موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

27 April 2026 10:47

#اختصاصی

❗️میراثی که به جهان تعلق دارد

🖋متن مصاحبه نیکی بابری با دکتر تورج دریایی، پژوهشگر و تاریخ‌نگار در زمینهٔ مطالعات ایران

کاخ گلستان بیش از چهار قرن در قلب تهران ایستاده است؛ تالارهای آیینه‌کاری و دیوارهای موزاییک شیشه‌ای آن از تمام دگرگونی‌هایی که شهر به خود دیده، جان سالم به در برده‌اند. تورج دریایی، مدیر مرکز مطالعات و فرهنگ ایرانی جردن در دانشگاه ارواین کالیفرنیا، بارها در طول دوران حرفه‌ای خود از آن بازدید کرده و آن را «ورسای ایران» می‌نامد. اما در ماه مارس گذشته، حمله ایالات متحده و اسراییل به آن آسیب رساند. ایران یکی از غنی‌ترین تمرکزهای معماری تاریخی و میراث شهری در جهان را در خود جای داده است. بسیاری از بناهای آن هزاران سال از دل جنگ‌ها عبور کرده‌اند، اما جنگ‌های مدرن تهدیدی متفاوت ایجاد کرده‌اند. از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه بمباران ایران را آغاز کردند، بیش از ۱۳۰ مکان میراث فرهنگی در کنار هزاران تلفات غیرنظامی آسیب دیده‌اند. برای پژوهشگران تمدن ایرانی، نابودی هر دو، اندوهی دوچندان به همراه دارد.

ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید

@IRAS_INSTITUTE

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

21 April 2026 15:44

بانو زرینه رحمتاوَه (درخشان)
شاعر و نویسنده (ترمذ، ازبکستان)


سوخته بارانِ آتش مکتبِ میناب را،
هم ربوده جانِ صدها گوهرِ نایاب را.

آه از دستِ رذالت‌پیشگانِ اجنبی،
از دو چشمِ مردمِ ایران ربوده خواب را.

بر فلک پیچیده از غم دودِ آهِ مادران،
مرگِ فرزندش گرفت از او توان و تاب را.

کودکانِ بی‌گناهش غرقِ خاک و خونِ خویش،
باد بُرد از شاخساران خنده‌هایِ ناب را.

صبحِ وحشت‌بار و در دل‌ها جراحت بی‌شمار،
ابر پنهان کرده گویی چهرهٔ مهتاب را.

آخر از خاکِ شهیدانِ وطن خیزد صدا،
تا نهد در پایِ ظالم حلقهٔ گرداب را.

برگرفته از صفحه میر تودی

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

20 April 2026 11:39

#اختصاصی

❗️تاثیر جامعه‌پذیری سیاسی و شکل گیری هویت ایرانی-اسلامی

🖊بابک بوذری، دانشجوی دکتری مطالعات روسیه

در طی جنگ رمضان ( اسفند۱۴۰۴)، ما شاهد حضور بیشماری از مردم از قشرهای متنوع فکری در خیابان‌ها و میادین شهرهای کوچک و بزرگ هستیم. این در حالی‌ست که بعد از وقایع ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴ و انشقاق تفکرهای مختلف سیاسی-اجتماعی که به سمت خشونت سوق پیدا کرده بود؛ کسی گمان به این حد از حضور و تداوم پشتیبانی مردمی از کشور و حاکمیت در مقابل دشمن خارجی را متصور نبود. نتیجتا همین عدم شناخت دشمن از دیدگاه‌های سیاسی- اجتماعی جامعه ایرانی و بازتاب رفتاری آنها در مقابله با دشمنان نیز، موجب اشتباه محاسباتی جبهه آمریکایی-صهیونیستی در حمله به ایران گردید. از همین جهت در این نگارش، با نگاهی به فرایند جامعه‌پذیری ایرانیان پس از انقلاب ۱۳۵۷، نقش آن را در شکل‌گیری هویت ایرانی- اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13915

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

17 April 2026 15:31

#اختصاصی

❗️پدافند هوایی اوکراین بدون پشتیبانی آمریکا تا چه مدت دوام خواهد آورد؟

🖊پاول پانیشین

زمانی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که ارتش ایران “به‌طور کامل نابود شده است”، به نظر می‌رسید که واشنگتن به یک پیروزی آسان باور داشت. حمله به میدان گازی پارس جنوبی قرار بود نمایش قدرتی باشد که پس از آن تهران تسلیم شود؛ اما در عوض، ایران تنگه هرمز را بست و حملات خود را علیه پایگاه‌های آمریکایی و تأسیسات نفتی متحدان آن آغاز کرد.

کی‌یف که به دریافت کمک‌های نظامی غرب عادت کرده بود، برای نخستین‌بار در این مدت به حاشیه رانده و بیشتر ذخایر نظامی علیه ایران به کار گرفته شد. این امر یک تغییر در دستور کار واشنگتن نیست، بلکه تغیری بنیادین است که آثار آن هم‌اکنون در خط مقدم اوکراین نیز احساس می‌شود.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13909

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

14 April 2026 19:21

از میهن باید دفاع کرد به نام یا به ننگ/ دفاع از ایران سراسر نام است.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

13 April 2026 11:00

❗️نگاه روسی به تحولات مجارستان

به گزارش خبرگزاری تاس (тасс) قدرت در مجارستان دست‌به‌دست خواهد شد. ویکتور اوربان پیروزی رقیب خود، پیتر میهالی، را در انتخابات پارلمانی تبریک گفت؛ پیروزی‌ای که آن‌قدر آشکار بود که دیگر دلیلی برای حزب فیدس و رهبرش باقی نمی‌گذاشت تا آن را به چالش بکشند. در بروکسل و چندین پایتخت مهم اروپایی جشن برپاست.
اوربان آن‌قدر برای آن‌ها مزاحم و آزاردهنده بوده که عملا برای پیروزی رقبایش دعا می‌کردند. حالا دست‌کم فوری‌ترین مسئله برای ساختار حاکم در اروپا — اختصاص ۹۰ میلیارد به اوکراین برای ادامه جنگ — احتمالا به‌سرعت حل خواهد شد. میهالی باید حمایت شرکایش را جبران کند.

دلایل شکست فیدس روشن است. مردم از او خسته شده‌اند و ۱۶ سال حضور متوالی‌اش در قدرت (و در مجموع ۲۰ سال) برای اروپای مرکزی و شرقی زمانی غیرمعمول و طولانی است. از نظر روانی قابل درک است که چهره‌های تکراری، فارغ از هر نتیجه‌ای که داشته باشند، به‌مرور آزاردهنده می‌شوند.

به نظر می‌رسد دلیل دیگری هم وجود دارد که تا حدی پارادوکسیکال است. اوربان به نیروهای ملی‌گرا (که اکنون در اروپا اغلب «حاکمیت‌طلب» نامیده می‌شوند) تعلق دارد؛ نیروهایی که بر اولویت مطلق مسائل داخلی و منافع مردم خود نسبت به سایر ملاحظات تأکید دارند. اما در عمل، تا حد زیادی به دلایل عینی، اوربان و متحدانش در سال‌های اخیر بر مسائل بین‌المللی تمرکز کرده‌اند، به‌ویژه تقابل با بروکسل و کی‌یف. کل کارزار انتخاباتی فیدس نیز با همین رویکرد تنش‌زا پیش رفت.
در مقابل، رقبای آن‌ها بر لزوم رسیدگی به مسائل داخلی تأکید کردند و عادی‌سازی روابط با کمیسیون اروپا و ساختار حاکم اروپایی را راهی برای بهبود زندگی شهروندان مجارستان دانستند. به عبارت دیگر، آن‌ها روند «اول کشور من» را معکوس کردند.

تلاش تیم دونالد ترامپ برای دخالت نیز بار دیگر ناکام ماند. ترامپ به‌طور مداوم مردم را به رأی دادن به اوربان تشویق می‌کرد. معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، نیز چند روز پیش از رأی‌گیری شخصا در مجارستان حضور یافت. اما هیچ‌کدام نتیجه نداد؛ که این هم در راستای همان روحیه حاکمیت‌طلبانه است؛ هیچ‌کس از توصیه‌های تحمیلی خارجی خوشش نمی‌آید.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

10 April 2026 10:50

انا لله و انا الیه راجعون

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا ( ایراس) شهادت دکتر کمال خرازی، وزیر امور خارجه پیشین و رئیس شورای راهبردی روابط خارجی را به خانواده مکرم خرازی، دوستان، همکاران ایشان و مردم عزیز تسلیت می‌گوید.
نجابت، کار حرفه‌ای، دانش و تجربه ایشان میان همه کسانی که با او در داخل کشور و عرصه بین‌الملل همکاری داشتند زبان‌زد بود.
موسسه ایراس افتخار داشت که در طول بیش از یک دهه با ایشان و شورای راهبردی تحت مدیریت ایشان همکاری داشته و چندین بار میزبان ایشان در مؤسسه باشد.
روان ایشان و همسر گرامیشان که پیش از این در اثر تجاوز ددمنشانه آمریکا و رژیم صهیونیستی اسرائيل به شهادت رسید در نزد پروردگار خشنود باشد.


مهدی سنایی، مدیر، معاونین و همکاران موسسه مطالعات ایراس

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

09 April 2026 04:44

❗️آتش بس پانزده روزه و آینده جنگ

🖊️دکتر جهانگیر کرمی، عضو شورای علمی موسسه ایراس

هیچ جنگی تا ابد ادامه نخواهد داشت و هر جنگی دیر یا زود پایان می یابد. تجربه بشری به ویژه در دوران مدرن نشان داده ممالکی که دولتمردانشان پیش از جنگ، نسخه ای از صلح در دست دارند و در حین جنگ نیز آن را ارائه می کنند و پیش از آن که جنگ تمام شود، تکلیف جنگ را نزد خود تعیین می کنند و دستور کار آن را روی میز حریف می گذارند، بیشتر از دیگران منافع ملی کشورشان را پاس می دارند.
سرانجام این جنگ چهل روزه نیز برای دو هفته مذاکره پایان یافت و اگر باز هم جنگی در بگیرد، آن هم روزی تمام خواهد شد و نیازمند توافقی خواهد بود.
طبیعی ست که از نخستین لحظه توافق آتش بس به همت دولت پاکستان، هر یک از دو طرف، روایت خود را از جنگ و آتش بس دارند. اسرائیل از این موضوع راضی نیست و احساس می کند چگونگی خاتمه جنگ و نهایی شدن توافق چندان به سودش نباشد و ممکن است حتی در صدد بر آید تا بار دیگر جنگ را آغاز کند.
به هر حال، با همه ادعاها و نقض بدیهی ترین اصول انسانی و حقوقی، به مدد لطف الهی، مقاومت مردم، شجاعت مدافعان و مدیریت نظام سیاسی، نه امریکا توانست اراده ملت و دولت ایران را بشکند و نه اسرائیل توانست به زعم خود، مردم را به رویارویی با حکومت ایران بکشاند.
ایران توانست با مقاومت داخلی بی نظیر و گسترده مردم، اقتدار رزمندگان، بستن تنگه هرمز و منطقه‌اي کردن جنگ، داعیه های سخیف ترامپ را در داخل آن کشور و جهان به تمسخر بگیرد و با تداوم ضربات موشکی، اسرائیل را با هزینه های اجتماعی روبرو نماید و خائنان به کشور را به رسوایی بکشاند‌.
در عین حال، خسارت های گسترده ای به ایران وارد شده است که جبران آن نیازمند منابع زیادی ست و بدون وجود منابع مالی و فنی، جبران آن خسارت ها دشوار است.
چنانچه پس از دو هفته مذاکرات، سایه جنگ برای همیشه کنار رود و تحریم های یک جانبه، چند جانبه و بین المللی حذف شود، جمهوری اسلامی ایران به پیروزی بزرگی دست یافته است.
واقعیت اینست که هر کدام از دو طرف روایت خود را از آتش بس اعلام می کنند و شاید در این مرحله امری طبیعی ست. اما فضای فکری و رسانه ای جهان کمتر روایت ترامپ را پذیرفته است و یکی از عوامل مهم شکست امریکا نیز همین مخالفت رسانه ای، سیاسی و اجتماعی جهانی بوده است.
در این دو هفته مذاکرات اگر موفقیت آمیز باشد، قاعدتا به یک متن منجر می شود، و بندهای آن متن است که نشان می دهند چه دادوستدی انجام شده و تا چه میزان می تواند مبنایی برای صلح در آینده باشد.
این موضوع طبیعتا باید به بازسازی روابط منطقه ای و ایجاد یک نظام امنیتی منطقه ای منجر شود تا ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس بتوانند مسیر صلح، همزیستی و توسعه را پیش ببرند و از تکرار بحران و جنگ جلوگیری کنند.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

08 April 2026 11:26

‏❗️سروده جدید استاد آذرخش
شاعر نامدار تاجیکستان در وصف ایران عزیز

‏به پاس دولت فرهنگ، ایران زنده خواهد ماند،
‏چو مهر نور بر ارژنگ، ایران زنده خواهد ماند!
‏به تاج و تخت جمشیدی، گل نوروز خورشیدی،
‏شرف در مسند و اورنگ، ایران زنده خواهد ماند!
‏محبت خانه عالم، مقدس دانه عالم،
‏به این تاریخ رنگارنگ، ایران زنده خواهد ماند.
‏به نور عشق و ایمان‌ها، به فیض علم و عرفان‌ها،
‏چو منشور خرد بر سنگ، ایران زنده خواهد ماند.
‏به لب خیام و فردوسی، به سینه حافظ و سعدی،
‏همیشه مولوی‌آهنگ، ایران زنده خواهد ماند.
‏فریدون‌ها به دامانش، تهمتن‌ها نگهبانش،
‏ابرپیروز بر هر جنگ، ایران زنده خواهد ماند!

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

06 April 2026 11:49

#اختصاصی

❗قدرت و محدودیت‌های آن

🖊️ فئودور آ. لوکیانوف؛ سردبیر نشریه روسیه در امور جهانی


لینک متن کامل:
https://www.iras.ir/?p=13884

📎تلگرام@IRAS_INSTITUTE📎اینستاگرام:https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

05 April 2026 15:36

❗️جواب های قاطع تحلیلگر ایرانی به کارشناس کویتی!

دکتر حسن احمدیان، عضو شورای علمی موسسه ایراس:
نمی‌توانید خاک خودتان را در اختیار دشمنان ایران قرار دهید و سپس انتظار داشته باشید ما هم پاسخی ندهیم...


برگرفته از صفحه کاوش مدیا

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

02 April 2026 13:14

📌 تیتر روی جلد شماره آخر نشریه اکونومیست:

«هرگز دشمن خود را در حین خطا کردن متوقف نکن»

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

01 April 2026 14:39

#اختصاصی

❗️پیامدهای تنش ایران و کشورهای عربی خلیج فارس برای ترکیه

🖊دکتر حسن عبدی، پژوهشگر ارشد مسائل قفقاز و آناتولی

روابط ایران و کشورهای عربی خلیج فارس یکی از محورهای حساس ژئوپولیتیک خاورمیانه است. هرگاه سطح تنش در این محور افزایش پیدا می‌کند، بازتاب آن تنها در میان دو طرف باقی نمی‌ماند و به محیط پیرامونی گسترش می‌یابد. ترکیه، به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه و شبکه متنوع روابط اقتصادی و سیاسی‌اش، معمولاً یکی از نخستین کشورهایی است که اثرات غیرمستقیم چنین تحولاتی را احساس می‌کند. از همین رو، بررسی پیامدهای ناشی از افزایش تنش میان ایران و کشورهای عربی خلیج فارس، به فهم بهتر فضای تصمیم‌گیری در آنکارا کمک می‌کند.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13877

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

28 March 2026 13:09

📌مرشایمر: ترامپ در دام جنگ با ایران گرفتار شده است

🔻استراتژیست و استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه شیکاگو تصریح کرد که جنگ با ایران، دامی بود که دونالد ترامپ خود را در آن گرفتار کرد و با گرفتار شدن در تله تصعید تنش شرایط بدتر شده است.

🔻جان مرشایمر جنگ آمریکا با ایران را بعنوان جنگی توصیف که حتی قبل از شروع هم مشخص بود که آمریکا در آن به اهدافش نخواهد رسید.

🔻ترامپ چاره‌ای جز تسلیم شدن در برابر اکثر خواسته‌های ایران ندارد.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

27 March 2026 19:27

‏ایران را از یاد نبریم

«در افسانه‌ها آمده است که ققنوس مرغی است خوش‌رنگ و خوش‌آواز که منقار او سیصد و شصت سوراخ دارد و بر کوه بلندی در مقابل باد نشیند و صداهای عجیب از منقار او بر آید.
گفته‌اند که هزار سال عمر کند و چون سال هزارم به سر آید و عمرش به آخر برسد، هیزم فراوانی گرد آورد و بر بالای آن بنشیند و شروع به خواندن بکند و مست گردد و بال بر هم بزند، بدان گونه که آتشی از بال او بجهد و در هیزم افتد و آو در آتش خود بسوزد و از خاکسترش تخمی بیرون آید و از آن ققنوسی دیگر به وجود آید.

بین افسانه ققنوس و سرگذشت ایران تشابهی می‌توان دید. ایران نیز بارها به مانند آن مرغ در آتش خود سوخته و باز از خاکستر خویش زائیده شده است. ایران سرزمین شگفت‌آوری است. تاریخ او از نظر رنگارنگی و گوناگونی کم نظیر است. بزرگ‌ترین مردان و پست‌ترین مردان در این آب و خاک پرورده شده‌اند. حوادثی که بر سر او آمده بدان گونه است که در خور کشور برگزیده و بزرگی است. فتح‌های درخشان داشته است و شکست‌های شرم‌آور، مصیبت‌های بسیار و کامروائی‌های بسیار.

گوئی روزگار همه‌ی بلاها و بازی‌های خود را بر ایران آزموده است. او را بارها بر لب پرتگاه برده و باز از افتادن بازش داشته. ایران شاید جان‌سخت‌ترین کشور دنیا باشد، چون دوره‌هایی بوده است که با نیمه‌جانی زندگی کرده اما از نفس نیفتاده و چون بیمارانی که می‌خواهند نزدیکان خود را بیازمایند، درست در همان لحظه که همه از او امید بر گرفته بودند، چشم گشوده و زندگی را از سر گرفته است.
من در قعر ضمیر خود احساسی دارم، چون گواهی گوارا و مبهمی که گاه به گاه بر دل می‌گذرد، و آن این ‌است که رسالت ایران به پایان نرسیده است، و شکوه و خرمی او باز خواهد گشت. من یقین دارم که ایران می‌تواند قد راست کند، کشوری نام‌آور و زیبا و سعادتمند گردد، و آن‌گونه که درخور تمدن و فرهنگ و سالخوردگی اوست، نکته‌های بسیاری به جهان بیاموزد.

این ادّعا بی‌شک کسانی را به لبخند خواهد آورد. گروهی هستند که اعتقاد به ایران را اعتقادی ساده‌لوحانه می‌پندارند؛ لیکن آنان‌که ایران را می‌شناسند، هیچ‌گاه از او امید برنخواهند گرفت».


-ایران را از یاد نبریم، محمدعلی اسلامی ندوشن، فروردینِ ۳۹

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

25 April 2026 11:09

#اختصاصی

❗️محک‌زدن اوضاع: احتمال برگزاری نشست شی–ترامپ

🖊برایان وونگ؛ استادیار فلسفه و پژوهشگر «مرکز چین معاصر و جهان» در دانشگاه هنگ‌کنگ

شکست‌های سیاست خارجی دونالد ترامپ، به‌ویژه در قبال ایران، دستورکار دیپلماتیک او را پیچیده کرده و یک نشست کلیدی با چین را به تعویق انداخته است؛ با این حال، هر دو طرف همچنان به‌دلیل انگیزه‌های داخلی و ملاحظات راهبردی، به دنبال دستیابی به توافق‌هایی محدود و عمل‌گرایانه هستند. با این وجود، هرگونه همکاری احتمالا بر دستاوردهای محدود و کوتاه‌مدت متمرکز خواهد بود، چراکه رقابت ساختاری عمیق و بی‌اعتمادی متقابل همچنان مانع نزدیکی معنادار در بلندمدت است.
رئیس‌جمهور ایالات متحده، خود را یک معامله‌گر فوق‌العاده می‌داند. با این حال، هرچند توانایی‌های او در معامله‌گری چشمگیر باشد، او در قبال ایران به‌طور بنیادین سرسختی نظام ایران را دست‌کم گرفت و توانایی خود را برای پایان دادن به این مسئله — بدون تحمیل آسیب‌ها و هزینه‌های قابل‌توجه به خود — بیش از حد برآورد کرد.

ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید


@IRAS_INSTITUTE

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

21 April 2026 09:17

یکم اردیبهشت ماه جلالی

روز خداوندگار سخن، شیخ اجل، حضرت سعدی شیرازی فرخنده باد.

بگذار تا مقابل روی تو بگذریم
دزدیده در شمایل خوب تو بنگریم

شوق است در جدایی و جُور است در نظر
هم جُور بِهْ که طاقتِ شوقت نیاوریم

روی ار به روی ما نکنی، حکم از آن توست
بازآ که روی در قدمانت بگستریم

ما را سَری‌ست با تو که گر خلق روزگار
دشمن شوند و سَر برود هم بر آن سَریم

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

18 April 2026 15:16

#اختصاصی

❗️روایت جنگ رمضان در جمهوری آذربایجان؛ از امنیتی‌سازی ایران تا تصویرسازی آذربایجان

🖊دکتر حسن عبدی، پژوهشگر ارشد مسائل قفقاز و آناتولی

اگرچه جنگ رمضان و تقابل ایران با آمریکا و اسرائیل در جغرافیای خلیج فارس و شرق مدیترانه جریان دارد، اما پژواک آن به‌وضوح تا قفقاز جنوبی رسیده است. بررسی رسانه‌های جمهوری آذربایجان نشان می‌دهد این بحران برای باکو صرفاً یک منازعه دوردست نیست، بلکه فرصتی است برای بازتعریف نقش ژئوپلیتیکی این کشور در معادلات منطقه‌ای. رسانه‌های آذربایجان در پوشش این بحران، عملاً تصویری تازه از نسبت خود با محیط پیرامونی ارائه می‌کنند و می‌کوشند جایگاه باکو را در چارچوبی بزرگ‌تر از قفقاز بازنمایی کنند.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13912

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

15 April 2026 11:46

#اختصاصی

❗️بحران ایران: هفت درس برای روسیه

🖊ایوان تیموفیف؛ مدیر کل شورای امور بین‌الملل روسیه

حملات هوایی گسترده اسرائیل و آمریکا به ایران غافلگیر کننده نبود. برای چندین ماه، نیروی ضربتی آمریکا و اسرائیل در خلیج فارس متمرکز شده بود. مذاکرات پرتنش بین ایران و ایالات متحده متوقف شده بود و بعید بود که پیشرفتی حاصل شود.

درگذشت آیت الله علی خامنه ای، رهبر معظم ایران، اعضای خانواده اش و تعدادی از چهره های ارشد نظامی و سیاسی، منطقه را به لرزه درآورده است. ایران با حملات موشکی علیه اسرائیل و زیرساخت های ایالات متحده در منطقه تلافی کرده است. این عملیات نظامی در حال حاضر حمل و نقل دریایی نفت در خلیج فارس و مراکز مالی و لجستیکی امارات و قطر را مختل کرده است. ایران شانس خوبی برای مقاومت در برابر این حمله دارد، زیرا اقدام برای حمله زمینی تمام عیار بعید به نظر می رسد. با این حال، این حملات، پایه صنعتی کشور را بیشتر فرسوده، بحران اقتصادی آن را عمیق تر و جمعیت آن را فقیرتر خواهد کرد.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13904

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

13 April 2026 11:51

#اختصاصی

❗️آیا اتحادیه اروپا برای حمایت از کی‌یف، منافع اقلیت مجار را قربانی می‌کند؟

خلاصه مصاحبه فئودور لوکیانف، سردبیر مجله «روسیه در سیاست جهانی» و مدیر علمی بنیاد باشگاه والدای، با رسانه Украина.ру در خصوص انتخابات پارلمان مجارستان که روز گذشته، ۱۲ آپریل، انجام گرفت.

رویاهای ولادیمیر زلنسکی درباره تغییر قدرت در مجارستان ممکن است محقق نشود. از سوی دیگر، حتی اگر سیاستمدار مخالف، پتر مجیار، در انتخابات پیروز شود، نباید انتظار داشته باشد که اوکراین خط لوله نفت «دروژبا» را برای مجارستان باز کند.

انتخابات پارلمانی مجارستان در ۱۲ آوریل برگزار می‌شود. پیش‌تر نخست‌وزیر این کشور، ویکتور اوربان، اعلام کرده بود که مخالفان در تلاش‌اند با ایجاد آشوب، روند انتخابات را مختل کنند.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13894

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

11 April 2026 09:15

#اختصاصی

❗چرا پاکستان پیش قدم شد؟

🖊️فرزان صفری ثابت؛ دانشجوی دکتری مطالعات هند

پس از چهل روز از آغاز جنگ آمریکا-اسرائیل با ایران و پس از رایزنی های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای، پاکستان به عنوان میانجی و محل برگزاری مذاکرات احتمالی میان طرفین درگیری انتخاب شد که دلیل پیش قدم شدن پاکستان و ورود آن به تحولات منطقه‌ای در یادداشت زیر مورد بررسی قرار گرفته است.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13887

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

10 April 2026 09:31

❗️ ایران پیروز شده است: پنج نتیجه‌ی اولیه

🖊️ دیمیتری ترنین، رئیس شورای امور بین‌الملل روسیه

ترامپ بالاخره راهی برای خروج از مخمصه‌ای که خودش با ورود به ماجرای بی‌پروا و خطرناک جنگ با ایران ایجاد کرده بود، پیدا کرد. تهدید به نابودی یک تمدن کامل، بهانه‌ای شد تا او از میدان نبرد عقب‌نشینی کند.

گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن که اخیراً از طریق واسطه‌ها – عمدتاً پاکستان و در پشت‌صحنه چین – انجام شد، به توافق آتش‌بس منجر شده است. ترامپ می‌تواند ادعا کند که ایرانی‌ها از تهدیدهای او ترسیده‌اند، اما واقعیت این است که آتش‌بس در شرایطی که تنگه هرمز همچنان تحت کنترل ایران باقی مانده، نشان می‌دهد این تهران بوده که عقب‌نشینی نکرده – نه واشنگتن.

انتظار اینکه «عصر طلایی» وعده‌داده‌شده از سوی ترامپ از دل مذاکرات آینده بیرون بیاید، دشوار است، اما می‌توان از همین حالا نتایج اولیه این درگیری اخیر را ارزیابی کرد.

۱. ایران در برابر تهدیدی که دهه‌ها بر سر آن سایه انداخته بود – یعنی تهاجم مشترک ایالات متحده و اسرائیل – مقاومت کرده است. در مقابل، واشنگتن و تل‌آویو نتوانستند اراده خود را با زور بر ایران تحمیل کنند.
در نتیجه، ایران جایگاه خود را به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای در کنار اسرائیل تثبیت کرده است.

۲. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، نه‌تنها آسیب‌پذیری خود را در صورت وقوع درگیری میان آمریکا/اسرائیل و ایران کشف کردند، بلکه ناتوانی‌شان در دفاع از منافع خود را نیز دیدند. حضور پایگاه‌های آمریکا در خاک آن‌ها نه‌تنها امنیتشان را تضمین نکرد، بلکه آن‌ها را به هدف حملات ایران تبدیل کرد.

نتیجه‌گیری: تضمین‌های امنیتی آمریکا یک بلوف است و همه متحدان و شرکای واشنگتن باید به این نکته توجه کنند.

۳. در این عصر جنگ‌زده‌ای که بر جهان سایه انداخته، قدرت نظامی بر عوامل مالی، اقتصادی و سایر عوامل غیرنظامی برتری یافته است. همان‌طور که در شعر معروف پوشکین آمده:
«طلا گفت: همه چیز در زمین از آنِ من است.
آهن سرد گفت: همه چیز از آنِ من است.
طلا گفت: همه را خواهم خرید.
آهن سرد گفت: من خواهم گرفت.»

نتیجه‌گیری: ایرانِ تحت تحریم، با وجود چالش‌های عظیم اقتصادی و مالی، عملاً یک ابرقدرت جهانی را شکست داده است؛ در حالی که همسایگان بسیار ثروتمند جنوبی ایران نقش «قربانی» را ایفا کرده‌اند.

۴. ایران از این جنگ جان سالم به در برد، اما تغییر کرده است. در جریان جنگ، کشور دچار تغییری در ساختار قدرت شد که کارشناسان مدت‌ها انتظارش را داشتند. قدرت واقعی از روحانیون به نیروهای امنیتی منتقل شده است. کشور نه توسط یک رهبر جدید یا رئیس‌جمهور، بلکه توسط سطوح عالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اداره می‌شود.

نتیجه‌گیری: ایران همچنان یک جمهوری اسلامی باقی خواهد ماند، اما مرکز قدرت واقعی به سپاه پاسداران منتقل شده است. سیاست تهران سخت‌گیرانه، اما بسیار عقلانی خواهد بود.

۵. توقف عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران و حزب‌الله لبنان نشان‌دهنده تبعیت اجباری نتانیاهو از خواست ترامپ است. روابط میان واشنگتن و تل‌آویو به حالت عادی بازگشته است.

نتیجه‌گیری: ناتوانی اسرائیل در «حل مسئله ایران» – حتی با مشارکت فعال آمریکا – ممکن است در نهایت به شکل‌گیری نوعی توازن قوا در منطقه میان دو قدرت اصلی نظامی، یعنی ایران و اسرائیل، منجر شود.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

08 April 2026 13:02

توییت مهدی سنایی، مشاور رئیس جمهور:
توانمندی‌های غرورآفرین نیروهای مسلح و تاب‌آوری‌ مردم عزیزمان، برگ زرینی برصفحات گهربار ایران‌ زمین افزود و تحسین جهانیان را برانگیخت. دستاوردهای میدان دفاع، بموقع با عرصه دیپلماسی گره خورد و این رویکرد خردمندانه بازسازی آسیب‌های جنگ را می‌تواند با احیا و نوسازی روابط منطقه‌ای توام کند.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

07 April 2026 16:48

این خاک زیر خنجر چنگیز برجا مانده است
صد بار خاکستر شده انقدر زیبا مانده است
پنهان کن این آغوش را از زخم این چشمان بد
جان میدهم تا نام تو ایران بماند تا ابد

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

06 April 2026 09:58

حال و آینده ناوگان هواپیماهای ویژه ئی-۳ سِنتری¹ نیروی هوایی آمریکا

اولین تلفات رزمی هواپیمای اکتشاف راداری دورایستای هوابرد ئی-۳ (آواکس)² که محدود به یک فروند از آن‌هاست، به‌نظر می‌رسد که اهمیت فوق‌العاده‌ای ندارد. اما برای درک پیامدهای آن، نگاهی می‌اندازیم به تاریخچه و وضعیت فعلی ناوگان این نوع هواپیما.

از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۹۲ (۱۳۷۱-۱۳۵۶ شمسی) شرکت بوئینگ بر سرهم ۶۸ فروند ئی-۳ سِنتری تولید کرد. ۳۴ فروند از آنها (شامل نمونه‌های اولیه و پیش از تولید سری) را نیروی هوایی ایالات متحده دریافت کرد و سال‌های سال، ناوگانی ۳۰ فروندی از آنها را حفظ کرد. در بازه ۲۰۲۵-۲۰۲۳ تقریبا نیمی از ناوگان پیش‌گفته آواکس‌ها، از رده خارج و بازنشسته شدند تا منابع محدود به حفظ (نگهداری و تعمیرات) پرنده‌های باقی‌مانده معطوف شود. بنابر آمار تا مارس سال جاری میلادی بر سر هم ۱۶ فروند هواپیمای ئی-۳ در خدمت نیروی هوایی آمریکا باقی مانده است.
اما این (آمار) تنها بر روی کاغذ است. در واقعیت، به دلیل پا به سن گذاشتن ناوگان آواکس‌ها (عمر تقریبا ۴۵ سال)، ضریب عملیاتی‌بودن³ آنها در حد ۵۶-۵۵ درصد است. و این یعنی برای انجام ماموریت‌های رزمی، تقریبا فقط ۹ فروند آماده هستند.

حالا قلمرویی که این تعداد محدود باید پوشش دهند را بررسی کنیم. که در آمریکای شمالی مثلا، از آلاسکا تا دریای کارائیب را شامل می‌شود. برای نمونه، [ئی-۳ به شماره بدنه ۰۰۰۵-۸۱ ] که در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان منهدم شد، زمانی در کیوراسائو مستقر بود تا از آنجا پروازهای ماموریت خاصی را انجام دهد.

در دوره آماده‌سازی مقدمات برای جنگ‌ با ایران، نیروی هوایی آمریکا شش فروند ئی-۳ را به غرب آسیا مامور کرد. یکی-دو فروند در آلاسکا (پایگاه هوایی اِلمِندورف) و در ژاپن (پایگاه هوایی کادِنا) باقی ماندند و تمام. ذخیره پرنده‌های آماده‌به‌رزم مصرف شد.

متحدان آمریکا عجله‌ای برای حمایت از خود نشان نمی‌دهند. ناوگان ئی-۳ ناتو (۱۸ فروند) که از خاک ترکیه عملیات می‌کنند، اگر به سوی ایران معطوف شوند، دید از دور خواهند داشت. اروپایی‌ها ملاحظات خود را دارند: درگیری روسیه-اوکراین و نظارت بر فراز آسمان کشورهای اسکاندیناوی. ناوگان ۵ فروندی آواکس‌های عربستان سعودی در حال طی برنامه روزآمدسازی است (تکمیل تا ارتقا به سطح استاندارد بلاک ۴۵/۴۰) و وضعیت ناوگان (پروازی) آنها کاملا مبهم است. بریتانیا ناوگان ۷ فروندی ئی-۳‌های خود را در سال ۲۰۲۱ از خدمت بازنشسته کرد و ۳ فروند از آنها، شامل دو فروند پروازی و یک فروند به عنوان انبار قطعه، را به شیلی فروخت. ئی-۳‌های فرانسه (۴ فروند) به گشت‌زنی در آسمان دریای مدیترانه و دریای سیاه متمرکز هستند و دیگر به شرق (غرب آسیا) نمی‌رسند.

می‌توان تصور کرد که نیروی هوایی آمریکا می‌تواند تعدادی از هواپیماهای آواکس از رده‌ خارج‌شده و در حال نگهداری را به حالت پروازی بازگرداند. در واقع در پایگاه نگهداری دِیویس-مونتان که با عنوان قبرستان هواپیماها شناخته می‌شود، اکنون ۱۸ فروند ئی-۳ سِنتری وجود دارد. با این حال اکثریت آنها صرفا انبار قطعه محسوب می‌شوند و بازسازی و بازیابی صلاحیت پروازی آنها از احتمال کمی برخوردار است. فرسوده‌ترین هواپیماها به پایگاه نگهداری فرستاده شده‌اند و در عمل نیز همه آنها کانیبالایز⁴ شده‌اند، یعنی قطعات نایاب آنها برای ناوگان پروازی آواکس‌ها پیاده و فرستاده شده‌است.

بدین ترتیب حجم پروازهای/ماموریت‌های آواکس‌ها برای (کلّ) نیروی هوایی آمریکا تقریبا ده درصد و در منطقه غرب آسیا تا بیست درصد کاهش یافته است. اما (در طرف مقابل) پهپادهای انتحاری ایران به پایان نرسیده و لازم است آنها را از دورترین فاصله آشکارسازی کرد.

از سوی دیگر واقعیت این است که آینده سامانه هشدار زودهنگام هوابرد آمریکا فعلا در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. برنامه جایگزینی ئی-۳ سنتری با ئی-۷ وِجتِیل پیش نمی‌رود. از این‌رو حفظ آواکس‌ها (ی موجود) برای نیروی هوایی آمریکا بسیار مهم است. از این‌رو یک حمله موفق موشک یا پهپادهای ایرانی مشکلاتی را برای آمریکایی‌ها ایجاد کرده است.

📝الکسی زاخاروف
کارشناس هوانوردی
ترجمه از روسی: محمدحسین بختیاری

----------------
۱- E-3 Sentry
۲- AWACS:
۳- Коэффицент исправности
۴- Каннибализирован= Cannibalized
به معنی آدم‌/هم‌نوع‌خواری، روشی در هوانوردی است برای تامین فوری قطعات مورد نیاز وسایل پرنده پروازی، از نمونه‌های مشابه (و به هر دلیل) زمین‌گیر آن نوع وسیله پرنده؛ وقتی قطعات لازم از هواپیمای زمین‌گیر باز و بر روی هواپیمای پروازی نصب و استفاده می‌شود.

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

04 April 2026 22:01

‏📌 «ایران به‌رغم هر تهدید و تلاطمی، پس از چندی از جا برخاسته و با خصوصیاتی که فرهنگ آن را از فرهنگ دیگران ممتاز می‌کند، به زندگی خود با برخی تغییرات ادامه داده و چون پهلوانی که در نبرد بر زمین بیفتد و باز پس از چندی برخیزد و نبرد را از سر بگیرد و نیروی خود را آشکار کند، حیات خود را با آرایش‌های تازه و آفرینش‌های نوین از سر گرفته است…

‏آنچه شایسته تأکید است این است که تاریخ ایران با همه پست و بلند آن تاریخی و تمدنی پیوسته است»

‏- دکتر احسان یارشاطر (پیوستگی تاریخ ایران)

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

01 April 2026 16:10

‏📌 شعر اخیر شاعر تاجیک، کیهان صوفی در باب ایران

‏ *آسان نبود شکستن ایرانی!..*
‏گهواره فرهنگ جهان، ایران است،
‏دریای پر از شعر روان، ایران است.
‏مالک همه شاه شهیر عالم،
‏جمشید و کیومرث و کیان، ایران است.
‏«شاهنامه»ی بی‌زوال دنیا، کی نوشت؟
‏پیغمبر نظم بیکران، ایران است!
‏خاک عزیز سعدی و حافظ و بهار،
‏آغاز تمدن جهان، ایران است.
‏زردشت و کوروش، زاده اینجایند،
‏مرز کهن معبدان، ایران است.
‏گفتار مهین، شیوه نرم و نمکین،
‏زیب سخن و حسن بیان، ایران است.
‏ای بار، خدا، حفظ نما، مرز قدیم،
‏آثار قدیم فارسیان، ایران است.
‏آسان نبود، شکستن ایرانی،
‏از رستم پهلوان نشان، ایران است.
‏خاموش نشود، الاب (آتش) اجدادی ما،
‏آفتاب و ضیای جاویدان، ایران است.
‏بشنو سخن خلاصه کیهانی،
‏رشک جهود بی‌ایمان، ایران است

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

01 April 2026 00:49

❗️ترامپ درگیر یک پارادوکس بزرگ شده است

🖊 دکتر محمود شورى، عضو پیشین مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، معاون موسسه مطالعات ایران و اوراسیا و تحلیلگر مسائل منطقه، در گفتگو با فرارو به بررسی وضعیت موجود پرداخته است:

آمریکایی ها هیچ سابقه روشنی در عمل به تعهدات خود ندارند. به همین دلیل، این که فکر کنیم مذاکرات می تواند به نقطه قابل قبولی برای طرفین برسد دشوار است. حداقل در این نقطه از جنگ این ایده دور از ذهن است. باید دید در مراحل پیش رو، آیا فشارهای مختلفی که به آمریکایی ها وارد می شود می تواند مذاکره را به گزینه ای حقیقی تبدیل کند یا خیر. داخل آمریکا نیز فضا ملتهب است و شاهد اعتراضاتی گسترده علیه شخص ترامپ و ضد جنگ ایران و آمریکا هستیم. شاید با گسترده تر شدن اعتراضات داخلی، کابینه جنگی ترامپ قانع شوند حجم حملات خود را کاهش داده یا به سمت مذاکرات حرکت کنند. با همه این ها هنوز هیچ چشم انداز روشنی برای مذاکره وجود ندارد.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13869

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

28 March 2026 09:31

❗️برشی از سخنرانی زنده یاد دکتر اصغر دادبه، درباره حفظ زبان فارسی میان ایرانیان در موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)، نشست فرهنگی سعدی در فرارود

روحش شاد و یادش گرامی🤍

موسسه مطالعات ایران و اوراسیا

27 March 2026 10:08

#اختصاصی

❗️گزارشی از کنفرانس سالانه رایسینا: هند و جنگ رمضان

🖊دانیال خطائی، پژوهشگر دکترا، دفتر مطالعات ایران مدرن، مدرسه عالی اقتصاد مسکو

مجمع گفت‌وگوی رایسینا، مهم‌ترین کنفرانس سالانه سیاست خارجی و ژئوپلیتیک در هند، در تاریخ ۱۴ تا ۱۶ اسفند ماه در دهلی نو برگزار شد. شروع جنگ رمضان و تأثیرات منطقه‌ای و بین‌المللی آن، سایه‌ای بلند بر مناسبات برگزاری و روند کنفرانس افکنده بود.
در شرایط بسته بودن حریم هوایی خاورمیانه، به استثنای عمان، نمایندگان رسمی تمامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، به‌عنوان شرکت‌کنندگان ثابت این کنفرانس سالانه، موفق به شرکت در کنفرانس رایسینا نشدند. انتظار می‌رفت که نمایندگان ایران (معمولاً از دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه) هم موفق به حضور در این مراسم نشوند.

ادامه در👈
https://www.iras.ir/?p=13863

📎تلگرام
@IRAS_INSTITUTE
📎اینستاگرام:
https://www.instagram.com/iras_institute/