وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 01:00

✅ در پايان زرتشت پیش از این كه یک دین باشد ، یک فلسفه‌ ی ژرف است كه به جای دستورها و پیروی كوركورانه ، راه آزاد اندیشیدن را به انسان ها نشان می‌دهد.
پس به راستی می‌توان نام آن را فرا دین یا فرا كیش یا هر نام دیگری نهاد ، چیزی كه جای گفتمان بسیار دارد.

❇️ فردوسی سترگ در این باره چنین گفت :

وز آن پس بــه بلخ اندر آمد سپاه ،
جهــان شـد ز تاراج و کشتــن تبــاه.

نهـــادن ســــر سوی آتشــــکده ،
بــــدان کــــاخ و ایــــــوان زر آزده.

هــمه زنـــد و وِستا برافـــروختند ،
بســـی کاخ و ایوان همی ســـوختند.

در آن هیربد بـــود و هشتاد مــرد ،
زبان شان ز یزدان پر از یــــاد کرد.

ز خون شان به مرد آتش زردهشت ،
ندانم که چــــرا هیـــــربد را بکشت.

📚 بُن مایه :

برگرفته از تارنمای روان شاد :
موبد کورش نیکنام.

👈 رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۴
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:52

✅ بزرگ مردی که پس از هزاران سال هم‌ چنان نام ، راه و اندیشه‌اش بر تارک هوشمندی راست اندیشان و فیلسوفان بزرگ جهان می‌درخشد.

اشوزرتشت هرگز نجنگید و همواره انسان ها را از جنگ و ستیز می‌ پرهیزانید و هرگز اندیشه‌ ی خود را برتر یا تک ندانست و به جای آن هم زیستی با اندیشه‌های گوناگون را یاد داد.

گات ها از هر گونه كژباوری دينی ، دين نموداری (:تعصب دينی) ، پی‌ورزی (:تعصب) ، افسانه‌ها ، سخنان پوچ ، پندارهای بيهوده و به ويژه ياوه‌ها (:خرافات) تهی است و يگانه نوشتار دينی در جهان است كه از زمان‌ های كهن با كژباوری ستيز می‌كرده است و اين يكی از ويژگی‌های گات ها است.

اشوزرتشت آموزگار راستی و پایه گذار اندیشه‌ ی نیک ، گفتار نیک و کردار نیک و راه راستی در گیتی بود كه به سه وَچَك (:جمله)  كوتاه او "اندیشه ی نیک ، گفتار نیک ، كردار نیک" شناخته شده است.
و از دیدگاه پژوهش گران ، تنها همین سه وَچَک (:جمله) پایه‌ ی بنیادین مردم سالاری (دمكراسی) و شیوه‌ی سازماندهی اندیشه‌ها و سُهش‌ها (:احساسات) و در پی آن پیش رفت در جهان امروز شناخته شده است.
۲
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:46

#گرامی_داشت_سالروز_درگذشت_اشوزرتشت

✅ روز خور ایزد و دی ماه از گاه شمار زرتشتی ،
برابر با پنجم دی ماه در گاه شمار خورشیدی.
سالروز درگذشت اشوزرتشت اسپنتمان را گرامی می داریم و درود می فرستیم بر فروهر پاک آن یگانه پیام آور راستی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:38

#خورشید_نیایش

با آوای روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:37

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز خور ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۵ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۶ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ خور = خیر ، خورشید.

✔️ سال روز درگذشت اشوزرتشت اسپنتمان به یاد باد.
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

25 December 2025 08:12

‍ #آبان‌_یشت

✅ آبان‌یشت یکی از قسمت‌های یشت ها در اوستاست که ، به ستایش ناهید یا #آناهیتا ایزد بانوی آب ها اختصاص دارد.

آبان‌یشت یکی از یشت ها یا قصاید بسیار بلند اوستا ست ، و دارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است.
#آبان‌_یشت از نظر ترتیب یشت پنجم و از لحاظ تفصیل ، پس از فروردین‌ یشت و مهر یشت قرار دارد. و سومین یشت بزرگ به شمار می‌آید.

◀️ در بند ۱ – ۱۵ در مدح و ثنای ناهید سخن رفته‌است.

◀️ در بند ۱۶ – ۸۳ از پادشاهان و نامدارانی که پیش از اشو زرتشت ؛ ناهید را ستودند ، یاد می‌کند.

◀️ در بند ۸۴ – ۹۶ از مینوی نژاد بودن ناهید ، و نزول وی از کره ستارگان به سوی زمین  سخن می‌گوید.
و حاوی دستوری است که خود ناهید به اشو زرتشت می‌دهد. از آن که چگونه مردم او را بستایند.

◀️ در بند ۹۷ – ۱۱۸ دگرباره از ستایش پادشاهان و نامدارانی سخن می‌راند که معاصر اشوزرتشت بودند.

◀️ در بند ۱۱۹ – ۱۳۲ در تعریف و توصیف ناهید است.

❇️ در آبان‌یشت نیز همانند یشت های دیگر باورهای پیش از اشوزرتشت با باور زرتشتی درآمیخته‌ است.

◀️ در بندهای ۳ تا ۵ و ۹۶ و ۱۳۲ مشخصات پیش زرتشتی (Pre-Zoroastrian)،
ایزدبانوی #آناهیتا و نیروی زندگی بخشی او دیده‌می‌شود.

◀️ در بندهای دیگر خصوصیت زرتشتی شده او آشکار است.
و به گونه‌ای اهورامزدا به او زندگی بخشیده‌است. تا در ستیز آفریدگان نیک با بدی یاور آنان باشد، مانند بندهای ۱ ، ۶ ، ۷ ، ۹۴ ، ۹۵ ، ۱۰۴ و ۱۱۸.
این بندها همه قدیمی است و شاید به دوره‌های پیش از هخامنشیان تعلق دارد.

❇️ #کریستن_سن ذکر نام بابل را در این یشت (بند ۲۹) قرینه‌ای می‌داند.
که این یشت در دروه ی هخامنشی تدوین نهایی یافته‌است.

❇️ #ایرانویج_در_آبان‌_یشت

◀️ در بند ۱۰۴ نام  ایرانویج آمده است :
«او را بستود اشوزرتشت پاک ، در آریاویچ در کنار رود دائیتیا. با هوم آمیخته به شیر با بَرسَم با زبان خرد ،
با اندیشه و گفتار و کردار نیک با زَور و با کلام بلیغ»


📚بُن مایه
- ابراهیم پورداوود ؛ یشت ها، جلد اول
- تفضلی، احمد.
کهن نگاره‌ی ادبیات ایران پیش از اسلام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

25 December 2025 08:11

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آبان ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۴ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۵ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ آبان = آب ها ، فرشته ی نگهبان آب.


@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

24 December 2025 22:09

#دین_بهی_در_درجه_نخست_چه_دینی_ست

✅ دینی ست انسان ساز و آرامش جو و آرام ساز كه این آرامش را برای همبودگاه جهانی پایه ریزی می كند.
این دین به دنبال به دست آوردن قدرت سیاسی یا دولتی نبوده و از پایه ، دین را از سیاست ، دولت جدا می داند.
و بنابراین تنها پذیرای كسانی است كه برای پاک سازی خود و از روی باوری راستین و از روی خواستی پاک دلانه به دین بهی روی می آورند و نه كسانی كه تنها به دنبال خواست ها و هدف های سیاسی یا گروهی خود و یا هر انگیزه‌ی دیگری از این دست می‌باشند.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

24 December 2025 04:09

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آذر ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۳ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۴ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ آذر = آتر ، آدر ، آگر ، آتش.

✔️ روز دیدار پیر مراد شهر یزد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

23 December 2025 11:15

#دی_به_آذر

✅ دی به آذر ، روز هشتم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام‌های اهورامزداست.

«دی» (اوستایی:«دَثوش») به چم (:معنی) پروردگار ، دادار ، آفریننده و جهاندار زیبایی‌ها است.
در گاه‌ شماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می‌شود ، سه روز دیگر به نام اهورامزدای بی‌همتاست که به واژه‌ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن ، آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.
 
❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی‌ بیار كه تركی گرفت دی.

مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

سر شوی و موی و ناخن پیرای ،

🌺 گل بادرنگ بویه نماد دی به آذر است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

22 December 2025 10:50

#خوش_بختی_از_دیدگاه_اشوزرتشت

✅ یک جمله از اشوزرتشت هست که می گوید :
خوش بخت کسی ست که در پی خوش بختی دیگران باشد.
اکنون پرسش من این ست که ممکن است کسی خوش بختی را ، در کارهای ناپسند ببیند ، مثلا : دزدی کردن ، دروغ گفتن ،
مسخره کردن ، مال کسی را خوردن و ... ،
ما باید برای این که خوش بخت شویم به او در این کارها کمک کنیم؟

پاسخ :

❇️ به این بند به ژرفی بنگرید :
خواهان خوش بختی دیگران باشد ، نه هر بدکاری را یاری رساند.
مرتو (:انسان) از دیدگاه اشوزرتشت نماد خردمندی ، دانایی و راستی ست.
در این بینش کارهایی شایسته است که به سود همه باشد و سبب بالندگی ، سازندگی و پیش رفت هازمان مرتوگانی.
اینک باید بیندیشیم که هرج و مرج ، نابسامانی ، جنگ و گریز ، کشتار دیگران ، دروغ و دزدی از رفتارهای هنجارگونه مرتوگان است ،
و یا ناهنجاری برای روان آفرینش فراهم می کند.
بی گمان از دیر باز مرتویِ خردمند و آگاه ، شایست ها را در برابر ناشایست ها ،
شناخته و اگر از خرد بهره داشته باشد ، هنجار راستی را پذیرا خواهد بود.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

22 December 2025 03:28

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اَمُرداد امشاسپند و دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دو شنبه ۱ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۲ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ اَمُرداد = بی مرگی و جاودانگی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 11:03

#آیین_چک_و_دوله

🍉 آیین «چک و دوله» در شب چله در میان زرتشتیان این آیین ، در گذشته بدین گونه بوده است که یک دختر و یک پسر نابالغ را در کنار هم می‌نشاندند و به هرکدام یک کوزه (دوله/ دولچه) می‌دادند.
در یکی فال‌های حافظ ، به صورت تک بیت قرارداشت و در دیگر قدری آب که از شب پیش بر زیر درخت سرو کهنسالی نهاده شده و هر کس مراد و آرزویی می‌داشته ، شیء‌ای که مالکیت آن را بر عهده ‌داشته در کوزه‌ی آب می‌انداخته‌است.
پسر و دختر هم زمان با هم دست در کوزه‌ی خود فرو برده و هر یک فال و یک شیء را بیرون می‌آوردند.
شیء را به باشندگان نشان داده و صاحب آن را شناسایی کرده و فال مربوط به او را تقدیمش می‌کردند.
این فال ، جواب آرزو یا درخواست قلبی آن فرد بوده است.‌
زرتشتیان این آیین را هم چنان در شب چله با همان قالب «چَک و دوله» برگزار می‌نمایند که به ماندگاری فرهنگ ایرانیان اشاره دارد.
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 10:45

#مراسم_شب_چله

✅ در ایران باستان و گذشته های پیش از زمان اشو زرتشت ، در میان مردمانی که زندگی خود را با کشاورزی و دام پروری می گذراندند ، مردم با تضادهای موجود در زاستار (= طبیعت) مانند سپیدی و سیاهی ، روشنایی و تاریکی ، روز و شب ، گرما و سرما و تضادهایی در خوی انسانی مانند خوبی و بدی ، دوستی و دشمنی و گذشت و کینه آشنا شده بودند و در باور خود ، آن چه را که برای زندگی مفید قرار می گرفت از جلوه های خدای خوب و آن چه را که بد و زیان آور بود ، از جلوه های خدای بد می پنداشتند.
به همین انگیزه آن ها روز و روشنایی را بیشتر دوست می داشتند چون هنگام کار و کوشش ، خوشی و بالندگی بود.
با فرا رسیدن شب ، آتش می افروختند تا جلوه های بدِ زندگی پدیدار نگردد.
در شب های دراز زمستان ، گِرد هم جمع می شدند و آتش می افروختند تا روشنایی را افزون سازند.
هنگامی که درازترین شبِ سال یعنی آخرین شب از ماهِ آذر فرا می رسید ، به انگیزه ی این که از فردای آن شب ، روشنایی بیشتر و روزها درازتر خواهد شد ، گرد هم آمده ، شادی می کردند.
در زمان گذشته ، ایرانیان میوه هایی را که تا آن زمان سالم مانده بود با آجیل و خوراکی های دیگر فراهم می کردند ، همه باهم تا پاسی از شب را با شادی و سرور می گذراندند و با این شیوه به پیش باز چله ی بزرگ می رفتند که از فردای آن روز شروع می شد.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 10:40

✅ به هر روی ، روز نخست از ماه دی ، به مناسبت برخورد نام و نعت خداوند جشن گرفته می شد آن را خرم روز می نامیدند و روزی بزرگ بود مشحون از آداب و مراسم دینی و غیر دینی.
پورریحان بیرونی و گَردیزی ۲۹ و دیگران روز نخست دی ماه را خرم روز نامیده اند.
اما خلف تبریزی خرم روز را روز هشتم از ماه دی دانسته و گفته به مناسبت برخورد نام روز و ماه ، خرم روز جشن بوده است۳۰.
زرتشتیان ، به ویژه پارسیان این روز را بسیار محترم شمرده و آن را دی دادار جشن می نامند ۳۱.

پورریحان می گوید دی ماه را خورماه نیز می گویند.
و هم او در کتاب قانون مسعودی گوید روز نخست دی ماه را خُرَه روز - خُورَه روز نامند ، چنان که گَردیزی نیز اشارت به نامزد بودن این روز به جشن خُرَه روز می کند.
بی گمان این اشاره است به جشن روز خورشید که انگیزه ای دیگر داشته است برای یک جشن بزرگ.
جشن پیروزی نیکی بر بدی. روشنی بر تاریکی و توفیق خورشید که از پنجه ی تاریکی رها شده و تولد می یابد.
آخرین شب آذر ماه ، بلند ترین شب سال و آخرین روز آذر در سالِ درستِ شمسی (= به اصطلاح دینکَرد سال ناقص شمسی که ۳۶۵ روز است ، سال هوشمردی (همان بنای گاه شماری شاهنشاهی و قدیمی میان زرتشتیان متأخر و سال در ست شمسی که ۳۶۵ روز و حدود ربع روز است سال وَ هیزَ کی خوانده شده) کوتاه ترین روز سال است ، در گفتار و بخش ویژه ی مهرگان ، ضمن بحث و پژوهش در مورد شب یَلدا که نخستین شب دی می باشد و روز نخست دی که خور روز یا روز خورشید است ، مطالبی گذشت.
واژه ی یَلدا به معنی تولد آمده و میان پیروان آیین مهر ، روز تولد خورشید شکست ناپذیر است ، چون از این روز به تدریج خورشید بیشتر در آسمان می پاید و شب ها کوتاه تر و روزها بلندتر می شود.
به همین جهت است که با توجه به مطالب بخش نخست ، ایرانیان سال را در دوره ای از ادوار تاریخی خود ، از آغاز زمستان و ماه دی ، یا روز خورشید و ماه خداوند آغاز می کردند ، و در واقع نوروزشان به اعتباری بود.
چنان که بارعام از سوی شاهان برگزار شده و دادخواهی می شد برابر با آن چه که از آداب مشهور نوروز و مهرگان بود :
--------------------------------
۲۹- آثارالباقیه، ص ۲۹۵. زين الاخبار، ص ۲۴۵.
۳۰- برهان قاطع، جلد دوم - ص ۷۳۸.
۳۱- فهرست جشن های زرتشتیان هندوستان را جیوانجی مُدی با اشاره به آداب و مراسم، در کتاب خود : مراسم و آداب دینی نقل کرده است :
Jivanji - modi: The Religious and Customs, P.458-463.
۲
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:55

✅ این روز در گاهنامه ی ایرانی تنها روزی است كه جشن نیست ، ولی روز سوگواری هم نیست!
در این روز زرتشتیان گردهم می‌آیند و به نیایش ، خواندن گات ها و پختن آش می‌ پردازند ، ولی به هیچ روی سوگواری یا جامه‌ ی سیاه بر تن نمی‌كنند.
از دیدگاه آنان ، درگذشت ، زایش دوباره و پیوستن به اهورامزداست ، پس روان مردگان نیازی به سوگواری ندارند و اندوه برای درگذشتگان مایه‌ ی رنج روان آنان خواهد شد.
شاید این یگانه آیینی در جهان باشد كه سوگواری ، اندوه ، گریه كردن ، دسته‌ های سوگواری ، سیاه پوشیدن ، آسیب رساندن به خود را در آن نمی‌توان یافت.
كوتاه سخن ، كرپانی (:قربانی) ، پتیست (:نذر) ، نیاز بستن (:دخیل بستن) ، پیراگردی (:طواف) ، بوسه زدن بر نیایش گاه‌ها و...
از آن آیین بت پرستی بود و اشوزرتشت يگانه پيامبری بود كه همه‌ ی اين آيين‌ها را از ميان برداشت و تنها خرد را جايگزين اين ابزارها برای گفت و گو و پيوند با خدا كرد.
۳
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:49

#سال_روز_درگذشت_اشوزرتشت

✅ پنجم دی ماه خورشیدی روز خور (خير) ایزد ، سال روز درگذشت اشوزرتشت اسپنتمان پیامبر بزرگ آریایی و نخستین آموزگار راستی است.
کسی که پيام آور آزادی انديشه ، آگاهی ، آشتی و هم زيستی با انديشه‌های گوناگون بود و از ايران زمين به پاخواست.
#اشوزرتشت در هفتاد و هفت سالگی، هنگامی كه کی گشتاسب كيانی و پسرش اسفنديار ، فرمان روای #بلخ (:مزارشريف) از پايتخت بيرون رفته بودند، فرمانروای تورانی "ارجاسب" كه دشمن ديرينه‌ ی اشوزرتشت بود ، درنگی يافته و تورابراتور را با لشگر بزرگی به بلخ فرستاد.
#تورانيان دروازه‌ی شهر بلخ (:مزارشريف) را درهم شكستند و هنگامی كه #اشوزرتشت با لهراسب و گروهی از پيروانش ، در مجموع هفتاد و دوتن در #آتشكده‌ی نوبهار شهر بلخ به #نيايش سرگرم بودند به زخم شمشير كشتند.
زرتشت ، زردشت ، زردهُشت یا زراتُشت و به لاتین Zoroaster و در اوستا زرثوشتر به معنی "دارنده‌ی روشنایی زرین‌ رنگ" و یا "ستاره‌ی زرین" است.
اشوزرتشت پیام آور خرد و آزادی اندیشه و بنیان گذار كیش زرتشتی یا مزدیسنا و سراینده‌ی گات ها است.
اشو زرتشت گرچه از جهان رفت و از دیدگان پنهان گشت ، ولی روان پاكش همراه با اندیشه و آموزش‌ های جاودانه‌اش پیوسته زنده ماند.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:40

سالروز درگذشت اشو زرتشت،
نخستین پیامبر و آموزگار راستی درجهان گرامی باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

26 December 2025 00:38

#خور_ایزد

✅ خور یا هْوَر به چم (: معنی) خورشید ، نام یازدهمین روز از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است.
آفتاب‌خوان خور ، خوان خور در گات ها به چـم خورشید آمده و در اوستا هْوٓر آمده ، در پارسی خُور و هور یا خورشید مى‌گویند.
هَورَخْشَئِتَو در پهلوى خْوَرَشتٓ در گات ها بدون شئت آمده است.

خراسان  نیز از واژه‌های كهن و سرزمین‌ های خاوری بوده و به خورآسان مى‌خواندند به چم بر آینده و بالا رونده همان خورشید را گویند.

❇️ «ویس و رامین نوشته‌ ی فخرالدین گرگانی»

بر آمدن گاه خورشید هركس سر آید ،
خراسان آن بود كز وی خور آید.

خراسان پهلوی باشد خور آید ،
عراق و پارس را زو خور بر آید.

خراسان هست معنی خور آبان ،
كجا زو خور بر آید سوی ایران.


❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز خور است ای به دو رخ هم چو خور ،
تافت خور از چرخ فلک باده خور.

باده خور و نیز مرا باده ده ،
افسوس احوال زمانه مخور.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به دبیرستان کن تا دبیر فرزانه بود.

◀️ اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خور) روز، کودک به استاد ده ،
که گردد دبیری خردمند و به.

🌺 گل مرو سپید نماد خور ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

25 December 2025 15:01

#آیین_زندگی_در_دین_زرتشت

✅آیین زندگی در دین زرتشت چگونه است؟ 

در اندیشه ی اشوزرتشت اسپنتمان ؛
آیین زندگی به چم برخورداری از داده های فراوانی است که ،
پیش روی انسان فراهم شده است.

برخورداری از خرد و بهره مندی از دانش تا انسان دانا و آگاه گردد.
سپس گسترش آیین راستی در جهان هماهنگ با تازه شدن ،
تا همگان با هنجار هستی اشا در زندگی هماهنگ و همراه گردند ،
آن گاه آسایش و آرامش داشته باشند.

از سخنان اشوزرتشت چنین برداشت می کنیم که انسان ،
پدیده ای سپندینه (:مقدس) است و دارای اندیشه و خرد نیک.
بنابراین برای پیشرفت ، آباد سازی ، افزایش شادی ، تازه شدن ،
و بهره گیری از نیکی ها به جهان مادی گام نهاده است.  

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

25 December 2025 08:12

#آبان_ایزد

✅ در اوستا آپ در پارسی باستان آپی و در فارسی آب گفته می‌شود.
در اوستا بارها «آپ» به چم فرشته‌ی نگهبان آب ، گفته شده و همه جا جمع آمده است.
آبان نام پارسی شده‌ ی ایزد آب ها یا آناهیتا است.
در اوستا (اردی‌ویسور آناهیتا) به چم رودخانه‌ ی نیرومند بی‌آلودگی نامیده شده است.
آناهیتا که کوتاه شده این نام اوستایی ست ، نام الهه‌‌ ی نماینده ی بر این آب‌های روان بوده و یَشتی که در اوستا به مناسبت این الهه سروده شده آبان یشت نام دارد.

👈 آبان دهمین روز ماه و هشتمین ماه سال در گاه شماری زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آبان در ماه آبان را جشن آبان گان می‌نامند.

◀️ آب یكی از آخشیج‌ های چهارگانه و بسیار گرامی در نزد ایرانیان بوده و نیاكان ما ستایش ویژه‌ای برای آب داشته‌اند ، به‌ گونه‌ا‌ی كه آتشكده‌ها را نزدیک چشمه‌ سارها یا جویبارها می‌ساختند تا هم ایزد آذر و هم ایزد آب ، این دو آفریده‌ ی نیک اهورایی را بستایند.

◀️ در ایران باستان ، آلودن آب از گناهان بزرگ به‌شمار می‌رفته‌ ، به‌ گونه‌ای كه بر روی رود گذری می‌ساختند ، تا هنگام رفت‌ و ‌آمد ، آب را گل‌آلود نكنند.
هم چنین ایرانیان برای شست شوی بدن در محفظه‌ای به نام «آبزن» كه به اندازه‌‌ی اندام انسان بود ، آب ریخته و خود را می‌شستند.
آبزن ، چیزی هم چون وان حمام است كه این‌ روزها از آن ، بهره می‌جوییم.
آب مایه‌ ی  زندگی است ، انسان نخستین شهر نشینی بشری را در کنار چشمه‌ها و رودها به وجود آورد ، سپس آبادانی آغاز شد و به ستایش خداوند پرداخت.
آبان ، نام دیگر ارِدْوی سورَ اَنَهیتَه (اَناهیتا)، نماد آب‌های پاک و بالنده روی زمین و نگاهبان پاکی و بی‌ آلایشی در جهان هستی است.
آناهیتا در استوره‌های ایرانی ، از جایگاه ارزشمندی برخوردار بوده است به همین روی نیاکان ما نیایشگاه‌هایی در کنار رودخانه‌ها و آب‌های روان برای بزرگ داشت آب ساخته بودند که نمونه‌ی آن در کنگاور کرمانشاه و بیشاپور هم چنان پابرجا است.

❇️ ” بخش‌هایى از اردویسور نیایش یا آبزور”

و توانایى و زور و آفرین باد به اهورامزداى فروغمند ، باشکوه و به امشاسپندان ، به آب هاى خوب مزدا داده ، به آب اردویسور آناهیتاى پاک ، به همه‌ ی آب هاى مزدا داده ،
به همه‌ ی گیاهان مزدا داده ، به همه‌ ی ستودگان مادى و مینوى،
و به فروهرهاى پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

آبان‌روز است روز آبان ،
خرم گردان به آب رز جان.
بنشین به نشاط و دوستان را ،
ای دوست به عز و ناز بنشان.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

از آب پرهیز کن و آب را میازار.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (آبان) بپرهیز از آب و ای جوان ،
میالای و میازار آب روان.

🌺 گل نماد این روز #گل_نیلوفر است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

25 December 2025 07:21

‍ ‍ #آتش_نیایش

🔥 درود بر تو ای آتش 🔥
ای برترین آفریده ی سزاوار ستایش اهورا مزدا.
درود به تو ای آتش ،
ای پرتو اهورامزدا ،
خشنودی و ستایش آفریدگار و آفریدگانش برساد.
افروخته باش در این خانه پیوسته!
فروزان باش در این خانه!
تا دیر زمان افزاینده باش در این خانه!
به من ارزانی ده.
ای آتش ای پرتو اهورامزدا ؛
آسایش آسان ،
پناه آسان ،
آسایش فراوان ،
فرزانگی ، افزونی ، شیوایی زبان و هوشیاری روان ،
و پس از آن خرد بزرگ و نیک و بی‌زیان ،
و پس از آن دلیری مردانه ، استواری ، هوشیاری و بیداری ،
فرزندان برومند و کاردان ، کشورداری و انجمن آرا ،
بالنده ، نیک کردار ، آزادی بخش و جوانمرد ،
که خانه مرا و ده مرا و شهر مرا و کشور مرا آباد سازند.
و انجمن برادری کشورها و هم بستگی جهانی را فروغ بخشند.

با نوای دل نشین :

روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

24 December 2025 04:23

#آذر_ایزد

✅ ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی ست و نگهبان آتش است.
آذر از آفریده‌های بزرگ اهورامزدا ست.
زرتشتیان ، در تاریخ خود «آتش» را به مانند پرچم سپندینه می‌دانند و آذر نماد پایداری و استواری در دین زرتشتی است.
در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد.

👈 «آذر» در اوستا «آترَ»، نهمین روز از هر ماه سی‌ روزه و نهمین ماه در سال نمای زرتشتی به این نام است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آذر در ماه آذر را جشن آذرگان می‌نامند.

❇️ ایزد آذر فروزه‌ی اهورامزداست از این رو گاه او را در شمار امشاسپندان آورده‌اند.
آذر به چم آتش و گرما و نیروی داخلی برای جنبش و حرکت است.
ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی و یكی از آخشیج‌های چهارگانه ی طبیعت است كه ایرانیان همواره آن‌را پاس می‌داشته‌اند.
چه نیکوست در این روز آتش نیایش خواندن و نیایش به درگاه اهورامزدا.

در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد و با نور خود که نشانی از آذر اهورایی است جان و دل یاران اهورامزدا را روشنایی می‌بخشد پس سوی پرستش اهورامزدا است.
هر زرتشتی برای نیایش باید رو به سوی روشنایی و پشت بر تاریکی کند.
آتش پرستاران در آتشکده از آن پرستاری می‌کنند. جشن آذرگان از جشن‌های ویژه آتش در فرهنگ ایران است.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتا ب بندهش :

ای خرامنده سرو تابان ماه ،
روز آذر می چو آذر خواه.

شادمان كن مرا به مِی كه جهان ،
شادمان شد به فر دولت شاه.

🌺 گل آفتاب گردان نماد آذر ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

23 December 2025 19:43

#جشن_دیگان.

✅ واژه ی دی به چم آفریدن و آفریدگار می باشد.
در ماه دی، غیر از نخستین روز ماه که اورمزد نامیده می شود و نام خداوند است ، سه روز دیگر به نام های دی به آذر ، دی به مهر و دی به دین نیز وجود دارد. بنابراین جشن دیگان برابر است با یکی از این روزها در ماه دی ، که روز دوم ، نهم و هفدهم در گاه‌شماری خورشیدی است.
در فرهنگ ایران باستان ، نخستین جشن دیگان ، در ماه دی یعنی روز اورمزد از ماه دی ، خرم روز نیز نام داشته است.
این روز پس از شب چله پیش می آید که بزرگ ترین شب سال است.
در زمان گذشته پادشاه کشور و سردار شهر ، دیدار همگانی با مردم داشته اند.
اکنون نیز مزدیسنان به باور ترادادی (:سنتی) خود در برخی از شهرها و روستاها ، یکی از روزهای دی در ماه دی و یا همه آن را جشن می گیرند.
همانند جشن های ماهیانه ب دیگر ، کوشش می‌کنند تا در مکانی همگانی مانند ؛ تالار آدریان و آتشکده گردهم آیند و جشن دیگان را با سرور و شادمانی برگزار کنند.
یکی از سرود هایی که در این جشن برای ستایش جایگاهِ اهورامزدا خوانده می شود اورمزد یشت است که در خورده اوستا جای گرفته است.
برگردان بخشی از آن چنین است:


او را که هم راهبر هستی و هم راهبر زندگی است.
به من بنما و همان گونه که خود خواستاری
پیروی از دین والا و اندیشه ی نیک را به او برسان.
درود به فر کیانی.
درود به ایران ویچ.
درود به خوش بختی مزدا داده.
درود به رود دائیتی و درود به اردویسور  آناهیتا.
درود به همه ی آفرینش راستین.

📚 بن مایه :

برگرفته از : نسک یادگار دیرین
آیین ها، مراسم و باورهای مذهبی ترادادی(:سنتی) زرتشتیان ایران
پژوهش و نگارش روان شاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

23 December 2025 11:09

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به آذر و دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

سه شنبه ۲ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۳ دسامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دی به آذر = آفریدگار.

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان.

✔️ دومین جشن دیگلن خجسته باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

22 December 2025 03:29

#امرداد_امشاسپند

✅ خویش کاری اَمُرداد امشاسپند در جهان استومند (:مادی) نگهبانی از گیاهان روی زمین و سرسبز و بارور نگاه داشتن آن ها ست و با توجه به این که وی نماد جاودانگی و بی‌مرگی و جوانی همیشگی است.

❇️ مسعود سعد سلمان گوید :
«روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
که جهان شد به طبع باز جوان.»

در بندهش درباره‌ ی این امشاسپندبانو می‌خوانیم : «اَمُرداد بی‌مرگ سرور گیاهان بی‌شمار است زیرا او را به گیتی گیاه خویش است.
گیاهان را رویاند و رمه گوسفند را افزاید ؛ زیرا همه ی دام‌ها از او خورند و زیست کنند.
به فَرَشکَرت (:تازه کردن جهان) ، سوشیانت و نوسازی جهان نیز اَنوش از اَمُرداد آرایند.
اگر کسی گیاه را رامش و خرمی بخشد یا بیازارد ، آن گاه اَمُرداد از او آسوده یا آزرده می‌شود.
اَمُرداد امشاسپند همیشه با خورداد امشاسپند (نگهبان آب) همراه است.
در جهان خاکی ، نگهبانی گیاهان و رستنی‌ها به او سپرده شده است.

👈 اَمِرتات : جاودانگی ، ماندگار و بی‌ مرگی نام هفتمین روز ماه و پنجمین ماه سال در  گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز اَمُرداد در ماه اَمُرداد را جشن اَمُردادگان می‌نامند.

اَ، واگ (واژه‌) نفی هست، مِر : به چم مردن و مرگ ، تات.  پسوند  اَمُرداد به پارسی آمده است.
در  آفرینش نگهبان گیاهان و رستنی هست، دو گام امشاسپندان خورداد و اَمُرداد به هم پیوسته هستند.
آدمی بتواند این دو رده از زندگی را به وارستگی برساند و به رسایی برسد خود به‌ خود به بی‌ مرگی و جاودانگی هم خواهد رسید.
اهورامزدا خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را به کسی می‌بخشد که در دنیا اندیشه و گفتار و کردارش نیک باشد.
چه نیکوست در این روز به آینده اندیشیدن و برای آینده برنامه‌ریزی کردن.

در اوستا اَمَرتات و در فارسی اَمُرداد بنابراین اَمُرداد یعنی بی مرگی و آسیب ندیدنی یا جاودانی.
پس واژه ی “مرداد” در ادب مزدیسنا جایی ندارد.
 
✳️ در گات ها ، یسنا ۵۱ ، بند ٧  می‌خوانیم :

كس به هفت رده ، اهورامزدا ، روان ، نیک اندیشی ، بهترین راستی ، شهریاری مینوی ، آرمان سپند ، رسایی و بالندگی بی مرگی ، جاودانگی برسد و بر راه آیین راستی مى‌رود ، از بخشایش دو مینویی اهورامزدا به پاداش خواهد رسید خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را دارا مى شود.

❇️ «مسعود سعد سلمان» می‌سراید :

روز اَمُرداد مژده داد بداند ،
كه جهان شد به طبع باز خواند.
 

◀️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
كه جهان شد به طبع باز جوان.

عدل بارید بر جهان یک سر ،
دولت و ملک شهریار جهان.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دار و درخت بنشان.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خورداد) جوی نوین کن روان ، اَمُرداد بیخ نو اندر نشان.

🌺 گل چمبک نماد اَمُرداد امشاسپند است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 11:06

#شب_چله_خجسته_و_همایون_باد

هموندان گرامی و ارجمند :
فرا رسیدن شب چله بر شما و همه ی ایرانیان خجسته و شاد باد.
از اهورامزدای پاک، شادی و خوش بختی در زندگی و درستی تن و روان و پایداری در دین و اشویی شما را خواستاریم.
تراداد های (سنت های* دیرین با لحظاتی شیرین در مردمانی نیک آئین به راستی ستودنی است...
سرتان سبز باد،
دل های تان از فروغ سرشار باد،
خرمی و آبادانی و پیشرفت بهره ی زندگانی تان باد.
ایدون باد.
ایدون ترج باد.

🌹🌙🌺✨🌹🌙🌺✨

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 10:49

✅ چله ای که با آمدن آن ، سرمای واقعی زمستان فرا می رسید و تا جشن سده که چهل روزِ دیگر است ادامه داشت.
پس از آن چله ی کوچک آغاز می گشت ، یعنی سرمای زمستان کاهش می یافت.
چله ی کوچک از روزِ پس از جشن سده شروع می شد و تا روز بیستم اسپند ماه ادامه داشت و این هنگامی بود که سرمای زمستان به آرامی کاهش می یافت.
پس از چله ی کوچک شکفتنِ شکوفه ها آغاز می گردید و فرارسیدنِ بهار را نوید می دادند.
اکنون نیز زرتشتیان ، در شبِ چله که آخرین شب از ماه آذر است ، گرد هم می آیند ،
خویشان و آشنایان یکی از خانه ها را برای گرد هم آمدن انتخاب می کنند ، آن ها بیشتر خانه ی بزرگ ترها به ویژه پدر و مادر بزرگ ، یا محل مناسب دیگری را بر می گزینند.
هر خانواده میوه هایی مانند : خربزه ، سیب ، به ، انگور و به ویژه هندوانه و انار را که رنگ سرخ دارند تهیه می کنند و با خود به جشنِ شبِ چله می آورند.
رنگ سرخ رنگ رفتن و فراز آمدن روشنایی در غروب آفتاب و سپیده دمان است که در آیین مهر از جایگاه ویژه ای برخوردار است.
در بین میوه ها هندوانه از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا برخی باور دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسرِ چله ی بزرگ و کوچک ، یعنی زمستانی را که در پیش خواهند داشته سرما و بیماری بر آن ها اثر نخواهد گذاشت.
غیر از میوه ، گاهی آجیل ، شیرینی و شربت نیز در خوراکی های شب چله وجود دارد.
میهمانان شب چله ، تا پاسی از شب همه دور هم می نشینند.
گاهی مادر بزرگ‌  داستان های شیرین روزگاران گذشته را برای بچه ها تعریف می کند.
پدر بزرگ یا سال خورده دیگری بخش هایی از داستان های شاهنامه ی فردوسی را می خواند و از حماسه های افتخار آفرین ایرانیان ، سخن می گوید.
همه با شادی و سرور ، شبِ چله را پشت سر می گذارند.
با نیایشِ گاهِ اُشَهِن ، شب بزرگ سال را همراهی می کنند و گاهی آن را به سپیده دم می رسانند تا زایش نور را از پس تاریکی شبی سرد مشاهده کنند.

📚 بن مایه :

برگرفته از نسک نوروز تانوروز ،
آیین ها و مراسم سنتی زرتشتیان ایران.

پژوهش و نگارش روانشاد ؛
موبد دکتر کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۲
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 10:43

✅ «دی ماه و آن را خورماه نیز می گویند.
نخستین روز آن خرم روز است و این روز و این ماه هر دو به نام خدای بزرگ که هرمزد است نامیده شده ، یعنی پادشاهی حکیم و صاحب رای آفریدگار.
و در این روز عادت ایرانیان چنین بود که پادشاه از تخت را به زیر می آمد و جامه ی سپید می پوشید و در بیابان بر فرش های سپید می نشست، و در بان ها و یساولان و قراولان را که هیبت ملک بدان هاست به کنار می راند و در امور دنيا فارغ البال نظر می نمود و هر کس که نیازمند می شد که با پادشاه سخن بگوید خواه که گدا باشد یا دارا و شریف باشد یا وضيع - بدون هیچ حاجب و درمانی به نزد پادشاه می رفت و بدون هیچ مانعی با او گفت و گو می کرد.
و در این روز پادشاه با دهقانان و برزیگران مجالست می کرد و در یک سفره با ایشان خوراک می خورد و می گفت :
من امروز مانند یکی از شما هستم و من با شما برادر می باشم زیرا قوام دنیا به کارهایی است که به دست شما می شود و قوام عمارت آن هم به پادشاه است،
و نه پادشاه را از رعیت گریزی است و نه رعیت را از پادشاه - و چون حقیقت امر چنین شد ، پس من که که پادشاه هستم با شما برزیگران برادر خواهم بود و مانند دو برادر مهربان خواهیم بود ، به ویژه که دو برادر مهربان هوشنگ و ویکرد چنین بودند».
خرم روز ، به اعتباری ، جشن خور روز بوده است و خرم از آن جهت که بسیار مبارک و سپند شمرده می شد. این عید و روز را نود روز نیز گفته اند به آن جهت که تا نوروز ، نود روز فاصله بوده است.
گَردیزی ذیل این روز آورده است : اندرین روز جشن خُرَه روز بود و این ماه دی به نزدیک مغان ماه خدای است و اول روز او را هم به نام او خوانند و این روز را سخت خجسته دارند و نود روز نیز گویندش ، که ازین روز تا نوروز ، نو دروز باشد ۳۲.
-------------------------------
تاریخ گردیزی، ص ۵۲۳ - ۵۲۲.

📚 بُن مایه :

نسک گاه شماری و جشن های ایران باستان.
نوشته و پژوهش : هاشم رضی.

✍ رونوشت بردیا بزرگ مهر
۳
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

21 December 2025 10:36

#جشن_شب_چله

✅ خرم روز و ارتباط با یلدا

شب چله از جشن‌های ایرانی ست که جنبه‌ی ملی و همگانی دارد.
با آغاز زمستان بلندترین شب سال را جشن می‌گیریم.
یلدا واژه‌ای سریانی است که با تولد و میلاد و ولادت هم ریشه است.
چله شب زایش آفتاب و خورشید و مهر است ، ایزد مهر.
ایرانیان ، آداب شب چله را که با تولد هم ارتباطی ندارد و هماهنگی با فصل سرد زمستان است به جای می‌آورند.
دی ، یکی از ماه های سپند و پر ارج است.
از این جهت که یکی از نام های خداوند ، دی می باشد.
سه روز در این ماه نیز چون ماه های دیگر نامزد به دی است ، یعنی نامی از نام های اورمزد.
به همین جهت است که ماه دی را ماه خداوند می نامیدند.

این واژه در اوستا ، دثُوش Dathush یا دَذوَ Dadhva و در فارسی جدید دی شده است ، صفت می باشد به معنی دادار ، آفریننده و پروردگار ، از مصدر ، دا Da به معنی دادن ، ساختن و آفریدن.

روز اول هر ماه اورمزد نام دارد که نام خداوند است.
روزهای هشتم و پانزدهم و بیست و سوم نیز «دی» نام دارد در هر ماهی.
اما جهت آن که این سه روز با هم اشتباه نشود ، در تلفظ ، در پس دی ، نام روز بعد را افزوده اند.
روز هشتم را می گویند دی به آذر و روز پانزدهم را دی به مهر و روز بیست و سوم را دی به دین.

چنان که در بخش نخستین گذشت ، کسانی چون نیبرگ Nyberg و کریستن سن برآنند که این تقسيم و نام گذاری ، دلالت بر آن دارد که در گاه شماری و تقویم اوستایی نیز هفته وجود داشته است ، یا به هر حال ماه را به چهار بخش تقسیم می کرده اند در مواضعی که نام خداوند یا صفت وی تکرار می شده ، اما به این نظر ایرادات و انتقادهای بسیاری شده و مورد قبول قرار نگرفته است.
۱
@khashatra