607
نگاه اندیشه در وردپرس Negahehandisheh.wordpress.com Twitter: Azad_rad پادکست نگاه اندیشه را از castbox دنبال کنید.
📍از حاشیه به موضع_ برضد پیامبری (3)
🎙 اشکان مهرروشن ↩️🎙 فایل صوتی 👆 قسمت پنجم از مناظره‌ی مکتوب:
🔸 آیا انگارهٔ پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟ 🔺به میزبانی گفتمان اندیشه‌ها 🔻طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن 🔴 پاسخ دومِ مهرروشن به میردامادی
@NegahehAndisheh
🌐 /channel/nabardb
📍خدایِ پیامبرفرست
در سنجشِ نبوّت‌ناباوری (۲)
🎙 یاسر میردامادی ↩️🎙 فایل صوتی 👆🏿 قسمت چهارم از مناظره‌ی مکتوب:
🔸 آیا انگارهٔ پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟ 🔺به میزبانی گفتمان اندیشه‌ها 🔻طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن 🔴 پاسخ دوم میردامادی به مهرروشن
@YMirdamadi
🌐 /channel/nabardb
📍سوتفاهم شده:کماکان برضد پیامبری (2)
🎙 اشکان مهر روشن ↩️🎙 فایل صوتی 👆 قسمت سوم مناظره به میزبانی گفتمان اندیشه‌ها
🔸 موضوع: آیا انگارهٔ پیامبری بهترین تبیین جهان است؟ طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن پاسخ اول اشکان مهر روشن به یاسر میردامادی
فایل صوتی خوانش نوشتار پاسخ، به صورت شنیداری ارائه میشود تا شنوندگان با محتوای مناظره بهتر آشنا شوند. @NegahehAndisheh
/channel/nabardb
📍خدایِ پیامبرفرست
در سنجشِ نبوّت‌ناباوری (۱)
🎙 یاسر میردامادی ↩️🎙 فایل صوتی 👆🏿 قسمت دوم مناظره به میزبانی گفتمان اندیشه‌ها
🔸 موضوع: آیا انگارهٔ پیامبری بهترین تبیین جهان است؟ طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن پاسخ اول یاسر میردامادی به اشکان مهرروشن
فایل صوتی خوانش نوشتار پاسخ، به صورت شنیداری ارائه میشود تا شنوندگان با محتوای مناظره بهتر آشنا شوند. @YMirdamadi
/channel/nabardb
#خبر
📚مدتی است که کتاب #هلن_چپل در طرحی خداناباورانه از اصالت ذهن (idealism) به چاپ رسیده است. وی در اثر خود تلاش میکند با جایگزین کردن صفات خدا با ویژگی های تبیینی، جهانی در مخالفت با فیزیکالیسم اما کماکان خداناباورانه ارائه دهد. ایده محوری حاصل را بسیار جالب و خواندنی کرده است. خواندن آن را به علاقمندان فلسفه دین به شدت توصیه میکنم.
#کتاب
🟤 مناظره‌ی مکتوب
آیا انگاره‌ی پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟
بله، دکتر یاسر میردامادی – پژوهشگر فلسفه و دین
خیر، دکتر اشکان مهرروشن – پژوهشگر فلسفه
📘 این گفت‌وگو، به‌صورت مرحله‌ای و مکتوب، از طریق کانال تلگرامیِ «گفتمان اندیشه‌ها» به تدریج صورت خواهد گرفت.
🔍 هدف از این مناظره، واکاوی عقلانی انگاره‌ی نبوت در ادیان ابراهیمی و به طور خاص اسلام و بررسی دیدگاه‌های موافق و مخالف این آموزه‌ی محوری است.
۲۷ سپتامبر ۵ مهر ماه گفتگو آغاز میشود .
🔴لینک گروه تلگرامی محل برگزاری
✍اشکان مهر روشن:
در پاسخ به سوالات مطرح شده مختصری را بیان میکنم:
1- از جانب شخص بیخدایی که در ایران و بیرون از آن زیست کرده ام و در مقام نقد و معرفی در اندیشه دینی و غیر دینی کوشش کرده ام، از مهمترین عوامل موثر در رشد بی دینی میان ایرانیان را فرصتِ مشاهده، مقایسه و دسترسی به اندیشه های غیردینی، نتایج و ساختار اجتماعی آنان میدانم. شانس ورود به دایره اطلاعات (اینترنت و رسانه های اجتماعی) در سطح اندیشه، سیاست و ارزش های انسانی، امکان زیست خارج از دین را فراهم کرده است - هرچند که این امکان همواره ضددین نیست. پیش زمینه و بنیاد این اندیشه ها معمولا به طور گسسته و در خفقان دینی شکل گرفته اند و از این رو اکثرا برای جامعه دیندار ایرانی قابل فهم نیستند. به دلیل گسسته بودن این نوع جایگزین ها، طیفی از اندیشه های ضد-دین، بی دین و البته دینِ فرهنگی حاصل شده است. در این میان برخی به تضاد کلام و عمل در دینداران یا فشار اقتصادی متمرکز هستند که البته با اینکه موثر بودند اما میبایست محتاط بود که این تغییر را از جنبه هنجاری خود به روانشناسی یا جامعه شناسیِ صرف تقلیل نداد. تنوع منتج شده در اندیشه ها باعث تفاوت آرا و از بین رفتن اهمیت اجماع دینی شده است چراکه متخصصانِ امروز دیگر صرفا متخصصان دینی نیستند. در این طیف، برخی عناصر دینی جایگاه فرهنگی و ارزشی خود را از دست داده اند (مثلا حجاب، قطع دست یا سنگسار)، برخی حالت انتخابی گرفته اند (چنان دینداری گزینشی) و برخی اساسا در ضدیت با دین هستند (طرح نقد بر خدا، دفاع از موقعیت معرفتی مخالفانِ پیامبر و یا طرح طنز از مقدسات). نکته دیگر ادبیات دینی و حق زیست فرهنگی ناظر بر افراد بیرون از گروه است، برای مثال، واژه «دین گریز» به همان اندازه مناسب این دسته افراد است که واژه «قرینه گریز» را به فرد با ایمان نسبت دهیم. این حق فرد بی دین است که خود را بیرون از دین زیست کند، آن را به چالش کشیده و با آن مخالفت کند. این «گریز» نیست، ورود به فرهنگ است. ساختاری که صرف مخالفت و حق تفاوت رای بر دیگری را به مثابه «گریز» فهم کند در پی تصاحب فرهنگ است
2- رمضان به طور خاص متمایز از دیگر مناسبت ها نیست. واضح تر بیان کنم، میبایست خارج از نگرش دینی در تنها بازی مشترک میان همه، بده-بستان براهین، به طرح اندیشه و همبستگی رجوع کرد. پرسش مورد نظر متاسفانه تصور میکند که دین در درون خود سرمایه پاسخ دهی به وضعیت انسان را دارد به طوری که برای مثال، با فرهنگ سازی دینی، تبلیغ درست و یا همدلی دینی، راهی حاصل شود اما چنین اندیشه ای کماکان با عینک دینی به انسان امروزی نگاه میکند. شرایط اما متفاوت است. دین میتواند وارد بازی فرهنگ شود اما فرهنگ نیست، میتواند وارد جامعه شود اما جامعه دیگر دینی نیست. دین امروزه نیازمند این است که خود را به واسطه روندهای هنجاری وارد مذاکره فرهنگی کند – روندهایی که خارج از متن قرآن، با همپوشانی و یا ضدیت با آن شکل گرفته اند. در این جهت میبایست همدلی، ساختاری هموار برای بده-بستان فرهنگی افراد و گفتگو با مخالفان را تمرین کرد. این «تمرین مدارا» به بیرون از دین اشاره دارد نه برگشت به دین.
3- در ماه رمضان میبایست تحمل گرسنگی اندیشه داشت به طوری که فهم کرد حق، صدق و معنا در خدمت گروه مشخصی نیست که دیگران را از مشارکت در زمین هموارِ فرهنگ باز دارد. دین ایرانی نیازمند سکوت، گوش کردن به منتقدان و فهم افرادی است که تحقق معنا، ارزش و آزادی را بیرون از دین زیست و تمرین میکنند. رمضانِ امسال سالی است که میبایست ناظرِ تلاش ها، تالیف ها و نقدهای سیستماتیک دینداران بر ساختار اجتماعی دین در ایران بود که نتایج و ساختارِ ناهموار آن سرانجامی هولناک و حذف گرا داشته است. از مهمترین موانع راه، قبول مسئولیت طبقه روحانیت در شکل دهی به نوعی ضد فرهنگ و کج کردن زمین هموار فرهنگ به نفع دین در این سال ها است. ریاضت این ماه برای روزه دار، در کنار روزهای تلخ جنگ، در گرو نگرش به درون دین و فهمِ کمبود های آن در پاسخ به بشر امروز در معنا، سیاست و فرهنگ است. در این برهه همینطور نیازمند طرح امکان هایی برای ورود دین به فرهنگ نه در مقام تصاحب، بلکه در مقام مشارکت آن در زمینِ هموار هستیم چراکه برخلاف تصور برخی، نمیتوان دین را از جامعه ایران حذف کرد و زمین فرهنگ را برضد آن کج کرد. وارد شدن به فرهنگ بر همه گشوده است اما فرهنگی شدن زمانی رخ میدهد که پیروز بده-بستان برهان در زمین هموار آن باشیم. دین در این حالت در تاریخ است، اما تاریخ نیست، در هویت کشور مشارکت میکند اما هویت آن نیست. متاسفانه، تغییر در اندیشه های دینی اغلب زمان بر و پر هزینه است و به این دلیل نیز امروز، فرهنگی شدنِ دین بدون هزینه و گذر از آن ممکن نیست! امروز میبایست از درونِ فرهنگ وارد دین شد و سپس با مذاکره اجتماعی بر عناصر آن، به دین، خودسازی و تزکیه بازگشت.
پاینده باشید
🛑 متفرقه
در باب غیبت در این روزها، جنگ، اهمیت همراهی و موضع سیاسی من
قصدم این بود که صوتی را منتشر کنم اما متاسفانه صدای خود را موقتا به واسطه بیماری از دست داده ام. در غم دوستانم و البته اعضای فامیل از دست رفته در اعتراضات هستم و از سمت دیگر مدتی است که پس از حضور در کُلن، با بیماری جدی‌ای دست و پنجه نرم میکنم. علاوه بر این، حضور در گردهمایی‌ها، همایش ها و صحبت های مکرر در روزهای اخیر آسیب های بیشتری به حنجره و مجرای تنفسی من وارد کرده است که انتشار صوت را ناممکن کرده است. تلاش این است که مختصری از محتوای ذهنی خود را ارائه کنم. در اینجا، به دنبال تغییر رای دیگران نیستم. تلاش میکنم در روز های آتی به شکل جدی تری در مکتوبات خود ارائه اندیشه کنم.
🌐لینک مطلب در وبگاه (اینجا).
#آزادی_خواهی #libertarianism
🟤 مناظره‌ای مکتوب
موضوع: بررسی مبانی نظری نبوت در اسلام
مناظره‌گران:
دکتر یاسر میردامادی – پژوهشگر فلسفه و دین
اشکان مهر روشن – پژوهشگر فلسفه و آتئیست
📘 این گفت‌وگو به‌صورت مرحله‌ای و در قالبی مشخص، از طریق کانال «گفتمان اندیشه‌ها» منتشر خواهد شد.
🔍 هدف این مناظره، واکاوی عقلانی و فلسفی مفهوم نبوت در سنت اسلامی و بررسی دیدگاه‌های موافق و منتقدانه است.
لینک گروه محل یادداشت مناظره کنندگان
#قرآن
🎙در قسمتی از #آیونیا، در صحبت با #فرهاد_شفتی😍 در باب قرآن، پیامبری و کثرت انگاری دینی ،تلاش کردیم مختصری از مواضع ایشان را شرح داده، طرح کرده و به مواردی از نقدهای ناموفقی که بر آن مطرح شده، پاسخ هایی را طرح کنیم. همچنین تلاش کردیم به برخی ویژگی های مثبت این دیدگاه اشاراتی داشته باشیم. با طرح تنشی در انتهای بحث تلاش کردیم قدرت تبیین کثرت انگاری دینی در ارزش شناسی را در مقایسه با معنویت کثرت گرای سکولار بررسی کنیم. وقت اندک بود و مطالب بسیاری دست نخورده باقی ماند اما حاصل به واسطه معرفی دیدگاه کثرت انگار و امتیازات آن بر دیدگاه های سنتی رضایت بخش بود. تصورم این است میبایست تلاش بیشتری در وارد شدن این دسته از نظرگاه ها به نقد، طرح و بررسی فلسفه دین برای فارسی زبان خداباور و خداناباور انجام شود. در نظرم دیدگاه شفتی از زنده ترین امکان ها برای فهم امر دینی در جهان معاصر است. این قسمت در آینده ای نزدیک منتشر خواهد شد.
#کثرت_انگاری
📝#مقاله
🛑مقاله بسیار مهمی از #پیتر_فریتز😳، #تیان_چون_لو و #جو_اشمید😍 به چاپ رسیده است که به شدت خواندنی است.
«برهان هستی‌شناختی موجهاتی برای وجود خدا با مسئله تقارن روبرو است: برهان موجهاتی ِ معکوسی که به نظر به همان اندازه برای عدم وجود خدا معقول به نظر میرسد. در اینجا استدلال میکنیم که موارد عدم تقارن قابل توجهی میان براهین هستی شناختی موجهاتی و عکس آن وجود دارد که به این واسطه معکوس آن را متقاعد کننده تر از برهان اصلی میکند. به طور خاص، برهان معکوس {سیستم} منطقی ضعیف تری از برهان اصلی نیاز دارد و برخلاف استدلال اصلی، از مشکل تقارن نیز به دور است. همچنین بررسی میکنیم که مشاهدات طرح شده تا چه اندازه مسیری تازه را برای بیخدایی فراهم میکنند».
مقاله اصلی به طور آنلاین در دسترس است (اینجا).
#براهین_هستی_شناسی #آنسلم
نگاه کنید...
هم اکنون کتاب جدید #پال_دریپر😍 قابل پیش سفارش است.
📚#کتاب #خبر
مدتی است که #جک_دیوید_الر در باب بیخدایی و مطالعات سکولار در مجامع اسلامی قلم میزند. وی در مطالعات سکولار شناخته شده است اما آنچه آثار وی را برای مخاطب فارسی زبان جالب تر میکند این است که وی بیش از دیگران به خاورمیانه نظر دارد. برای مثال مقاله وی، «سونامی خاموش: بی دینی و بیخدایی در جهان مسلمان» (اینجا) در میان فارسی زبانان در مطالعات دینی و سکولار شناخته شده است. وی در سال گذشته نیز در انتشار اثر دیگری درباب بیخدایی و ناباوری در جهان اسلام قلم زده بود (اینجا). امسال نیز وی کتابی منتشر کرده است که با کنار هم قرار دادن پژوهش های فلسفی، عصبی، روانشناسی، جامعه شناسی و غیره، طرحی را برای پژوهش در ناباوری ارائه میدهد. وی تلاش میکند با طرحی یکپارچه از ادبیات مکتوب در پژوهش های اخیر، اهمیت مطالعات ناباوری و بی‌ایمانی را به عنوان پژوهش های مستقل و حائز اهمیت مشخص کند (اینجا). خواندن اثر اخیر وی را توصیه میکنم.
#مطالعات_سکولار
📍از حاشیه به موضع_ برضد پیامبری (3)
🖌 اشکان مهرروشن 👥 فایل پی‌دی‌افِ👆قسمت پنجم از مناظره‌ی مکتوب:
آیا انگاره پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟
🔺به میزبانی: گفتمان اندیشه‌ها
🔻طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن 🔴 پاسخ دومِ مهرروشن به میردامادی @NegahehAndisheh 🌐 /channel/nabardb
📍خدایِ پیامبرفرست
در سنجشِ نبوّت‌ناباوری (۲)
🖌 یاسر میردامادی 👥 فایل پی‌دی‌افِ👆🏿قسمت چهارم از مناظره‌ی مکتوب:
آیا انگاره پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟
🔺به میزبانی: گفتمان اندیشه‌ها
🔻طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن 🔴 پاسخ دومِ میردامادی به نقد مهرروشن @YMirdamadi 🌐 /channel/nabardb
📍سوتفاهم شده:کماکان برضد پیامبری (2)
🖌 اشکان مهر روشن 👥 فایل پی‌دی‌اف 👆قسمت سوم مناظره‌ی مکتوب:
آیا انگاره پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟
میزبانی: گفتمان اندیشه‌ها
طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن پاسخ اول اشکان مهر روشن به یاسر میردامادی @NegahehAndisheh
🌐 /channel/nabardb
📍خدایِ پیامبرفرست
در سنجشِ نبوّت‌ناباوری (۱)
🖌 یاسر میردامادی 👥 فایل پی‌دی‌اف 👆🏿قسمت دوم مناظره‌ی مکتوب:
آیا انگاره پیامبری بهترین تبیین از جهان است؟
میزبانی: گفتمان اندیشه‌ها
طرفین مناظره:
👤 یاسر میردامادی
✍️ اشکان مهرروشن @YMirdamadi 🌐 /channel/nabardb
#مناظره
آنچه در ادامه آمده، اولین فرسته من پیرامون پیامبری است.
امید اینکه گفتگوی من با دکتر #یاسر_میردامادی عزیز، برای مخاطبان موجب اندیشه و هم فکری شود.
1️⃣سخن آغازین درباب انگاره پیامبری
- مقدمه ای کوتاه
- جهان بدون پیامبری و جهان پیامبری
- احتمال ذاتی پیامبری
- احتمال پیشین پیامبری
فایل صوتی و PDF در فرسته بعدی
#پیامبری
#متفرقه
به این واسطه که مدتی است درخواست های مختلفی دریافت میکنم، نیازمندم مجددا به موضع گیری خود اشاره کنم.
من تاکنون نیز عضو هیچ نهاد سیاسی و یا NGO خاصی نبوده و نیستم.
همچنین هیچ پروفایل یا صفحه ای در فیسبوک، تیک تاک یا اکس (توییتر سابق) ندارم.
🛑وبگاه «نگاه اندیشه» را مدتی است غیر فعال کرده ام تا به وبسایت مشخصی نقل مکان کنم. آماده کردن بستر مورد نظر زمان بر خواهد بود.
در روزهای آینده مطالبی را منتشر خواهم کرد:
1️⃣در دفاع از خوشحالی: مرگ دیکتاتور - در پاسخ به برخی نقد های معمول
2️⃣در دفاع از نقد پادشاهی هم زمان با زیست در سیستم/دولت های پادشاهی
3️⃣طرح بستری هنجاری در فرهنگ سازی و فرهنگ آموزی
4️⃣صلح گرایی کمک در دقیقه 90 نیست - خشونت، دستاورد هنجار معیوب در حکومت
5️⃣مکان، ارزش، مکان سازی و شهر - درباب مسجد سوزی ها و فرهنگ عمل
6️⃣جریان پادشاهی نیازمند فرهنگ آموزی است - در دفاع از فرهنگ آموزی
7️⃣جای خالی خدا در ایران: مرگ مردم و «حمله اختیار گرایانه» شلنبرگ
8️⃣خدای ترسوها: خامنه ای و انتخاب مرگ با موشک به جای مواجه با نقد
📢 چندی پیش دین آنلاین فراخوانی برای گفت‌وگو را منتشر کرد و طرح پرسش کرد: از باور تا پرسش؛ رمضان، ظرفیت‌ها و واقعیت‌های دینداری در ایران
❓ سؤالات ما از شما:
1. از نگاه شما، مهمترین عواملی که در سال‌های اخیر بر بی‌دینی، کاهش باورهای دینی یا مخالفت با دین (اسلام‌گریزی) در ایران تأثیر گذاشته، چیست؟ (می‌توانید به عوامل سیاسی، اجتماعی، اخلاقی، اقتصادی یا حتی نوع تبلیغ دین اشاره کنید.)
2. به‌باور شما، رمضان با چه ظرفیت‌هایی میتواند پاسخی به این وضعیت باشد؟ (برای مثال، ظرفیت‌های خودسازی ، همدلی با محرومان، ایجاد آرامش روانی ، بازگشت به متن قرآن ، یا تجربه زیست جمعی و همبستگی اجتماعی.)
3. برای اینکه ظرفیت‌های ماه رمضان (مثل روزه، شب‌قدر، انس با قرآن) بتواند به کاهش شکاف میان مردم و دین کمک کند، چه باید کرد؟ چه موانعی بر سر راه است؟
⬇️مختصری در مقام پاسخ در اینباره مکتوب کردم.⬇️
🛑وصیت نامه جمهوری اسلامی در خفقان و کشتار سیستماتیکِ این روزها با خون مردم امضا شد. سیاست انحصار طلبان دیوانه همواره هر فرصتی برای اصلاح، تغییر یا حتی گفتمان را با زندان، شکنجه، حذف و گلوله پاسخ داده است و امروز چنان خورشید، ناموجه بودن خود را بر همگان روشن کرده است. جمهوری اسلامی با خفه کردن هرگونه جایگزین دینی و حتی سیاسی، کار را به جایی کشاند که به نظر تنها جایگزین خود را در خارج از خود ممکن کرده است. بی عقلی و بی اخلاقی جمهوری اسلامی هیچگاه توان تبدیل تاریخِ خود به فرهنگ برای ایران را نداشت و اکنون نیز ساختار آن نهادی ضدفرهنگ است که تک صداییِ دینی خود را با بستن دهان همگان و با بلندگوهای نفرت بر جنازه مردم جشن میگیرد. رهبری که با خونِ مردم کشورش و تماشای اعدام آنان اِستِمنا میکند و با دست بردن به جنازه های آنان خود ارضایی خود را پاک میکند، اثر بخش ترین وسیله برای دوری و گذر از اندیشه های دینی در حکمرانی عقل است.
امیدوارم که مخالفان امروز نه به سمت حذف و کنار زدن، بلکه بر زمین هموار فرهنگ و همراه با یکدیگر به ساخت ایران روی آورند. گذشته از سکوت برخی افراد در چپ و هم زبانی ناخوشایند آنان با واژگان جمهوری اسلامی، برخی افراد در میان جریان پهلوی میبایست در ادبیات و نگرش خود به دیگر مخالفان با جمهوری اسلامی تجدید نظری اساسی کنند البته چنانچه قصد آنان گذر از مصائب کشور و نگرانی آنان برای ملت ایران است. فرهنگ تنها زمانی رخ میدهد که همگان در زمین هموارِ آن فرصت برای طرح اندیشه، چالش و تجدید نظر داشته باشند. اینکه جمعیت غالب و پر سروصدای آنان در پی حذف اندیشه ها، تاریخ و ادیان موجود در میان مردم هستند،نه به قصد نقد، گفتمان و فرهنگ سازی بلکه به واسطه حذف، امری است که شباهت های بسیاری به اندیشه قاتلان حکومتی دارد و نوعی خود ارضایی در کوته بینی اندیشه سیاسی است. فرهنگ های مطلوب زمینه ساز برساخت های اجتماعی جدید هستند که حتی اگر بر تخریب ارزش های پیشین تمرکز داشته باشند، این تخریب چنانچه شکل قهر، تمسخر و بی توجهی به خود بگیرد، یافتن جایگزین و گشودگی فرهنگی را ممکن نکرده و راهی خالی از اندیشه های جدی خواهد بود. از این روست که اکنون در میان برخی بیم آن میرود که این تاریخ نیز در فرصتی برای فرهنگی شدن، ناکارآمد بماند.
تصور میکنم که میباسیت همینطور به نقش افراد سکولار در اینباره اشاره کرد و از اهمیت نقد دینی در جهت فرهنگ سازی دفاع کرد. تخریب اندیشه ها زمانی زمینه فرهنگ ایجاد میکند که چکش کاری و نقش دهی بر آن بر همگان، از بیخدا یا خاخام، آخوند، فیلسوف و فروشنده سرکوچه گشوده باشد. امروزه ضمن یادآوری های مکرری از ارزش های سکولار برای همگان در حکمرانی عقل،میباسیت به ناکارآمدی نقش دین در فرهنگ سازی عمومی نیز طرح نقد کرد اما چنانچه این امر صرفا تبدیل به ابزاری برای تمسخر، تهدید یا حذف شود، آنگاه مجددا دروازه فرهنگ را با تکصدایی بسته ایم و فرصت های غیردینی یا دینی دیگر برای فرهنگ سازی را نیز از خود سلب کرده ایم. بر این عقیده هستم که امروز نیاز به فهم امر اجتماعی بیش از پیش میان همه جناح ها، اهمیت دارد چراکه آزادی، ایمان، سکولاریسم، مسئولیت پذیری و دین، هرچند برآمده از افراد هستند، اما اموری گروهی اند که کیفیتِ اندیشه، حیات و فرهنگ کشور را برای شما ها و من ها در ما شدن، مشخص میکنند. به این واسطه از مهمترین وظایف امروز در سکولاریسم ایرانی، در نظرم، فاصله گرفتن از ترکیب آن در خدمت اندیشه های انحصار طلب و تندرو است. در سمت دیگر همچنین نیازمند مشخص کردن تفاوت های این روند فکری در ایران در برابر همفکران آنان در خارج از کشور هستیم که نیازمند داده های بیشتر، کاوش های دقیق تر و البته فراهم آوردن صدایی رساتر برای ناباوران ایرانی است.
آخرین نکته ای که میبایست درباره آن صحبت کنم این است که جمهوری اسلامی نمیبایست پای مداخله خارجی از فاطمیون افغانستان، زینبیون پاکستان، حشد الشعبی عراق و یا چین در فیلترینگ را به ایران باز میکرد تا بهانه ای برای مداخله خارجی از سمت دیگری را فراهم کند. مجددا تصورم این است که جمهوری اسلامی در کمال حماقت با وارد کردن مداخله خارجی، خفقان رسانه ای، تکنولوژی چین برای فیلترینگ و تشدید کشتار، گزینه های گذار از داخل را به خارج از خود تغییر داد. با اینکه چنین مداخله هایی با در خواست جمهوری اسلامی به هیچ عنوان - ناظر بر سابقه سرکوب حاکمیت - غیرقابل انتظار نیست اما نمیبایست نقش فزاینده آنان در تلفات مردم معترض را نادیده گرفت چراکه این مداخله ها بنابر برخی تحلیل ها، میتواند مداخله های خارجی از دیگرانی را ممکن شود که مانند جمهوری اسلامی، چین، فاطمیون افغانستان، زینبیون پاکستان و یا حشد الشعبی عراق نه بر منافع ملی ایران، بلکه بر منافع خود تکیه دارند.
با امید
و آرزوی سربلندی و آزادی برای ایران
- اشکان مهر روشن
#معرفی
📝در میان فارسی زبانان خانواده مسائل شر آنطور که باید فهم نشده اند. به طور خاص، برخورد کافی با براهین هیومی شر حاصل نشده است و به این واسطه، ویژگی های متمایز آن از دیگر براهین شر به روشنی فهم نشده است. دلیل این کمبود در نظرم ابتدا خفقان دینی حاکم بر اندیشه فلسفی است که آن را به دین حکومتی منحصر کرده است و دوم، فلسفه ورزی مسلمانان در غیبت مخاطبان غیر خودی است. سومین نکته تصور برهان-اول حاکم بر اندیشه دینی و سنتی در فلسفه دینی است که در ایران رنگ و روی قوی ای دارد حال که امروزه اکثرا تقریرها و بده-بستان های فلسفی شکل تطبیقی و انباشتی به خود گرفته است. در این نوشته در تلاشم چشم اندازی کلی از براهین هیومی شر را ارائه کنم به امید اینکه برای پیش برد فهم مخاطب اثر بخش باشد.
☑️تفاوت های براهین هیومی شر با مسائل شر دیگر چیست؟
☑️نسبت این براهین با نظریه خطا چیست؟
☑️براهین هیومی تا چه اندازه از خداباوری شک گرایانه تاثیر میگیرند؟
☑️ چطور ندانستنِ دلایل شر دلیلی برای رد خداباوری است؟
☑️ معرفت شناسی و «آنچه صرفا به نظر میرسد»
🛑 متن به واسطه خوانش های دیگر در (این لینک) به روز خواهد شد. (نسخه 0.1)
#شر_هیومی
#کتاب 📚
مدتی است که اثر #استیون_شومیکر با عنوان (پژوهشی تاریخی انتقادی درباره آفرینش قرآن)، به فارسی توسط س. تیسفون در (این لینک) منتشر شده است. از آن زمان تاکنون، به نظر میرسد که خوانش شومیکر دربخش هایی به طور خاص تضعیف شده است. یکی از گلایه های مکرر شومیکر این بود که میبایست از نگرش های سنتی به قرآن پژوهشی فاصله گرفت و به این واسطه از حجاز فاصله گرفت تا شکل گیری قرآن را در جای دیگری یافت. دلیل وی بیشتر برای این کار اشاره به عدم وجود توانایی خواندن و نوشتن عوام و زمینه های دینی لازم برای اشاره قرآن به دیگر سنت های دینی است که وی را به سمت عراق و سوریه سوق میدهد. برخی ادعاهای شومیکر درباره حافظه جمعی نیز به نظر حالت جدلی دارد هرچند که برخی دعاوی استدلالی وی در اینباره را تاحد ضعیفی معقول میدانم. با این حال، ترجمه کتاب خبر بسیار خوبی است و جای خوشحالی دارد که فارسی زبانان نیز میتوانند به دنبال دیگران خوانشی از آن داشته باشند. در باب کتاب، خواندن و تماشای چند منبع مرتبط نیز خالی از لطف نیست:
✴️#مرین_فان_پوتن در مقاله ای با دقت و به تفصیل نشان میدهد که ماهیت تاریخی حجاز، چنان که شومیکر بیان میکند، نشان از اجتماعی بی سواد نیست بلکه دقیقا آنرا به چالش میکشد (همراهی شومیکر با دیدگاه سنتی که انتظار جامعه ای دور افتاده و بی سواد در پیدایش قرآن را داشت، حتی در زمان انتشار کتاب هم عجیب بود).
✳️#ایلكا_لیندستد، در اثر خود، (محمد و پیروانش در خاستگاه خود) نیز با اینکه با برخی ایده های وی تا حدی همراهی میکند اما مشخصا با ایده های محوری وی مخالف است (اثر وی به زبان اصلی و به طور رایگان اینجا)
🛑#جاشوا_لیتل، در ارائه ای تقریبا در باب تمامی ادعاهای شومیکر صحبت کرده است. پیشنهاد میکنم که ارائه وی را به طور کامل تماشا کنید.
⏺️#نیکلای_سینای، چند مقاله بسیار خوب درباب برخی تجدید نظرطلبان دارد که همگی به این نوع نگرش ها تاحدی مرتبط است (اینجا، اینجا، و اینجا). ترجمه فارسی دو مقاله نخست (اینجا) به لطف فرسته #شفتی در انتهای لیست.
📺گفتگوی #رینولدز با #احمد_الجلاد (اینجا) در این باب نیز به ایده های اصلی کتاب و برخی پاسخ ها به شومیکر مرتبط است.
📺گفتگوی #رینولدز با #شومیکر (اینجا) که پیشنهاد میشود پیش از مورد بالا تماشا شود.
📝مقاله اخیر #شومیکر (اینجا) که وی در آن تلاش میکند برخی موارد همراه با نگرش خود را ارائه دهد.
امیدوارم موارد بیشتری از این منابع در آینده در دسترس فارسی زبانان قرار گیرد.
❗️به نظر میرسد که پیش از این فرسته، #فرهاد_شفتی نیز منابعی ترجمه شده در اینباره را در کانال تلگرامی خود (اینجا) ضمیمه کرده است.
#تاریخ #قرآن
#دعا 🙏
📝آیا میتوان برای شخصی که در حال مرگ است دعا کرد؟ چنانچه زندگی پس از مرگ بینهایتی وجود داشته باشد، دعا کردن در این شرایط، و شرایط مشابه به آن، سوگیری زمانی افراطی در ملاحظات زمانی خواهد بود که نامعقول انگاشته میشود. نقد مطرح شده هم واقع گرایی و هم غیرواقع گرایی درباب دعا را دربر میگیرد. در چنین نقدی این مکانیسم و چگونگی پاسخ دادن به دعاها نیست که آنان را به چالش میکشد بلکه میتوان از نظرگاه ارزش شناسی زمان و سوگیری های زمانی چنین دعاهایی را نامعقول دانست. این مختصر تلاشی است برای دعوتی به ارزش شناسی زمان و دعا که بر شناسایی دسته ای از درخواست ها در دعا تمرکز دارد که به واسطه سوگیری های زمانیِ نامعقول، نمیبایست از خدا درخواست شده و یا انتظار پاسخ خدا به آنان را داشت.
🌐 لینک در وبگاه (اینجا)
🛑متن فایل در آینده به واسطه خوانش های بیشتر در (این لینک) اصلاح خواهد شد.
#ارزش_شناسی #زمان
#نقد
📝در این مختصر تلاش میکنم طرحی اولیه از چالشی ساختاری را به واسطه تئوری تصمیم گیری طرح کنم که نشان میدهد پیامبری به واسطه محلی-زمانی بودن خود به تراژدی منابع مشترک می‌انجامد. از آنجایی که خدا عاملی کاملا عقلانی است، چنین ساختاری را انتخاب نخواهد کرد و پیامبری نخواهد داشت. در ادامه تلاش میکنم مختصری درباب شرط بندی بر صرف وجود خدا به عنوان استراتژی قویا غالب برضد باور به پیامبری در کنار باور به خدا را ارائه دهم. این مختصر را با بررسی برخی ملاحظات کوتاه درباب ارزش شناسی پیامبری به پایان میرسانم و تلاش میکنم نشان دهم که پیامبری وصله ای است که به خدایی عادل و کامل نمیچسبد.
🌐لینک در وبگاه (اینجا).
🛑متن فایل در آینده به واسطه خوانش های بیشتر در (این لینک) اصلاح خواهد شد.
#پیامبری #ارزش_شناسی
📚#کتاب #خبر
مدتی است که برخی تلاش میکنند با کنار زدن انواع غالب بیخدایی، نوعی نگرش متفاوت به آن را ارائه دهند. در میان این دسته، امروز کسانی مانند،#اریک_استاینهارت، فیلسوف طبیعت گرایی آمریکایی است که در میان دیگرانی که به ادیان طبیعی اعتقاد دارند، در تلاش هستند نوعی عرفان، رسم و رسوم غیردینی و حتی الهیاتی خالی از دین را وارد نگرش های بیخدایی کنند. استاینهارت به طرح دینداری طبیعی در افلاطون گرایی مشغول است و اخیرا نیز کتاب وی از این طرح منتشر شد (اینجا). امسال نیز #بروک_زیپورین، در کتاب خود بر عرفان در بیخدایی تمرکز دارد (اینجا). تفاوت اثر وی این است که وی برخلاف استاینهارت، خود را محدود به بازسازی و گذر از اندیشه های داکینز نمیکند. وی در اثر خود مانند دیگرانی که امروز در اینباره قلم زده اند (مانند متفکر سکولار و منتقد فوق العاده بیخدایی نوین، #رابرت_رایت که این پروژه را با تفکراتی بودائی دنبال میکند-اینجا-)- درصدد است اندیشه ای ایجابی را وارد ادبیات بیخدایی کند که نه تنها خدا را کنار میزند بلکه معنا، فهم، شهود عرفانی و شوق زندگی را نوعی تکذیب دینی برای بیخدایی میداند. خواندن اثر وی را توصیه میکنم.
#بیخدایی