وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:29

#شهریور_امشاسپند

✅ خَشَتَرَه وَیریَه ، یا شهریور به چم «شهریاری و نیرومندی اهورایی» ، نام سومین امشاسپند است.
این امشاسپند نشان از پیروزی دارد ، زیرا خویش کاری (:وظیفه‌ی) اصلی او پاسداری و نگهبانی از توپال ها (:فلزات) بر روی زمین است.
خشَترا در اوستا نام سومین فروزه ی اهورامزدا از گروه امشاسپندان و نماد توانمندی و فَر و شکوه پادشاهی اهورامزدا ست.

در اوستا «خشَثرَ وَیریَه» و در پهلوی «شَهرِوَر» و در فارسی «شَهریوَر» یا «شَهریَر» است.
بخش نخست این واژه به چم (:معنای) شهریاری و شهر است (مراد از شهر ، همانا کشور است ، چنان‌که سرزمین ایران را ، ایران شهر می‌نامیدند).
بخش دوم این واژه ، یعنی «ویریه» ، فروزه (: صفت) و به چم مورد پسند است.
بر این اساس ، خشتره‌ویریه ، به چمار (: معنای) آرمان‌شهر یا شهریاری آرمانی یا توانایی مینُوی آرمانی است.
در اساتیر زرتشتی و ایرانی این امشاسپند نماد شهریاری و فّر و فرمان‌ روایی اهورامزدا و نگاهبان فلزها و پاسدار فَر و پیروزی شهریاران دادگر و یاور بینوایان و دستگیر مستمندان است.

شهریاری اهورایی از قانون اشا (:هنجار هستی) بر می خیزد و همه ی جهان را در بر می گیرد.
در این روز نیکوست به خواستگاری رفتن و زن خواستن.

در بندهش که از نامه های کهن ایرانی است از دیوی بنام سئورو یاد شده که دیو آشوب و تباهی است و از دشمنان و هماوردان خشَتریور می باشد.
از سوی دیگر ایزدانی مانند : ایزد خور ، ایزد مهر و ایزد آسمان از یاران و همکاران او هستند.

👈 چهارمین امشاسپند و روز چهارم هر ماه و ماه ششم سال در گاه شمار زرتشتی شهریور نامیده می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می‌پرداختند.
فرارسیدن روز شهریور در ماه شهریور را جشن شهریورگان می‌نامند.

❇️ مسعود سعد سلمان می‌سراید :

ای تنت را ز نیکویی زیور ،
شهره روزی ست روز شهریور.

◀️ چکامه ای از «مسعود سعد سلمان»

شهریور است و گیتی از عدل شهریار
شاد است ،
خیز و مایه ی شادی به من بیآر.

باده شناس ، مایه ی شادی و خرمی ،
بی باده هیچ جان نشد از مایه ی شاد خوار.

◀️ سروده‌‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

این تنت را ز نیكویی زیور ،
شهره روزی است روز شهریور.

تا به اقبال شهریار جهان ،
بگذرانیم جان به لهو و بطر.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

خوش باش.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (شهریور) اندر شوی شادخوار ،
کنی در (سپندارمز) کشت و کار.

🌺 گل شااسپرغم نماد شهریور امشاسپند است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:27

#نیایش

#اردی_بهشت_یشت

با نوای تار روان شاد ؛

موبد کورش نیکنام.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:26

#اردی_بهشت_امشاسپند.

✅ اَردی بهشت به چم «بهترین پاکی و راستی» و یکی از اَمشاسپندان دین زرتشتی است که در جهان مینوی نماد پاکی ، اَشویی و نشان اَشا (قانون دگرگون‌ناپذیر جهان) است.

اَردی بهشت یا اَرته‌وَهیشتَه یا اَشه‌وَهیشتَه در استوره‌های زرتشتی و ایرانی دومین اَمشاسپند است.
او زیباترین نماد از نظام جهانی قانون ایزدی و نظم اخلاقی در هر دو جهان است.
این امشاسپند نه تنها نظم را در جهان برقرار می‌سازد ، بلکه نگاهبان نظم دنیای مینوی و دوزخ نیز هست.
نماینده ی جهانی او آتش است.
اَمشاسپند اردی بهشت ، از نظر اهمیت و ارج دومین اَمشاسپند پس از اَمشاسپند وُهومَن است.
این موجود در اصل همان آرتا یا ریتای هندی است ، که در زمان‌های بعد اَشاواهیشست نام گرفت که به چم اَشای برتر یا بهترین اَشَهَ یا برترین اَرتَه (راستی) است.
این اَمشاسپند پاسدار و نگهبان آتش و یا عناصری که در عین حال بازگو کننده‌ ی طبیعت آتش هستند ، می‌باشد.
او ضامنِ پایداری نظم جهان است ، چه نظم اخلاقی و چه نظم فیزیکی (نظم مادی).

👈 اَردی بهشت یا «اَشا‌وَهیشتا»، نام سومین روز ماه و دومین ماه سال در گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز اردی بهشت در ماه اردی بهشت را جشن اردی بهشت گان می‌نامند.

واژه ی اَشَهَ در اوستا و به ویژه در گاهان بسیار به کار رفته‌ است.
«اَشا» یا هنجار هستی در زندگی انسان‌ها به گونه‌ ی توانمندی در نظم دادن به زندگی ، خانواده ، هازمان (:جامعه)، زیست‌بوم ، طبیعت و … نمودار می‌شود.
از همین‌ رو بر انسان شایسته است تا پیوسته این توانایی را در خود پرورش داده تا بتواند با «‌اَشا‌» هماهنگ شود و راستی را در خود بپروراند.

اَشو زرتشت در گاهان تنها راه رسیدن به بارگاه خدایی را راه اَشَهَ می‌داند.
در یسن ۴۴ بند ۱۱ می‌گوید : «تا توش و توان دارم می‌کوشم مردم را به سوی اَشَهَ رهنمون باشم.»
یکی از سپندترین دعاهای زرتشتی دعای [اشم وهو] است که در آن اَشَهَ و راستی ستایش می‌شود که یک ذکر ۱۲ واژه‌ای است که سه بار در آن نام اَشَهَ برده شده است.
دعایی که برای تمرکز ذهن بر روی اَشَهَ استوار است از این قرار است : اَشَهَ نیک، اَشَهَ نیک‌ترین است. مطابق آرزوست، مطابق آرزو خواهد بود ، اَشَهَ از آن اَشَهَ‌وَهیشتَه است.

در آموزه‌های آیین اَشوزرتشت پاکی برون نیز به اندازه‌ ی پاکی درون اهمیت دارد.
پاکی برون به چم پاک نگه داشتن تن و محیط زندگی از همه‌ ی ناپاکی‌ها است و به همین شوند ، سِدره و کُشتی ، لباس آیینی و نشانه‌ زرتشتیان ، به رنگ سپید است تا هرگونه ناپاکی را نمایان کند.

🌺 گل مرزنگوش نماد اردی بهشت امشاسپند است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:21

✅ اندیشیدن با درخشیدن تابش خرد و با بینش همراه می‌شوند ، و او را به جهان ناشناخته‌ها می‌برند و گام به گام هر آن چه را که می‌خواهد بداند ، درمی یابد.
هنوز دیو تاریکی و بی دانشی شکست نخورده‌است.
کشمکش و نبرد برای به دست آوردن دانایی و آگاهی نمی‌تواند او را به زانو درآورد.
او درخودش ، اراده و اندیشه و بینش اهورا داده را می‌بالاند و می‌پروراند تا بدان جایی که سرچشمه و بن هنجار ودداد چیره بر گیتی را پیدا می‌کند و «اشا» می‌نامدش.
او در می‌یابد که بر هستی با این بزرگی و بهنجاری دادی چیره‌است و این داد آن چنان نیرومند و هوشمند است که همه هستی را در دست توانمند خود دارد و هیچ اراده‌ای نمی‌تواند از این توانایی سرپیچی کند و تا جهان هست ، اشا هم هست.
تا ایندجا ، کشمکش با نادانی به پیروزی انجامیده و پیام آور توانسته به گشایش رمز یکی از رازهای بزرگ جهان هستی دست پیدا کند.
به این پیدایش بسنده نمی‌کند. بازهم جستجو می‌کند ، تا این که این اشتهای سیری ناپذیر دانستن ، این بار آتشی را در دلش می‌افروزد : «شادی یافتن» ، با «دوست داشتن و مهرورزیدن به یافته‌ها» به هم می‌آمیزند و همراه هم می‌شوند و فروزه‌های این تازگی و سرزندگی برای اشوزرتشت به مانند راهی نو خود می‌نمایاند.
این آتش درونی اندیشیدن را راهنماست و پرتوی تابناک این شادی به سان خورشیدی که تازه از پس ابرهای تیره و تار سر بر آورده ، جایگاه اندیشه را گرمی می‌بخشد. و از این زمان است که دلدادگی و فرزانگی پیام آور آغاز می‌شود.
به هر چه دست می‌یابد مهرش در دل جای می‌گیرد و به همه هستی با خرد ووبینش و مهر وددوستی نگاه می‌کند.
به هر جا چشم می‌اندازد رخ یار می بیند و دلداده می‌شود به هر آن چه که می‌بیند درخود می‌کاود که این چه دگرگونی‌ست.
«در اندرون من خسته دل ندانم کیست ک
که من خموشم و او در فغان و در غوغاست».
یک تازگی در درونش روییده ، هم‌ دلی و هم‌ اندیشی را در نهاد خویش می‌یابد که به تازگی با او هم خانه شده ، هر چند که تا کنون با هم بوده‌اند و درکنار هم ، ولی تا به این اندازه به هم نزدیک نشده بودند.
او را «بهمن» می‌نامد و از این پس با نور او به کند و کاو راه می‌رود.
تا دور دست‌ ها را می‌تواند ببیند. در خلوت ، آن جایی که هیچ سخنی به گوش نمی‌رسدو، آغاز گفتار اوست. بهمن او را به جایی می‌برد سرشار از نور ودسرور ، به راز وونیاز با اهورامزدا.
برای نخستین بار است که شادی با شکوه و بسیار بزرگی را در خود می‌بیند و این شادی ووآتش درونی آن چنان گرمی بهواو می‌بخشد که به سخن می‌آید ، و همه ی ناگفتنی‌ های زمان خود را می‌گوید و به خرسندی و شادی بی پایان وکسرانجام به جاودانگی دست می‌یابد.
بهمن را دوست می‌داریم و بر می‌گزینیم ووباور داریم که :
سپیدی از آن بهمن امشاسپند است. گل یاس سپید ، نماد اوست.
به همه ی جانداران مهر می‌ورزد. و آرزو کنیم که شادی جشن بهمنگان دل های مان را به هم پیوند زند.

🍃🌸 جشن باستانی بهمنگان(بهمنجه) را به همه ی هم میهنان شادباش می‌گویمم و امیدوارم که دراین جشن زیبا به همراهی اندیشه ی نیک ، این خرد سپندینه اندکی از اندوه این روزهای مان کاسته شود.
(میترا آذرمهر)

📚 بُن مایه :

برگرفته از درگاه (:کانال) زرتشت و مزدیسنان.
گزینش و نگرش روان شاد : موبدكورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۲
@khashatra
(پایان🔺🔺)

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:07

#جشن_بهمنگان_فرخنده_باد

✅ فرا رسیدن جشن بهمنگان بر همه ی وهمنشان و نیک اندیشان خجسته و پر از خیر و نیکی باد.
پاکان گیتی، دستیابی به ویژگی های وهومن امشاسپند را برای همه‌ ی شما و خودمان آرزو می کنیم.
اهورامزدا بخشش نیک اندیشی را به همه ی ما ارزانی بدارد و یاریگر ما برای بازتاب آن در گفتار و کردار ما باشد. ایدون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:04

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز وهومن امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۲۶ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۶ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ وهومنه = منش نیک.

✔️ نَبُر = پرهیز از خوراک های گوشتی
و پرهیز از کشتار حیوانات سودمند.

✔️ جشن بهمنگان بر همه ایرانیان ایران دوست خجسته باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:57

#اورمزد

✅ امروز اورمزدست ای يار مِی گسار ،
برخيز و تازگی کن و آن جام باده آر.
ای اورمزد روی بده روز اورمزد ،
آن مِی که شادمان کُندم اورمزدوار.

🔻اورمزد
((یکتا پروردگار بزرگ ایرانیان باستان و مزدیسنان،
و آفریدگار زمین و آسمان و آفریدگان.
امشاسپندان و ایزدان نیز آفریده ی اویند.
او عین قدرت و دانش پر از خیر و راستی و سپندی و نیکی ست.

👈 اورمزد ، هورمزد ، هرمزد = مخفف اهورامزدا ، خدای یگانه ، نام ستاره ی مشتری ، نام فرشته‌ای ، نام روز نخست از هر ماه مزدیسنی.

👈 اهورامَزدا ؛
(به اوستایی مزدا اهوره «مَزدا اَهورَه»)
نیز با نام‌های : اهورا ، اورمَزد ، هورمَزد ، اورمُزد ، هورمُز و هُرمُز) ، نامِ آفریدگارِ نِکویی‌ها و دادار و پروردگارِ همه ی هستی در مَزدَیَسنا است.
اهورامزدا آفریننده ی جهان است. مزدیسنان اهورامزدا را می‌پرستند.
اهورامزدا آفریدگار و داور همه چیزهای مادی و مینوی و نیز آفریننده ی روشنی و تاریکی و برقرار کننده ی نظم هستی (اشا) است.
او با اندیشیدن همه چیز را هستی بخشیده ‌است.
پس در واقع او از عدم می‌آفریند و با خود تنهاست.

✔️ برای اهورا مزدا ؛
در هرمزد یشت ، در حدود شست صفتِ نیک آورده شده و همه ی چیز های خوب به وی منتسب شده‌است.
هم چنین او در مزدیسنا دارای شش صفتِ برجسته زیر است :

◀️ ۱ - سپنتامینو به چم سپند ترین روان.

◀️ ۲ - خشثره ویرنه به گویش امروزی شهریور ، به چم شهریار و پادشاهی که باید برگزیده شود.

◀️ ۳ - سپنته آرمیتی ست به چم پارسایی سپند و پاک.

◀️ ۴ - هورتات بگویش امروزی خورداد به چم جامعیت و رسایی.

◀️ ۵ - اَمرتات جاودانگی و بی مرگی ، او اَشَه. به چم راستی و درستی و دات ایزدی و پاکی ست.

◀️ ۶ - وهومَنَه است به چم خوب منش ، منش نیک ، این صفات در مزدیسنا به نامِ امشاسپندان خوانده می‌شوند.
و پایه‌های کمال در دین مزدیسنی برای رسیدن به روشنایی بی پایان است.
از این هفت امشاسپندان است که هفت شهر عشق و هفت آسمان و هفت خوان اسفندیار و هفت خوان رستم و هفت سین و هفت کشور و … اقتباس شده است.

🌺 گیاه مورت نماد روز اورمزد (خداوند) می باشد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:33

#انارم_ایزد

✅ انارم به چم (:معنی) «روشنایی بی پایان» است و در اوستا «اَنَغرِرَاوچَ» خوانده می‌شود.
کسانی که با اندیشه ، گفتار و کردار نیک زندگی می‌کنند و با دروغ و ناپاکی مبارزه می‌کنند ، سرانجام به سرای نور و سُرور می‌روند که سرشار از خرسندی و شادمانی برای آن‌هاست.
این سرا ، همان خانه‌ ی واپسین و جایگاه روشنایی و فروغ بی‌پایان است.

❇️ مسعود سعد پیرامون این ایزد می‌سراید :
«انیران ز پیران شنیدم چنان ،
که مِی خورد باید به رطل گران».

زرتشتیان در این روز به سفر می روند و اهورامزدارا به شوند داده‌های نیکش برای زندگی ستایش می‌کنند.

🌺 گل «مروارید شيران» نماد انارام در دین زرتشتی است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:28

#مانتره_سپند_ایزد

✅ بیست و نهمین روز ماه ، مانتره‌ سپند دو بخش دارد ؛
نخست ؛ مانتره یا مَنتره به چم سخن اندیشه برانگیز.
دوم ؛ سپند یعنی مقدس.
در اوستا «مانترَسپِنتَ»، فارسی میانه «اَمَهرَسپنت» و فارسی امروز «ماراسپند» و «مانترسپند» آمده است.
وی ایزد و نگاهبان آب است. ایزد ماراسپند نگهبان گاه و روز و خرد و گوش‌ها و چشم‌هاست.
مانتره‌سپند به چم گفتار نیک ، پاک و سپندینه و سخن فزونی بخش است.

❇️ اشوزرتشت اسپنتمان در سرودهای خود گات ها ، مانتره را همان سخن اندیشه‌ برانگیز نامیده است.
مانتره در سراسر اوستا ستوده شده است.
مانترسپند ایزد درمانگری ست و به چم آرام بخش روان‌ها هم آماده است و شفا می‌بخشد قلب‌های خسته انسان در رنج را.

«مانتره» یکی از واژه‌های بنیادین گاهان ست.
این کلمه از ریشه ی من به چم اندیشیدن و در کل به چم وسیله ی اندیشه کردن و یا موجب اندیشه برانگیزی آمده است.
اما روان‌ترین ترجمه کلام اندیشه برانگیز است.
هم چنین در اوستا ، او ِستاهای «اَشِم وُهو» و «یَـتااَهو = اَهونَ‌وَر» به نام مانتره شناخته می‌شوند.
سراینده ی مانتره نیز «مانترن» نامیده می‌شود.

#ویژگی‌های_مانتره

◀️ ۱ - درمان بخشی :

در گاهان در هات ۴۴ بند ۱۶،
از درمان بخشی و به عبارتی همان جنبه ی روان شناسی مانتره اشاره شده است.

◀️ ۲ - الهام گونه بودن :

اشوزرتشت فردی است که با الهام از جهان ِ پیرامون خویش (چه درون و چه محیط) به بزرگی رسید.
او مانتره را هم نوعی الهام (چه درونی و چه از محیط) می‌داند.

◀️ ۳ - موسیقیایی بودن :

یکی از شروط مانتره بودن ِ یک سخن ، موسیقایی بودن آن است.

◀️ ۴ - توانایی اهورایی مانتره :

در گاهان برای تاثیر کلام مانتره بر اقشار مردم و سعادت آن ها بسیار گفته شده است.

از آن چه که در متون اصلی دین ِ ما گات ها و قسمت‌های اصلی اوستا بر می‌آید ، مانتره جزیی از نوای خداوندی است که به مانند «فرَوَهَر» در وجود هر انساتی قرار داده شده است و در اصل توانایی اندیشه برانگیزی است و از آن جایی که خداوند «مبدا خرد» است ، پس مانتره هم توانایی اندیشمندی و اندیشه برانگیزی است ، که یک انسان از آن بهره‌مند می‌شود.
و نیز مانتره کلامی است از همین نوع که از مانتره ِ وجودی انسان به صدا در می‌آید و به مانتره وجودی انسان دیگری می‌رسد و آن را بر می‌انگیزد.
چه نیکو و زیباست در این روز خواندن گات ها.
پیدایی و روایی دین نیک اندر جهان به دست مانترسپند است و می‌توان نیکی دین را به وسیله مانترسپند از آن خویش کرد.
گویند هر کس در این روز زاده شود دلیر باشد.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌‌ ی نسک (:کتاب) بندهش :

ای دلارام روز مار‌اسپند ،
دست بی‌جام لعل مِی ، مپسند.
خرمی در جهانِ خرم بین ،
شادمانی كن و به ناز بخند.

❇️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

جامه افزای و دوز و پوش و زن به زنی کن ،
که فرزند تیز ویر (:باهوش) و نیک زاید.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

زن تازه در (ماراسفند) گیر ،
که فرزند نیک آید و تیز ویر.

🌺 گل کرکم نماد مانتره سپند ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:47

✅ ۵ - جايگاه مرتو(: انسان).

انسان در انديشه ی اشوزرتشت ياور و ياری دهنده ی اهورامزدا برای گسترش راستی و رزم (:مبارزه) با دروغ است. هنگامی که مرتو می تواند برخی از فروزه‌های نيک اهورايی را در خود پرورش دهد و به ياری آن ها در بستر زمان حرکت کند ، پس پاسخ ده (:مسوول) است و خویش کاری دارد.
زن و مرد در بينش اشوزرتشت با يک ديگر برابرند و بر يک ديگر هيچ برتری ندارند ، مگر آن که با پیام اوستایی «ینگهه هاتام» در پيش رفت جهان هستی با دانايی و کردار نيک سهم بيشتری داشته باشند.

✅ ۶ - گزینش برپایه ی آزادی.

بينش اشوزرتشت بدون کم و کاستی از اختيار و يا آزادی گزينش سخن می‌گويد و گزینه ی ناچاری (:جبر) را نمی‌پذيرد.
از اين ديدگاه گناه آغازين نيز جايگاهی ندارد و مرتو ، بی گناه و پاک به جهان هستی آمده است.
هر کس با گزينش راه خويش خوب و بد را در زندگی تجربه می‌کند تا زندگی را با گزینشی آزادانه و نه با سفارش و دستور ديگری برای خود به سامان آورد.
گزینش دین ، گزینش جای زندگی ، گزینش همسر ودوست ، گزینش پیشه و کار همه با آزادی همراه است.
۵
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:40

‍ #دین_ایزد

✅ «دین» واژه‌ای پارسی و به چم (:معنی) وجدان ، بینش و نگرش درونی است که از سوی اهورامزدا در نهاد هر انسان جای داده شده تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه درست و راست را یافته و در آن گام بردارد.
دین ، نام روز بیست‌ و‌ چهارم از هر ماه در گاه شمار زرتشتی ست و نگهبانی روز بیست‌ وچهارم ماه به ایزد دین سپرده شده است.
دین نام ایزدی از ایزدان آیین زرتشتی ، نگهبان خامه هست.
در این روز فرزند به درس و آموزگار سپرند.

❇️ پورریحان بیرونی در فهرست نام‌ های روزهای ایرانی نام این روز را «دین» و در سغدی هم «دین» و در خوارزمی نیز «دین» یاد کرده است.
دین که از واژه‌ی دئنا گرفته شده به چم سروش كه همان وجدان آمده است.
نگرشی درونی که از سوی اهورامزدا در نهاد هر آدمی مى‌باشد ، تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه راست و درست را یافته و در آن گام بردارد.

در سانسکریت و گات ها و دیگر بخش‌های اوستا بارها واژه‌ِ ی «دئنا» آمده كه هشت بار مى‌شود.
دین در گات ها به چم‌ های گوناگون کیش ، و آیین و سروش و … معنا شده است.


❇️ فردوسی سترگ پیرامون این ایزد می‌سراید :

همه مردمی باید آیین تو ،
همه  رادی و راستی دین تو.


❇️ مسعود سعد پیرامون آن می‌سراید :

دین‌روز ای روی تو آکفت دین ،
مَی خور و شادی کن و خرم نشین.

🌺 گل سد برگ نماد دین ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:14

#سالمرگ_جهان_پهلوان_تختی_بیاد_باد

در دنیای امروزی و هتا گذشته ، زاد روز و مرگ ی انسان ،
همه ی زندگی او را تشکیل نمی دهـد !
آن چه که زندگیِ ی انسان را از نقطه ی آغاز ،
از زاد روزِ تا هنگامه ی مرگش را می سازد ؛
اندیشه ، گفتار و کردار نیک اوست که در بر گیرنده ی ؛
شخصیت ، روحیه ی جوانمردی ، مهرورزی ،
انسانیت و اخلاقیاتِ اوست ...

۱۷ دی ماه خورشیدی ، سالمرگِ استوره ی اخلاق ، جهان پهلوان تختی ، پوریای ولیِ معاصر ،
نمادِ اخلاق و گذشتت و پهلوانی بیادباد.

روانش شاد و سرای نور و شادی جایگاهش باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:12

#جشن_دیگان.

✅ واژه ی دی به چم آفریدن و آفریدگار می باشد.
در ماه دی، غیر از نخستین روز ماه که اورمزد نامیده می شود و نام خداوند است ، سه روز دیگر به نام های دی به آذر ، دی به مهر و دی به دین نیز وجود دارد. بنابراین جشن دیگان برابر است با یکی از این روزها در ماه دی ، که روز دوم ، نهم و هفدهم در گاه‌شماری خورشیدی است.
در فرهنگ ایران باستان ، نخستین جشن دیگان ، در ماه دی یعنی روز اورمزد از ماه دی ، خرم روز نیز نام داشته است.
این روز پس از شب چله پیش می آید که بزرگ ترین شب سال است.
در زمان گذشته پادشاه کشور و سردار شهر ، دیدار همگانی با مردم داشته اند.
اکنون نیز مزدیسنان به باور ترادادی (:سنتی) خود در برخی از شهرها و روستاها ، یکی از روزهای دی در ماه دی و یا همه آن را جشن می گیرند.
همانند جشن های ماهیانه ب دیگر ، کوشش می‌کنند تا در مکانی همگانی مانند ؛ تالار آدریان و آتشکده گردهم آیند و جشن دیگان را با سرور و شادمانی برگزار کنند.
یکی از سرود هایی که در این جشن برای ستایش جایگاهِ اهورامزدا خوانده می شود اورمزد یشت است که در خورده اوستا جای گرفته است.
برگردان بخشی از آن چنین است:


او را که هم راهبر هستی و هم راهبر زندگی است.
به من بنما و همان گونه که خود خواستاری
پیروی از دین والا و اندیشه ی نیک را به او برسان.
درود به فر کیانی.
درود به ایران ویچ.
درود به خوش بختی مزدا داده.
درود به رود دائیتی و درود به اردویسور  آناهیتا.
درود به همه ی آفرینش راستین.

📚 بن مایه :

برگرفته از : نسک یادگار دیرین
آیین ها، مراسم و باورهای مذهبی ترادادی(:سنتی) زرتشتیان ایران
پژوهش و نگارش روان شاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:08

#دی_به_دین

✅ دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام های اهورا مزداست.

«دی» اوستایی «دَثوش» به چم (:معنی) پروردگار و دادار ، آفریننده و جهان دار زیبایی ها است.

در گاهشماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می شود و سه روز دیگر  به نام اهورامزدای بی همتاست که به واژه ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی  در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن و آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.

❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی بیار كه تركی گرفت دی.
مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

🌺 گل شنبلید نماد دی به دین (آفریدگار) است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 06:36

💠 ایریسْ تَنامْ اورْوانُو یَزَمَئیدِه یا اَشَه اُونامْ فْرَوَشَه یُو.

۱۶ دی ماه خورشیدی سال روز درگذشت روان شاد ارباب جمشید جمشیدیان.

(زاده‌ی ۱۲۲۹ خورشیدی در یزد – درگذشته ۱۶ دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی در تهران)
از بازرگانان و ثروتمندان و ملاکان نامی زرتشتی در روزگار قاجاریه، و نخستین نماینده ی زرتشتیان.
ارباب جمشید از بنیان گذاران بانک ملی ایران به‌شمار می‌آید.

💠 به روان پاک ارباب جمشید جمشیدیان و همه ی درگذشتگان پارسا درود باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:29

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز شهریور امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۲۸ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۸ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ شهریور = شهریاری اهورایی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:27

#نیایش

#اردی_بهشت_یشت

با آوای زیبای روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:26

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اردی بهشت امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۲۷ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۷ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ اردی بهشت = بهترین راستی و پاکی

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:12

#جشن_بهمنگان

✅ همسوی تراداد جشن‌های ماهیانه ، در بهمن روز از بهمن ماه جشنی به نام بهمنگان  برگزار می‌شده است.

بهمن از واژه ی اوستایی وهومن به چم اندیشه ی نیک می‌باشد ، وهومن یکی از امشاسپندان نزدیک به اهورامزدا می‌باشد.
اشوزرتشت برای دریافت پیام‌های اهورایی از وهومن یاری می‌گیرد. پاسبانی چهارپایان سودمند در جهان گیتیک به این امشاسپند واگذار می‌شود.
از این رو زرتشتیان در جشن بهمنگان یا بهمنجه که در روز بهمن از ماه بهمن است از کشتار جانوران سودمند و خوردن گوشت آنان خودداری می‌نمایند و برخی از زرتشتیان پرهیز از خوردن و کشتار را در همه ی روزهای بهمن انجام می‌دهند.

«بهمن» برترین امشاسپند دین زرتشتی است.
این واژه با «اندیشه ی نیک» ، «منش نیک» و «خرد سپندینه» برابر نهاده شده‌است.
به راستی «بهمن» چه را می‌رساند و آیا می‌توانیم به سادگی برای آن برابرهایی را بنهیم؟
آیا برای «بهمن» می‌توان برابری یافت و به زبان و نوشته آورد؟
در گات ها آمده ‌است که اشوزرتشت به یاری مهین «بهمن» به پیام‌آوری برگزیده شد.
چگونگی برگزیده شدن اشوزرتشت به پیام‌آوری ، با همراهی بهمن امشاسپند ، از شگفتی‌های این کتاب ورجاوند ست.
بهمن در جهان مینوی نماد منش نیک اهورامزدا ست. و با خواست اوست که بهمن به اشوزرتشت رو می‌آورد و او را با گفتار و خواست اهورایی پیوند می‌دهد و اشوزرتشت می‌تواند با دلداده اش به گفتگو بنشیند.
بهمن به اشوزرتشت راه می‌نمایاند تا نخست به داد و هنجار هستی - «اشا» - پی برد و این همراهی تا بدان گاه می‌رسد که اشوزرتشت سرچشمه یکتای هستی را می‌یابد و آن چنان به او دل می‌بندد و برای مردم سخنانی می‌سراید که تا آن زمان کسی نسروده ‌است.
در اوستا بهشت ، خانه ی بهمن خوانده شده‌است...و نیکوکاران در سرای بهمن (:بهشت) به پاداش ایزدی می‌رسند.
در نوشته‌های پهلوی چون دینکرد وبندهش بهمن نخستین آفریده دادار است.
اگر بخواهیم آموزش های اشوزرتشت را به درستی دریابیم ، نخست باید بهمن را بشناسیم.
آیا بهمن همان خرد سپندینه‌است
آیا همان منش پاک است؟
آیا اندیشه ی نیک است؟
آیا به منشی ست؟
آیا او را نجوییم؟
چرا که هرچه بیشتر بجوییم ، کمتر خواهیم یافتش؟
به سرای دل برویم یا به ژرفای اندیشه ، کجا در پی او باشیم؟
بار دیگر راه اشوزرتشت را پی گیریم ، تا شاید راز «بهمن» را دریابیم: او نخست می‌پرسد و می‌جوید. همه جا و همه چیز را می‌کاود تا راز آفرینش و پدیدار شدن هستی را دریابد.
کوششی خستگی ناپذیری دارد از برای جستن «چرایی بودن» و گشایش «رمز هستی» و «چگونه بودن» و چگونه «به بودن» و «به زیستن».
پس گام نخست اندیشیدن است و پرسیدن و جستجو کردن. نور و تابش اهورا داده در اندیشه اش می‌درخشد ، چرا که خواست او «دانستن» است.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:06

#چهار_روز_نبر


✅ روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر ، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران ، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه» ، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم ، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن ، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که ؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی ، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس ،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:57

#نیایش

#اورمزد_یشت

با آوای دل نشین روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:56

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اورمزد و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۲۵ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۵ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ اورمزد = هرمزد ، خداوند.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 18:33

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز انارم ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۲۴ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۴ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ انارم = فروغ و روشنایی بی پایان.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:50

✅ ۷ - دانش پذيری.

دانش اندوزی و گسترش دانایی پيشنهاد ويژه و ارزشمند آموزه‌های اشوزرتشت است که در جهان امروز نيز راه کاری مناسب برای دست يافتن به نا ديدنی‌ ، نا آگاهی و ناشناخته هاست.
بدین شیوه گزینه ی سرنوشت از پیش آماده شده برای هر کس نیز جایگاهی نخواهد داشت.
نیک بختی و نیک اختری را گزینش آزاد بر پایه ی نادانی فراهم می کند.
اشوزرتشت پيش رفت و توانايی مرتوگان را به دانش اندوزی و میزان دانایی آنان نسبت می دهد.

❇️ چنان چه فردوسی سترگ می فرمايد :

توانا بود هر که دانا بود ،
ز دانش دل پير برنا بود.

❇️ و ناصر خسرو :
درخت تو گر بار دانش بگيرد ،
به زير آوری چرخ نيلوفری را.
توچون خود کنی اختر خویش را بد ،
مدار از فلک چشم ، نیک اختری را.

✅ ۸ - خردمندی.

با انديشه ی اشوزرتشت همه ی مرتوگان در جهان بایستی از خرد بهره بگیرند زيرا با پیام اوستایی «یتا اهو وَییریو» بالاترين پیشکش هستی مند (:اهورا) به انسان هوش و انديشه است که مرتو می تواند بر پايه‌ ی آن و با بهره‌گيری از دانش ، به خردمندی برسد.
در اين بينش نهادِ مرتوی دانشمند و بينشور از خرد رسا سرشار خواهد شد و تنِ مرتو تنها برای شادی و آرامش در زندگی و دريافت داده‌ ها با ياری چشم و گوش و احساس‌ های ديگر برای دست یابی به دانش و آگاهی بیشتر است تا خردمندی در همبودگاه (:اجتماع) فراگیر شود.

❇️ چنان چه مولانا مي‌فرمايد :

ای برادر تو همه انديشه‌ای ،
مابقی خود استخوان و ريشه‌ای.
گر بُود انديشه‌ات گل گلشنی ،
ور بود خاری تو هيمه گلخنی.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۶
@khashatra
ادامه دارد.....

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:45

✅ ۳ - ناسازگاری با پندارهای نادرست
بينش و آموزش‌های اشوزرتشت بر پايه‌ ی اشا (:هنجار درست) استوار است ، در راستای هماهنگی با اشا ، دانش و آگاهی نیز پیوسته در حال پیش رفت خواهد بود و دانایی مرتوگان هيچ گاه پايانی نخواهد داشت.
❇️ چنان که بزرگمهر دانا نیز می فرماید :
« همه چيز را همگان دانند و همگان هنوز از مادر نزاده‌اند».
از اين ديدگاه استوره باوری ، خرافه پرستی ، پندارهايی که بر احساس نادرست و باورهای خشک اندیشی (:تعصب انگيز) باشد جایگاهی نخواهد داشت.

✳️ ۴ - جايگاه دين.

در بينش اشوزرتشت واژه‌ ی دين که در اوستا نیز به ریخت (:شکل) «دَاِنَه» آمده است به چم (:معنی) وجدان آگاه يا نيروی بازشناختن خوب از بد است ، از اين رو مرتویی دين دار است که بر پايه ی دانش انديشه می کند و با ياری وهومن(:منش نیک) و نيروی درونی آگاه خويش (:دین) در راه بهزيستی و رستگاری خود و ديگران کوشش می کند.
دین داری برای جوان کنونی نیز بایستی هماهنگی با وجدان بیدار و آگاه سفارش شود.
ناگفته پیداست کسانی که غير از اين را باور داشته باشند و در کنار گزینه ی دين ، بازار برتری جويی در جهان ساخته‌ باشند و به گفته‌ ی حافظ حقيقت را نيافته‌اند.
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه ،
چون نديدند حقيقت ره افسانه زدند.
۴
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:38

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۱۸ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۸ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دین = دئنا ، وژدان ، نگرش درونی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:13

#چهارمین_جشن_دیگان_خجسته_باد

۱۷ دی‌ ماه خورشیدی، برابر است با بیست و سومین روز از گاه شمار زرتشتیان  روز «دی‌به‌دین» است
یکی از روزهای #جشن_دیگان 🔥

🍃روزهای یکم«#اورمزد»
هشتم «دی به آذر»
پانزدهم «دی به مهر»
وبیست‌وسوم «دی به دین»
به نام دی نام گذاری شده‌اند.

🍃پس در هر ماه، چهار روز به نام «دی» شناخته می‌شود و در گاه شمار زرتشتی برابر شدن نام ماه با نام روز را جشن می‌گیرند.
در ماه دی، چهار بار جشن #دیگان برگزار می‌شود.

🍃ایرانیان قدیم، گذشته از جشن‌هایی كه به مناسبت‌های گوناگون برگزار می‌كردند، هم نام شدن روز و ماه را هم در هر ماه جشن می‌گرفتند.

🍃اما دی ماه با ماه های دیگر تفاوت هایی دارد.
از یک سو، «دی» نام هیچ یک از امشاسپندان یا ایزدان آیین زرتشت نیست،
در حالی كه دیگر ماه‌های سال و بیشتر روزهای ماه با نام این نیروهای مینوی نام گذاری شده‌اند كه هنوز هم این نام‌ها در گاه شمار مزدیسنی باقی است.
دی از چنان اهمیتی برخوردار بوده كه سه روز در هر ماه را به نام خود اختصاص داده است.

چهارمین جشن  دیگان بر همه ی ایرانیان ایران دوست خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:11

#جشن_دیگان_برهمگان_خجسته_باد

✅ چهارمین جشن دیگان از جشن های چهار گانه ی دیگان ، بر همه ی ایرانیان ،
ایران دوست شاد و خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:06

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۱۷ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۷ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دی به دین = آفریدگار.

✔️ روز استراحت و نیایش همگانی زرتشتیان.

✔️ چهارمین جشن از جشن های چهارگانه ی دیگان ، بر همگان خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 21:33

✅ ۲ - جايگاه خداوند.

انديشه ی اشوزرتشت برای نخستين بار به سرآغاز و سرانجام هستی اشاره می کند که از ویژگی یکتایی برخوردار بوده و این فروزه را «اهورامزدا» نام گذاشته است.
اَهو (:هستی) ، اهورا (:هستی مند= دارای هستی) و مزدا (: دانایی و آگاهی بی کران) با این برداشت از خدای بینش اشوزرتشت ، مرتوگان تنها به دنبال خدایی در آسمان نخواهند بود که با دستورهای او ادامه ی زندگی داده باشند بلکه یار و هم کار اهورامزدا در پیش رفت دانش و آگاهی خواهند بود تا گام به گام به رازهای بیشتری در هستی پی ببرند.
هنگامی که جوانی آرمان دارد تا خداوند را به یاری فرخواند ، اندیشه دارد تا دانش و آگاهی بیشتری را در خویش پویا گرداند.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۳
@khashatra
ادامه دارد...