9965
کانال رسمی گروه آموزشی متنوک مؤسسهٔ تخصصی نگارش و ویرایش کتاب تلفن: ۰۲۵۳۷۸۳۸۸۹۵ ثبتنام دورهٔ جامع ویرایش یا سفارش ویرایش کتاب: @MatnookAdmin3 اینستاگرام: instagram.com/matnook_com وبگاه (در حال بروزرسانی): www.matnook.com
📚 گفتارینویسی فعل «خواستن»
✍️ ماضی ساده:
خواسم، خواسی، خواس، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسن
✍️ ماضی نقلی:
خواسهم، خواسی، خواسه، خواسیم، خواسید / خواسین، خواسهن
✍️ ماضی نقلی مستمر:
میخواسهم، میخواسی، میخواسه، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسهن
✍️ ماضی استمراری:
میخواسم، میخواسی، میخواس، میخواسیم، میخواسید / میخواسین، میخواسن
✍️ ماضی بعید:
خواسه بودم، خواسه بودی، خواسه بود، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودن
✍️ ماضی ابعد:
خواسه بودهم، خواسه بودی، خواسه بوده، خواسه بودیم، خواسه بودید / بودین، خواسه بودهن
✍️ ماضی التزامی:
خواسه باشم، خواسه باشی، خواسه باشه، خواسه باشیم، خواسه باشید / باشین، خواسه باشن
✍️ مضارع اِخباری:
میخوام، میخوای، میخواد، میخوایم، میخواید / میخواین، میخوان
✍️ مضارع التزامی:
بخوام، بخوای، بخواد، بخوایم، بخواید / بخواین، بخوان
✍️ فعل امر:
بخواه، بخواید / بخواین
💡 یادآوری:
در فعلهای ماضی، واج /ت/ حذف و واج /س/ مشدد میشود، مانند /خواستم/ > /خواسّم/ (گذاشتن تشدید الزامی نیست). در نوشتار، حذف /ت/ (با رعایت «یکدستی») اختیاری است:
- «میخواستم بگم نمیرم.» (سیامک گلشیری، اوّلین روز تابستان، ص ۷۴)
- «میخواسم بهشون بگم.» (جمال میرصادقی، کلاغها و آدمها، ص ۷۰)
📌 توضیح پایانی این فرسته را هم ببینید.
#گفتارینویسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
📣 در شیوهنامهای که دارم مینویسم، با دقت فراوان و وسواسی ویراستارانه، سرفصلهای زیرو آوردهم:
- تعریف استاندارد املا
- ۵ نکته در تحلیل و تبیین املا
- تعریف استاندارد غلط املایی
- انواع غلط املایی (۴ نوع)
- تفاوت غلط املایی با خطای نگارشی
- واژههای همآوا Homophones
- تنوع املایی Variant Spellings
- غلط تایپی
- غلط چاپی
- و ...
البته دارم به این سرفصلها چند تایی اضافه میکنم که کاملتر بشه. بهزودی نهاییش میکنم و فایلشو میذارم. ممنونم از صبوریتون. 😊
✅دورۀ جامع ویرایش متنوک یک دورۀ تخصصی با موضوع ویرایش و درستنویسی است که آن را بر پایۀ دستورزبان زبانشناختی آموزش میدهیم.
✅در این دوره، که با روش جدید ما (دستورمحور) ارائه میشود، هر کسی با هر شرایطی میتواند ویرایش و درستنویسی را در ۳۰ ساعت بیاموزد.
✅بیش از ۶۰ درصد از منابع و مطالب این دوره جدید است و در هیچ کارگاهی در ایران تدریس نمیشود. همچنین براساس تحقیقات ۱۵سالۀ ما و تجربیاتمان در آموزش به بیش از ۵۰۰۰ دانشجوست که بهصورت کاربردی، فشرده، و پیشرفته در اختیار ویرایشآموزان قرار میگیرد.
💎سرفصلهای دورۀ جامع ویرایش (۱۴ عنوان، ۱۴۴ زیرعنوان)
👩🏻💻اطلاعات بیشتر و ثبتنام آسان:👇
@MatnookAdmin3
🎞 ویدیو شرکتکنندگان قبلی:👇
@Matnook_01
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
📚 فرهنگوارۀ واژگان اداری (۵۰۱ واژه)
🎯 هدف: شناسایی و جایگزینی واژهها و عبارتهای بیگانه و متکلفانه در نامههای اداری و متون رسمی برای افزایش روانی و شفافیت.
👥 مخاطبان: همۀ فعالان حوزۀ متون رسمی: کارمندان، مدیران، نویسندگان، ویراستاران، مترجمان.
💡 نکتۀ کلیدی: معادلهای پیشنهادی صرفاً ترجمۀ تحتاللفظی نیستند، بلکه کاربردی و براساس جملههای واقعی انتخاب شدهاند. مثال: «فیالجمله» ⟵ «بهاجمال؛ بهطور کلی؛ در مجموع».
✍️ یادآوری: این فرهنگواره بخشی از «دورۀ جامع نامهنگاری» است.
📥 از اینجا دانلود کنید.
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔥 گروه آموزشی متنوک برگزار میکند:
🎁 دورۀ جامع ویرایش با ۵۱% تخفیف ویژه
✍️ برای نویسندگان، مترجمان و ویراستاران
🌟مدت دوره: ۳۰ ساعت ویدیوی ضبطشده (نمونۀ آموزش)
🌟۲ کارگاه در ۱ کارگاه: دستورزبان + ویرایش
🌟جزوۀ چاپی ۱۰۰صفحهای کارگاه (رایگان) با پست رایگان (اینجا)
🌟بدون پیشنیاز و محدودیت (دسترسی دائمی به دوره بلافاصله پس از خرید)
🌟پشتیبانی دائم و ارتباط مستقیم با استاد دوره
💎عضویت در گروه هزاران پرسشوپاسخ ویرایشی
✅استخدام ویرایشآموزان (بهصورت دورکاری)
🎁هدایا و مزایای رایگان دورۀ جامع (اینجا)
📚سرفصلهای اصلی دورۀ جامع (اینجا)
❌تخفیف و هدایا فقط تا ۱۴ آذر! (ظرفیت محدود)
👩🏻💻مشاوره و ثبتنام: @MatnookAdmin3
🎞موفقیتهای دانشجویان ما: @Matnook_01
@Matnook_com
✍️ هنگامى جملههای معترضه یا عبارتهای تأکیدى را میان دو تیره مىگذاریم که دور از ذهن و نامرتبط با جملهٔ اصلى باشند یا بخواهیم آنها را برجسته کنیم. بنابراین جملهٔ تصویر باید اینگونه نشانهگذارى شود:
درست است که قاتل ـ و نمیدانم هر کوفتی ـ هستی، ولی آدم خیلی خوبی هستی. (رِی لوریگا، تفنگ برادرم، مترجم: اسدالله امرایی، از اینستاگرام نشر چشمه)
💡 یادآوری:
🗝 ۱) شمارۀ نویسۀ «ـ» در ورد ۰۶۴۰ است.
🗝 ۲) در این کاربرد، قبل و بعد از آن فقط یک فاصلۀ معمولی میآید.
📌 ببینید: تفاوت ویرگول با تیره در جملههای معترضه یا تأکیدی چیست؟.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
شیوۀ آموزش کاربرد نشانۀ نقطهویرگول
به دانشآموزان پایۀ سوم و چهارم ابتدایی
در ۵ گام همراه با کاربرگ (برگۀ تمرین)
این شیوهنامۀ مختصر را به درخواست یکی از دانشجویانم، که آموزگار مقطع ابتدایی است، نوشتهام. امیدوارم برای شما و دیگر آموزگاران نیز مفید باشد.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
«زغال» یا «ذغال»؟
واژههای دواملایی را چگونه بنویسیم؟
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
🎁 دورۀ رایگان ویرایش گروه متنوک!
🎞 ۲۳۰ دقیقه ویدیو + ۵۰۰ فایل کمکآموزشی برای نویسندگان، مترجمان، ویراستاران
🔰 از پیوند زیر وارد کانال «دورۀ رایگان ویرایش متنوک» شوید و این دورهٔ رایگان را به دوستانتان هم هدیه دهید: 👇
t.me/matnook_freeworkshop
✍️ سید محمد بصام
(مدرس ویرایش و مدیر گروه آموزشی متنوک)
@Matnook_com
✍️ وقتی مینویسیم «ویراستار: مصطفی ملکیان»، یعنی مصطفی ملکیان ویراستار است یا ویراستار مصطفی ملکیان است. ولی وقتی مینویسیم «ویراسته: مصطفی ملکیان»، یعنی مصطفی ملکیان ویراسته است یا ویراسته مصطفی ملکیان است! بنابراین اینجا دونقطه اضافی و نادرست است و تنها در صورتی درست است که بهجای «ویراسته» بنویسیم «ویراستار». در نتیجه:
🗝 یا ویراستۀ مصطفی ملکیان (بی دونقطه)؛
🗝 یا ویراستار: مصطفی ملکیان (با دونقطه).
💡 یادآوری:
بهتر بود بر روی جلد نوشته میشد «ویراستار فارسی: مصطفی ملکیان». همچنین، درست بود که مینوشت «مترجم و محقق: انشاءالله رحمتی»، نه ترجمه و تحقیق: انشاءالله رحمتی.
📌 حتماً این را ببینید: یک دونقطهٔ غلط!
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
چگونه سریع و بدون خطا شمارهردیف خودکار در جدول درج کنیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
🚪 «در» یا «درب»؟
✍️ «در» و «درب» هردو درستاند، ولی بیشتر به دو دلیل «درب» مینویسند:
📌 ۱) «درب» را معمولاً گونهٔ رسمیِ «در» تلقی میکنند، درصورتیکه «در» غیررسمی نیست و از قدیم (حتی پیش از «درب» و با بسامد فراوان) در فارسی بهکار رفته و هنوز هم میرود:
📖 - «حاجبان [...] بر درِ سرای بودند.» (ترجمۀ تفسیر طبری، ۱۴۶۸/۶)
📖 - «چون به درِ خانه رسیدم، [...] درِ خانه بزدم.» (پند پیران، ۱۲۸)
📖 - «آرامآرام مرگ بر در میکوبد.» (اسلامی ندوشن، روزها، ۱۳/۱)
📖 - «مرد، بر درِ این معبد، مسحور شدهاست.» (شریعتی، هبوط در کویر، ۵۲۲)
📌 ۲) برای اشتباه نشدنِ «در» با حرف اضافهٔ «در» معمولاً «درب» مینویسند، درصورتیکه بافت ابهامزداست و بهتر است همهجا «در» بنویسیم («درب» نیز البته غلط نیست، هرچند نشاندار است).
💡 یادآوری:
✍️ در گذشته، «درب» بیشتر به معنای «دروازۀ شهر یا کاروانسرا» بهکار میرفته:
📖 قرن ۹: «قم را چند راه است و چند درب و چند میدان.» (تاریخ قم، ۲۰)
و بهندرت به معنای «درِ» ورودی خانه و مانند آن:
📖 قرن ۱۰: «چون شام شود، درب خانه را مضبوط نمایند.» (ارشادالزراعه، ۲۷۹)
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
❌ نادرست: پگاه؛ طعم خوش سلامتی
✅ درست: پگاه، طعم خوش سلامتی
🔍 چرا؟ چون این عبارتها در اصل یک جملۀ کاملاند و معمولاً آخر آنها «است» دارد: پگاه طعم خوش سلامتی است. «است» را حذف میکنیم و پس از «پگاه» ویرگول میگذاریم تا مؤکد و برجسته شود: پگاه، طعم خوش سلامتی. یک مثال دیگر: آسانپرداخت، پیشگام در فناوری مالی.
📌 یادآوری:
✍️ برای جدا کردن یک موضوع اصلی یا کلی از توضیحات وابسته به آن نقطهویرگول میگذاریم:
- فضای مجازی؛ تهدیدها و آسیبها
- ویروس کرونا؛ چالشها و پیامدهای جهانی
🗝 این را هم ببینید: ۴ کاربرد مهم نقطهویرگول.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
چگونه سریع و بدون بههمریختگی به شعر کشیدگی دهیم؟
#ورد
سید محمد بصام
@Matnook_com
👆 دو نمونه از بازخوردهای شما 😊❤️
✍️ از لطف دانشجویم در تصویر سمت چپ که بگذریم، در تصویر سمت راست، نویسندۀ چهار رمان را داریم که میگوید کاش زودتر با متنوک آشنا میشدم. چرا؟ به دو دلیل: ۱) خوانندگانِ آثارش از ویرایش کتابهایش راضی نیستند؛ ۲) اگر ویرایش را آموخته بود، میتوانست به سلیقۀ خودش، در کمترین زمان، و بدون هیچ هزینهای آنها را ویرایش کند و رضایت مخاطبانش را هم به دست آورَد.
📚 مجموع چهار کتابش تقریباً هزار صفحه است. آیا میدانید امروز هزینۀ ویرایش حرفهای و کامل آنها چقدر میشود؟ بیش از ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان! حالا حساب کنید اگر زودتر آموزش تخصصی و تضمینی میدید، چقدر به سودش بود (۲۰ برابر!). هم هزینۀ مالی و زمانی نمیکرد و هم از آثارش بیشتر استقبال میشد.
⚠️ شاید گمان کنید با یک دوره که نمیتوان به ویرایش مسلط شد و شروع کرد. این گمان شاید تا حدودی درست باشد، ولی درصورتیکه من در کنار دانشجویانم نباشم. اما وقتی هستم، با کمکها و راهنماییهای همیشگی من، خواهند توانست، چنانکه دیگران توانستهاند و اکنون، بهعنوان ویراستار، یا با مؤسسۀ ما و یا با دیگر مراکز همکاری میکنند.
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔍 «بند رختها» یا «بندهای رخت»؟
✍️ بسیاری از نویسندگان هنگام جمع بستن ترکیبهایی مانند «بند رخت» تردید میکنند که آیا «بندهای رخت» درست است یا «بند رختها». قاعدۀ ساده و کاربردی این است:
🗝 در زبان فارسی، وقتی دو واژه با نشانهٔ اضافه (= کسره) به هم وصل میشوند، معمولاً نشانۀ جمع در پایان واژهٔ اول میآید:
✅ کتابهای کودک
❌ کتاب کودکها
✅ لباسهای مدرسه
❌ لباس مدرسهها
✅ بندهای رخت (چندین بند که مخصوص رخت است.)
❌ بند رختها (مگر اینکه منظور یک بند برای چندین رخت باشد.)
🗝 دلیل:
در ترکیبهای اضافی، نقش اصلی برای مضاف یا همان هستهٔ گروه اسمی است که جمع بسته میشود، ولی مضافالیه یا وابستهٔ پسین فقط نقش توضیحی یا توصیفی دارد و معمولاً جمع بسته نمیشود (برای آگاهی بیشتر، رک: Sadeghi, A. A. & Perry, J. R., «EŻĀFA», Encyclopaedia Iranica (مقدمه و شرح ساختار ezāfe، توضیح head / modifier و اشاره به نقش جمع / hā–)).
💎 خلاصهٔ قاعده:
مضاف (= هسته) + ـها + «ی» (میانجی) + مضافالیه (= وابستهٔ پسین): خانههای مردم.
💡 یادآوری:
اگر کسرهٔ ترکیب حذف یا خفیف شده باشد و ترکیب را تبدیل به واژه کرده باشد، نشانهٔ جمع همیشه در پایان میآید و با نیمفاصله نوشته میشود: پشمشیشهها، تختخوابها، جاروبرقیها، مادرزنها، و ... .
📌 ببینید: ۲ نکته دربارۀ «کسرۀ خفیف» که شاید ندانید!.
#زبانشناسی #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
📣 دارم یه شیوهنامهای برای املا و انواع غلطهای املایی مینویسم، همراه با فهرستی از رایجترین غلطهای املایی در فارسی امروز... بهزودی در قالب یه فایل رایگان در اختیارتون میذاریمش. 😊
Читать полностью…
❌ ناویراسته (تصویر پیوست):
کدوم رمان ایرنیه
که بیشتر از یهبار خوندهیش؟
(از اینستاگرام نشر چشمه)
✅ ویراسته:
کدوم رمانِ ایرانیه
که بیشتر از یه بار خوندیش؟
📚 نکتهها:
✍️ چون جمله را در دو خط نوشتهاند، زیر «رمان» باید کسره گذاشت که «کدوم رمان، ایرانیه» خوانده نشود. اگر در یک خط مینوشتند، نیازی به کسره نبود.
✍️ سنت املایی و رسمالخطی فارسی بر پیوستهنویسی است و سه واژۀ «بیشتر» و «کمتر» و «بهتر» نیز همیشه پیوسته (سرهم) نوشته میشوند. رسمالخط «بیشتر» غلط نیست، ولی زیادهروی در جدانویسی است.
✍️ عبارت «یه بار»، گذشته از اینکه چه نقشی در جمله دارد، عدد و معدود (گروه اسمی) است و باید بافاصله نوشته شود: یه بار، دو بار، ده بار، هزار بار، یه دفعه، دو دفعه، ده مرتبه، هزار مرتبه، و ... .
🗝 ببینید: فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار.
✍️ صورت گفتاری «خواندهایاش» میشود «خوندیش»، نه *خوندهیش.
🔍 توضیح مختصر اما کمی فنی اینکه: ماضی ساده و نقلی کاملاً متفاوت تلفظ میشوند؛ تکیه در ماضی ساده بر روی هجای ماقبل پایانی است (xundiš') و در ماضی نقلی بر روی هجای آخر (xun'di:š). همچنین به جبرانِ حذفِ صامتِ میانجیِ همزه و ادغام مصوتِ پایانیِ صفتِ مفعولی و مصوتِ آغازینِ شناسۀ فعل، مصوت جدید کشیدهتر تلفظ میشود. اما این تفاوتها و تغییرات را بهدلیل کاستیهای ذاتیِ خطِ فارسی نمیتوان به تمامی و دقت نشان داد. بنابراین، در خط، «خواندهای» بهصورت «خوندی» (و نه *خوندهی) نوشته میشود و خواننده هم با توجه به بافت میتواند درست بخواند و ماضی ساده و نقلی را بهآسانی تشخیص دهد. وانگهی، صورت نوشتاری «خوندهی» یادآور واژههای مختوم به e است که در حالت اضافه y میانجی میگیرند (مانند «گفتهی») و این ممکن است موجب گمراهی، تردید، یا درنگ نابجای خواننده شود. در ضمن، با استناد به پیکرههای زبانی و بررسی منابع داستانی، نویسندگانْ فعلهایی مانند «خواندهای» را بهصورت *خوندهی نمینویسند یا «رفتهای» را بهصورت *رفتهی، بلکه آن را بهصورت ماضی ساده مینویسند. برای نمونه، احمد محمود، در درخت انجیر معابد، ج ۱، ص ۲۴۳، «رفتهای» را «رفتی» نوشتهاست: «نکند همه را از آنجا کش رفتی؟»
#تمرین_ویرایش #زبانشناسی #املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔍 تفاوت ویرگول با تیره در جملههای معترضه یا تأکیدی چیست؟
✍️ این ویدیو بخشی از قسمت ۴۸ دورهٔ جامع ویرایش است که به کاربردهای ویرگول در نشانهگذاری میپردازد.
📌 اینجا را هم ببینید.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔺شیلا هاشمی، از تهران، عضو بازنشستۀ هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
👉 01:59
👉 03:35
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
دربارۀ «بلکفرایدی» و معادل آن در فارسی
📜 پیشینۀ تاریخی:
«بلکفرایدی» به رسوایی بازار طلا در جمعه، ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۹، در آمریکا برمیگردد که زمیندارانی پس از جنگهای داخلی آمریکا با احتکار طلا به سودهای کلانی رسیدند، اما با مداخلۀ دولت و عرضۀ گستردۀ طلا قیمتها سقوط کرد و زندگی بسیاری نابود شد. از آن پس، این روز «جمعۀ سیاه» نام گرفت. این نام سپس به روز خریدهای ارزان تبدیل شد و امروزه به معنای «حراج بزرگ در آخرین جمعۀ نوامبر» در بسیاری از کشورهای جهان رواج دارد.
🌐 بلکفرایدی در ایران:
گسترش فضای مجازی و کمرنگ شدن مرزهای فرهنگی موجب ورود این سنت غربی به ایران شدهاست (مانند ولنتاین و هالووین). اگرچه زمان آن با تقویم ایرانی همخوانی ندارد و آخرین جمعۀ اسفند مناسبتر است، اما فروشگاههای آنلاین و مراکز خرید ایرانی با ارائۀ تخفیفهای ویژه از این فرصت برای جذب مشتری و افزایش فروش استفاده میکنند.
📚 معادل «بلکفرایدی» در فارسی:
ترجمۀ لفظبهلفظ Black Friday «جمعۀ سیاه» است. این عبارت پیشتر در ایران یادآور کشتار ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ در میدان ژاله بود، اما بهتدریج بار معنایی اقتصادی آن غالب شد و آن رویداد تاریخی از ذهنها رنگ باخت. از آنجا که «جمعۀ سیاه» بهاصطلاح تیره بود، یعنی برای فارسیزبانان بیانگر مفهوم اصلی نبود، برخی عبارت «حراج جمعه» را به کار بردند و سپس، طبق فرایند «آمیزهسازی»، بهطور طبیعی واژۀ «حراجمعه» را ساختند («آمیزهسازی» (blending) به معنای «ادغام بخشهایی از دو یا چند واژه و ساختن یک واژهٔ جدید از آنها» است).
🇮🇷 امروز، در شرایط هجوم سیلآسای واژههای بیگانه، بهتر است برای پاسداشت زبان فارسی «حراجمعه» یا دیگر تعابیر فارسی (مانند «جمعۀ شگفتانگیز») را به کار ببریم و به سهم خود از رواج واژههای بیگانه جلوگیری کنیم.
#واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
چهار واژۀ زیر همیشه پیوسته (سرهم):
اینجا، آنجا، آنچه، آنگاه.
چهار واژۀ زیر همیشه با نیمفاصله:
اینکه، آنکه، اینها، آنها.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
📣👆 فقط تا ۲۴ ساعت آینده میتوانید در کانال دورهٔ رایگان عضو شوید و از این دورهٔ ارزشمند استفاده کنید.
Читать полностью…
📣 دعوت به همکاری
✍️ استخدام ۵ ویراستار بهصورت دورکاری در گروه متنوک
📌 شرایط: گذراندن دورههای معتبر و تسلط به ویرایش
📜 گواهینامه و نمونهکار الزامی نیست.
💎 اولویت با دانشآموختگان دورۀ جامع ویرایش متنوک است.
📥 ارسال کارنامک (رزومه) به: @Bassam_1982
⏳ کارنامکها بهترتیب بررسی میشوند. لطفاً صبور باشید.
@Matnook_com
🧠 دربارهٔ «شستوشوی مغزی»
✍️ ۱) در دانش زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا، به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی در زبان برای بیان مفاهیم جدید است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود. گردهبرداری لزوماً ناپسند و نادرست نیست و معمولاً موجب غنای واژگانی زبان میشود.
✍️ ۲) در فارسی، صدها واژۀ گردهبرداریشده وجود دارد که یکی از آنها «شستوشوی مغزی» (brainwashing) است. این اصطلاح ـ که به معنای «کوشش سازمانیافته برای از میان بردن باورهای شخص و جایگزینی باورهای دیگر از راه جدا کردن او از محیط فکریاش و ایجاد محیطی متفاوت با آن» است ـ در زبان گفتار و نوشتار رواج دارد و کاربردش بیاشکال است:
📌 «امروزه شستشوی مغزی بهسادگی صورت میگیرد و [...] تجربه اثبات کردهاست کسانی که شستشوی مغزی میشوند از عقاید خود تا پای جان دفاع میکنند.» (جلالالدین قیاسی، مبانی سیاست جنایی حکومت اسلامی، ص ۳۰۴)
📌 «باید شما را شستوشوی مغزی داد. باید این افکار منجمدِ مبتذل را از مغزتان بیرون کرد.» (امیرحسن چهلتن، دخیل بر پنجرۀ فولاد، ص ۱۲۲، به نقل از فرهنگ بزرگ سخن، ذیل سرواژۀ «شُست»)
📌 «مردم رو شستشوی مغزی میده و نمیذاره حرفهام رو باور کنن.» (مهناز کریمی، سنج و صنوبر، ص ۱۱۱)
✍️ ۳) سخن پایانی (the last word): اگر ترجمۀ آزاد (free translation) کردیم یا برای مثال (for example) کتابی بازچاپ (reprint) شد، با آغوش باز (with open arms) به پیشواز هرگونه ترجمۀ قرضیِ (loan translation) مفید برویم و البته غلطهای املایی (spelling mistake) را هم بگیریم، زیرا کسانی که تحصیلات دانشگاهی (university education) دارند، در کشورهای جهان سوم (the Third World) و درحال توسعه (developing country)، با آسایش خاطر (peace of mind) گردهبرداریها را بهکار میبرند و آنها را بیشتر موجب آزادی بیان (freedom of speech) میدانند تا تهدیدی (threat) برای زبان. این فرسته (post) صرفاً جهت شستوشوی مغزی (brainwashing) شماست! 😊 (این بخش بهطنز و با برخی از واژههای گردهبرداریشده در فارسی برای نمایش رواج آنها ساخته شدهاست.)
#زبانشناسی #گردهبرداری
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔺مهدیه کوهیکار، نویسنده و منتقد ادبی، از ویراستاران مؤسسه
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
📜 دربارۀ واژۀ «ناطور»
✍️ «ناطور» واژهای عربی و به معنای «باغبان» و «پالیزبان یا نگهبان کشتزار» است. املای این واژه با «ط» درست است و بنابراین املای *ناتور در تصویر سمت راست (فیلم) و در تصویر سمت چپ (کتاب) نادرست است. املای واژهها را تنها باید در فرهنگهای معتبر دید و نباید آنها را سرخود تغییر داد.
📌 یادآوری: در ارجاعدهی، املای نام کتابها را ـ حتی اگر نادرست باشند ـ اصلاح نمیکنیم و به همان صورت چاپی مینویسیم (املای اَسناد هویتی و حقوقی را نیز همچنین). پس اگر مثلاً به ناتور دشت (کتاب سمت چپ در تصویر) ارجاع میدهیم، نباید املای نادرست آن را ویرایش و اصلاح کنیم.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
ویراسته:
زمینلرزهای به مقیاس ۸٫۱ ریشتر نیوزیلند را لرزاند. پس از این حادثه، هشدار سونامی اعلام شد و مردم از مناطق پرخطر دور شدند.
مهمترین نکتهها:
۱) «به مقیاسِ» دقیقتر و بهتر از «به بزرگیِ» است، چون «ریشتر» مقیاسی است برای سنجش اندازۀ زلزله.
۲) بهجای نقطه یا ممیز، برای عدد اعشاری، باید از نویسۀ اعشار استفاده کرد: ۸٫۱، نه ۸.۱ و نه ۸/۱. (در گوشی، ممکن است به شکل نویسۀ دیگری دیده شود. در فرستۀ جداگانهای، دربارۀ تفاوت این نویسهها خواهیم گفت.)
۳) نام کشور «نیوزیلند» (به انگلیسی، New Zealand) با همین املا درست است، نه *نیوزلند.
۴) در جملهٔ آخر، فعل ـ بدون قرینه ـ حذف شدهاست. باید مینوشت «هشدار ... اعلام شد و ... دور شدند»، نه «اعلام و ... دور شدند».
#ویرایش_زبانی #املا_رسمالخط #تمرین_ویرایش
سید محمد بصام
@Matnook_com
۵ نکته دربارۀ فعل پیشوندی
۱) تعریف
فعلی که از ترکیب یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته شده باشد «فعل پیشوندی» نام دارد: برگشتن (بر- + گشتن)، بازداشتن (باز- + داشتن)، دریافتن (در- + یافتن)، فراگرفتن (فرا- + گرفتن)، وارفتن (وا- + رفتن)، وررفتن (ور- + رفتن).
۲) معنا و نقش
پیشوندهای فعلی دو نقش دارند؛ یا معنای جدیدی به فعل میدهند یا فقط معنای فعل را مؤکد و تقویت میکنند.
۲-۱) معنای جدید: «بازگشتن» و «فراگرفتن» که با «گشتن» و «گرفتن» فرق میکنند.
۲-۲) تأکید و تقویت معنا: «برانگیختن» و «برافراشتن» که فقط «انگیختن» و «افراشتن» را مؤکد و تقویت کردهاند.
۳) فاصلهگذاری
پیشوندهای فعلی همیشه بیفاصله نوشته میشوند:
- «دریافتن»: درمییابم، درمییابی، درمییابد، درمییابیم، درمییابید، درمییابند
- «فراگرفتن»: فراگرفتم، فراگرفتی، فراگرفت، فراگرفتیم، فراگرفتید، فراگرفتند
یادآوری:
۱) اگر عنصری بین پیشوند و فعل قرار گرفت، همگی بافاصله نوشته میشوند:
- فرا باید گرفت؛
- در خواهد یافت؛
- بر که گشت (= «وقتی برگشت»).
۲) ضمیرهایی که پس از پیشوند میآیند با نیمفاصله نوشته میشوند و کاربردشان غیررسمی است: بَرِشداشت، بَرِتمیگردونم، و ... .
#دستورزبان #فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
فاصلهگذاری ۱۳۵ عبارت پرکاربرد
عبارتهای زیر کاملاً بافاصله نوشته میشوند:
از آن به بعد، از آن بین، از آنجا به بعد، از آن پس، از آن جمله، از آن جهت، از آن حیث، از آن سو، از آن قبیل، از آن گذشته، از آن لحاظ، از آن میان، از این بابت، از این به بعد، از اینجا به بعد، از این بین، از این پس، از این جهت، از این حیث، از این دست، از این سو، از این طرف، از این قبیل، از این گذشته، از این لحاظ، از این میان، از این نظر، از این نوع، از دیگر سو، از سر اخلاص / لطف / ...، از سوی دیگر، از طرف دیگر، از هر جانب، از هر جهت، از هر حیث، از هر سو، از هر طرف، از هر لحاظ، از هر نظر، از همه جهت، از همه نظر، از همین رو، با استفاده از، با این اوصاف / توصیف / وصف، با این ترتیب، با این تفاسیر، با این تفاصیل، با این حال، با این حساب، با توجه به، با عنایت به، با وجود این، به اندازۀ کافی، به اندازۀ لازم، به این ترتیب، به این جهت، به این خاطر، به این دلیل، به این سبب، به این صورت، به این علت، به این لحاظ، به آن دلیل، به آن سبب، به آن صورت، به آن علت، به زودی زود، به قیاس با، به مقدار کافی، به مقدار لازم، به نقل از، به هر جهت، به هر حال، به هر رو / روی، به هر صورت، به همان ترتیب، به همان جهت، به همان خاطر، به همان دلیل، به همان سبب، به همان صورت، به همان علت، به همین ترتیب، به همین جهت، به همین خاطر، به همین دلیل، به همین سبب، به همین صورت، به همین علت، به هیچ عنوان، به هیچ وجه، به یک سو، به یک مقدار، در ارتباط با، در اعتراض به، در این اثنا، در این ارتباط، در این باب، در این باره، در این بین، در این حال، در این حالت، در این حین، در این خصوص، در این رابطه، در این زمینه، در این صورت، در این مورد، در این میان، در این هنگام، در آن حال، در آن حالت، در آن زمان، در آن صورت، در آن موقع، در آن وقت، در آن هنگام، در رابطه با، در عین حال، در غیر این صورت، در قیاس با، در هر باب، در هر حال، در هر صورت، در هر مورد، در همان حال، در همه حال، در همین باره، در همین حال، در همین حین، در همین خصوص، در همین زمینه، در همین مورد، در همین موقع، در همین هنگام.
✍️ ببینید: فاصلهگذاری ۱۵۵ پیوند مرکب.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com