وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:31

#جشن_سده_بر_همه_ی_ایرانیان_خجسته_باد.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:28

#مهر_ایزد

✅ در فرهنگ‌های فارسی مهر را ایزدی نشان بر مهر و دوستی و خرد در کارهای مینوی دانسته‌اند.

👈 روز شانزدهم در هر ماه و ماه هفتم سال در گاه شمار زرتشتی مهر نامیده می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می‌پرداختند.
فرارسیدن روز مهر در ماه مهر را جشن مهرگان می‌نامند.

مهر که در اوستا « میثرَ» خوانده می‌شود، از ایزدان بزرگ پیش از زرتشت است که ایزد فروغ و روشنایی خوانده می‌شود.
ایزد مهر نگهبان مهر، محبت ، دوستی و عشق ، تدبیر برای یافتن دارایی و خواسته‌ها است.
مهر به دیگر چم (:معنی) گردونه ی آفتاب یا خورشید است.

مهر ایزد موکل بر فعالیت‌های ست که دو طرف دعوا دارند.
هر کجا دو طرف دعوا باشد ایزد مهر به دادگستری ، دوستی ، قول و قرار ، پیمان‌ حاضر است.

مهر یکی از برجسته‌ترین ایزدان در دین زرتشتی ست.
یکی از سه ایزدانی است که نامش در دوازده ماه سال آمده است. یکی از دراز ترین یشت‌ها به مهریشت ویژه شده است.

❇️ فردوسی سترگ می‌سراید‌ :

«دو مهر است با من که چو آفتاب ،
بتابد شب تیره چو بیند آفتاب».

ایزد مهر نماد عشق و زندگی است و به زندگی خانوادگی گرمی می‌دهد.
مهر نام آتشکده‌ای نیز بوده است.

◀️ فردوسی سترگ پیرامون آن می‌سراید :

«چو آذرگشسب و چو خوراد و مهر ،
فروزان به کردار گردان سپهر»

🌺 گل بنفشه نماد مهر ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:23

#دی_به_مهر

✅ دی به مهر ، روز پانزدهم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام های اهورا مزداست.

«دی» اوستایی «دَثوش» به چم (:معنی) پروردگار و دادار ، آفریننده و جهان دار زیبایی ها است.

در گاهشماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می شود و سه روز دیگر به نام اهورامزدای بی همتاست که به واژه ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی  در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن و آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.

دی به‌ مهر است مهربانی کن ،
که از همه چیز مهربانی به.

❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی بیار كه تركی گرفت دی.
مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

🌺 گل کاردک نماد دی به مهر (آفریدگار) است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:19

#چهار_روز_نبر


✅ روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر ، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران ، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه» ، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم ، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن ، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که ؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی ، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس ،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:18

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز گوش ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۸ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۸ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ گوش = گئوش ، روان جهان.

✔️ نبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودرسان.
پرهیز از خوردن خوراک‌های گوشت‌دار.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:15

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز تیر ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

سه شنبه ۷ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۷ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ تیر = تیشتر ، نماد و نشانه ی باران.


@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:10

#ماه_ایزد

✅ ماه به اوستایی «ماوَنگَ» مانند خورشید ستودنی است.
در اساتیر ، ماه سازنده‌ ی نژاد ستوران شناخته شده است.
در ماه‌ یشت این ایزد آموزگار گیاه و رستنی خوانده می‌شود.
این روز یکی از چهار روز پرهیز از خوردن گوشت است.
زرتشتیان این روز را «نَبُر» می‌نامند و از کشتن حیوانات سودمند و خوردن گوشت خوداری می‌کنند.
در این روز اوستای «ماه‌ نیایش» از سوی زرتشتیان خوانده می‌شود.

👈 دوازدهمین روز از ماه سی‎روزه‌ی زرتشتی «ماه» و سی روز از سال ماه نامیده می‌شود.
ماه نام سیاره‌ای ست كه در فرهنگستان ادب پارسی به همان ماونگهه نوشته و خوانده مى‌شود.
ماونگهه در اوستا آمده و یشت هفتم به ماه است.
در ماه نیایش از ماه‌یشت گفته شده است.

در اوستا سازنده‌ یِ تخمه و نژاد جانوران و آدمی ست و پرورش دهنده ی گیاه و رستنی ست.

❇️ نَبُر به چمار (: معنای) كشتار نكردن جانوران سودمند در این روزها و پرهیز از خوردن گوشت است.
پرهیز از خوردن گوشت در خوراک خود برای چهار روز در ماه ، در درازای روز (روزه) كار ناپسند می‌شمارند.
اما در هر ماه و تنها در چهار روز به نام‌ های :

◀️ بهمن ، دومین روزِ ماه.

◀️ «ماه» ، دوازدهمین روزِ ماه.

◀️ گوش ، چهاردهمین روز به ماه.

◀️ رام ، بیست‌ و یكم روز به ماه زرتشتی و مزدیسنا هست.

❇️ در اوستا نگهداری از چارپایان آمده و سفارش شده است ، جانورانی که از  كشتار آن‌ها پرهیز شده ، سگ و گربه و بره و بز و اسب…
و هرگاه پیر شدند ، از آن ها به درستی نگهداری كنند.

در مزدیسنا از كشتن جانوران ویران گر و موذی سفارش شده …


❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

ماه ‌روز ای به روی خوب چو ماه ،
باده لعل مشک‌ب وی بخواه.

گشت روشن چو ماه بزم كه گشت ،
نام این روز ماه و روی تو ماه.


❇️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

می خور و با دوستان گفت و گو کن.


◀️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بخور باده با دوستان، روز (ماه) ،
ز ماه خدای ، آمد کارخواه.

🌺 گل نرگس نماد ماه ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:02

#خورشید_نیایش

با آوای روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:02

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز خور ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۵ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۵ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ خور = خیر ، خورشید.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:00

#آبان_ایزد

✅ در اوستا آپ در پارسی باستان آپی و در فارسی آب گفته می‌شود.
در اوستا بارها «آپ» به چم فرشته‌ی نگهبان آب ، گفته شده و همه جا جمع آمده است.
آبان نام پارسی شده‌ ی ایزد آب ها یا آناهیتا است.
در اوستا (اردی‌ویسور آناهیتا) به چم رودخانه‌ ی نیرومند بی‌آلودگی نامیده شده است.
آناهیتا که کوتاه شده این نام اوستایی ست ، نام الهه‌‌ ی نماینده ی بر این آب‌های روان بوده و یَشتی که در اوستا به مناسبت این الهه سروده شده آبان یشت نام دارد.

👈 آبان دهمین روز ماه و هشتمین ماه سال در گاه شماری زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آبان در ماه آبان را جشن آبان گان می‌نامند.

◀️ آب یكی از آخشیج‌ های چهارگانه و بسیار گرامی در نزد ایرانیان بوده و نیاكان ما ستایش ویژه‌ای برای آب داشته‌اند ، به‌ گونه‌ا‌ی كه آتشكده‌ها را نزدیک چشمه‌ سارها یا جویبارها می‌ساختند تا هم ایزد آذر و هم ایزد آب ، این دو آفریده‌ ی نیک اهورایی را بستایند.

◀️ در ایران باستان ، آلودن آب از گناهان بزرگ به‌شمار می‌رفته‌ ، به‌ گونه‌ای كه بر روی رود گذری می‌ساختند ، تا هنگام رفت‌ و ‌آمد ، آب را گل‌آلود نكنند.
هم چنین ایرانیان برای شست شوی بدن در محفظه‌ای به نام «آبزن» كه به اندازه‌‌ی اندام انسان بود ، آب ریخته و خود را می‌شستند.
آبزن ، چیزی هم چون وان حمام است كه این‌ روزها از آن ، بهره می‌جوییم.
آب مایه‌ ی  زندگی است ، انسان نخستین شهر نشینی بشری را در کنار چشمه‌ها و رودها به وجود آورد ، سپس آبادانی آغاز شد و به ستایش خداوند پرداخت.
آبان ، نام دیگر ارِدْوی سورَ اَنَهیتَه (اَناهیتا)، نماد آب‌های پاک و بالنده روی زمین و نگاهبان پاکی و بی‌ آلایشی در جهان هستی است.
آناهیتا در استوره‌های ایرانی ، از جایگاه ارزشمندی برخوردار بوده است به همین روی نیاکان ما نیایشگاه‌هایی در کنار رودخانه‌ها و آب‌های روان برای بزرگ داشت آب ساخته بودند که نمونه‌ی آن در کنگاور کرمانشاه و بیشاپور هم چنان پابرجا است.

❇️ ” بخش‌هایى از اردویسور نیایش یا آبزور”

و توانایى و زور و آفرین باد به اهورامزداى فروغمند ، باشکوه و به امشاسپندان ، به آب هاى خوب مزدا داده ، به آب اردویسور آناهیتاى پاک ، به همه‌ ی آب هاى مزدا داده ،
به همه‌ ی گیاهان مزدا داده ، به همه‌ ی ستودگان مادى و مینوى،
و به فروهرهاى پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

آبان‌روز است روز آبان ،
خرم گردان به آب رز جان.
بنشین به نشاط و دوستان را ،
ای دوست به عز و ناز بنشان.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

از آب پرهیز کن و آب را میازار.

◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (آبان) بپرهیز از آب و ای جوان ،
میالای و میازار آب روان.

🌺 گل نماد این روز #گل_نیلوفر است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:58

‍ ‍ #آتش_نیایش

🔥 درود بر تو ای آتش 🔥
ای برترین آفریده ی سزاوار ستایش اهورا مزدا.
درود به تو ای آتش ،
ای پرتو اهورامزدا ،
خشنودی و ستایش آفریدگار و آفریدگانش برساد.
افروخته باش در این خانه پیوسته!
فروزان باش در این خانه!
تا دیر زمان افزاینده باش در این خانه!
به من ارزانی ده.
ای آتش ای پرتو اهورامزدا ؛
آسایش آسان ،
پناه آسان ،
آسایش فراوان ،
فرزانگی ، افزونی ، شیوایی زبان و هوشیاری روان ،
و پس از آن خرد بزرگ و نیک و بی‌زیان ،
و پس از آن دلیری مردانه ، استواری ، هوشیاری و بیداری ،
فرزندان برومند و کاردان ، کشورداری و انجمن آرا ،
بالنده ، نیک کردار ، آزادی بخش و جوانمرد ،
که خانه مرا و ده مرا و شهر مرا و کشور مرا آباد سازند.
و انجمن برادری کشورها و هم بستگی جهانی را فروغ بخشند.

با نوای دل نشین :

روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:55

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آذر ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۳ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۳ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ آذر = آتر ، آدر ، آگر آتش.

✔️ روز دیدار پیر مراد در شهر یزد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:50

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به آذر از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۲ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۲ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ دی به آذر = آفریدگار.

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:44

‍ ‍ ‍

✅ ۱ بهمن ماه خورشیدی زادروز حکیم ابوالقاسم فردوسی سترگ

(زاده ی ۱ بهمن ۳۱۹ خورشیدی توس – درگذشته ی سال ۳۹۹ خورشیدی توس) حماسه‌سرای بزرگ، سراینده ی شاهنامه.
او در روستای پاژ، از توابع طبران توس در خراسان دیده به جهان گشود.
پدرش دهقان بود و ثروت و موقعیت قابل توجهی داشت.
وی از کودکی به کسب علم و دانش پرداخت و به خواندن داستان علاقه‌مند بود.
همان گونه که در زندگی‌نامه ی فردوسی آمده است، آغاز زندگی وی هم‌ زمان با جنبش نوزایش در میان ایرانیان بود که از سده ی سوم هجری آغاز شده و دنباله و اوج آن به سده ی چهارم رسید.
فردوسی از همان روزگار کودکی، بیننده ی کوشش‌های مردم پیرامونش برای پاسداری ارزش‌های دیرینه بود و خود نیز در چنان زمانه و زمینه‌ای پا به‌ پای بالندگی جسمی به فرهیختگی رسید و رهرو سخت‌گام همان راه شد.
کودکی و جوانی فردوسی در زمان سامانیان سپری شد.
شاهان سامانی از دوست داران ادب پارسی بودند.
آغاز سرودن شاهنامه را بر پایه ی شاهنامه ی ابومنصوری از زمان سی‌سالگی فردوسی می‌دانند،
اما با مطالعه ی زندگی‌نامه ی‌ فردوسی، می‌توان چنین برداشت کرد که وی در جوانی نیز به سرایندگی می‌پرداخته‌ و چه بسا سرودن داستان‌های شاهنامه را در همان زمان و بر پایه ی داستان‌های کهنی که در داستان‌های گفتاری مردم جای داشته‌اند، آغاز کرده است.
از میان داستان‌های شاهنامه که گمان می‌رود در زمان جوانی وی گفته شده باشد، می‌توان داستان‌های بیژن و منیژه، رستم و اسفندیار، رستم و سهراب، داستان اکوان دیو و داستان سیاوش را نام برد.
شاهنامه پرآوازه‌ترین سروده ی فردوسی و یکی از بزرگ‌ترین نوشته‌ های ادبیات کهن پارسی است.
شاهنامه منظومه ی مفصلی است که از حدود ۶۰ هزار بیت تشکیل شده و دارای ۳ دوره ی اساتیری، پهلوانی و تاریخی است.
۲
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:42

#امرداد_امشاسپند

✅ خویش کاری اَمُرداد امشاسپند در جهان استومند (:مادی) نگهبانی از گیاهان روی زمین و سرسبز و بارور نگاه داشتن آن ها ست و با توجه به این که وی نماد جاودانگی و بی‌مرگی و جوانی همیشگی است.

❇️ مسعود سعد سلمان گوید :
«روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
که جهان شد به طبع باز جوان.»

در بندهش درباره‌ ی این امشاسپندبانو می‌خوانیم : «اَمُرداد بی‌مرگ سرور گیاهان بی‌شمار است زیرا او را به گیتی گیاه خویش است.
گیاهان را رویاند و رمه گوسفند را افزاید ؛ زیرا همه ی دام‌ها از او خورند و زیست کنند.
به فَرَشکَرت (:تازه کردن جهان) ، سوشیانت و نوسازی جهان نیز اَنوش از اَمُرداد آرایند.
اگر کسی گیاه را رامش و خرمی بخشد یا بیازارد ، آن گاه اَمُرداد از او آسوده یا آزرده می‌شود.
اَمُرداد امشاسپند همیشه با خورداد امشاسپند (نگهبان آب) همراه است.
در جهان خاکی ، نگهبانی گیاهان و رستنی‌ها به او سپرده شده است.

👈 اَمِرتات : جاودانگی ، ماندگار و بی‌ مرگی نام هفتمین روز ماه و پنجمین ماه سال در  گاه شمار زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز اَمُرداد در ماه اَمُرداد را جشن اَمُردادگان می‌نامند.

اَ، واگ (واژه‌) نفی هست، مِر : به چم مردن و مرگ ، تات.  پسوند  اَمُرداد به پارسی آمده است.
در  آفرینش نگهبان گیاهان و رستنی هست، دو گام امشاسپندان خورداد و اَمُرداد به هم پیوسته هستند.
آدمی بتواند این دو رده از زندگی را به وارستگی برساند و به رسایی برسد خود به‌ خود به بی‌ مرگی و جاودانگی هم خواهد رسید.
اهورامزدا خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را به کسی می‌بخشد که در دنیا اندیشه و گفتار و کردارش نیک باشد.
چه نیکوست در این روز به آینده اندیشیدن و برای آینده برنامه‌ریزی کردن.

در اوستا اَمَرتات و در فارسی اَمُرداد بنابراین اَمُرداد یعنی بی مرگی و آسیب ندیدنی یا جاودانی.
پس واژه ی “مرداد” در ادب مزدیسنا جایی ندارد.
 
✳️ در گات ها ، یسنا ۵۱ ، بند ٧  می‌خوانیم :

كس به هفت رده ، اهورامزدا ، روان ، نیک اندیشی ، بهترین راستی ، شهریاری مینوی ، آرمان سپند ، رسایی و بالندگی بی مرگی ، جاودانگی برسد و بر راه آیین راستی مى‌رود ، از بخشایش دو مینویی اهورامزدا به پاداش خواهد رسید خوشی خورداد و جاودانگی اَمُرداد را دارا مى شود.

❇️ «مسعود سعد سلمان» می‌سراید :

روز اَمُرداد مژده داد بداند ،
كه جهان شد به طبع باز خواند.
 

◀️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز اَمُرداد مژده داد بدان ،
كه جهان شد به طبع باز جوان.

عدل بارید بر جهان یک سر ،
دولت و ملک شهریار جهان.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دار و درخت بنشان.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خورداد) جوی نوین کن روان ، اَمُرداد بیخ نو اندر نشان.

🌺 گل چمبک نماد اَمُرداد امشاسپند است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:31

#جشن_سده_بر_همگان_خجسته_باد

سده، جشنی‌ست که ریشه در فرهنگ کهن ایران‌زمین دارد.
همه‌ساله، در شامگاه روز مهر از ماه وهومن (گاهشماری زرتشتی)، برابر با دهم بهمن‌ماه (گاهشماری خورشیدی)، جشن سده برگزار می‌شود.
این جشن از این‌رو سده نام گرفته است که از روز مهر ایزد و ماه وهومن، در ایران باستان زمستان از آبان ماه شروع می شد و سد روز از زمستان که می گذشت جشن سده رو برگزار می کردند.
و عده ای هم باور دارند که ، پنجاه روز و پنجاه شب تا نوروز مانده است.
جشن سده، جشن پیدایش آتش به‌دست هوشنگ‌شاه پیشدادی است.
در شاهنامه می‌خوانیم که روزی هوشنگ‌شاه با تنی چند از همراهان از نزدیکی کوهستانی می‌گذشتند که ناگاه مار سیاهی خود را به هوشنگ نمایاند.
هوشنگ سنگی برداشت و سوی مار پرتاب کرد. ادامه‌ی داستان را از زبان شیوای فردوسی می‌خوانیم :

«نگه کرد هوشنگ باهوش و سنگ
گرفتش یکی سنگ و شد تیزچنگ

برآمد به سنگ گران سنگ خرد
همان و همین سنگ بشکست گرد

فروغی پدید آمد از هر دو سنگ
دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ

نشد مار کشته ولیکن ز راز
ازین طبع سنگ آتش آمد فراز

جهان‌دار پیش جهان آفرین
نیایش همی کرد و خواند آفرین

شب آمد برافروخت آتش چو کوه
همان شاه در گرد او با گروه

یکی جشن کرد آن شب و باده خورد
سده نام آن جشن فرخنده کرد

ز هوشنگ ماند این سده یادگار
بسی باد چون او دگر شهریار»

و این‌گونه بود که آتش نزد ایرانیان سپند و مقدس و گرامی‌ دانسته شد.
و زرتشتیان پیروان آیین راستی و نیکی، آن را پرستش‌سو (قبله‌گاه) نیایش‌های خود دانستند و اهورامزدا، خدای یگانه، را در برابر آتش می‌ستایند و نماز می‌برند.

جشن سده برای برگزاری نیازمند آیین‌های ویژه‌ای است.
زرتشتیان در این روز بر پایه ی آیین دیرینه‌ی خود، هیزم‌های بسیار گردآوری می‌کنند و پیش از غروب خورشید روز دهم بهمن ماه خورشیدی، گرد هم می‌آیند و گات‌هاخوانی و اوستاخوانی را برگزار می‌کنند.
پس از این که گات‌هاخوانی و اوستاخوانی پایان یافت، هنگام غروب خورشید، موبدان با جام‌های آتش در دست به جای افروختن آتش می‌آیند و پس از سه‌مرتبه چرخش به دور هیزم‌ها و گات‌ها خوانی، آتش جشن سده را برمی‌افروزند.

✍ پژوهش و گرد آوری ؛ بردیا بزرگمهر

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:28

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز مهر ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۱۰ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۳۰ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ مهر = فروغ و روشنایی.

✔️ دیدار پیر مهر ایزد در یزد.

✔️ جشن سده بر همه ی ایرانیان ، ایران دوست خجسته و همایون باد.

✔️ روز تعطیل زرتشتیان.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:23

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به مهر از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۹ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۹ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ دی به مهر = آفریدگار.

✔️ روز استراحت و نیایش همگانی زرتشتیان .

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:18

#گوش_ایزد

✅ امروز «گوش ایزد» چهاردهمین روز از گاه شمار زرتشتی است.
بنابر گاه شمار زرتشتی ، هر ماه، ٣٠ روز دارد و هر کدام از این ٣٠ روز ، نامی.
و امروز ، روزی ست که نامش «گوش» است.
گوش ، یک ایزد است و عنوان ایزد برای آن‌ چیزهایی کاربری دارد که ستودنی هستند ، یعنی داده‌های نیک اهورایی که در خور ستایشند.
گوش‌ایزد ، ستودنی است آن اندازه که هتا یکی از یشت های اوستا ، به این ایزد ویژه شده است. «گوش‌یشت» یا «درواسپ‌یشت» ، آن یشتی است که در‌ آن از «گوش‌ایزد» سخن رفته است.

❇️ واژه‌ ی «گِوش» یا «گئوش» بارها در «گاتها» (سروده‌های اشوزرتشت) ، در «اوستا» و در نوشته‌های پهلوی آمده است.
واژه‌ ی گئوش هم چون واژگان بسیار دیگری که چم های گوناگون دارند ، چند چم دارد که بی‌گمان باید در جمله معنایش کرد.
این واژه به چمار «گیتی» و «مجموعه‌ ی آفرینش» و از سویی دیگر به چم «گاو» است ، البته این چم یعنی گاو نیز در استوره‌ های ایرانی ، همان «آفریده»  یا گیتی است.
گوش یا گئوش در اوستا هم به چم گاو و هم به چم گیتی آمده است.
«اورو» نیز  كه به چم روان است همراه با واژه‌ی گئوش ، معنی روان جهان یا روان گاو را می‌رساند.
«گئوش‌ارورون» نگاه دار گله‌ها و چارپایان سودمند است.
گاو در استوره‌ها ، نماد گیتی ست و از دیدگاه فلسفی نماد زندگی دنیوی و خاكی است.

بنابر باور ایرانیان گوش‌ایزد ، پاسدار و نگهبان جانداران سودمند است که این خویش کاری با چم این ایزد ، هم‌خوانی دارد.
یعنی آزردن جانداران سودمند به نوعی به چم آزار آفرینش ، به چم آزار گیتی‌ست.

ایزد گوش برای پاسداری از جانداران سودمند ، به همراهیِ «ماه ایزد» و «رام‌ایزد» به یاریِ«وهمن امشاسپند» می‌شتابد.

◀️ پس ماه ایزد ، رام‌ایزد و گوش‌ایزد ، یارانِ «وهمن امشاسپند» در این خویش کاری هستند.

❇️ زرتشتیان از دیرباز در این ۴ روز از ریختن خون جانوران سودمند و از خوردن گوشت آن‌ ها پرهیز می‌کنند و این کار برای نگهبانی از شمار جانوری و تندرستی انسان‌ ها انجام می‌شود.

پرهیز از کشتن و خوردن جانوران سودمند هم چون یک قرارداد کلی است برای آن‌که در این ۴ روز ، جانوران در امان باشند.

تصور کنید که این قرارداد از این دایره‌ ی کوچک (هازمان زرتشتی) فراتر رود و جهانیان در این ۴ روز بر خود بایسته بدانند که از کشتن جانوران سودمند و خوردن خوراک‌های گوشتی بپرهیزند ؛ بی‌گمان که آمار کشتار جانوران به اندازه‌ ی بسیاری پایین خواهد آمد و از سویی برای انسان‌ها تمرینی خواهد بود برای خوردن خوراک‌ های گیاهی.

◀️ روز «گوش‌ایزد» هم چون یک تلنگر ، هر ماه ، به ما «مجموعه‌ی آفرینش» را یاد آوری می‌کند.
گوش‌ایزد ، هم چون رام‌ایزد و ماه ایزد و وهمن‌امشاسپند ، تلنگری است تا «گیتی» را از یاد نبریم و یادمان نرود که بخشی از این مجموعه هستیم ، اگر بخشی از هستی را بیازاریم ، آزرده خواهیم شد.
گویند در این روز باید جشن گرفت.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

گوش‌روز ای نگار مشكین‌ خال ،
گوش بربط بگیر و نیک بمال.

من ز بهر سماع خواهم گوش ،
بی‌ سماعم مدار در هر حال.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

پرورش گوش اورون کن ، گاو به ورز آموز.


◀️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (گوش) اندرون گاو ساله ، به مرز ،
ببند و بیامرز بر گاو ، ورز.

🌺 گل میزورس نماد گوش ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:15

#تیر_ایزد

✅ تیر یا تیشتر ، ایزد باران بوده و به یاری او کشتزارها سیراب از باران می‌شوند ، هم چنین نگهبان ستوران است.
در اوستا «تیریشت» در نیایش ایزد باران است.
ستاره ی عطارد تیر نامیده می‌شود و نیز تیری که در کمان نهند و بجهانند.

👈 روز «تیر ایزد» سیزدهمین روز هر ماه و چهارمین ماه هر سال، در گاه شمار زرتشتی «تیر» نام گرفته است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز تیر در ماه تیر را جشن تیرگان می‌نامند.

❇️ ایرانیان باستان هنگام خشک سالی در این روز آیین ویژه‌ای برگزار می‌کردند و برای خواهش باران و پیروزی تیر ایزد بر دیو خشک سالی(اپوش) به در و دشت می‌رفتند و تیریشت می‌خواندند.

❇️ بخشی از یشت های اوستا درباره‌ی این ایزد است.
تیر نام ستاره‌ای‌ است كه امروزه آن ‌را «‌شعرای یمانی» یا به لاتین «سیریوس» (Silius) می‌نامیم.


❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

ای نگار تیر بالا روز تیر ،
خیز و جام باده ده بر لحن زیر.

عاشقی در پرده‌ ی عشاق گوی ،
راه‌ های طبع خواه دل‌پذیر.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به تیراندازی و نبرد و سواری آموختن فرست.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بفرمای بر کودکان روز (تیر) ،
نبرد و سواری و پرتاب.

🌺 گل بنفشه نماد تیر ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:10

#چهار_روز_نبر


✅ روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر ، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران ، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه» ، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم ، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن ، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که ؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی ، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس ،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:10

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز ماه ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دو شنبه ۶ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۶ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ ماه = ماوَنگهِه، ماه.

✔️ نبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودرسان.
پرهیز از خوردن خوراک‌های گوشت‌دار.


@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:02

#خور_ایزد

✅ خور یا هْوَر به چم (: معنی) خورشید ، نام یازدهمین روز از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است.
آفتاب‌خوان خور ، خوان خور در گات ها به چـم خورشید آمده و در اوستا هْوٓر آمده ، در پارسی خُور و هور یا خورشید مى‌گویند.
هَورَخْشَئِتَو در پهلوى خْوَرَشتٓ در گات ها بدون شئت آمده است.

خراسان  نیز از واژه‌های كهن و سرزمین‌ های خاوری بوده و به خورآسان مى‌خواندند به چم بر آینده و بالا رونده همان خورشید را گویند.

❇️ «ویس و رامین نوشته‌ ی فخرالدین گرگانی»

بر آمدن گاه خورشید هركس سر آید ،
خراسان آن بود كز وی خور آید.

خراسان پهلوی باشد خور آید ،
عراق و پارس را زو خور بر آید.

خراسان هست معنی خور آبان ،
كجا زو خور بر آید سوی ایران.


❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز خور است ای به دو رخ هم چو خور ،
تافت خور از چرخ فلک باده خور.

باده خور و نیز مرا باده ده ،
افسوس احوال زمانه مخور.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به دبیرستان کن تا دبیر فرزانه بود.

◀️ اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خور) روز، کودک به استاد ده ،
که گردد دبیری خردمند و به.

🌺 گل مرو سپید نماد خور ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:00

‍ #آبان‌_یشت

✅ آبان‌یشت یکی از قسمت‌های یشت ها در اوستاست که ، به ستایش ناهید یا #آناهیتا ایزد بانوی آب ها اختصاص دارد.

آبان‌یشت یکی از یشت ها یا قصاید بسیار بلند اوستا ست ، و دارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است.
#آبان‌_یشت از نظر ترتیب یشت پنجم و از لحاظ تفصیل ، پس از فروردین‌ یشت و مهر یشت قرار دارد. و سومین یشت بزرگ به شمار می‌آید.

◀️ در بند ۱ – ۱۵ در مدح و ثنای ناهید سخن رفته‌است.

◀️ در بند ۱۶ – ۸۳ از پادشاهان و نامدارانی که پیش از اشو زرتشت ؛ ناهید را ستودند ، یاد می‌کند.

◀️ در بند ۸۴ – ۹۶ از مینوی نژاد بودن ناهید ، و نزول وی از کره ستارگان به سوی زمین  سخن می‌گوید.
و حاوی دستوری است که خود ناهید به اشو زرتشت می‌دهد. از آن که چگونه مردم او را بستایند.

◀️ در بند ۹۷ – ۱۱۸ دگرباره از ستایش پادشاهان و نامدارانی سخن می‌راند که معاصر اشوزرتشت بودند.

◀️ در بند ۱۱۹ – ۱۳۲ در تعریف و توصیف ناهید است.

❇️ در آبان‌یشت نیز همانند یشت های دیگر باورهای پیش از اشوزرتشت با باور زرتشتی درآمیخته‌ است.

◀️ در بندهای ۳ تا ۵ و ۹۶ و ۱۳۲ مشخصات پیش زرتشتی (Pre-Zoroastrian)،
ایزدبانوی #آناهیتا و نیروی زندگی بخشی او دیده‌می‌شود.

◀️ در بندهای دیگر خصوصیت زرتشتی شده او آشکار است.
و به گونه‌ای اهورامزدا به او زندگی بخشیده‌است. تا در ستیز آفریدگان نیک با بدی یاور آنان باشد، مانند بندهای ۱ ، ۶ ، ۷ ، ۹۴ ، ۹۵ ، ۱۰۴ و ۱۱۸.
این بندها همه قدیمی است و شاید به دوره‌های پیش از هخامنشیان تعلق دارد.

❇️ #کریستن_سن ذکر نام بابل را در این یشت (بند ۲۹) قرینه‌ای می‌داند.
که این یشت در دروه ی هخامنشی تدوین نهایی یافته‌است.

❇️ #ایرانویج_در_آبان‌_یشت

◀️ در بند ۱۰۴ نام  ایرانویج آمده است :
«او را بستود اشوزرتشت پاک ، در آریاویچ در کنار رود دائیتیا. با هوم آمیخته به شیر با بَرسَم با زبان خرد ،
با اندیشه و گفتار و کردار نیک با زَور و با کلام بلیغ»


📚بُن مایه
- ابراهیم پورداوود ؛ یشت ها، جلد اول
- تفضلی، احمد.
کهن نگاره‌ی ادبیات ایران پیش از اسلام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 20:00

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آبان ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۴ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۴ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ آبان = آب ها ، فرشته ی نگهبان آب.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:55

#آذر_ایزد

✅ ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی ست و نگهبان آتش است.
آذر از آفریده‌های بزرگ اهورامزدا ست.
زرتشتیان ، در تاریخ خود «آتش» را به مانند پرچم سپندینه می‌دانند و آذر نماد پایداری و استواری در دین زرتشتی است.
در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد.

👈 «آذر» در اوستا «آترَ»، نهمین روز از هر ماه سی‌ روزه و نهمین ماه در سال نمای زرتشتی به این نام است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز آذر در ماه آذر را جشن آذرگان می‌نامند.

❇️ ایزد آذر فروزه‌ی اهورامزداست از این رو گاه او را در شمار امشاسپندان آورده‌اند.
آذر به چم آتش و گرما و نیروی داخلی برای جنبش و حرکت است.
ایزد آذر از بزرگ ترین ایزدان دین زرتشتی و یكی از آخشیج‌های چهارگانه ی طبیعت است كه ایرانیان همواره آن‌را پاس می‌داشته‌اند.
چه نیکوست در این روز آتش نیایش خواندن و نیایش به درگاه اهورامزدا.

در فرهنگ ایران ، آتش یکی از پدیده‌های طبیعی با ارزش است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده‌های هستی جاری می‌سازد و با نور خود که نشانی از آذر اهورایی است جان و دل یاران اهورامزدا را روشنایی می‌بخشد پس سوی پرستش اهورامزدا است.
هر زرتشتی برای نیایش باید رو به سوی روشنایی و پشت بر تاریکی کند.
آتش پرستاران در آتشکده از آن پرستاری می‌کنند. جشن آذرگان از جشن‌های ویژه آتش در فرهنگ ایران است.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتا ب بندهش :

ای خرامنده سرو تابان ماه ،
روز آذر می چو آذر خواه.

شادمان كن مرا به مِی كه جهان ،
شادمان شد به فر دولت شاه.

🌺 گل آفتاب گردان نماد آذر ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:50

#دی_به_آذر

✅ دی به آذر ، روز هشتم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام‌های اهورامزداست.

«دی» (اوستایی:«دَثوش») به چم (:معنی) پروردگار ، دادار ، آفریننده و جهاندار زیبایی‌ها است.
در گاه‌ شماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می‌شود ، سه روز دیگر به نام اهورامزدای بی‌همتاست که به واژه‌ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن ، آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.
 
❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش ؛

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی‌ بیار كه تركی گرفت دی.

مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

سر شوی و موی و ناخن پیرای ،

🌺 گل بادرنگ بویه نماد دی به آذر است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:46

✅ شاهنامه روایت نبرد خوبی و بدی است و پهلوانان، جنگجویان این نبرد دائمی، در هستی‌اند.
پهلوانانی هم چون ؛ فریدون، سیاوش، کیخسرو، رستم، گودرز و طوس از این دسته هستند.
شخصیت‌های دیگری نیز هم چون ؛
ضحاک و سلم و تور وجودشان آکنده از شرارت و بدخویی و فساد است.
فردوسی پس از سرودن نزدیک به بیست سال در تکمیل آن کوشید.
این سال‌ها هم‌ زمان با بر افتادن سامانیان و برآمدن سلطان محمود غزنوی بود.
فردوسی در سال ۳۹۴ هجری قمری در ۶۵ سالگی بر آن شد که شاهنامه را به سلطان محمود اهدا کند و از این‌ رو دست به کار تدوین ویرایش تازه‌ای از شاهنامه شد.
او در ویرایش دوم، بخش‌های مربوط به پادشاهی ساسانیان را تکمیل کرد.
پایان ویرایش دوم شاهنامه در سال ۴۰۰ هجری قمری در ۷۱ سالگی او بوده است.
وی شاهنامه را در شش یا هفت دفتر به دربار غزنه نزد سلطان محمود فرستاد.
به گفته ی‌خود فردوسی، سلطان محمود «نکرد اندر این داستان ها نگاه»
و پاداشی هم برای وی نفرستاد.
از این رویداد تا پایان زندگانی، فردوسی بخش‌های دیگری نیز به شاهنامه افزود که بیشتر در گله و انتقاد از محمود و تلخ‌‌ کامی سراینده از اوضاع زمانه بوده‌است.
فردوسی در روزهای پایانی زندگی، خود را ۸۰ ساله و جای دیگر ۷۶ ساله خوانده است.
وی را در شهر توس، در باغی که متعلق به خودش بود، به خاک سپردند.
از زمان خاک سپاری فردوسی، آرامگاه او چندین بار ویران شد.
در سال ۱۳۰۲  به دستور «میرزا عبدالوهاب شیرازی» که والی خراسان بود، محل آرامگاه را تعیین کردند و ساختمانی آجری در آن جا ساختند.
پس از تخریب تدریجی این ساختمان، انجمن آثار ملی به اصرار رئیس و نایب ‌رئیس، «محمدعلی فروغی» و «حسن تقی‌زاده» بنای آرامگاه فردوسی با جمع‌آوری هزینه این کار از مردم و بدون استفاده از بودجه ی دولتی در ۱۳۰۴ آغاز شد و آرامگاهی ساختند که در سال ۱۳۱۳ افتتاح شد.
شاهنامه متعلق به همه ی اقوام ایرانی از کرد تا آذری و لر و بلوچ و خراسان و گیلکی است و همه در این کتاب اقوام آریایی ایران نامیده شده‌اند.
یونسکو شاهنامه ی فردوسی را یکی از سه اثر برجسته ی جهان معرفی کرده است.
۳
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:43

#زادروز_پدر_زبان_پارسی_فردوسی_سترگ_خجسته_باد

جهان یادگار است و ما رفتنی
به گیتی نماند به جز مردمی

به نامِ نکو گر بمیرم رواست
مرا نام باید که تن مرگ راست

یکم بهمن ماه خورشیدی زادروز پدر زبان پارسی خجسته باد.

۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

30 January 2026 19:42

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اَمُرداد امشاسپند و بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۱ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۱ ژانویه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ اَمُرداد = بی مرگی و جاودانگی.

@khashatra