندیل) به چنین فردی، مصداق بارز فراموشی حافظه تاریخی و سپردن امنیت ملی به دست کسی است که خود بخشی از تهدید است.
🔹 کارنامه سال‌های اخیر طالبانی نیز موید پشتیبانی همه‌جانبه او از YPG و پ‌ک‌ک در سوریه است؛ از آموزش عناصر مسلح و ایجاد مراکز درمانی در سلیمانیه گرفته تا ارائه تسهیلات فرودگاهی و میزبانی از مظلوم کوبانی. اگرچه آنکارا در سال ۲۰۲۳ در واکنش به این تحرکات، حریم هوایی خود را بر روی سلیمانیه بست و هشدارهای تندی صادر کرد، اما این محدودیت‌ها بعدها با میانجی‌گری نچیروان بارزانی لغو شد، بی‌آنکه طالبانی رویکرد خود را تغییر دهد.
🔸 مواضع سیاسی بافل طالبانی همواره بر تقابل با شالوده‌های تاریخی ترکیه استوار بوده است؛ او پیمان لوزان ۱۹۲۳ را سرآغاز سرکوب رویای کردها خوانده و علناً خواستار اتحاد برای «کردستان بزرگ» شده است. وی همچنین در پیام‌های اخیر خود، عبدالله اوجالان را «رفیق آپو» خطاب کرده و وعده داده است که به زودی برای پیشبرد این مسیر، شخصاً در دیاربکر حضور یابد.
🔹 همزمان، تام باراک، نماینده ویژه ایالات متحده، با تمجید از روند جاری و ستایش نقش اردوغان، فیدان و کالین در تعامل با اوجالان، از عملکرد خانواده‌های بارزانی و طالبانی ابراز خرسندی کرده است. از دیدگاه واشنگتن، ادغام ساختاری کردها در چارچوب کشورهای میزبان می‌تواند مدل جدیدی برای منطقه باشد؛ رویکردی که کاملاً با خدمات بافل طالبانی به این طرح منطقه‌ای همخوانی دارد.
🔸 در چنین شرایطی، سپردن سران ارشد قندیل به چتر حمایتی طالبانی، اتکای امنیتی به جریانی است که خود بخشی از مسئله محسوب می‌شود. پرسش اساسی این است که دولت باهچلی، رهبر حزب حرکت ملی (MHP) که پیش‌تر طالبانی را «سرکرده فتنه» و «هم‌پیمان پ‌ک‌ک» خوانده بود، در برابر این طرح چه موضعی اتخاذ خواهد کرد و آیا واکنش تندی به این تغییر استراتژی نشان خواهد داد؟
منبع: 12punto
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ مسیرهای جدید انرژی به خارج از خلیج فارس
✍️ مصطفی انس اسن
🔹 انسداد تنگه هرمز توسط ایران، بیش از کمپین نظامی این کشور، در حال تغییر چشم‌انداز انرژی منطقه است. عربستان سعودی در حال بهره‌برداری با ظرفیت کامل از خط لوله خود به دریای سرخ و ارزیابی توسعه آن است. امارات متحده عربی در حال احداث خط لوله دوم برای دور زدن هرمز است و عراق با همسایگانش از جمله ترکیه برای یافتن مسیرهای جایگزین مذاکره می‌کند؛ پروژه‌هایی که هیچ‌کدام پیش از جنگ اولویت سیاست‌گذاری نبودند.
🔸 این واکنش تهران را غافلگیر نکرده است. پیش‌تر محمدجواد ظریف هشدار داده بود که تهدید مستمر کشتیرانی، سرمایه‌ها را به سمت احداث خطوط لوله و کریدورهای جایگزین سوق می‌دهد. با این حال، ایران سیاست خود را تغییر نداده است؛ زیرا تنگه هرمز تنها اهرم این کشور برای تحمیل هزینه‌های سنگین به دشمنان است و دولتی که درگیر بقای فوری خود است، وزن کمتری به پیامدهای بلندمدت می‌دهد.
🔹 کشورهایی که پیش از جنگ مسیرهای جایگزین داشتند، سریعاً اقدام کردند. ریاض ظرفیت خط لوله «شرق-غرب» (از بقیق به ینبع) را به سقف ۷ میلیون بشکه در روز رسانده و در حال ارزیابی افزایش ۱ تا ۲ میلیون بشکه‌ای آن است. امارات نیز روزانه ۱.۵ تا ۱.۸ میلیون بشکه از طریق خط لوله حبشان-فجیره منتقل می‌کند و با احداث یک خط موازی، ظرفیت دور زدن هرمز را تا اواسط سال ۲۰۲۷ به ۳.۶ میلیون بشکه در روز خواهد رساند.
🔸 در مقابل، کشورهای فاقد مسیرهای جایگزین خسارات سنگینی متحمل شده‌اند. تولید عراق با افت ۶۶ درصدی (بیشترین کاهش در اوپک‌پلاس) از ۴.۳ به ۱.۴ میلیون بشکه در ماه مه رسید. کویت وضعیت «فورس ماژور» اعلام کرد و قطر که عمده صادراتش گاز طبیعی مایع (LNG) است، با شدیدترین موانع فنی مواجه است. اکنون برای این کشورها، تنها گزینه باقی‌مانده توسعه خطوط لوله پرهزینه‌تر به سمت غرب و دریای مدیترانه است.
🔹 فوری‌ترین گزینه برای بغداد، خط لوله کرکوک-جیحان است. با انقضای توافقنامه فعلی در ۲۷ ژوئیه، انتظار می‌رود توافقی ۱۲ ماهه منعقد شود که بر اساس آن، ظرفیت اختصاصی عراق از ۲۰۰ هزار بشکه فعلی به ۷۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. آلپ‌ارسلان بیرقدار، وزیر انرژی ترکیه، پیشنهاد امتداد این خط لوله تا بصره (با ظرفیت ۲.۵ میلیون بشکه)، باز کردن آن به روی نفت کویت و احداث خط لوله موازی برای انتقال گاز قطر را نیز مطرح کرده است.
🔸 ابتکار دوم عراق، کریدور سوریه است. در ۱۸ ژوئیه در واشنگتن، تفاهم‌نامه‌ای میان شرکت نفت سوریه و شرکت نفت بصره برای بازسازی خط لوله «حدیثه-بانیاس» (مسدودشده از سال ۲۰۰۳) امضا شد. کنسرسیومی متشکل از شورون، هلدینگ UCC و TI Capital مسئولیت مطالعات فنی این پروژه با ظرفیت اولیه ۲ میلیون بشکه در روز را بر عهده گرفت. عدم مخالفت ترکیه با این پروژه رقیب، ناشی از دو ملاحظه مهم سیاسی و تجاری است.
🔹 نخست، آنکارا روی بقای مقامات جدید دمشق که به بهبود اقتصادی وابسته است، سرمایه‌گذاری کرده و درآمدهای ترانزیتی به این هدف کمک می‌کند؛ امری که از خصومت بغداد با رئیس‌جمهور سوریه (الشرع) نیز می‌کاهد. دوم، ترکیه واردکننده بزرگ انرژی است و شوک قیمتی اخیر ۱۴ میلیارد دلار (۸ میلیارد نفت، ۶ میلیارد گاز) به صورت‌حساب انرژی آن در سال ۲۰۲۶ افزوده است. ورود هر حجم اضافی به بازارهای جهانی، قیمت‌ها را برای آنکارا کاهش می‌دهد.
🔸 اگرچه برخی پروژه‌ها فعلاً در حد تفاهم‌نامه هستند، اما تلاش حوثی‌ها برای گسترش جنگ به دریای سرخ ممکن است روند آنها را تسریع کند. حوثی‌ها با هدف قرار دادن یک نفتکش در ۲۲ ژوئیه، تحریم دریایی علیه عربستان را اعلام کردند. این بحران فراتر از مدیریت اختلالات فعلی، آسیب‌پذیری ساختاری منطقه را آشکار کرده است؛ هدف اکنون کاهش هزینه‌های هرگونه انسداد در آینده است.
منبع: The Institute for Diplomacy and Economy
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ تماس از باکو، رأی‌گیری کنست درباره شناسایی ادعای «نسل‌کشی ارامنه» را متوقف کرد
🔹 یک منبع اسرائیلی به روزنامه هاآرتص گفته است که بنیامین نتانیاهو پس از تماس مستقیم حکمت حاجی‌اف، دستیار رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، مانع برگزاری رأی‌گیری کنست درباره شناسایی ادعایی «نسل‌کشی ارامنه» شد. این اقدام شکاف میان نتانیاهو و گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، را بر سر یکی از حساس‌ترین تصمیم‌های دیپلماتیک سال‌های اخیر آشکار کرده است. هرچند کابینه اسرائیل ماه گذشته این طرح را به‌صورت اجماعی تصویب کرده بود، اما رأی‌گیری پارلمان بی‌سر و صدا از دستور کار خارج شد.
🔸 بر اساس این گزارش، پس از تماس حاجی‌اف با دفتر نخست‌وزیر، مقام‌های اسرائیلی به باکو اطلاع دادند که این موضوع پیش از آغاز تعطیلات تابستانی کنست از دستور کار کنار گذاشته شده است. دفتر وزیر خارجه اسرائیل دخالت نتانیاهو را رد کرد، اما توضیحی درباره علت تعویق رأی‌گیری ارائه نداد و تنها تأکید کرد که تصمیم دولت همچنان به قوت خود باقی است. دفتر نخست‌وزیری اسرائیل و حکمت حاجی‌اف نیز به درخواست هاآرتص برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
🔹 طرح پیشنهادی دولت اسرائیل بر شناسایی ادعای «نسل‌کشی ارامنه» و محکوم کردن هرگونه انکار یا تحریف آن تأکید داشت. گیدئون ساعر این اقدام را تصمیمی اخلاقی توصیف کرده و گفته بود که این تصمیم علیه ترکیه نیست. با این حال، تصویب کابینه برای اجرایی شدن نیازمند رأی مثبت کنست بود؛ مرحله‌ای که هرگز انجام نشد. این رخداد تازه‌ترین نمونه از سلسله تلاش‌های نافرجام برای تصویب رسمی چنین طرحی در کنست از سال ۲۰۱۱ تاکنون به شمار می‌رود.
🔸 گزارش هاآرتص این تحول را نشانه اهمیت راهبردی روابط اسرائیل و جمهوری آذربایجان می‌داند. باکو در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین شرکای منطقه‌ای تل‌آویو تبدیل شده است. اسرائیل در جنگ اخیر ارمنستان و جمهوری آذربایجان تسلیحات در اختیار باکو قرار داد و پیش‌تر نیز گزارش‌هایی درباره انتقال سلاح از طریق پایگاه هوایی «عوودا» و همکاری‌های امنیتی دو طرف منتشر شده بود. وزارت خارجه جمهوری آذربایجان نیز ماه گذشته تصمیم دولت اسرائیل را تحریف واقعیت‌های تاریخی و اقدامی فاقد مبنای حقوقی و علمی توصیف کرده و هشدار داده بود که چنین اقدامی به جای آشتی، شکاف‌ها را عمیق‌تر خواهد کرد.
🔹 همزمان، نشانه‌هایی از بازتعریف روابط باکو و تل‌آویو نیز دیده می‌شود. الهام علی‌اف هفته گذشته از نخست‌وزیر فلسطین در باکو استقبال کرد و ضمن تأکید بر حمایت از تشکیل دولت فلسطین به پایتختی قدس شرقی، از ادامه کمک‌های جمهوری آذربایجان به فلسطینی‌ها و برنامه ساخت یک دبیرستان در کرانه باختری خبر داد. هاآرتص همچنین یادآور می‌شود که نتانیاهو سال گذشته در یک گفت‌وگوی پادکستی مدعی شده بود کنست پیش‌تر ادعای «نسل‌کشی ارامنه» را به رسمیت شناخته است، در حالی که هیچ‌گاه چنین مصوبه‌ای در پارلمان اسرائیل به تصویب نرسیده است.
منبع: Türkiye Today (به نقل از Haaretz)
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ با مارش نظامی عثمانی از او استقبال کردیم؛ اما حاصل چه شد؟
✍️ مویسر ییلدیز
🔹 نزدیک به یک هفته از برگزاری اجلاس ناتو در آنکارا می‌گذرد، اما دولت همچنان از اهمیت میزبانی این نشست سخن می‌گوید. دولت باغچلی نیز سرانجام با توصیف ترکیه به‌عنوان یکی از «بازیگران مؤسس» نظم جدید ناتو، خواستار ازسرگیری روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا شد و تأکید کرد که اروپا نباید روابط خود با آنکارا را گروگان یونان یا کشورهای ثالث قرار دهد. اما همزمان، یکی از مهم‌ترین پیامدهای کمتر دیده‌شده این اجلاس، تحولات مرتبط با قبرس بود.
🔸 پیش از اجلاس، در جریان آن و بلافاصله پس از پایان نشست، مجموعه‌ای از تحرکات هماهنگ میان آمریکا، اتحادیه اروپا، ناتو و سازمان ملل درباره پرونده قبرس شکل گرفت. تام باراک، سفیر آمریکا، پیش‌تر از شکل‌گیری نظم جدیدی در شرق مدیترانه و لزوم گنجاندن مسئله قبرس در این چارچوب سخن گفته بود. همزمان، واشنگتن با همکاری یونان، قبرس یونانی‌نشین و اسرائیل سازوکار جدیدی برای همکاری انرژی در شرق مدیترانه ایجاد کرد.
🔹 در همین دوره، اتحادیه اروپا با اعطای بسته‌ای ۱۲ میلیارد یورویی به کشورهای آسیای مرکزی، آنها را به شناسایی قبرس یونانی و توصیف ترکیه به‌عنوان «اشغالگر» ترغیب کرد؛ اقدامی که واکنش محسوسی از آنکارا در پی نداشت. از سوی دیگر، اتحادیه اروپا ضمن محروم کردن ترکیه از صندوق دفاعی ۱۵۰ میلیارد یورویی SAFE، بیش از ۱.۲ میلیارد یورو منابع مالی به قبرس یونانی اختصاص داد و ارسال نخستین بخش آن را نیز پیش از اجلاس ناتو آغاز کرد. همزمان، آمریکا، فرانسه و چند کشور دیگر به تقویت توان نظامی قبرس یونانی ادامه دادند.
🔸 در آستانه اجلاس، پیش‌نویس طرح جدید نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای قبرس نیز فاش شد؛ طرحی که خروج نیروهای ترکیه از جزیره، واگذاری بخشی از ماراش و گوزلیورت به طرف یونانی، سپردن امنیت جزیره به ناتو و پیوند دادن پرونده قبرس با روند روابط ترکیه و اتحادیه اروپا را پیشنهاد می‌کند. همزمان، پارلمان اروپا با اکثریتی قاطع، ضمن تأکید بر راه‌حل تک‌دولتی، از ترکیه خواست نیروهایش را از قبرس خارج کند، جمهوری قبرس را به رسمیت بشناسد و با عضویت آن در ناتو مخالفت نکند.
🔹 در جریان اجلاس ناتو نیز سران اتحادیه اروپا در دیدار با رجب طیب اردوغان بر استفاده از «فرصت تازه» برای حل مسئله قبرس در چارچوب سازمان ملل تأکید کردند. تنها چهار روز بعد، اورزولا فون در لاین از انتصاب نماینده ویژه جدید اتحادیه اروپا در امور قبرس خبر داد و اعلام کرد بروکسل اکنون به‌طور کامل وارد این روند شده است. این دومین تلاش اتحادیه اروپا برای تعیین چنین نماینده‌ای است؛ اقدامی که پیش‌تر نیز از سوی جمهوری ترک قبرس شمالی «تحریک‌آمیز» خوانده شده بود.
🔸 با وجود آنکه وزارت خارجه قبرس شمالی بار دیگر این انتصاب را رد کرد، وزارت خارجه ترکیه همان موضع پیشین خود را تکرار کرد و آن را صرفاً «موضوع داخلی اتحادیه اروپا» دانست. اگر ترکیه واقعاً به جایگاهی رسیده که از آن به‌عنوان «بازیگر مؤسس» یاد می‌شود، انتظار می‌رفت دست‌کم اعلام کند که دخالت اتحادیه اروپا در پرونده قبرس نقض حقوق کشورهای ضامن است و آنکارا چنین مداخله‌ای را به رسمیت نمی‌شناسد.
🔹 استقبال از نخست‌وزیر یونان با سرود «جدّین دده» مارش نظامی عثمانی شاید در فضای رسانه‌ای بازتاب زیادی پیدا کرد، اما نتیجه واقعی را باید در تحولات پس از اجلاس دید. یونان و قبرس یونانی سال‌هاست می‌کوشند مسئله قبرس را از یک اختلاف میان ترک‌ها و یونانی‌ها به موضوعی میان ترکیه و اتحادیه اروپا تبدیل کنند و اکنون گام دیگری در همین مسیر برداشته‌اند. بنابراین، اهمیت اصلی نه در نوع استقبال، بلکه در نتیجه‌ای است که طرف مقابل پس از پایان اجلاس با خود برد.
منبع: 12punto
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ عراق خواستار افزایش چهار برابری ظرفیت خط لوله نفت کرکوک–جیهان شد
🔹 وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه اعلام کرد بغداد در مذاکرات مربوط به توافق موقت یک‌ساله، خواستار افزایش ظرفیت انتقال نفت از خط لوله کرکوک–جیهان به ۷۵۰ هزار بشکه در روز شده است؛ رقمی که تقریباً چهار برابر حجم فعلی انتقال نفت از این مسیر (۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار بشکه در روز) است. به گفته آلپ‌ارسلان بایراکتار، دو کشور قصد دارند پیش از پایان توافق فعلی در ۲۷ ژوئیه، یک توافق موقت یک‌ساله امضا کنند تا جریان انتقال نفت متوقف نشود.
🔸 آنکارا پیش‌تر پیش‌نویس توافقی بلندمدت را به بغداد ارائه کرده بود، اما مذاکرات به دلیل برگزاری انتخابات و روند تشکیل دولت جدید عراق به تعویق افتاد. بایراکتار تأکید کرد که فرصت کافی برای نهایی‌کردن توافق جامع پیش از پایان مهلت توافق کنونی وجود ندارد و از این رو، توافق موقت یک‌ساله به‌عنوان راه‌حل انتقالی پیشنهاد شده است.
🔹 بایراکتار همچنین از گفت‌وگو با نخست‌وزیر عراق درباره گسترش همکاری‌های انرژی خبر داد. به گفته او، دو طرف امکان تمدید خط لوله از کرکوک تا بصره و افزایش ظرفیت نهایی آن به ۲.۵ میلیون بشکه در روز را بررسی کرده‌اند. ترکیه همچنین پیشنهاد داده است که این مسیر به یک کریدور منطقه‌ای تبدیل شود تا علاوه بر نفت عراق، نفت کویت و سایر کشورهای خلیج فارس نیز از طریق آن به مدیترانه منتقل شود.
🔸 وزیر انرژی ترکیه افزود که احداث یک خط لوله گاز طبیعی در امتداد این مسیر نیز در دستور گفت‌وگوها قرار دارد؛ پروژه‌ای که می‌تواند امکان انتقال گاز قطر و دیگر تولیدکنندگان منطقه را به بازارهای جهانی از طریق خاک ترکیه فراهم کند. این طرح در راستای راهبرد آنکارا برای تبدیل شدن به هاب منطقه‌ای انرژی ارزیابی می‌شود.
🔹 خط لوله کرکوک–جیهان طی سال‌های گذشته محور اختلافات حقوقی میان بغداد و آنکارا بوده است. دادگاه داوری پاریس، ترکیه را به پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار بابت صادرات نفت اقلیم کردستان عراق در فاصله سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ محکوم کرده بود، اما آنکارا تأکید دارد بخش عمده‌ای از دعاوی متقابلش نیز از سوی دیوان داوری پذیرفته شده است. بایراکتار گفت روند رسیدگی به دعاوی متقابل و محاسبه خسارت‌ها همچنان ادامه دارد و پرونده مربوط به صادرات پس از سال ۲۰۱۸ نیز هنوز در جریان است.
🔸 صادرات نفت از این خط لوله پس از زلزله‌های ویرانگر فوریه ۲۰۲۳ در ترکیه متوقف شد و پس از تکمیل تعمیرات در سپتامبر ۲۰۲۵ از سر گرفته شد. با این حال، در جریان درگیری اخیر ایران نیز برای مدتی متوقف شد و از ۱۸ مارس ۲۰۲۶ بار دیگر فعالیت خود را آغاز کرد.
منبع: Daily Sabah
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ستون نویس روزنامه حریت ترکیه: اسرائیل به وسیله شهروندان اماراتی در سوریه زمین خریداری می‌کند
✍️عبدالقادر سلوی
🔹 دولت اسرائیل در آستانه تأسیس خود در فلسطین، راهبرد خرید اراضی را از طریق تشکیل صندوق‌های صهیونیستی و با واسطه یهودیان ثروتمند غربی دنبال کرد؛ الگویی که اکنون با هدف تثبیت و گسترش حضور خود، در جنوب سوریه به‌ویژه در استان‌های درعا، سویدا و قنیطره در حال پیاده‌سازی و بازتولید است. ارتش اسرائیل علاوه بر حضور نظامی و برپایی ایست‌های بازرسی تحت پوشش گشت‌زنی و دیده‌بانی در این مناطق، فاز جدیدی از تملک اراضی را آغاز کرده است.
🔸 گزارش‌های میدانی نشان می‌دهند که از مه ۲۰۲۶ میلادی، تلاش‌های هدفمندی برای خرید اراضی در عمق ۱۵ کیلومتری مرز سوریه در استان‌های درعا و قنیطره آغاز شده است. کارگزاران اسرائیلی با برقراری تماس با دهیاران، ریش‌سفیدان محلی و دلالان املاک، در حال معامله اراضی هستند. این روند در ماه‌های اخیر شتاب بیشتری گرفته و یادآور شگردهایی است که پیش از اشغال نهایی فلسطین برای خرید زمین استفاده می‌شد.
🔹 اسرائیل برای پنهان‌کاری و فرار از حساسیت‌های امنیتی، از شهروندان یهودی‌تبار کشورهای غربی به‌ویژه کانادا، استرالیا و بریتانیا برای خرید زمین‌های کشاورزی بزرگ‌مقیاس استفاده می‌کند. افزون بر این، از ژوئن سال جاری گزارش‌های متعددی از تملک اراضی در بلندی‌های جولان اشغالی و حومه آن توسط شهروندانی با پاسپورت امارات متحده عربی (به عنوان نخستین کشور عربی امضاکننده پیمان ابراهیم) مخابره شده که با پشتوانه سرمایه‌های اسرائیلی هدایت می‌شوند.
🔸 در این پروژه استراتژیک، قدرت مالی به شکل تهاجمی به کار گرفته شده است؛ دلالان املاک، اراضی زراعی و غیرزراعی درعا و قنیطره را به قیمت‌هایی بسیار بالاتر از ارزش واقعی خریداری می‌کنند. این معاملات حتی شامل زمین‌های لم‌یزرع و نامناسب برای ساخت‌وساز نیز می‌شود. تملک این اراضی الزاماً از طریق دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌شود تا جنبه رسمی و قانونی به خود بگیرد و در آینده به عنوان مستندات حقوقی مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
🔹 برای مالکان سوری که در برابر فروش زمین‌های خود در منطقه راهبردی و سرشار از منابع آبیِ جولان مقاومت می‌کنند، اهرم‌های تهدید فعال شده است. واسطه‌ها ابتدا مبالغ کلانی پیشنهاد می‌دهند و در صورت اصرار مالک بر عدم فروش، هشدار می‌دهند که با کنترل نظامی منطقه توسط ارتش اسرائیل در آینده، مالکیت آنها به طور کامل سلب خواهد شد و بهتر است اکنون با دریافت پول، زمین را بفروشند اما در آن بمانند و به کشاورزی ادامه دهند.
🔸 این اقدامات یک فعالیت تجاری ساده نیست، بلکه راهبردی خزنده برای ایجاد «حفره‌های امنیتی» در جغرافیا و گسترش تدریجی اشغالگری مشابه الگوی فلسطین است. اسرائیل با ایجاد نقاط تمرکز پراکنده، به دنبال استقرار سلول‌های سرطانی در خاک سوریه و الحاق گام‌به‌گام آن‌هاست. بر این اساس، دولت سوریه باید فوراً فروش و واگذاری هرگونه اراضی را در این مناطق تا اطلاع ثانوی ممنوع اعلام کند تا مانع تثبیت این نفوذ سرزمینی شود.
منبع: hurriyet
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ اعلام شرکت آمریکایی؛ پتانسیل نفتی در دیاربکر که سرنوشت ترکیه را تغییر خواهد داد
🔹 مالون میتچل، رئیس هیئت‌مدیره شرکت انرژی آمریکایی «ترنس‌آتلانتیک پترولیوم» اعلام کرد حوضه نفتی دیاربکر در جنوب شرقی ترکیه، در بلندمدت پتانسیل تولید روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت و بیش از ۲۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی را دارد. این ظرفیت در صورت بهره‌برداری کامل، قادر است حدود ۲۵ درصد از کل نیاز روزانه ترکیه به نفت را که در حال حاضر نزدیک به ۱ میلیون بشکه است، تأمین کند و تحولی راهبردی در امنیت انرژی این کشور رقم بزند.
🔸 این پروژه بر اساس توافقنامه سرمایه‌گذاری مشترکی که سال گذشته میان شرکت ملی نفت ترکیه (TPAO)، ترنس‌آتلانتیک پترولیوم و شرکت آمریکایی «کانتیننتال ریسورسز» امضا شد، به توسعه منابع غیرمتعارف هیدروکربنی در حوضه دیاربکر می‌پردازد. شرکت ترنس‌آتلانتیک با اشاره به سابقه ۱۸ ساله فعالیت خود در ترکیه، حوضه‌های دیاربکر و تراکیا (Trakya) را دو منطقه اصلی برخورداری از منابع عظیم هیدروکربنی غیرمتعارف در این کشور معرفی کرده است.
🔹 در برنامه چشم‌انداز پنج‌ساله این پروژه، استقرار و فعال‌سازی حدود ۲۵ دکل حفاری پیش‌بینی شده است. با استفاده از فناوری حفاری افقی که پیش از این در آمریکای شمالی بکار گرفته شده، کارایی هر دکل معادل ۴ یا ۵ چاه عمودی سنتی خواهد بود؛ این رویکرد فناورانه به افزایش چشمگیر سطح تولید با اشغال کمترین اراضی سطحی منجر می‌شود و پس از یک دوره پنج‌ساله توسعه، حوضه به مرحله تولید پایدار و بالغ خواهد رسید.
🔸 رئیس ترنس‌آتلانتیک با تأکید بر موقعیت ژئوپلیتیک ترکیه به عنوان نقطه تلاقی کریدورهای جهانی انرژی، ثبات سیاسی و اقتصادی را مزیت اصلی این کشور برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی دانست. وی این مشارکت راهبردی با TPAO را یکی از ارزشمندترین فرصت‌های بین‌المللی شرکت خود قلمداد کرد که علاوه‌بر بخش تولید، انتقال دانش فنی پیشرفته و آموزش نیروی کار بومی ترکیه را نیز تضمین می‌کند.
منبع: haberler
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ ترکیه و آمریکا موانع را کنار زدند؛ اکنون بخش مهم ماجرا آغاز می‌شود
✍️ یعقوب کنعان
🔹 روابط ترکیه و آمریکا طی یک دهه گذشته عمدتاً حول مجموعه‌ای از اختلافات مزمن از جمله حذف آنکارا از برنامه اف-۳۵، تحریم‌های کاتسا و اختلاف بر سر شمال سوریه شکل گرفته بود. اما در یک‌ونیم سال نخست دولت دوم دونالد ترامپ، بخش عمده این اختلافات با سرعتی کم‌سابقه کاهش یافت. پس از سقوط دولت اسد، سیاست دو کشور در سوریه به هم نزدیک شد، فروش موتورهای F110 برای جنگنده بومی «کان» تأیید شد، تحریم‌های کاتسا دیگر مانع دائمی همکاری‌های دفاعی تلقی نمی‌شوند و ترامپ نیز آشکارا از امکان بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ سخن گفت.
🔸 با وجود این، رفع اختلافات گذشته به معنای شکل‌گیری یک راهبرد بلندمدت نیست. اکنون که روابط واشنگتن و آنکارا دیگر صرفاً بر مدیریت بحران‌های دوجانبه استوار نیست، پرسش اصلی این است که این مشارکت راهبردی بر چه پایه‌ای بنا خواهد شد. اجلاس ناتو در آنکارا سه محور اصلی همکاری آینده را برجسته کرد: تولید مشترک صنایع دفاعی، گسترش همکاری‌های تجاری و ایجاد یک مشارکت بلندمدت در حوزه انرژی.
🔹 مهم‌ترین تحول در حوزه دفاعی، حرکت از الگوی «خریدار ـ فروشنده» به سمت تولید مشترک است؛ موضوعی که در «مجمع صنایع دفاعی ناتو» در حاشیه اجلاس آنکارا مورد تأکید قرار گرفت. پیشنهاد ایجاد چارچوب سرمایه‌گذاری مشترک میان پنتاگون و ریاست صنایع دفاعی ترکیه، به‌ویژه در صنایع دریایی و کشتی‌سازی، می‌تواند همکاری شرکت‌های آمریکایی مانند لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن را با شرکت‌های ترکیه‌ای نظیر بایکار، آسلسان و صنایع هوافضای ترکیه در حوزه پهپادها، مهمات، سامانه‌های پدافندی و شناورهای نظامی گسترش دهد. ترکیه ظرفیت تولید انبوه و آمریکا فناوری و سرمایه را در اختیار دارد و این ترکیب می‌تواند جایگزین همکاری‌های محدود گذشته شود.
🔸 دومین محور همکاری به ذخایر عناصر نادر خاکی «بیلیک‌اووا» در استان اسکی‌شهر مربوط می‌شود؛ ذخیره‌ای که با حدود ۶۹۴ میلیون تن، از بزرگترین منابع شناخته‌شده جهان به شمار می‌رود. مذاکرات اولیه آنکارا با شرکت‌های چینی برای انتقال فناوری فرآوری این مواد به نتیجه نرسید، زیرا پکن خواهان فرآوری مواد در خاک چین بود. اکنون ترکیه این پروژه را در چارچوب راهبرد آمریکا برای کاهش وابستگی غرب به زنجیره تأمین چین دنبال می‌کند. ایجاد تأسیسات فرآوری با فناوری آمریکایی می‌تواند طی سه تا پنج سال، ترکیه را به یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره تأمین صنایع دفاعی و هوافضای غرب تبدیل کند و همزمان زمینه توافقی تجاری مشابه «مدل ترنبری» را برای کاهش تعرفه‌ها و گسترش تجارت مواد معدنی راهبردی فراهم سازد.
🔹 سومین حوزه، همکاری انرژی است. ترکیه طی سال‌های گذشته با توسعه پایانه‌های واردات گاز طبیعی مایع (LNG)، خطوط انتقال و ظرفیت ذخیره‌سازی، زیرساخت لازم برای تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه را ایجاد کرده است. آنکارا اکنون به دنبال قراردادهای بلندمدت واردات LNG از آمریکا است تا ضمن تأمین امنیت انرژی خود، این گاز را از طریق شبکه انتقال به بازارهای منطقه، به‌ویژه اروپا، صادر کند. برای واشنگتن نیز چنین توافقی بازار بلندمدتی برای صادرات LNG و فناوری‌های مرتبط ایجاد خواهد کرد.
🔸 اجلاس آنکارا بیش از آنکه پایان اختلافات گذشته باشد، زمینه‌ساز آغاز مرحله‌ای تازه در روابط ترکیه و آمریکا است؛ مرحله‌ای که به جای تمرکز بر تحریم‌ها و محدودیت‌های صادراتی، بر زنجیره‌های مشترک تولید، سرمایه‌گذاری صنعتی و امنیت انرژی استوار خواهد بود. با این حال، این همکاری‌های جدید به معنای پایان اصطکاک‌های دوجانبه نیست، بلکه احتمالاً اختلافات آینده از حوزه تحریم‌ها به عرصه مدیریت منافع مشترک اقتصادی، صنعتی و ژئوپلیتیکی منتقل خواهد شد.
منبع: Türkiye Today
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
📝 توییت محمد علی گولر نویسنده روزنامه جمهوریت:
⭕️ اردوغان2019: «در مورد سامانه اس-۴۰۰ هیچ‌گونه امتیازی نخواهیم داد. همیشه هم گفته‌ام؛ اینجا یک کشور پیش‌پاافتاده(دولتِ محلی کوچک) نیست. حالا اگر تفِ خود را بلیسیم(حرف خود را پس بگیریم)، نه با آداب کشورداری ما همخوانی دارد و نه با شأن سیاستمداریِ من. ما نمی‌توانیم چنین کاری انجام دهیم.» (منبع: روزنامه حریت، ۱۶ ژوئن ۲۰۱۹)
✍️ هنگامی که اردوغان این مواضع تند را اتخاذ می‌کرد:
🔹 عده‌ای در شبکه‌های اجتماعی پیام می‌دادند که «ناتو یک سازمان تروریستی است».
🔹 برخی روی صفحات تلویزیون تفسیر می‌کردند که «رئیس دارد آمریکا را سر جای خود می‌نشاند».
🔹 و عده‌ای دیگر نیز با این ادعا که «حزب عدالت و توسعه در حال یک جنگ میهنی علیه آمریکاست»، خود را به حاکمیت نزدیک می‌کردند.
💡 اما حقیقت این است: اردوغان تاکتیک‌دان ماهری است که برای ماندن در قدرت می‌تواند دست به هرگونه مانوری بزند . گاهی این مانور را چنان تند انجام می‌دهد که پیروان پشت سرش سردرگم می‌شوند و به این سو و آن سو پرتاب می‌شوند .یعنی ممکن است تنها ۲۴ ساعت بعد، در پیِ بروز یک پیامد منفی در خصوص جنگنده‌های اف-۳۵، دوباره تغییر مسیر دهد . اردوغان دقیقاً به دلیل همین ویژگی، یک «نئو-عبدالحمیدیست» است.
🌐 اما در تحلیل نهایی، اردوغان «آتلانتیک‌گراترین» (وابسته‌ترین سیاستمدار به محور غرب/آتلانتیک) در ترکیه است.
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ روسیه با فروش سامانه‌های اس-۴۰۰ ترکیه به امارات موافق است
✍️ راغب سویلو و لونت کمال
🔹 منابع آگاه اعلام کرده‌اند که دولت روسیه به‌صورت کلی با فروش سامانه‌های پدافند هوایی اس-۴۰۰ ترکیه به امارات متحده عربی موافق است، هرچند اجرای این معامله همچنان به تصمیم نهایی ولادیمیر پوتین و نهایی شدن جزئیات مذاکرات بستگی دارد. گفت‌وگوها میان آنکارا، مسکو و ابوظبی ماه‌هاست ادامه دارد و کرملین نیز تأیید کرده که رایزنی‌ها درباره انتقال این سامانه‌ها به کشور ثالث در جریان است.
🔸 خرید سامانه اس-۴۰۰ از روسیه در سال ۲۰۱۹ یکی از مهم‌ترین بحران‌های روابط ترکیه و آمریکا را رقم زد. این اقدام به حذف ترکیه از برنامه جنگنده نسل پنجم اف-۳۵، توقیف شش فروند جنگنده آماده تحویل و اعمال تحریم‌های «کاتسا» علیه صنایع دفاعی ترکیه انجامید. بر اساس قانون بودجه دفاعی آمریکا (NDAA) مصوب ۲۰۲۰، واشنگتن تنها در صورتی می‌تواند مسیر بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ را هموار کند که آنکارا دیگر مالک سامانه اس-۴۰۰ نباشد.
🔹 طی یک‌ونیم سال گذشته گزینه‌های مختلفی برای حل این بن‌بست بررسی شده است. یکی از پیشنهادها، خارج کردن سامانه از چرخه عملیاتی، جداسازی قطعات حساس و نگهداری آن در یک مرکز امن با هماهنگی آمریکا بود، اما این راهکار تنها امکان تعلیق موقت برخی محدودیت‌ها را فراهم می‌کرد و به لغو کامل تحریم‌های کاتسا منجر نمی‌شد. به همین دلیل، فروش سامانه به یک کشور ثالث به‌عنوان راهکاری مؤثرتر مورد توجه قرار گرفت.
🔸 به گفته منابع روسی و ترکی، امارات به دلیل تجربه بهره‌برداری از برخی سامانه‌های روسی از جمله «پانتسیر» و همچنین سیاست تنوع‌بخشی به منابع تسلیحاتی خود، گزینه‌ای مناسب برای خرید اس-۴۰۰ محسوب می‌شود. از سوی دیگر، این معامله مشمول تحریم‌های آمریکا نخواهد شد، زیرا قرارداد میان ترکیه و امارات منعقد می‌شود و طرف روسی فروشنده مستقیم نخواهد بود.
🔹 با این حال، انگیزه مسکو برای موافقت با چنین انتقالی هنوز روشن نیست. منابع نزدیک به دولت ترکیه معتقدند روسیه احتمالاً در ازای صدور مجوز، خواستار امتیازاتی از آنکارا خواهد شد؛ از جمله در مذاکرات مربوط به تمدید قراردادهای گازی دو کشور که هنوز به نتیجه نرسیده است. همچنین روسیه پیش‌تر با بازپس‌گیری مستقیم سامانه‌های فروخته‌شده به ترکیه مخالفت کرده بود و اکنون انتقال به کشور ثالث را گزینه‌ای قابل بررسی می‌داند.
🔸 بر اساس این گزارش، دولت ترکیه قصد داشت روز جمعه آغاز مذاکرات رسمی برای فروش اس-۴۰۰ به کشور ثالث را اعلام کند، اما این برنامه در آخرین لحظه لغو شد. در صورت نهایی شدن این معامله، یکی از بزرگترین موانع حقوقی و سیاسی در مسیر لغو کامل تحریم‌های آمریکا، احیای همکاری‌های دفاعی واشنگتن و آنکارا و بازگشت احتمالی ترکیه به پروژه اف-۳۵ برطرف خواهد شد؛ هرچند تحقق این روند همچنان به تصمیمات کنگره آمریکا و توافقات سیاسی میان طرفین وابسته است.
منبع: Middle East Eye
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ اردوغان درباره سرنوشت جنگنده‌های F-35 گفت: «منتظر باشید»
🔹 یک خبرنگار در گفت‌وگو با رجب طیب اردوغان از او پرسید دونالد ترامپ درباره موضوع جنگنده‌های F-35 چه پیامی داده است؛ به‌ویژه آنکه رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر گفته بود هنوز تصمیم نهایی خود را در این زمینه نگرفته است. همچنین از اردوغان پرسیده شد ترکیه برای رفع مانع قانونی فروش F-35، درباره سامانه‌های S-400 چه اقدامی خواهد کرد.
🔸 اردوغان در پاسخ به این پرسش‌ها جزئیات بیشتری ارائه نکرد و تنها گفت: «منتظر باشید».
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
⭕️ امام شهیدمان را بدرقه می‌کنیم
✍️ امین گونش(عضو جریان اسلام‌گرای کُرد (حزب هُدا پار) در ترکیه)
🔹 امام مستضعفان جهان را به امید دیدار در محشر بدرقه می‌کنیم. در روزی که هر گروهی با امامش فراخوانده می‌شود (اسراء: ۷۱)، مایه بسی افتخار است که امامی که با او محشور می‌شویم، در زمره شهداست. پروردگارا، ما و تمامی مستضعفان را بی‌امام مگذار!
🔸 تمام جهان دیدند که در برابر پست‌ترین، رذل‌ترین، ظالم‌ترین و بی‌رحم‌ترین شبکه شرارت (باند اپستین)، تنها اراده پولادین امام شهید ما و پیروانش بود که استوار ایستاد. او پرچمی را که از سلف خود، مرحوم خمینی، دریافت کرده بود بالاتر برد و از عزت پیروانش ذره‌ای کوتاه نیامد.
🔹 مخالفان امام شهید ما، یا خود از اعضای این شبکه شرارت‌اند و یا خواسته و ناخواسته سر تسلیم در برابر آن فرود آورده‌اند. بی‌تردید آنان نیز در روز محشر با امامان خود فراخوانده خواهند شد. امام شهید، ایستادگی محمدی را در عمل به ما آموخت و با شهادتش، شیوه زیبای جان دادن را به تصویر کشید.
🔸 در عمر سراسر مبارزه او، نه دستانش به خون مؤمنی آلوده شد و نه دست مؤمنی به خون او. او به‌طور ویژه با ملعونانی جنگید که پیامبرانشان را بی‌رحمانه می‌کشتند و سرانجام با حمله مشترک همین پیامبرکشان و شبکه شرارت به شهادت رسید. پایان یافتن عمری که فدای اسلام عزیز شده بود با فیض شهادت، کرامتی از جانب پروردگار است.
🔹 آغاز این سفر به همراه خانواده، به‌ویژه نوه ایشان و ۱۶۵ فرشته‌ای که گاه در نماز به او اقتدا می‌کردند، روی کسانی را که او را «فراری» می‌خواندند، سیاه کرد. البته بعید می‌دانم، چرا که اگر احساس شرمی در آنها وجود داشت، دست به چنین بی‌ادبی و گستاخی نمی‌زدند.
🔸 آنان که خود عاشق شهادت نیستند، نمی‌توانند جامعه‌ای عاشق شهادت بسازند. واقعیت جمهوری اسلامی، جوانانی است که در آتش عشق به شهادت می‌سوزند. تصادفی نیست که اکثریت قریب‌به‌اتفاق شهدایی که توسط منافقین (دست‌نشاندگان شیطان بزرگ و شبکه شرارت) در جمهوری اسلامی به شهادت رسیدند، از نیروهای داوطلب بسیج بوده‌اند.
🔹 حضور داوطلبانه میلیون‌ها جوان، پیر، زن و مرد در «جنگ رمضان»، دقیقاً ریشه در همین عشق به شهادت و وفاداری به رهبرشان دارد. با این نبرد و شهادت، وعده الهی تجلی یافت که: «اگر خدا شما را یاری کند، هیچ‌کس بر شما چیره نخواهد شد... مؤمنان باید تنها بر خدا توکل کنند» (آل عمران: ۱۶۰).
🔸 کشورهای حاشیه خلیج فارس که به شیطان بزرگ دل بستند، بی‌یاور رها شده و با ذلت شکست خوردند، در حالی که توکل‌کنندگان بر خدا با یاری او پیروز شدند. این نبرد به یک جنگ فرقان، میان آنان که یاورشان خداست و آنان که یاورشان آمریکاست، تبدیل شد.
🔹 سلام بر امام جدید! عمرش پربرکت باد و ان‌شاءالله در دهه نود زندگی‌اش با شهادت خاتمه یابد. آمین.
منبع: Hürseda Haber
🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus