🔰 Current Affairs Marathi 🔰

13 May 2026 18:20

📚 @eMPSCkatta संचलित टॉप टेलिग्राम चॅनेल्स –

🔹 eMPSCkatta (सर्वात मोठं चॅनेल)
👉  @eMPSCkatta

🔹 स्पर्धाग्राम अँप (Spardhagram)
👉  @spardhagram

🔹 चालू घडामोडी अपडेट्स (Daily)
👉 @ChaluGhadamodi

✍️ मराठी व्याकरण – @Marathi

✍️ इंग्रजी व्याकरण – @MPSCEnglish

📜 इतिहास – @MPSCHistory

🗺 भूगोल – @MPSCGeography

🏛 राज्यशास्त्र – @MPSCPolity

💹 अर्थशास्त्र – @MPSCEconomics

🔬 विज्ञान व तंत्रज्ञान-- @MPSCScience

🧮 अंकगणित व बुद्धिमत्ता @MPSCmaths

📢 तुम्ही जॉईन केलं का?

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

13 May 2026 14:34

भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ११ मे २०२६ रोजी न्यायव्यवस्थेच्या डिजिटलायझेशनमध्ये एक मोठे पाऊल टाकत 'One Case One Data' (वन केस वन डेटा) हा उपक्रम आणि 'Su Sahay' (सु-सहाय) हा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित चॅटबॉट लाँच केला आहे. 

भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) सूर्यकांत यांनी या नवीन डिजिटल उपक्रमांची घोषणा केली, ज्याचा उद्देश संपूर्ण देशातील न्यायालयीन डेटा एकात्मिक करणे आणि नागरिकांना न्याय मिळवून देणे सुलभ करणे आहे.

या डिजिटल उपक्रमांचे मुख्य वैशिष्ट्ये:

One Case One Data (वन केस वन डेटा):

एकीकृत डेटाबेस: या उपक्रमांतर्गत, तालुका न्यायालयांपासून ते सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत, उच्च न्यायालये आणि जिल्हा न्यायालयांचा डेटा एकाच एकीकृत डिजिटल प्रणालीमध्ये (Unified System) जोडला जाईल.

सुव्यवस्थित व्यवस्थापन: यामुळे खटल्यांची माहिती, नोंदी आणि ट्रॅकिंग (Case Tracking) अधिक कार्यक्षम आणि पारदर्शक होईल.

रिअल-टाइम ॲक्सेस: सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधीश आता कनिष्ठ न्यायालयांमधील प्रकरणांची संपूर्ण माहिती रिअल-टाइममध्ये पाहू शकतील.

Su Sahay (सु-सहाय) AI चॅटबॉट:

AI-आधारित मदत: 'Su Sahay' हा एक एआय-संचालित चॅटबॉट आहे, जो सर्वोच्च न्यायालयाच्या वेबसाइटशी जोडला गेला आहे.

नागरिकांना सोयीस्कर: हे याचिकाकर्ते (Litigants) आणि सामान्य नागरिकांना खटल्याची स्थिती (Case Status), कॉज लिस्ट (Cause List), आणि आवश्यक ई-सेवांची माहिती सहज उपलब्ध करून देते.

विकसित संस्था: हे चॅटबॉट नॅशनल इन्फॉर्मेटिक्स सेंटर (NIC) ने सर्वोच्च न्यायालयाच्या रजिस्ट्रीच्या सहकार्याने विकसित केले आहे. 

महत्व:
हे उपक्रम न्याय वितरण प्रणालीमध्ये डिजिटलायझेशन आणि तंत्रज्ञान-आधारित सुधारणांना चालना देतात, ज्यामुळे खटल्यांमधील मानवी त्रुटी कमी होतील आणि न्याय प्रक्रिया जलद होईल. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

13 May 2026 05:14

भारतीय लष्कराने लडाखमधील लेह येथे 'ऑपरेशन नेत्र 1.0' (Op Netra 1.0) ही एक महत्त्वपूर्ण आणि यशस्वी उच्च-उंचीवरील (High-Altitude) नेत्र शस्त्रक्रिया मोहीम राबवली आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

06 May 2026 06:07

दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी १ मे २०२६ रोजी आर. के. पुरम येथे आयोजित एका कार्यक्रमात 'Catch the Rain 2026' मोहिमेचे उद्घाटन केले. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश दिल्लीतील भूजल पातळी वाढवणे आणि पावसाच्या पाण्याचे संवर्धन करणे हा आहे. 

या मोहिमेची काही ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

💧 'नीरा' जल-शुभंकर (Mascot) 

मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी 'नीरा' (Neera - Pani ki Vaani) या अधिकृत जल-शुभंकराचे अनावरण केले.

हा शुभंकर विशेषतः मुले आणि तरुणांमध्ये जलसंधारणाबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. 

🏗️ मोहिमेतील महत्त्वाचे निर्णय

अनिवार्य प्रणाली: १०० चौरस मीटर किंवा त्यापेक्षा जास्त आकाराच्या सर्व इमारतींसाठी 'रेन वॉटर हार्वेस्टिंग' (पावसाच्या पाण्याचे संवर्धन) प्रणाली बसवणे आता अनिवार्य करण्यात आले आहे.

आर्थिक सवलती: ही प्रणाली बसवणाऱ्या नागरिकांना पाणी बिलामध्ये १० ते १५ टक्क्यांपर्यंत सवलत दिली जाणार आहे.

सरकारी मदत: दिल्ली जल बोर्डाकडून या प्रणालीच्या स्थापनेसाठी ५०,००० रुपयांपर्यंतचे अनुदान आणि तांत्रिक मदत दिली जाईल. 

🎯 मुख्य उद्दिष्ट

"Catch the rain, where it falls, when it falls" (पाऊस जिथे पडेल, जेव्हा पडेल, तेव्हा तो साठवा) हे या मोहिमेचे ब्रीदवाक्य आहे, जे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या संकल्पनेतून प्रेरित आहे.

वाढती लोकसंख्या आणि शहरीकरणामुळे दिल्लीत निर्माण होणारे पाण्याचे संकट दूर करण्यासाठी ही मोहीम लोकचळवळ (People's Movement) म्हणून राबवण्यात येत आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

06 May 2026 05:57

डॉ. जोराम अनिया (Dr. Joram Aniya) यांची नीती आयोगाच्या (NITI Aayog) पूर्णवेळ सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे (2 मे 2026). या पदावर नियुक्त होणाऱ्या त्या अरुणाचल प्रदेशातील आणि ईशान्येकडील पहिल्या व्यक्ती ठरल्या आहेत, तसेच त्यांच्या नियुक्तीमुळे नीती आयोगातील पूर्णवेळ सदस्यांची संख्या सात झाली आहे. 

डॉ. जोराम अनिया यांच्याबद्दल मुख्य माहिती:
शिक्षण आणि पार्श्वभूमी: त्या एक प्रख्यात शिक्षणतज्ज्ञ, लेखिका आणि लोकसाहित्यकार (Folklorist) आहेत.

हिंदीतील योगदान: हिंदी भाषेत पीएचडी करणारी ती अरुणाचल प्रदेशातील पहिली निशी (Nyishi) समुदायातील महिला आहेत.

अनुभव: इटानगर येथील डेरा नातुंग शासकीय महाविद्यालयात त्या हिंदी विभागाच्या प्रमुख होत्या आणि त्यांना अध्यापन व संशोधनाचा १८ वर्षांचा अनुभव आहे.

विशेष ओळख: न्याशी साहित्य आणि संस्कृतीच्या संवर्धनातील त्यांच्या योगदानासाठी त्या ओळखल्या जातात. 

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी डॉ. जोराम अनिया आणि डॉ. आर. बालसुब्रमण्यम यांच्या नियुक्तीचे स्वागत केले असून, यामुळे राष्ट्रीय धोरणनिर्मितीला बळ मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

05 May 2026 05:49

डॉ. चेरुकुमल्ली श्रीनिवास राव (जे सध्या हैदराबादमधील ICAR-NAARM चे संचालक आहेत) यांना २०२४-२५ या वर्षाचा प्रतिष्ठित ९ वा प्रोफेसर एम.एस. स्वामीनाथन पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. 

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 May 2026 18:10

उत्तर प्रदेशातील लखनऊ आणि हरदोई जिल्ह्यांच्या सीमेवर, अट्टारी (मलिहाबाद, लखनऊ) येथे केंद्र सरकारच्या 'पीएम मित्र' (PM MITRA - Mega Integrated Textile Region and Apparel) योजनेअंतर्गत एक भव्य मेगा टेक्सटाईल पार्क उभारले जात आहे.

या प्रकल्पाची मुख्य वैशिष्ट्ये:
नाव: या पार्कमला 'संत कबीर पीएम मित्र टेक्सटाईल पार्क' असे नाव देण्यात आले आहे.

क्षेत्रफळ: हे पार्क सुमारे १००० एकराहून अधिक जमिनीवर विकसित केले जात आहे.

गुंतवणूक आणि रोजगार: या प्रकल्पामुळे हजारो कोटींची गुंतवणूक अपेक्षित असून, लाखो लोकांना (थेट आणि अप्रत्यक्ष) रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणार आहेत.

उद्देश: कापड उद्योगाला एकाच छताखाली सर्व सुविधा (उत्पादन ते निर्यात) उपलब्ध करून देणे आणि उत्तर प्रदेशला टेक्सटाईल हब बनवणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.

हे पार्क उत्तर प्रदेशच्या औद्योगिक विकासात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावेल.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 May 2026 06:52

गुजरात राज्यातील कच्छच्या आखातात स्थित मुंद्रा बंदर (Mundra Port) हे भारतातील सर्वात मोठे ऑटोमोबाईल निर्यात केंद्र (Auto Export Hub) म्हणून विकसित झाले आहे. एप्रिल 2026 मधील आकडेवारीनुसार, या बंदराने चेन्नई आणि एन्नोर यांसारख्या पारंपरिक बंदरांना मागे टाकून अव्वल स्थान पटकावले आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये आणि विक्रम:
विक्रमी निर्यात: मुंद्रा बंदराने एकाच जहाजातून वाहने निर्यात करून एक नवीन राष्ट्रीय विक्रम प्रस्थापित केला आहे.

कार्यक्षमता: अदानी पोर्ट्स अँड स्पेशल इकॉनॉमिक झोन (APSEZ) द्वारे चालवल्या जाणाऱ्या या बंदरात अत्याधुनिक 'रोल-ऑन/रोल-ऑफ' (RoRo) टर्मिनल आहे, ज्यामुळे वाहनांची जलद आणि सुरक्षित लोडिंग शक्य होते.

जागतिक पोहोच: येथून १०० हून अधिक देशांमध्ये वाहनांची निर्यात केली जाते, ज्यामध्ये आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका, मध्य पूर्व आणि युरोप हे प्रमुख बाजारपेठा आहेत.

एकात्मिक मॉडेल: या बंदराची वाहन उत्पादक क्लस्टर्सशी (हरियाणा, राजस्थान, गुजरात) चांगली जोडणी असल्यामुळे अंतर्गत लॉजिस्टिक्स खर्च कमी होतो.

जानेवारी 2026 मध्ये बंदराने एका महिन्यात वाहनांची निर्यात करून सर्वाधिक मासिक निर्यातीची नोंद केली होती. 

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 April 2026 05:31

भोपाळ प्रादेशिक पासपोर्ट कार्यालय (RPO) दिव्यांग अर्जदारांसाठी ब्रेल लिपी आणि सांकेतिक भाषा सेवा (Sign Language Services) सुरू करणारे भारतातील पहिले पासपोर्ट कार्यालय ठरले आहे। एप्रिल २०२६ मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या या उपक्रमामुळे दृष्टीहीन, तसेच मूक आणि बहिरे अर्जदारांना पासपोर्ट प्रक्रिया समजणे सोपे झाले आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये:
ब्रेल लिपी सेवा: दृष्टिहीन अर्जदारांसाठी पासपोर्ट अर्ज प्रक्रिया, दस्तऐवज आवश्यकता, ECR/Non-ECR श्रेणी आणि 'काय करावे व काय करू नये' (Do's and Don'ts) यांची माहिती देणारी ब्रेल पुस्तिका उपलब्ध करण्यात आली

सांकेतिक भाषा (Sign Language) व्हिडिओ: मूक-बधिरांसाठी व्हिडिओ मालिका सुरू करण्यात आली आहे, जी QR कोडद्वारे स्कॅन करून पाहता येते. हे व्हिडिओ बायोमेट्रिक, कागदपत्र पडताळणी आणि अर्ज मंजुरी प्रक्रियेबद्दल मार्गदर्शन करतात.

ब्रेल साइनेज: कार्यालयामध्ये ब्रेल चिन्हे (Signage Plates) लावण्यात आली आहेत, ज्यामुळे दृष्टीहीन व्यक्तींना कार्यालयात फिरणे सोपे झाले

उपक्रमाचे उद्घाटन मुख्य पासपोर्ट अधिकारी बी.एस. मुबारक यांनी प्रादेशिक पासपोर्ट अधिकारी शितांशू चौरसिया यांच्या उपस्थितीत केले.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 April 2026 03:47

एप्रिल २०२६ मध्ये तेलंगणा राज्य सरकारने कर्करोगाला (Cancer) 'अधिसूचित आजार' (Notifiable Disease) म्हणून अधिकृतपणे घोषित केले आहे. 

या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे राज्यातील सर्व सरकारी आणि खाजगी रुग्णालये, निदान प्रयोगशाळा (Diagnostic Labs) आणि क्लिनिक्सना कर्करोगाचे निदान झाल्यानंतर एका महिन्याच्या आत त्याची माहिती आरोग्य विभागाला देणे कायदेशीररित्या बंधनकारक झाले आहे. 

या निर्णयाची मुख्य वैशिष्ट्ये:
उद्दिष्ट: राज्यात कर्करोगाच्या रुग्णांची अचूक आकडेवारी (Registry) तयार करणे, रोगाच्या प्रसाराचा अंदाज घेणे आणि पुराव्यावर आधारित धोरण तयार करणे.

अनिवार्य रिपोर्टिंग: निदान झालेल्या सर्व कॅन्सर प्रकरणांची (In-situ आणि Invasive) एका महिन्यात ऑनलाइन पोर्टलद्वारे नोंदणी करणे अनिवार्य आहे.

उत्कृष्टता केंद्र (Centre of Excellence): हैदराबादमधील मेहदी नवाज जंग इन्स्टिट्यूट ऑफ ऑन्कोलॉजी आणि रिजनल कॅन्सर सेंटर ला डेटा प्रमाणीकरण आणि राष्ट्रीय कॅन्सर नोंदणीशी समन्वयासाठी जबाबदार एजन्सी म्हणून नियुक्त केले आहे.

प्रभावी अंमलबजावणी: आरोग्य, वैद्यकीय आणि कुटुंब कल्याण विभागाने जारी केलेल्या आदेशानुसार, आरोग्य संस्थांना डिजिटल लॉगिन क्रेडेंशियल्स प्रदान केले जातील.

हा निर्णय घेतल्यामुळे तेलंगणा कर्करोग अधिसूचित करणार्‍या भारतातील राज्यांच्या यादीत सामील झाले आहे, ज्यामुळे कर्करोग नियंत्रण आणि उपचारांच्या नियोजनात मोठी मदत होईल. 

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 15:05

भारतीय अष्टपैलू खेळाडू दीप्ती शर्मा हिला प्रतिष्ठित विस्डेन अल्मॅनॅक २०२६ (Wisden Cricketers' Almanack 2026) द्वारे 'जगातील आघाडीची महिला क्रिकेटर' (Leading Woman Cricketer in the World) म्हणून गौरवण्यात आले आहे. २०२५ मधील आयसीसी वनडे विश्वचषक विजयातील तिची उत्कृष्ट अष्टपैलू कामगिरी, ज्यामध्ये तिने प्लेयर ऑफ द टूर्नामेंट म्हणून २१५ धावा आणि २२ बळी घेतले, यासाठी हा बहुमान देण्यात आला आहे.

महत्वाचे तपशील:
दीप्ती शर्मा: २०२५ मध्ये २५५ धावा आणि २२ विकेट्ससह प्रभावी कामगिरी

पुरस्काराचा कालावधी: २०२५ च्या कामगिरीसाठी २०२६ च्या आवृत्तीत पुरस्कार

भारतीय वर्चस्व: विस्डेन २०२६ च्या ९ पुरस्कारांपैकी ७ पुरस्कार भारतीय खेळाडूंनी जिंकले आहेत.

इतर पुरस्कार: अभिषेक शर्माला 'टी२० क्रिकेटर ऑफ द ईयर' आणि शुभमन गिल, यशस्वी जैस्वाल, रवींद्र जडेजा, मोहम्मद सिराज व ऋषभ पंत यांचा 'पाच क्रिकेटपटू' यादीत समावेश आहे.

हा सन्मान मिळवणारी दीप्ती शर्मा ही एक प्रमुख भारतीय महिला क्रिकेटपटू ठरली आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 12:55

बेंगळुरूस्थित सेंटर फॉर वाइल्डलाइफ स्टडीज (CWS) च्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि सुप्रसिद्ध वन्यजीव संरक्षक डॉ. कृती के. कारंत यांना २०२६ चा प्रतिष्ठित 'एसमंड बी मार्टिन' रॉयल जिओग्राफिकल सोसायटी पुरस्कार जाहीर झाला आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:44

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आयोगाचे विभाजन करून 1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग (SC Commission) 2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग (ST Commission) असे दोन नवीन आयोग अस्तित्वात येणार आहेत.

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) आयोगाचे विभाजन करून दोन स्वतंत्र आयोग स्थापन करण्याच्या राज्य सरकारच्या निर्णयाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

विभाजनाचा निर्णय: महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने अनुसूचित जाती आणि जमाती आयोगाचे विभाजन करून, अनुसूचित जमातीसाठी (ST) एक स्वतंत्र आयोग स्थापन करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे.

दोन स्वतंत्र आयोग: आता राज्यात
1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग आणि
2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग,
असे दोन स्वतंत्र आयोग अस्तित्वात येतील.

कारणे: केंद्रीय स्तरावर अनुसूचित जाती आणि जमातीसाठी दोन स्वतंत्र आयोग आहेत. या दोन्ही घटकांशी संबंधित विषय भिन्न असल्याने, राज्यातही स्वतंत्र आयोग असणे आवश्यक होते. तसेच, ५१ व्या जनजाती सल्लागार परिषदेने (2023) स्वतंत्र अनुसूचित जमाती आयोगाची शिफारस केली होती.

आयोगाची रचना: नवीन अनुसूचित जमाती आयोगाची रचना अनुसूचित जाती आयोगाप्रमाणेच असेल, ज्यात एक अध्यक्ष आणि चार अशासकीय सदस्य असतील.

नवीन पदे व तरतूद: अनुसूचित जमाती आयोगासाठी २६ नवीन पदे निर्माण करण्यात येणार असून, यासाठी ₹४ कोटी २० लाखांची आर्थिक तरतूद करण्यात आली आहे.

वैधानिक दर्जा: दोन्ही आयोगांना वैधानिक दर्जा देण्यास मंत्रिमंडळाने तत्त्वतः मान्यता दिली आहे. 

हा निर्णय दलित चळवळीतील कार्यकर्ते आणि आदिवासी बांधवांच्या अनेक वर्षांच्या मागणीनंतर घेण्यात आला आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:17

भारतीय लष्कराच्या त्रिशक्ती कॉर्प्सने (Trishakti Corps) पूर्व सिक्कीममधील दुर्गम सीमावर्ती भागात कनेक्टिव्हिटी वाढवण्यासाठी आणि स्थानिक लोकांशी संवाद साधण्यासाठी 'रेडिओ सिक्कीम सुंदरी' (88.4 FM) हे पहिले कम्युनिटी रेडिओ स्टेशन सुरू केले आहे. एप्रिल २०२६ मध्ये सुरू झालेले हे स्टेशन, हवामान अद्यतने, स्थानिक बातम्या आणि सरकारी योजनांची माहिती देईल.

'रेडिओ सिक्कीम सुंदरी'ची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
स्थान: पूर्व सिक्कीम, भारत-चीन सीमेच्या नजीक

उद्देश: दुर्गम, उंचावरील सीमावर्ती भागात दळणवळण सुधारणे आणि माहितीतील अंतर भरून काढणे.

सामुदायिक रेडिओ: हे प्रामुख्याने सीमावर्ती गावांसाठी आहे, जे स्थानिक संस्कृती आणि भाषांना प्रोत्साहन देईल.

फायदे: मोबाईल/इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी कमी असलेल्या भागात हवामान, सरकारी योजना आणि स्थानिक माहिती त्वरित पोहोचवणे.

युवा सहभाग: स्थानिक तरुणांना संवाद कौशल्ये विकसित करण्याची आणि सामुदायिक सहभागाची संधी मिळेल.

हे रेडिओ स्टेशन भारतीय लष्कराच्या (Trishakti Corps) 'सिक्कीम सुंदरी' या उपक्रमाचा एक भाग आहे, जे सीमावर्ती भागात राहणाऱ्या नागरिकांसाठी विश्वासार्ह माहितीचे साधन म्हणून काम करेल.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:17

 'बालिकतन' (Balikatan) हा अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा वार्षिक लष्करी सराव आहे.

या सरावाबद्दलची काही ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

🛡️ 'बालिकतन' सरावाची महत्त्वाची माहिती
अर्थ: टागालोग (Tagalog) भाषेत 'बालिकतन' शब्दाचा अर्थ 'खांद्याला खांदा लावून' असा होतो.

उद्देश: दोन्ही देशांमधील लष्करी ताळमेळ वाढवणे, सागरी सुरक्षा मजबूत करणे आणि नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी मदत कार्याचा सराव करणे.

सहभाग: यात प्रामुख्याने अमेरिका आणि फिलीपीन्सचे सैन्य असते, मात्र काही वेळा ऑस्ट्रेलिया आणि जपान यांसारखे देश 'निरीक्षक' म्हणून सहभागी होतात.

क्षेत्र: हा सराव दक्षिण चीन समुद्र आणि तैवानच्या जवळ असलेल्या फिलीपीन्सच्या उत्तर भागात आयोजित केला जातो, जो भू-राजकीय दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आहे.

व्याप्ती: यामध्ये सागरी सुरक्षा, उभयचर ऑपरेशन्स (Amphibious operations), जिवंत दारूगोळा सराव आणि सायबर सुरक्षा यांसारख्या आधुनिक युद्धतंत्रांचा समावेश असतो.

🚩 ऐतिहासिक आणि सामरिक महत्त्व
परस्पर संरक्षण करार (1951): हा सराव अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील 'Mutual Defense Treaty' चा एक भाग आहे.

चिनी प्रभाव: अलिकडच्या वर्षांत दक्षिण चीन समुद्रात चीनच्या वाढत्या हालचालींना प्रत्युत्तर म्हणून या सरावाची व्याप्ती आणि ताकद वाढवण्यात आली आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

13 May 2026 15:14

भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ११ मे २०२६ रोजी न्यायव्यवस्थेच्या डिजिटलायझेशनमध्ये एक मोठे पाऊल टाकत 'One Case One Data' (वन केस वन डेटा) हा उपक्रम आणि 'Su Sahay' (सु-सहाय) हा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित चॅटबॉट लाँच केला आहे. 

भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) सूर्यकांत यांनी या नवीन डिजिटल उपक्रमांची घोषणा केली, ज्याचा उद्देश संपूर्ण देशातील न्यायालयीन डेटा एकात्मिक करणे आणि नागरिकांना न्याय मिळवून देणे सुलभ करणे आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

13 May 2026 05:15

भारतीय लष्कराने लडाखमधील लेह येथे 'ऑपरेशन नेत्र 1.0' (Op Netra 1.0) ही एक महत्त्वपूर्ण आणि यशस्वी उच्च-उंचीवरील (High-Altitude) नेत्र शस्त्रक्रिया मोहीम राबवली आहे. 

ऑपरेशन नेत्र 1.0 ची प्रमुख वैशिष्ट्ये (एप्रिल 2026):

कालावधी आणि स्थान: 27 ते 30 एप्रिल 2026 दरम्यान लेह येथील 153 जनरल हॉस्पिटलमध्ये हे चार दिवसीय प्रगत नेत्र शस्त्रक्रिया शिबिर आयोजित करण्यात आले होते.

उद्देश: दुर्गम आणि अतिउंचीच्या (High Altitude) भागातील नागरिक आणि लष्करी कर्मचाऱ्यांना प्रगत डोळ्यांची काळजी व शस्त्रक्रिया सुविधा उपलब्ध करून देणे.

सहभाग: Brigadier (Dr.) संजय कुमार मिश्रा यांच्या नेतृत्वाखालील वैद्यकीय पथकाने, 14 कॉर्प्सचे GOC लेफ्टनंट जनरल हितेश भल्ला यांच्या उपस्थितीत ही मोहीम पार पाडली.

यशस्वी शस्त्रक्रिया: या शिबिरात 950 हून अधिक रुग्णांची तपासणी करण्यात आली आणि 214 हून अधिक क्लिष्ट शस्त्रक्रिया (ज्यात 197 मोतीबिंदू आणि 10 विट्रिओ-रेटिनल प्रक्रियांचा समावेश आहे) यशस्वीपणे पार पडल्या.

'ऑपरेशन नेत्र' ॲप: या मोहिमेचे एक मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे 153 जनरल हॉस्पिटलने विकसित केलेले स्वदेशी 'Op Netra' ॲप लॉन्च करण्यात आले. या ॲपद्वारे रुग्णांच्या नोंदींचे डिजिटायझेशन (End-to-end digitization), QR कोडद्वारे ओळख आणि शस्त्रक्रिया शेड्यूलिंग स्वयंचलित करण्यात आले.

नागरी-लष्करी सहकार्य: चुशुल, हानले, दुरबुक, डेमचोक, द्रास, झांस्कर आणि तुरतुक यांसारख्या दुर्गम भागातील नागरिकांना याचा मोठा फायदा झाला. 

हा उपक्रम, नोव्हेंबर 2025 पासून सुरू असलेल्या देशव्यापी प्रयत्नांचा एक भाग आहे, ज्याअंतर्गत आतापर्यंत 2,500 हून अधिक दृष्टी पुनर्संचयित शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या आहेत. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

07 May 2026 05:00

सौरभ कोठारी यांनी आयर्लंडमधील कार्लो येथे आयोजित २०२६ IBSF जागतिक बिलियर्ड्स चॅम्पियनशिप (Timed Format) चे प्रतिष्ठित विजेतेपद पटकावले आहे. 

अंतिम सामन्यातील मुख्य बाबी:

सामना: २९ एप्रिल २०२६ रोजी खेळल्या गेलेल्या अंतिम फेरीत सौरभ कोठारी यांनी भारताचेच दिग्गज खेळाडू पंकज अडवाणी यांचा पराभव केला.

स्कोअर: कोठारी यांनी हा सामना 1133-477 अशा मोठ्या फरकाने जिंकला.

विजयाचे रक्षण: गेल्या वर्षी (२०२५) देखील कोठारी यांनी अडवाणींना हरवून जेतेपद जिंकले होते, त्यामुळे त्यांनी यशस्वीपणे आपले विजेतेपद कायम (Retain) राखले आहे.

कामगिरी: ३ तासांच्या या अंतिम सामन्यात कोठारी यांनी ४८५, २४१, १५५ (अपूर्ण) सारखे मोठे ब्रेक्स नोंदवले. 

सौरभ कोठारी यांनी हा विजय त्यांचे दिवंगत वडील मनोज कोठारी यांना समर्पित केला आहे. या विजयासह, त्यांनी सलग दुसऱ्यांदा आणि कारकिर्दीतील तिसरे जागतिक विजेतेपद मिळवले आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

06 May 2026 06:07

दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी १ मे २०२६ रोजी आर. के. पुरम येथे आयोजित एका कार्यक्रमात 'Catch the Rain 2026' मोहिमेचे उद्घाटन केले. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश दिल्लीतील भूजल पातळी वाढवणे आणि पावसाच्या पाण्याचे संवर्धन करणे हा आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

05 May 2026 05:51

डॉ. चेरुकुमल्ली श्रीनिवास राव (जे सध्या हैदराबादमधील ICAR-NAARM चे संचालक आहेत) यांना २०२४-२५ या वर्षाचा प्रतिष्ठित ९ वा प्रोफेसर एम.एस. स्वामीनाथन पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. 

🏆 पुरस्काराबद्दल महत्त्वाचे तपशील

विजेते: डॉ. चेरुकुमल्ली श्रीनिवास राव (Dr. Ch. Srinivasa Rao).

क्षेत्र: कोरडवाहू शेती, हवामान बदल आणि नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन यामधील त्यांचे योगदान.

पुरस्काराचे स्वरूप: २ लाख रुपये रोख, सन्मानचिन्ह आणि प्रशस्तिपत्र.

निवड समिती: निवृत्त आयएएस अधिकारी पी. के. मोहंती यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने ही निवड केली. 

🌾 डॉ. सी. पी. राव यांचे योगदान

कोरडवाहू शेती: भारतातील कोरडवाहू क्षेत्रातील उत्पादकता वाढवण्यासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

हवामान लवचिकता: 'हवामान स्मार्ट' शेती तंत्रज्ञानाचा प्रसार करण्यात त्यांची भूमिका महत्त्वाची राहिली आहे.

धोरण निर्धारण: त्यांनी भारत सरकारच्या विविध कृषी आणि पर्यावरण विषयक धोरणांमध्ये तांत्रिक सल्लागार म्हणून काम केले आहे.

ℹ️ एम.एस. स्वामीनाथन पुरस्काराबद्दल

स्थापना: हा पुरस्कार २००४ मध्ये सुरू करण्यात आला.

आयोजक: निवृत्त कृषी शास्त्रज्ञ संघटना (RASA) आणि नूझिव्हिडू सीड्स लिमिटेड (NSL).

उद्देश: कृषी क्षेत्रात जागतिक स्तरावर किंवा राष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या संशोधकांना हा पुरस्कार दिला जातो. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 May 2026 18:11

एप्रिल २०२६ मध्ये 'प्रोजेक्ट संजीवनी' (Project Sanjeevani) नावाचा भारतातील पहिला एकात्मिक हायवे रेस्क्यू प्रोटोकॉल (Integrated Highway Rescue Protocol) लाँच केला आहे. 

प्रोजेक्ट संजीवनीची मुख्य वैशिष्ट्ये:
उद्देश: महामार्गावरील अपघातानंतर (Post-Crash) त्वरित वैद्यकीय मदत पुरवून, टाळता येण्याजोगे मृत्यू (Preventable Deaths) कमी करणे.

पायलट प्रोजेक्ट: हा प्रकल्प हैदराबाद आणि आदिलाबाद दरम्यानच्या NH-44 (राष्ट्रीय महामार्ग-44) च्या २५१ किमी पट्ट्यावर राबवला जात आहे.

सहयोग: हा उपक्रम तेलंगणा सरकार, SaveLIFE Foundation, आणि भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबवला जात आहे.

१० मिनिटांत मदत (QRT): टोल प्लाझावर विशेष 'क्विक रिस्पॉन्स टीम' (QRT) तैनात केल्या जातील, ज्या १० मिनिटांत अपघातस्थळी पोहोचतील.

गोल्डन अवर (Golden Hour): अपघातानंतरचा पहिला तास (Golden Hour) अत्यंत महत्त्वाचा असतो, या वेळेत रुग्णांना प्रथमोपचार देऊन जवळच्या रुग्णालयात हलवण्यावर या प्रोटोकॉलचा भर आहे.

एकात्मिक प्रणाली: पोलीस, रुग्णवाहिका, अग्निशमन दल आणि रुग्णालय यांना एकाच 'कमांड' खाली आणले जाईल, जेणेकरून समन्वय राहील. 

हा प्रकल्प तेलंगणाच्या 'अराइव्ह अलाइव्ह' (Arrive Alive) रस्ता सुरक्षा सप्ताहाचा एक भाग आहे. या मॉडेलचा वापर भविष्यात देशभरातील इतर महामार्गांवरही केला जाऊ शकतो. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

03 May 2026 08:52

पहिल्या महिला आयसीसी टी-20 आंतरराष्ट्रीय चॅलेंजर ट्रॉफी 2026 चे आयोजन रवांडा या देशात करण्यात आले आहे. 

या ऐतिहासिक स्पर्धेबाबतची मुख्य माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

कालावधी: 18 एप्रिल ते 1 मे 2026 (काही अहवालांनुसार 2 मे पर्यंत).

स्थळ: किगाली, रवांडा येथील गहांगा क्रिकेट स्टेडियम (Gahanga Cricket Stadium).

उद्देश: महिला क्रिकेटला प्रोत्साहन देणे आणि सहयोगी सदस्य (Associate Members) राष्ट्रांना आंतरराष्ट्रीय अनुभव मिळवून देणे.

सहभागी संघ (5 संघ): रवांडा (यजमान), इटली, नेपाळ, अमेरिका आणि वानुआतू.

स्पर्धेचे स्वरूप: डबल राउंड-रॉबिन (प्रत्येक संघ एकमेकांशी दोनदा खेळेल). 

ही स्पर्धा आयसीसीच्या (ICC) महिला क्रिकेट विस्ताराच्या योजनेचा एक भाग आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 April 2026 05:32

संयुक्त अरब अमिरातीने (UAE) एप्रिल २०२६ मध्ये SAMENA कौन्सिल लीडर्स समिटमध्ये जगातील पहिले व्यावसायिक 'अप्पर 6GHz' (U6GHz) इंटरनेट नेटवर्क सुरू करून डिजिटल कनेक्टिव्हिटीमध्ये मोठी क्रांती घडवून आणली आहे. TDRA द्वारे कार्यान्वित, हे नेटवर्क पर्यंतचा वेग आणि अत्यंत कमी विलंब (low latency) देते, ज्यामुळे UAE '10 giga' राष्ट्र बनले आहे. 

महत्त्वाचे पैलू:
स्पेक्ट्रम: हे नेटवर्क  फ्रिक्वेन्सी बँडवर काम करते, ज्याला 'गोल्डन स्पेक्ट्रम' म्हटले जाते.

वेग आणि कार्यक्षमता: 10Gbps पर्यंत डाउनलोड आणि 1Gbps पर्यंत अपलोड स्पीड, जे 5G-Advanced तंत्रज्ञानाचा एक भाग आहे.

फायदे: हे नेटवर्क AI, स्मार्ट शहरे, आणि भविष्यातील 6G तंत्रज्ञानासाठी पायाभूत सुविधा बळकट करेल.

सहयोग: हा उपक्रम हुवावे (Huawei), नोकिया (Nokia) आणि स्थानिक ऑपरेटर e& (etisalat) च्या सहकार्याने राबवला जात आहे. 

ही योजना 2024 पासून सुरू असलेल्या धोरणात्मक वाटचालीचा एक भाग आहे, ज्यामुळे 6GHz श्रेणीचा वापर व्यावसायिक स्तरावर करणारा UAE पहिला देश ठरला आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 April 2026 03:58

एप्रिल २०२६ मध्ये तेलंगणा राज्य सरकारने कर्करोगाला (Cancer) 'अधिसूचित आजार' (Notifiable Disease) म्हणून अधिकृतपणे घोषित केले आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

28 April 2026 03:42

भारतातील पहिला 'चालकरहित पॉड टॅक्सी' (Driverless Pod Taxi) प्रकल्प मुंबईतील वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) येथे सुरू करण्यात येत आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाद्वारे (MMRDA) राबविला जाणारा हा प्रकल्प ८.८५ किमी लांबीचा असून, तो कुर्ला आणि वांद्रेला जोडेल. 

प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
प्रकार: स्वयंचलित (Driverless) आणि AI-आधारित पॉड टॅक्सी प्रणाली.

मार्ग: 8.85 किमी (Kurla - BKC - Bandra).

स्थानके: 22 स्थानके (दर 200-250 मीटरवर).

क्षमला: एका पॉडमध्ये 6 प्रवासी.

वेग: 40 किमी/तास.

पहिला टप्पा: 3.36 किमीचा पट्टा (Kurla to BKC) जो 20 महिन्यांत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.

उद्देश: BKC मधील वाहतूक कोंडी कमी करणे आणि वांद्रे/कुर्ला स्थानकांपासून शेवटच्या मैलाची (Last-mile) कनेक्टिव्हिटी देणे.

एप्रिल 2026 मध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते या प्रकल्पाचे भूमिपूजन करण्यात आले. हा प्रकल्प सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) मॉडेलवर आधारित आहे, ज्यामुळे राज्य सरकारवर आर्थिक बोजा पडणार नाही. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 12:56

बेंगळुरूस्थित सेंटर फॉर वाइल्डलाइफ स्टडीज (CWS) च्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि सुप्रसिद्ध वन्यजीव संरक्षक डॉ. कृती के. कारंत यांना २०२६ चा प्रतिष्ठित 'एसमंड बी मार्टिन' रॉयल जिओग्राफिकल सोसायटी पुरस्कार जाहीर झाला आहे. 

या पुरस्काराशी संबंधित महत्त्वाचे तपशील खालीलप्रमाणे आहेत:

ऐतिहासिक कामगिरी: डॉ. कारंत या प्रतिष्ठित पुरस्कार जिंकणाऱ्या पहिल्या आशियाई (आणि पहिल्या भारतीय) व्यक्ती ठरल्या आहेत.

पुरस्काराचे कारण: भारतातील आणि जागतिक स्तरावर वन्यजीव संरक्षण, जैवविविधता, मानवी-वन्यजीव सहअस्तित्व आणि पर्यावरण संशोधनातील त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानासाठी त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला आहे.

एसमंड बी मार्टिन पुरस्कार: हा पुरस्कार लंडनच्या 'रॉयल जिओग्राफिकल सोसायटी'तर्फे दिला जातो. एसमंड बी मार्टिन हे एक प्रसिद्ध अमेरिकन भूगोलशास्त्रज्ञ आणि संरक्षक होते.

पुरस्कार वितरण: त्यांना १३ एप्रिल २०२६ रोजी लंडनमध्ये या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले असून, त्यांनी या सोहळ्यात सोमवारी रात्रीचे व्याख्यान (Monday Night Lecture) दिले.

सह-विजेता: २०२६ चा हा पुरस्कार डॉ. कृती कारंत आणि रॉयल बोटॅनिक गार्डन्स, केवचे (Kew) वैज्ञानिक संचालक प्रोफेसर अलेक्झांडर अँटोनेली यांना संयुक्तपणे जाहीर झाला. 

डॉ. कारंत यांनी गेल्या २८ वर्षांहून अधिक काळ वन्यजीव संरक्षणात स्थानिक समुदायांना जोडून घेण्याचे आणि विज्ञानावर आधारित उपाय शोधण्याचे महत्त्वपूर्ण काम केले आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:53

ग्रामीण भारतातील १० लाख महिलांना सायबर सुरक्षिततेचे प्रशिक्षण देण्यासाठी e-SafeHER हा अत्यंत महत्त्वाचा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. डिजिटल युगात ग्रामीण महिलांना ऑनलाइन धोक्यांपासून वाचवणे आणि त्यांना सक्षम करणे हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
या मोहिमेबद्दलची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

🛡️ कार्यक्रमाची प्रमुख उद्दिष्टे
सायबर साक्षरता: ग्रामीण भागातील १० लाख 'सायबर सखींना' डिजिटल सुरक्षा आणि ऑनलाइन व्यवहारांचे शिक्षण देणे.

फसवणुकीपासून बचाव: आर्थिक फसवणूक, सोशल मीडिया फिशिंग आणि ओळख चोरी (Identity Theft) यांपासून संरक्षण करणे.

🌐 अंमलबजावणी आणि व्याप्ती
सहभाग: हा कार्यक्रम प्रामुख्याने CSC (Common Service Centres) आणि विविध सरकारी संस्थांच्या सहकार्याने राबवला जात आहे.

लक्ष्य गट: विशेषतः बचत गटातील महिला, ग्रामीण उद्योजक आणि अंगणवाडी सेविका यांना 'सायबर सखी' म्हणून प्रशिक्षित केले जात आहे.

💡 सायबर सखींची भूमिका

गावात कोणाची सायबर फसवणूक झाल्यास त्यांना तक्रार कशी करायची (उदा. १८०० हेल्पलाइन किंवा पोर्टल), याचे मार्गदर्शन करतील.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

27 April 2026 09:44

महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती आयोगाचे विभाजन करून 1) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जाती आयोग (SC Commission) 2) महाराष्ट्र राज्य अनुसूचित जमाती आयोग (ST Commission) असे दोन नवीन आयोग अस्तित्वात येणार आहेत.

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 07:33

भारतीय लष्कराचा 'ब्रह्मास्त्र' (Exercise Brahmastra) हा प्रमुख प्रत्यक्ष गोळीबार (Live-firing) युद्ध सराव एप्रिल 2026 मध्ये राजस्थानमधील जैसलमेर येथील पोखरण फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये यशस्वीरित्या आयोजित करण्यात आला होता. 

उद्देश: या सरावाचा मुख्य उद्देश भारतीय लष्कराच्या AH-64E अपाचे (Apache) अटॅक हेलिकॉप्टरची लढाऊ क्षमता प्रदर्शित करणे आणि हवाई व भूदल दलांमधील समन्वयाची (Air-Land Integration) चाचणी घेणे

प्रमुख शस्त्रे: अपाचे हेलिकॉप्टरने AGM-114 हेलफायर मिसाईल (Hellfire Missiles) आणि रॉकेट्सचा वापर करून वाळवंटी प्रदेशात अचूक लक्ष्याचा वेध घेतला.

महत्त्व: हा सराव भारतीय लष्कराच्या 'आत्मनिर्भरता' मोहिमेचा भाग असून, आधुनिक युद्धतंत्रात 'टँक्स इन द एअर' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अपाचे हेलिकॉप्टरची ताकद दाखवून देणारा होता.

सहभाग: या सरावात केवळ हेलिकॉप्टर नाही, तर मानवरहित हवाई प्रणाली (Drones) आणि अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र प्रणालींचाही समावेश

टीप: या कालावधीत राजस्थानमध्ये 'वायु शक्ती-2026' (भारतीय हवाई दल) आणि 'अग्नि वर्षा' (दक्षिण कमांड) हे सराव देखील आयोजित करण्यात आले होते.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

🔰 Current Affairs Marathi 🔰

21 April 2026 03:17

 'बालिकतन' (Balikatan) हा अमेरिका आणि फिलीपीन्स यांच्यातील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाचा वार्षिक लष्करी सराव आहे.