4815
﷽ کانال تحلیلی-خبری گروه خلیج فارس اندیشکدهٔ مرصاد @mersadcss ارتباط با ادمین: @Mers_ad
♨️ هلسینکی خلیجی؛ تقلا برای «امنیت بدون آمریکا» و بازگشت رئالیسم سعودی
🔺 تحلیل «تامر عجرمی» در میدلایستمانیتور، به کالبدشکافی یک چرخش تاریخی در سیاست خارجی ریاض میپردازد: تلاش محمد بن سلمان برای کشاندن اروپا به یک توافق فراگیر با تهران تحت عنوان «پیمان هلسینکی خلیج فارس». این گزارش استدلال میکند که وقتی قدرت نظامی در ایجاد «بازدارندگی» شکست میخورد، نفت به ابزار اصلی سیاست تبدیل میشود. از آنجا که واشینگتن در حل بحران انسداد هرمز ناکام مانده و ذخایر اضطراری نفت در حال اتمام است، عربستان به این نتیجه رسیده که امنیت خلیج فارس دیگر توسط پنتاگون نوشته نمیشود، بلکه در گروی تفاهم مستقیم با ایران است. نویسنده معتقد است که ریاض برخلاف آرمانگراییهای گذشته، اکنون با «ریاضیات سخت امنیتی» به این نتیجه رسیده که گفتگو با تهران تنها راه بقاست.
🔺 الگوی پیشنهادی سعودی، از «پیمان هلسینکی» دهه ۱۹۷۰ (دوران جنگ سرد) الهام گرفته شده که هدفش تثبیت عدمتعرض و همکاری میان بلوکهای رقیب بود. تفاوت اساسی در اینجاست که نسخهی خلیجی ۲۰۲۶، فاقد «سبد حقوق بشر» است؛ چرا که قاعدهی نانوشتهی منطقه، «عدم مداخله در امور داخلی» است. این طرح بر سه ستون استوار است: امنیت و عدمتعرض، همکاریهای اقتصادی و تضمین جریان پایدار انرژی، و در نهایت مکانیسمهای راستیآزمایی. ریاض میخواهد با حذف عوامل تنشزای داخلی، توافقی بسازد که در برابر طوفانهای سیاسی گذرا دوام بیاورد.
🔺 چالش بنیادین اینجاست: آیا توافق «خلیج فارس-اتحادیه اروپا-ایران» بدون مشارکت آمریکا معنایی دارد؟ این تحلیل اشاره میکند که اگر واشینگتن و رژیم صهیونیستی همچنان حق حمله به ایران را برای خود محفوظ بدانند، هرگونه پیمان منطقهای در اولین حمله هوایی فرو خواهد پاشید. با این حال، گزینهی سومی در حال ظهور است: «دور زدن واشینگتن». این یعنی کشورهای خلیج فارس و اروپا در عمل، اجازه استفاده از حریم هوایی و آبهای سرزمینی خود را برای هرگونه عملیات نظامی یا اطلاعاتی علیه ایران ندهند و حتی از اجرای تحریمهای بیثباتکننده سر باز زنند. این یک چرخش راهبردی عظیم است که نشاندهنده ناامیدی عمیق از نقش حمایتی آمریکا در سال ۲۰۲۶ است.
🔺 در نهایت، این تحلیل بر تضاد دیدگاه ریاض و ابوظبی تأکید میکند. در حالی که امارات به دنبال «پاسخ نظامی هماهنگ» و همراهی با اهداف حداکثری ترامپ و نتانیاهو (تغییر رژیم یا نابودی کامل هستهای) است، عربستان دریافته که خلیج فارس توان جذب هزینههای یک جنگ طولانی را ندارد. راهکارهای فانتزی نظیر «دور زدن هرمز» از طریق خط لولههای جایگزین، در دنیای موشکها و پهپادهای ۲۰۲۶ بیمعناست؛ چرا که تمام زیرساختها در تیررس هستند. نتیجهگیری صریح است: خلیج فارس دیگر فرصت «صبر کردن» ندارد. یا یک توافق وستفالی که به جنگ گلوگاهها پایان دهد، یا یک بحران طولانی که پیش از ورشکستگی ارتشها، بازارها و رویاهای توسعهی منطقه را به خاک سیاه بنشاند.
https://www.middleeastmonitor.com/20260517-saudi-arabia-is-pulling-europe-toward-a-gulf-helsinki-deal-with-iran-because-washington-failed/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
⭕️ جوزف نای، قدرت نرم، جنگ رمضان و الگوی توسعه امارات متحده عربی
نویسنده: میر جواد میرگلوی بیات
جنگ رمضان ولی همه چیز را فرو ریخت، امارات نه جنگ را برد، نه اقتصادش را توانست نجات دهد نه به قول جوزف نای داستان و روایت برندهای داشت. امارات در ساحت واقعیت آسیب جدی دید ولی از همه مهمتر تصویر بهشت امارات در اذهان جهانیان فرو ریخت. جنگ رمضان اولین ضربه جدی به امارات بود و قطعا آخرین نیست، ملتهای زیادی انگیزه زیادی برای ضربه به امارات دارند. میتوان گفت که رویا، داستان و روایت امارات فرو ریخت...
🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/36920
🏷 #امارات #جنگ_رمضان #قدرت_نرم
@PGulfStudies
♨️حمله پهپادی مجدد به امارات
🔻دولت امارات میگوید ۶ پهپاد متخاصم را طی ۴۸ ساعت گذشته رهگیری و سرنگون کرده است.
🔻وزارت دفاع امارات در بیانیهای افزوده پدافند هوایی کشور، همه این پهپادها را که درصدد هدف قراردادن مناطق غیرنظامی و حیاتی بودند، بدون هیچ تلفات جانی یا تأثیر بر تأسیسات حیاتی، رهگیری و منهدم کرده است.
🔻امارات همچنین مدعی شده طبق تحقیقات، پهپادهایی که تأسیسات هستهای براکه را هدف قرار داده بودند، از خاک عراق برخاستهاند. دولت امارات در بیانیه اولیه گفته بود این پهپادها از سمت مرزهای غربی (عربستان) وارد کشور شدهاند.
🔻پیش از این، ریاض نیز بغداد را به وقوع حمله پهپادی به خاک عربستان از مبدأ عراق متهم کرده بود.
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️انتقاد تند دیپلمات اماراتی از مواضع «خاکستری» همسایگان
🔻انور بن محمد قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات، با اشاره به «تجاوزات» اخیر ایران تأکید کرد که در جریان این بحران، جابجایی و خلط نقشها در میان کشورهای حوزه خلیج فارس بسیار حیرتانگیز و تعجبآور است؛ به طوری که جایگاه قربانی با میانجی عوض شده و کشورهایی که انتظار میرفت به عنوان دوست، حامی و پشتیبان عمل کنند، تغییر موضع داده و نقش میانجی را به خود گرفتهاند.
🔻وی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» هشدار داد که در این برهه، که خطرناکترین مرحله در تاریخ معاصر منطقه خلیج فارس به شمار میرود، اتخاذ مواضع "خاکستری و مبهم"، به مراتب خطرناکتر از نداشتن موضع و بیطرفی کامل است.
🔹این انتقادات تند، که مشابه آن را روزهای گذشته نیز شاهد بودهایم، به خوبی بیانگر اختلافات جدی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نسبت به تحولات جنگ است، و امارات بارها ناخرسندی خود را از واکنشها و مواضع همسایگانش ابراز داشته است. عمان و قطر، بیشترین حمایت را از روند دیپلماتیک و میانجیگری داشتهاند؛ وزیرخارجه قطر روز گذشته بر حمایت از روند دیپلماتیک و میانجیگری پاکستان تاکید کرده بود. همچنین سخنگوی وزارت قطر نیز دقایقی پیش بار دیگر این موضع را تکرار کرد.
#امارات
🔹مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ نبرد روایتها؛ زوال هژمونی رسانهای غرب و خیزش غولهای خبری خلیج فارس
🔺 تحلیل دکتر خالد الجابر در مجمع بینالمللی خلیج فارس (GIF) در مه ۲۰۲۶، به کالبدشکافی تحولی شگرف در نظم نوین جهانی میپردازد: پایان انحصار رسانههای غربی بر «روایتگری». این گزارش استدلال میکند که دههها هژمونیِ CNN، BBC و رویترز، نه ناشی از مهارت روزنامهنگاری، بلکه بازتابی از توازن قدرت پس از جنگ جهانی دوم بود که به واشینگتن و لندن اجازه میداد چارچوبِ بحثهای جهانی را تعیین کنند. اما در سال ۲۰۲۶، این سلطه در حال فروپاشی است. کاهش اعتماد به رسانههای غربی (که در آمریکا به ۲۸ درصد رسیده) خلأ بزرگی ایجاد کرده که اکنون توسط پلتفرمهای مستقر در جغرافیایِ کانونِ بحران، یعنی خلیج فارس، پر میشود. از نگاه نویسنده، ما شاهد توزیع مجدد «قدرت روایت» در مقیاسی جهانی هستیم که در آن خلیج فارس دیگر نه یک سوژه، بلکه «معمارِ روایت» است.
🔺 نکتهی محوری این تحلیل، رشد سرسامآور شبکههایی نظیر الجزیره و العربیه در جریان جنگ ایران است. الجزیره با دسترسی به بیش از ۴۳۰ میلیون مخاطب جهانی، اکنون از CNN و BBC پیشی گرفته و به بزرگترین شبکه خبری بینالمللی تبدیل شده است. تنها در ۳۰ روز نخست درگیریهای ایران، وبسایت الجزیره شاهد رشد ۴۰۰ درصدی ترافیک سالانه بود. این موفقیت تنها مدیون پوشش خبری نیست، بلکه ناشی از سرمایهگذاری سنگین در «اقتصاد توجه دیجیتال»، هوش مصنوعی و تولیدات چندزبانه است. در سال ۲۰۲۶، مخاطبان جوان و سرخورده غربی به جای رسانههای داخلیِ دوقطبی خود، به اپلیکیشنهای خلیجی روی آوردهاند تا روایتی متفاوت از جنگ را جستجو کنند؛ تحولی که نشاندهنده شکستِ انحصارِ اطلاعاتی غرب در دنیای چندقطبی است.
🔺 لایه پیچیدهی این تحول، «پارادوکس زمان جنگ» است که استقلال این رسانهها را به چالش میکشد. با اصابت موشکها و پهپادهای ایرانی به پایتختهای خلیج فارس در سال ۲۰۲۶، فشار داخلی برای عبور از «بیطرفی روزنامهنگاری» به اوج رسیده است. در حالی که العربیه و اسکاینیوز عربی کاملاً با روایتهای رسمی دولتهای خود همسو شدهاند، الجزیره با چالشی وجودی روبروست. پلتفرم دادن به صداهای ایرانی که از حملات سپاه پاسداران دفاع میکنند، در عینِ هدف قرار گرفتنِ دوحه، موجی از خشم را در جوامع عربی برانگیخته است. این گزارش این پرسش بنیادین را مطرح میکند که آیا در سال ۲۰۲۶، «شفافیت در موضعگیری» صادقانهتر از «تظاهر به بیطرفی» است یا خیر؟ جدالی که میان مدل روزنامهنگاری «متعهدِ اروپایی» و «عینیتگراییِ آنگلوساکسون» دوباره شعلهور شده است.
🔺 در نهایت، این تحلیل نتیجه میگیرد که خلیج فارس از یک مصرفکنندهی اخبار به «تولیدکننده و شکلدهندهی» روایتهای جهانی تبدیل شده است. هرچند نظم رسانهای جدید متکثرتر شده، اما به همان اندازه شکنندهتر و مستعدِ ابزارانگاری سیاسی است. سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که دیگر هیچ قدرت واحدی بر افکار عمومی جهان حکمرانی نمیکند، اما غولهای رسانهای خلیج فارس بر سر یک دوراهیِ تاریخی ایستادهاند: حفظ استقلال در میانه یک بحران وجودی یا تبدیل شدن به ابزارهای صرفِ تبلیغات سیاسی. آیندهی نفوذ این رسانهها به این بستگی دارد که آیا میتوانند میان فشارهای ایدئولوژیک و استانداردهای حرفهای در محیطی که مرز بین خبر و سلاح از بین رفته است، موازنهای پایدار ایجاد کنند یا خیر.
https://gulfif.org/a-clash-of-narratives-the-iran-war-and-global-media-power/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ لحظهی وستفالی؛ ناگزیر بودن خروج آمریکا و ضرورت پایان «برونسپاری امنیت» در خلیج فارس پسا-۲۰۲۶
🔺 تحلیل فارن افرز، به یک حقیقت تلخ اشاره میکند: حضور نظامی آمریکا، که قرار بود «سپر بلا» باشد، اکنون به «آهنربای جذب حملات ایران» تبدیل شده است. این گزارش استدلال میکند که مدل سنتی امنیت در خلیج فارس، که بر پایه «خرید حمایت خارجی» استوار بود، در برابر واقعیتهای جنگ ۲۰۲۶ فروپاشیده است. رهبران منطقه باید از انتظار برای معجزهی واشینگتن دست برداشته و خود معمار نظم نوین باشند. راه برونرفت، نه در تشدید تنش، بلکه در یک «تفاهم بزرگ» نهفته است که در آن خروج تدریجی نیروهای آمریکایی از پایگاههایی نظیر «العدید» و «الظفره»، سنگبنای یک پیمان جامع منطقهای با ایران باشد؛ لحظهای که میتوان آن را «لحظهی وستفالی خلیج فارس» نامید.
🔺 تاریخ ثابت کرده است که حامیان خارجی همواره در لحظات حساس، منافع خود را بر امنیت پادشاهیها ترجیح دادهاند؛ از رها کردن متحدان در یمن توسط لندن در دهه ۶۰ تا انفعال واشینگتن در برابر حمله به «بقیق» در ۲۰۱۹ و بمباران قطر در ۲۰۲۵ توسط رژیم صهیونیستی. توهم حفاظت ابدی، باعث شده تا کشورهای منطقه در حوزههای حیاتی نظیر«پدافند پهپادی بومی» دچار عقبماندگی شوند. جنگ ۲۰۲۶ ثابت کرد که جادهی امنیت از میان توانمندیهای واقعی رزمی میگذرد، نه از میان قراردادهای لوکس تسلیحاتی که صرفاً برای «سیگنالدهی دیپلماتیک» طراحی شدهاند. پادشاهیها باید بیاموزند که امنیت کالایی برای دلالی نیست، بلکه مهارتی برای ساختن در خانه است.
🔺 پیشنهاد مرکزی برای پایان دادن به این بنبست، یک معاملهی «برد-برد-برد» است: خروج مرحلهبندی شدهی آمریکا طی ۵ سال در ازای امتیازات گسترده و راستیآزماییشده از سوی تهران. این امتیازات باید شامل محدودیت شدید بر برنامههای هستهای و موشکی، توقف حمایت از گروههای نیابتی و امضای پیمان عدم تعرض باشد. اگرچه عدهای بر «تغییر رژیم» در ایران اصرار دارند، اما واقعیت سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که فشار حداقلی و بمبارانهای مستمر نتوانستهاند ماشین نظامی تهران را متوقف کنند. ایران یک بازیگر «ایدئولوژیک اما منعطف» است که در صورت حذف تهدید وجودی ناشی از حضور آمریکا، انگیزهی بیشتری برای بازگشت به نظم اقتصادی جهانی و پذیرش محدودیتهای تسلیحاتی خواهد داشت؛ به شرطی که مشوقهای روی میز، نظیر رفع تحریمهای کلان، به اندازه کافی بزرگ باشند.
🔺 در نهایت، خلیج فارس پسا-۲۰۲۶ نیازمند یک «بلوغ نظامی مستقل» است. هماهنگی دوجانبه در حوزهی امنیت دریایی، تبادل دادههای هشدار زودهنگام و پاکسازی مینهای دریایی، اقداماتی هستند که نیازی به اتحاد سیاسی کامل ندارند، بلکه بر پایه «ائتلاف ارادهها» شکل میگیرند. خروج آمریکا از منطقه دیر یا زود اتفاق خواهد افتاد؛ پرسش اینجاست که آیا پادشاهیها خود شرایط این خروج را ترسیم میکنند یا اجازه میدهند حوادث آنها را با خود ببرد. امنیت واقعی نه در خرید «پترودلار» از واشینگتن، بلکه در توانایی مهار ایران از طریق دیپلماسی مقتدرانه و دفاع بومی نفوذناپذیر نهفته است. پایان وابستگی، آغاز حاکمیت واقعی در خلیج فارس است؛ جایی که صلح نه از راه دور، بلکه از میان گفتگوی مستقیم پایتختهای منطقه طلوع میکند.
https://www.foreignaffairs.com/iran/new-order-gulf
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️حمله پهپادی به تأسیسات هستهای امارات
🔻تأسیسات هستهای امارات امروز یکشنبه هدف حمله پهپادی قرار گرفت. وزارت دفاع امارات در بیانیهای اعلام کرد سه پهپاد از مرزهای غربی وارد کشور شدند؛ که دو تا از آنها سرنگون شده اما پهپاد سوم به یک ژنراتور الکتریکی در خارج از محوطه داخلی نیروگاه هستهای «براکه» در الظفره برخورد کرد و منجر به آتشسوزی شد.
🔻این بیانیه افزوده آتشسوزی مهار شده و حادثه، هیچ تلفات یا نشت تشعشعاتی نداشته و تمامی واحدهای نیروگاه به فعالیت عادی خود ادامه میدهند. همچنین تحقیقات درباره مبدأ و عامل حمله ادامه دارد.
🔻با این حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با ابراز نگرانی شدید از این حادثه، گفته یکی از رآکتورها درپی این حمله، برای مدتی کوتاه به ژنراتورهای اضطراری متکی شده است.
🔻این نخستین حمله به تأسیسات هستهای براکه از آغاز جنگ تاکنون به شمار میرود.
🔻نیروگاه براکه که با هزینهای ۲۰ میلیارد دلاری، و با کمک کره جنوبی در ۲۰۰ کیلومتری غرب ابوظبی، نزدیک مرز امارات با عربستان و قطر ساخته شده؛ سال ۲۰۲۰ راهاندازی شد و ۲۵٪ برق امارات را تأمین میکند.
#امارات
🔹مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
این پایگاه خبری همچنان لیستی از خریدهای در جریان یا برنامهریزی شده در کشورهای عربی را نیز تهیه کرده است که در پیام بالا قابل مشاهده است.
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
📣 شماره سوم هفتهنامه رصدی «اندیشکده مرصاد» و «مرکز رسانهای سیاق» که به پیشنهاد و درخواست جمعی از دوستان تهیه و منتشر شده است، در دسترس علاقهمندان قرار گرفت.
🔹انتشار این هفتهنامه بهصورت منظم و هفتگی برای روزهای شنبه برنامهریزی شده است.
🔹در این هفتهنامه تلاش میشود مهمترین تحولات منطقه با بهرهگیری از تحلیل و ارزیابی کارشناسان متخصص هر حوزه مورد بررسی قرار گیرد و در عین اختصار، تصویری جامع و کاربردی در اختیار مخاطبان قرار داده شود.
🔹در ادامه این مسیر و بنا بر پیشنهاد مخاطبان، از شماره آینده نسخه الکترونیک هفتهنامه با دریافت هزینهای اندک در قالب اشتراک در دسترس علاقهمندان خواهد بود.
🔹جهت دریافت اشتراک، از طریق شناسه @Mers_ad میتوانید اقدام نمایید.
©️@mersadcss🔷🔷🔷
♨️بازارهای خلیج فارس در شوک جنگ؛ میلیاردها دلار معامله معطل ماند
🔻جنگ علیه ایران، ماشین بزرگ معاملات مالی و سرمایهگذاری در کشورهای خلیج فارس را که تا پیش از آغاز درگیریها با شتاب در حال رشد بود، بهطور جدی مختل کرده است. بانکداران و مؤسسات مالی که تا پیش از ۲۸ فوریه امیدوار بودند درآمد کارمزدی معاملات در منطقه برای نخستینبار در نزدیک به دو دهه از مرز یک میلیارد دلار عبور کند، اکنون با توقف عرضههای اولیه سهام، کاهش ارزشگذاریها و تعویق پروژههای بزرگ مواجه شدهاند.
🔻بر اساس دادههای «دیلاجیک» (Dealogic)، درآمد بانکهای سرمایهگذاری فعال در خلیج فارس طی چهار ماه نخست سال، با وجود عملکرد قوی در سهماهه اول، ۱۴ درصد کاهش یافته است. بازار عرضه اولیه سهام که در سالهای گذشته یکی از فعالترین بازارهای جهان بود، بهشدت کند شده و حجم ادغامها و تملکها نیز افت محسوسی داشته است. شاخصهای بورس دبی و ابوظبی همچنان بهترتیب حدود ۹ و ۷ درصد پایینتر از سطح پیش از جنگ قرار دارند و بیش از ۱۰۶ میلیارد دلار معامله در آمریکا و اروپا که به سرمایهگذاری یا تعهدات مالی کشورهای خلیج وابسته است، هنوز نهایی نشده است.
🔻در این میان، برخی از مهمترین پروژههای منطقه نیز متوقف یا به تعویق افتادهاند. عرضه اولیه سهام شرکت «امارات گلوبال آلومینیوم» با ارزشگذاری بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار، دستکم تا سال آینده عقب افتاده؛ بهویژه پس از آنکه یکی از کارخانههای این شرکت در حملهای در ماه مارس آسیب جدی دید. برنامه عرضه داراییهای وابسته به «دبی هولدینگ» نیز بهدلیل آسیب صنعت گردشگری متوقف شده است.
🔻با وجود این شرایط، صندوقهای ثروت ملی خلیج فارس همچنان به برخی سرمایهگذاریهای راهبردی ادامه میدهند. معامله خرید «پارامونت» توسط «وارنر برادرز» با حمایت سرمایه خلیجی همچنان در جریان است و آرامکو و شرکت نفت کویت نیز فروش بخشی از زیرساختهای خود را ادامه میدهند. شرکت نفتی «ادنوک» امارات هم برنامه سرمایهگذاری دهها میلیارد دلاری در بخش گاز آمریکا را حفظ کرده است.
🔻با این حال، بانکداران و تحلیلگران معتقدند فضای احتیاط بر بازار حاکم شده و سرمایهگذاران خارجی تا روشن شدن سرنوشت بحران، از ورود به معاملات جدید خودداری میکنند. یکی از مدیران ارشد مالی گفته است: «هزینه سرمایه و قیمتگذاریها تغییر کرده، اما اشتهای سرمایهگذاری راهبردی همچنان وجود دارد.» با این وجود، بسیاری از فعالان بازار پذیرفتهاند که سال ۲۰۲۶ برخلاف پیشبینیهای اولیه، سال جهش تاریخی اقتصاد مالی خلیج فارس نخواهد بود.
🌐 Financial Times
#عربستان
🔹 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🔻بازداشت و استرداد ولید الطبطبائی، از چهرههای شاخص جریان سلفی نزدیک به شاخه اخوانالمسلمین، واکنشهای گستردهای، به ویژه در کشورهای خلیج فارس درپی داشت.
🔻ساعاتی پس از انتشار این خبر، عبداللطیف آلالشیخ، وزیر امور اسلامی سعودی، در پستی تحت عنوان "اتمام حجت"، به شدت به اخوانالمسلمین و طرفداران آن حمله کرد. آلالشیخ در این پست -که به نظر در واکنش به بازداشت الطبطبائی باشد- اخوان را «حزب مکر و خیانت» خواند که به گفته او برای رسیدن به قدرت از هر ابزاری استفاده میکند و کشورها را به سمت آشوب و فتنه میکشاند.
🔻از سوی دیگر، انتشار ویدئوی رسمی تحویل گرفتن الطبطبائی از عربستان، جنجال گستردهای در فضای مجازی درپی داشت. در این ویدئوی پر افکت، او بدون چفیه عربی و با دستبند دیده میشود؛ صحنهای که بسیاری از فعالان کویتی آن را اقدامی تحقیرآمیز و عامدانه توصیف کردند، بهویژه که در فرهنگ حاشیه خلیجفارس برداشتن اجباری پوشش سنتی سر نوعی اهانت اجتماعی محسوب میشود. منتقدان همچنین گفتند وزارت کشور برخلاف رویه معمول خود، هویت و چهره الطبطبائی را بهطور کامل نمایش داده است.
🔹 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️بنبست در هرمز؛ اقتصاد خلیج فارس در آستانه فرسایش بلندمدت
🔻آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا که وارد ششمین هفته خود شده، نگرانی عمیقی را در کشورهای خلیج فارس درباره پیامدهای بلندمدت اقتصادی و امنیتی بحران ایجاد کرده است. اگرچه درگیریهای گسترده متوقف شده، اما تداوم تنشها، حملات پراکنده ایران به امارات و اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز، اقتصاد منطقه را در وضعیت تعلیق قرار داده است. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس طی هفتههای گذشته دهها میلیارد دلار برای جلوگیری از فروپاشی بازارها و حفظ ثبات اقتصادی هزینه کردهاند، اما مقامها و فعالان اقتصادی هشدار میدهند که در صورت ادامه بحران تا پایان تابستان، خسارتها میتواند ماندگار و حتی غیرقابل جبران شود.
🔻بنابه نوشته اکونومیست، بیشترین فشار بر صنعت انرژی وارد شده است؛ صادرات نفت عربستان از آغاز جنگ حدود یکسوم کاهش یافته و صادرات امارات نصف شده، در حالی که بحرین، کویت و قطر تقریباً صادراتی نداشتهاند. شرکت آرامکو سعودی هشدار داده در صورت ادامه محدودیتهای کشتیرانی، اختلال در بازار انرژی ممکن است تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد. تنها یک نفتکش قطری حامل گاز طبیعی مایع در روزهای اخیر - آن هم از مسیر آبهای ایران و در چارچوب هماهنگیهای محدود میان تهران و پاکستان - موفق شده از تنگه هرمز عبور کند.
🔻این بحران، گردشگری و حملونقل هوایی را نیز بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. پیش از جنگ، گردشگری بیش از ۱۱ درصد اقتصاد کشورهای خلیج فارس را تشکیل میداد، اما اکنون هتلهای منطقه تقریباً خالی شدهاند. در بحرین، هزینهکرد هتلها در ماه مارس نسبت به فوریه ۶۴ درصد سقوط کرده و مؤسسه مودیز پیشبینی کرده نرخ اشغال هتلهای دبی از ۸۰ درصد در فوریه به تنها ۱۰ درصد برسد. با وجود ادامه فعالیت خطوط هوایی بزرگی مانند هواپیمایی الامارات، دهها هزار نفر در بخش خدمات و گردشگری شغل خود را از دست دادهاند. در همین حال، عربستان با استفاده از بنادر دریای سرخ و انتقال زمینی کالا، به مسیر حیاتی تأمین کالا برای کشورهای منطقه تبدیل شده تا از کمبود کالا جلوگیری شود؛ اقدامی که هزینه سنگینی برای دولتها و بخش خصوصی به همراه داشته است.
🔻با این حال، نگرانی اصلی در پایتختهای خلیج فارس این است که اگر تا پاییز توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان بحران حاصل نشود، رکود فعلی میتواند به بحرانی ساختاری برای اقتصاد منطقه تبدیل شود.
🌐 The Economist
#عربستان #امارات #کویت #قطر #بحرین #عمان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ ریشههای یک تقابل؛ ایدئولوژی، خاندان و تاریخ در پسِ پردهی اختلافات امارات و عربستان
🔺 تحلیل «میدل ایست آی»، به کالبدشکافی لایههای پنهان رقابتی میپردازد که فراتر از نوسانات قیمت نفت یا سهمیههای اوپک، ریشه در هویت و تاریخ دو پادشاهی دارد. این گزارش استدلال میکند که شکاف کنونی میان ابوظبی و ریاض، نه یک سوءتفاهم گذرا، بلکه محصولِ برخوردِ دو دیدگاهِ متعارض درباره آینده خاورمیانه است. نویسنده معتقد است که در سال ۲۰۲۶، نقابِ «همبستگیِ برادرانه» کنار رفته و واقعیتِ خشنِ رقابت میان دو خاندان حاکم، یعنی آلنهیان و آلسعود، نمایان شده است. این دشمنی که ریشه در تضادهای ایدئولوژیک، جاهطلبیهای فردی و زخمهای تاریخی دارد، اکنون به اصلیترین محرکِ بیثباتی در ساختار قدرت خلیج فارس تبدیل شده است.
🔺 یکی از محورهای برجستهی این تحلیل، دگرگونی در رابطه شخصی میان شیخ محمد بن زاید و محمد بن سلمان است. میدل ایست آی اشاره میکند که در دهه گذشته، بن زاید نقش «مربی» را برای شاهزاده جوان سعودی ایفا میکرد تا او را در مدارِ مبارزه با اسلام سیاسی و اخوانالمسلمین قرار دهد. اما در سال ۲۰۲۶، این رابطه از «استاد و شاگرد» به «دو رقیبِ سرسخت» تغییر یافته است. بن زاید همچنان به دنبالِ «سکولاریسمِ تحمیلی» و سرکوبِ هرگونه جنبشِ مذهبی است، در حالی که بن سلمان به سمت یک «ناسیونالیسمِ پوپولیستی» حرکت کرده که برای تحققِ رویاهای اقتصادیاش، حاضر است با بازیگرانِ مختلف (حتی ایران و انصارالله) وارد معامله شود. این واگراییِ ایدئولوژیک باعث شده تا ابوظبی، ریاض را به «خیانت» به آرمانهای ضداسلامگرایی و ریاض، ابوظبی را به «تلاش برای مهارِ رشدِ عربستان» متهم کند.
🔺 لایه دیگر این تقابل، بازگشتِ «ارواحِ تاریخی» و اختلافات مرزی است. گزارش مذکور به منازعات قدیمی بر سر مرزها، بهویژه در منطقه «العدید» و میراثِ تلخِ دورانِ استعمار اشاره دارد که همچنان بر روابطِ دو کشور سایه افکنده است. امارات در سال ۲۰۲۶ به این درک رسیده است که برای خروج از «سایهی سنگینِ برادر بزرگتر»، باید پیوندهای نهادی خود را بگسلد. خروج از اوپک در آوریل ۲۰۲۶، در واقع نمادِ عصیانِ امارات علیه نظمِ «سعودیمحور» بود. میدل ایست آی تأکید میکند که امارات با تکیه بر مدلِ «دولت-شرکت»، به دنبالِ ادغامِ کامل در زنجیره تأمینِ جهانی و هوش مصنوعی است، در حالی که عربستان با تکیه بر «دولت-هژمون»، به دنبالِ بازسازیِ قدرتِ سنتیِ خود است. این تضادِ ساختاری، رقابت را به جبهههای جدیدی در سودان، یمن و شاخ آفریقا کشانده که در آن هر دو طرف به قیمتِ تضعیفِ دیگری، به دنبالِ نفوذِ ژئوپلیتیک هستند.
🔺 در نهایت، میدل ایست آی نتیجه میگیرد که خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ با یک «گسستِ برگشتناپذیر» روبروست. شکستِ تلاشهای میانجیگرانه و علنی شدنِ لفاظیهای تند میان مقامات دو کشور، نشاندهنده تولدِ نظمی است که در آن «رقابتِ حذفی»، جایگزینِ «همکاریِ استراتژیک» شده است. سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که ثروتِ نفتی دیگر نمیتواند شکافهای عمیقِ خاندانی و ایدئولوژیک را بپوشاند. این گزارش هشدار میدهد که این دشمنیِ ریشهدار، شورای همکاری را به یک نهادِ فرمایشی و بیخاصیت تبدیل کرده و منطقه را به سمتی سوق میدهد که در آن هرگونه پیشرفت در یک کشور، به عنوان تهدیدی برای بقای دیگری تعبیر میشود. خاورمیانهی پسا-۲۰۲۶، میدانی است که در آن دو پادشاهی برای تعریفِ «نظمِ نوین»، دیگر نه در کنار هم، بلکه در برابر هم ایستادهاند.
https://www.middleeasteye.net/news/ideology-family-and-history-uae-saudi-arabia-feud-explained
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️افزایش نگرانیها از بیثباتی در بحرین با اوجگیری تنشهای منطقهای
🔻روزنامه «یدیعوت آحرونوت» در گزارشی از افزایش تنشهای داخلی در بحرین همزمان با تشدید پیچیدگیهای امنیتی و سیاسی خلیج فارس خبر داده و نوشته است که ادامه نزدیکی منامه و تلآویو، در کنار تنشهای مرتبط با ایران، فضای داخلی این کشور را حساستر کرده است. این گزارش به برخورد سه ماه پیش یک پهپاد ایرانی در نزدیکی سفارت رژیم صهیونی در منامه اشاره میکند؛ که اگرچه تلفاتی نداشت، اما نشانهای از افزایش نگرانیهای امنیتی در بحرین توصیف شده است. به نوشته این روزنامه، روابط بحرین و رژیم از زمان امضای توافقنامههای ابراهیم در سال ۲۰۲۰ همچنان رو به گسترش بوده و همکاریهای سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی میان دو طرف ادامه دارد.
🔻گزارش همچنین تأکید میکند که ترکیب جمعیتی بحرین، با اکثریت شیعه و حاکمیت خاندان سنی آلخلیفه، یکی از عوامل اصلی شکنندگی وضعیت داخلی این کشور است. طی ماههای اخیر اعتراضات و تنشهای اجتماعی افزایش یافته و در برخی موارد تجمعهایی در حمایت از ایران و انتقاد از حکومت برگزار شده است. همزمان، دولت بحرین اقدامات امنیتی خود را تشدید کرده؛ که شامل بازداشت دهها نفر، از جمله برخی روحانیون شیعه، و سلب تابعیت تعدادی از شهروندان بوده است. مقامهای بحرینی برخی گروهها را به ارتباط با سپاه پاسداران متهم کردهاند، در حالی که مخالفان این اتهامات را بخشی از تنش سیاسی میان تهران و منامه میدانند.
🔻این گزارش همچنین به حملات موشکی و پهپادی ماههای اخیر علیه بحرین اشاره کرده و نوشته است که نبود پناهگاههای غیرنظامی کافی، نگرانی گستردهای در میان شهروندان ایجاد کرده است. یدیعوت آحرونوت در پایان بحرین را به دلیل موقعیت راهبردی و اتصال مستقیم به عربستان از طریق پل ملک فهد، یکی از حساسترین نقاط امنیتی خلیج فارس توصیف کرده و هشدار داده که ادامه تنشهای منطقهای میتواند این کشور را با بیثباتی بیشتری روبهرو کند.
#بحرین
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️واکنش وزارت خارجه ایران
🔻وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بیانیهای، ادعاهای دولت کویت را تکذیب کرد.
🔻در این بیانیه آمده: «وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ادعاهای مطرحشده در بیانیههای وزارت خارجه و وزارت کشور کویت مبنی بر برنامهریزی ایران برای انجام اقدامات خصمانه علیه کویت را مطلقا بیاساس و مردود میداند.
🔻وزارت امور خارجه اقدام ناشایست دولت کویت در بهرهبرداری سیاسی- تبلیغاتی در خصوص ۴ نفر از ماموران جمهوری اسلامی ایران که در چارچوب مأموریت مرسوم گشتزنی دریایی مشغول انجام وظیفه بوده و به دلیل اختلال ایجاد شده در سامانه ناوبری، وارد آبهای سرزمینی کویت شده بودند، را قویا محکوم میکند.
🔻وزارت امور خارجه ضمن یادآوری سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در احترام به حاکمیت و تمامیت سرزمینی همه کشورهای منطقه از جمله کویت، انتظار دارد مراجع کویت ضمن اجتناب از اظهارنظرهای شتابزده و طرح ادعاهای بیاساس، مسائل موجود را از طریق مجاری رسمی پیگیری کنند.
🔻وزارت امور خارجه همچنین بر ضرورت دسترسی هرچه سریعتر سفارت جمهوری اسلامی ایران در کویت به اتباع ایرانی بازداشتشده مطابق موازین حقوق بینالملل و آزادی فوری آنها تأکید میکند.»
#کویت
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ تلهی توسیدید در خلیج فارس؛ نبرد پنهان ریاض و اتحاد علنی ابوظبی-رژیم صهیونیستی
🔺 تحلیل نشریه «نیوزویک»، به کالبدشکافی تنشهای بیسابقه در لایههای درونی شورای همکاری خلیج فارس میپردازد. این گزارش استدلال میکند که جنگ با ایران، نه تنها انسجام عربی را تقویت نکرد، بلکه به مثابهی یک کاتالیزور، «گسل قدرت» میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی را به اوج رساند. نویسنده معتقد است که ما شاهد نسخهای منطقهای از «تلهی توسیدید» هستیم؛ جایی که ابوظبی به عنوان یک قدرت نوظهور و چابک، در حال به چالش کشیدن سیادت سنتی ریاض است. این رقابت در سال ۲۰۲۶ از حوزهی دیپلماسی فراتر رفته و در میدانهای نبرد سودان، یمن و اکنون در نحوه تقابل با تهران، خود را به شکل «راهبردهای متضاد» نشان میدهد.
🔺 نکتهی محوری این تحلیل، شکلگیری یک «محور عملیاتی استوار» میان رژیم صهیونیستی و امارات در جریان جنگ است. نیوزویک فاش میکند که برخلاف تکذیبهای رسمی، همکاری نظامی تلآویو و ابوظبی از سطح «عادیسازی سیاسی» به سطح «مشارکت در هدفگیری و استقرار نیرو» ارتقا یافته است. استقرار سامانههای گنبد آهنین رژیم صهیونیستی در امارات و افشای سفرهای مخفیانه تمام کادر رهبری امنیتی رژیم صهیونیستی (از موساد تا شینبت) به ابوظبی در جریان درگیریهای آوریل ۲۰۲۶، نشاندهنده تولد یک قطب قدرت جدید است. در حالی که امارات با تکیه بر این اتحاد و خروج ناگهانی از اوپک، به دنبال تأمین امنیت زیرساختهای هوش مصنوعی و دادههای خود است، ریاض این تحرکات را نه یک فرصت، بلکه تهدیدی برای توازن قوای سنتی خلیج فارس میبیند.
🔺 در جبههی مقابل، عربستان سعودی به جای تکیه بر رژیم صهیونیستی، در حال ساختن یک «چهارضلعی قدرتمند» با مشارکت مصر، ترکیه و پاکستان است. نیوزویک معتقد است که ریاض با امضای پیمان دفاعی با پاکستان (تنها قدرت هستهای جهان اسلام) و تقویت پیوند با آنکارا، به دنبال ایجاد یک مرکز ثقل جایگزین است که همزمان با بازدارندگی در برابر ایران، از «برهمزنندگی راهبردی» رژیم صهیونیستی نیز در امان باشد. از نظر مقامات سعودی، رژیم صهیونیستی اگرچه دشمن ایران است، اما اقداماتش (نظیر بمباران قطر در ۲۰۲۵ و اشغال جنوب لبنان) نشاندهنده یک بازیگر بیثباتکننده است که منافع بلندمدت اعراب را به خطر میاندازد. لذا ریاض ترجیح میدهد به جای غرق شدن در «محور ابراهیم»، رهبری یک بلوک مستقل اسلامی-عربی را بر عهده داشته باشد.
🔺 در نهایت، نیوزویک نتیجه میگیرد که خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ وارد یک «بازی با حاصلجمع صفر» شده است. اگرچه هر دو پادشاهی در ظاهر برای تنشزدایی تلاش میکنند (نظیر فشار مشترک بر ترامپ برای لغو برخی حملات به ایران)، اما واقعیت این است که مدل اقتصادی «پترو-کامپیوت» امارات و «هژمونی مذهبی-نفتی» سعودی دیگر در یک قاب نمیگنجند. سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که جنگ با ایران، نه تنها دشمن خارجی را مهار نکرد، بلکه به شکافی دامن زد که در آن «رقابت دو برادر» برای تعریف نظم آینده، به اندازه تقابل با تهران خطرناک شده است. خلیج فارس پسا-۲۰۲۶، منطقهای است که در آن ثبات، دیگر یک پروژهی جمعی نیست، بلکه کالایی است که هر کشور به تنهایی و با اتحادهای متناقض به دنبال تصاحب آن است.
https://www.newsweek.com/iran-war-puts-saudi-arabia-at-odds-with-growing-israel-uae-axis-11964000
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️تمدید همکاری نظامی پاریس و ابوظبی همزمان با تنش بر سر جنگنده رافال
🔻امارات و فرانسه روز گذشته (سهشنبه) توافقنامه همکاری دفاعی خود را تمدید کردند؛ اقدامی که نشاندهنده تعمیق هماهنگی نظامی دو کشور، علیرغم اختلافها بر سر توسعه جنگندههای رافال فرانسه است. این توافقنامه در دیدار کاترین ووترین، وزیر نیروهای مسلح و امور کهنهسربازان فرانسه، با محمد بن مبارک بن فاضل المزروعی، وزیر مشاور در امور دفاعی امارات، در شهر تولوز به امضای دو طرف رسید. فرانسه این توافق را نشانه استحکام شراکت راهبردی دو کشور دانست و وزارت دفاع امارات نیز اعلام کرد این اقدام بیانگر عمق روابط دوجانبه و تعهد مشترک به گسترش همکاریهای نظامی و دفاعی است.
🔻روابط نظامی دو کشور به پیمان دفاعی متقابل سال ۱۹۹۵ بازمیگردد. در دسامبر ۲۰۲۱ نیز قراردادی به ارزش ۱۹ میلیارد دلار برای فروش ۸۰ فروند جنگنده رافال مدل F4 به امارات امضا شد. امارات همچنین خرید ۱۲ بالگرد نظامی کاراکال از ایرباس را پذیرفت، اما این سفارش در مه ۲۰۲۳ لغو شد. امارات میزبان بزرگترین حضور نظامی فرانسه در خاورمیانه است و نیروهای فرانسوی در پایگاه هوایی الظفره، یک تأسیسات دریایی و شهر نظامی زاید مستقر هستند. شمار نیروهای فرانسوی حاضر در امارات بین ۷۵۰ تا ۹۰۰ نفر برآورد میشود و جنگندههای رافال فرانسه نیز در پایگاه الظفره نزدیک ابوظبی مستقرند.
🔻با وجود این همکاری گسترده، اخیراً تنشهایی میان دو کشور شکل گرفته است. روزنامه فرانسوی «لا تریبون» ماه گذشته گزارش داد امارات از طرح مشارکت در تأمین مالی توسعه جنگنده نسل جدید رافال F5 کنار کشیده و در نتیجه وزارت دفاع فرانسه باید کل هزینه این پروژه را تقبل کند. فرانسه امیدوار بود بخش عمده هزینه برنامه رافال F5 که حدود ۵.۷ میلیارد دلار برآورد میشود، با حمایت ابوظبی تأمین شود و امارات تا ۴ میلیارد دلار از هزینه توسعه را بپردازد، اما مذاکرات پس از بروز اختلافهایی (علنینشده) در جریان سفر امانوئل مکرون به ابوظبی در دسامبر ۲۰۲۵ شکست خورد.
🔻با وجود این اختلافات، فرانسه در جریان جنگ آمریکا و ایران همچنان به حمایت نظامی از امارات ادامه داده است. ایران طی این درگیری بارها متحدان آمریکا در خلیج فارس را هدف قرار داده و امارات بیشترین فشار حملات ایران را متحمل شده است. فرانسه نیز اوایل مارس اعلام کرد جنگندههای رافال را برای حفاظت از پایگاههای دریایی و هوایی خود در امارات در برابر حملات ایران مستقر کرده است. مکرون بعدتر در بازدید از ناو هواپیمابر شارل دوگل گفت فرانسه چند پهپاد مهاجم به سمت امارات را رهگیری کرده است. همچنین وزیر مشاور نیروهای مسلح فرانسه جمعه گذشته اعلام کرد ناوگروه شارل دوگل بهزودی در نزدیکی تنگه هرمز مستقر خواهد شد.
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ آزمون آتش در روابط تکنولوژیک؛ چگونه جنگ ۲۰۲۶ پیوندهای فناورانهی واشینگتن و خلیج فارس را به چالش کشید؟
🔺 تحلیلِ اختصاصی خبرنامهی «فیوچرورس» (FutureVerse) در نشریه المانیتور، در سالگردِ سفرِ تاریخیِ ترامپ به منطقه در می ۲۰۲۵، به بررسی یک پرسش حیاتی میپردازد: آیا پیوندهایِ عمیقِ فناورانهیِ ایجاد شده میان آمریکا و پادشاهیهای خلیج فارس، توانِ مقاومت در برابرِ تنشهایِ ژئوپلیتیکِ سال ۲۰۲۶ را دارند؟ این گزارش استدلال میکند که علیرغمِ فورانِ جنگ میان ایران، اسرائیل و آمریکا، امارات متحده عربی با ادبیاتی قاطع اعلام کرده است که «تمامِ تخممرغهای خود را در سبدِ تکنولوژیِ آمریکا قرار داده» و قصدِ تنوعبخشی به شرکایِ فنیِ خود (به سمت چین) را ندارد. با این حال، نویسنده معتقد است که «جنگ ۲۰۲۶» نه تنها یک آزمونِ نظامی، بلکه آزمونی برای بقایِ مدلِ اقتصادیِ هوشمصنوعیمحورِ خلیج فارس است که اکنون زیرِ بارانِ پهپادها و موشکها قرار گرفته است.
🔺 یکی از مهمترین لایههای این تحلیل، «پارادوکسِ امنیت و پیشرفت» در ابوظبی است. یوسف العتیبه، سفیر امارات در واشینگتن، تأکید کرده است که کشورش در حالِ بازنگری در امنیتِ زیرساختهای حیاتی، بهویژه مراکز داده (Data Centers) است. در سال ۲۰۲۶، پروژهی عظیمِ «کمپِ هوش مصنوعی امارات-آمریکا» با ظرفیت ۵ گیگاوات که با همکاری OpenAI در حالِ ساخت است، به هدفِ مستقیمِ تهدیداتِ تهران تبدیل شده است. گزارش المانیتور نشان میدهد که امارات با نرخِ خیرهکنندهی ۷۰ درصدیِ استفاده از هوش مصنوعی مولد در میان ساکنانش، پیشتازِ جهانی است؛ اما این «دولتِ دیجیتال» اکنون دریافته است که در یک «محلهی خطرناک» زندگی میکند و مراکزِ دادهیِ چندمیلیاردیاش به اندازه بنادرِ نفتی آسیبپذیر هستند.
🔺 لایه دیگر این گزارش، تأثیرِ پوششیِ «رونقِ هوش مصنوعی» بر خساراتِ واقعیِ جنگ است. المانیتور معتقد است که انفجارِ سهامِ شرکتهایِ تکنولوژی و قراردادهایِ جدید در سال ۲۰۲۶ (مانند ابررایانه ۳۷۲ میلیون دلاری آرامکو)، عملاً ابعادِ ویرانگرِ اقتصادیِ جنگِ ایران را در بازارهایِ جهانی ماسک کرده است. در حالی که ترامپ و شیجینپینگ در بوسان در حالِ مذاکره بر سرِ موادِ معدنیِ بحرانی و هوش مصنوعی هستند، پادشاهیهایِ منطقه در حالِ بومیسازیِ فناوریهایِ دفاعی هستند. قراردادِ «توازن» امارات با لاکهید مارتین برای ساختِ مرکزِ طراحیِ ریزتراشههایِ پیشرفته، نشاندهنده چرخشِ راهبردیِ خلیج فارس از یک «مصرفکنندهی تکنولوژی» به یک «تولیدکنندهیِ زیرساختِ دفاعی» در پاسخ به بیثباتیِ مسیرهایِ سنتی نظیر تنگه هرمز است.
🔺 در نهایت، المانیتور نتیجه میگیرد که سال ۲۰۲۶ سالِ «راستیآزماییِ» ادغامِ تکنولوژیک است. بحرانِ هرمز ثابت کرد که حتی استراتژیهایِ پیشرفتهای نظیر «سپرِ سیلیکونی» (تکیه بر اهمیتِ فناوری برای جلوگیری از جنگ) در برابرِ واقعیتهایِ سختِ میدانِ نبرد در خاورمیانه شکننده هستند. با این حال، افزایشِ جذبِ سرمایه در استارتآپهایِ فینتک و گیمینگ در عربستان و امارات علیرغمِ جنگ، نشاندهنده انعطافپذیریِ مدلِ اقتصادیِ جدیدِ منطقه است. واقعیتِ سال ۲۰۲۶ این است: پادشاهیهایِ خلیج فارس برای بقا در نظمِ نوین، مسیری بازگشتناپذیر را به سوی واشینگتن انتخاب کردهاند، اما بهایِ این انتخاب، تبدیل شدنِ مراکزِ دادهیِ آنها به جبهههایِ جدیدِ نبردِ جهانی با ایران و متحدانِ شرقی است.
https://www.al-monitor.com/newsletter/2026-05-12/us-gulf-tech-ties-face-war-test
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ترامپ: رهبران خلیج فارس خواستار تعویق حمله به ایران شدند!
🔻دونالد ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی، مدعی شده: «تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، و محمد بن زاید، رئیس امارات، از من خواستهاند حمله نظامی برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی ایران را که قرار بود فردا انجام شود، به تعویق بیندازیم؛ زیرا اکنون مذاکرات جدی در جریان است و به اعتقاد آنها، بهعنوان رهبران بزرگ و متحدان ما، توافقی حاصل خواهد شد که برای ایالات متحده آمریکا، همچنین همه کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن، کاملاً قابل قبول خواهد بود. این توافق، بهطور ویژه، شامل عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد بود...».
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ گسل پادشاهیها؛ چگونه جنگ ایران پرده از شکاف عمیق ریاض و ابوظبی برداشت؟
🔺 تحلیلِ نشریه «المانیتور» در ۱۶ مه ۲۰۲۶، به کالبدشکافیِ یکی از مهمترین پیامدهای میانمدت جنگ ایران پرداخته است: گذارِ پادشاهیهای خلیج فارس از «دفاع غیرفعال» به «مشارکت فعال و پنهان» در درگیریها. این گزارش استدلال میکند که برخلاف تصورِ وجودِ یک جبههی متحدِ عربی، نبردهای سال ۲۰۲۶ نشان داد که ریاض و ابوظبی دو فلسفهی امنیتی کاملاً متفاوت را دنبال میکنند. نویسنده معتقد است که در فضای پسا-۲۰۲۴، خلیج فارس دیگر صرفاً میزبانِ زیرساختهای نظامی آمریکا نیست، بلکه خود به بازیگری تبدیل شده که با حملات مخفیانه و دیپلماسیِ موازی، به دنبال بازتعریفِ موازنه قوا با تهران است. از نگاه المانیتور، سال ۲۰۲۶ سالی است که در آن «اتحادِ صوریِ خلیجی» جای خود را به «رقابتِ راهبردها» داده است.
🔺 طبق گزارشهای فاش شده در می ۲۰۲۶، امارات متحده عربی در واکنشی تهاجمی به حملات گستردهی موشکی و پهپادی ایران، حملات مخفیانهای را علیه اهدافی در داخل خاک ایران، از جمله پالایشگاه جزیره لاوان، انجام داده است. المانیتور معتقد است که برای ابوظبی، جنگ ۲۰۲۶ نقطهی پیوندِ عملیاتی با رژیم صهیونیستی بود؛ جایی که «پیمان ابراهیم» از یک توافق سیاسی به یک «اتاق عملیات مشترک» تبدیل شد. استقرار باتریهای گنبد آهنین در خاک امارات و سفر مخفیانه نتانیاهو به ابوظبی در جریان درگیریها، نشان داد که امارات خود را به عنوان قطبِ لجستیک، داده و فناوریِ محورِ ضدایرانی تعریف کرده است. با این حال، همین «ادغامِ دیجیتال و اقتصادی» باعث شده تا تهران با هدف قرار دادنِ مراکز داده و بنادر، مدلِ اقتصادیِ «ثباتمحورِ» امارات را به چالش بکشد و ثابت کند که شکوفاییِ ابوظبی در سال ۲۰۲۶، به طرز خطرناکی به خویشتنداریِ نظامی وابسته است.
🔺 در مقابل، راهبرد عربستان سعودی در سال ۲۰۲۶ بر پایهی «توازنِ بازدارندگی و دیپلماسی» استوار بود. المانیتور فاش میکند که ریاض اگرچه حملات تلافیجویانه محدودی را علیه اهدافی در ایران و گروههای شبهنظامی در عراق انجام داد، اما همزمان کانالهای دیپلماتیک با تهران را باز نگه داشت. سعودیها برخلاف امارات، پیش از حملات خود به طرفِ ایرانی اطلاع میدادند تا به یک «مودوس ویوندی» (همزیستیِ مسالمتآمیزِ اجباری) دست یابند. این رویکرد نشاندهنده اولویتِ مطلقِ محمد بن سلمان برای حفظِ توافقِ ۲۰۲۳ با میانجیگری چین و صیانت از پروژههای توسعهای «چشمانداز ۲۰۳۰» است. برای ریاض، اسرائیل یک متحدِ ثباتساز در خلیج فارس تلقی نمیشود؛ لذا عربستان ترجیح داد به جای غرق شدن در «معماریِ امنیتیِ آمریکا-اسرائیل»، نقشِ یک بازیگرِ مستقل را ایفا کند که همزمان با تنبیه، به دنبالِ «تنشزداییِ فعال» است.
🔺 این واگرایی راهبردی نشاندهنده تولد یک نظمِ امنیتی «چندپاره» در خلیج فارسِ پساجنگ است. المانیتور نتیجه میگیرد که شورای همکاری (GCC) اکنون به بلوکهایی با جهتگیریهای متضاد تقسیم شده است: امارات و بحرین در یک سوی طیف با ادغامِ امنیتیِ کامل با اسرائیل، و عمان در سوی دیگر با مخالفتِ قاطع با هرگونه ردپای نظامیِ تلآویو. در این میان، عربستان و قطر به دنبالِ مسیری میانه هستند. سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که اگرچه همکاریهای فنی در حوزهی پدافند هوایی و اشتراک اطلاعات گسترش یافته، اما هیچ «اجماعِ سیاسیِ واحدی» در قبال ایران وجود ندارد. پادشاهیهای خلیج فارس آموختهاند که در دنیایِ نوین، پیچیدگیِ تکنولوژیک به همان اندازه که قدرتآفرین است، آسیبپذیریهای جدیدی ایجاد میکند که تنها با خریدِ تسلیحاتِ گرانقیمت قابلِ پوشش نیست.
https://www.al-monitor.com/originals/2026/05/how-iran-war-exposing-growing-saudi-uae-divide
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️حمله پهپادی این بار در عربستان!
🔻وزارت دفاع سعودی نیز اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور بامداد یکشنبه ۱۷ مه ۲۰۲۶ سه فروند پهپاد را پس از ورود به حریم هوایی عربستان از سمت آسمان عراق رهگیری و منهدم کردهاند. ترکی المالکی، سخنگوی رسمی وزارت دفاع عربستان گفته این پهپادها پس از ورود به حریم هوایی کشور شناسایی و هدف قرار گرفتند؛ و نیروهای مسلح سعودی آماده اتخاذ «تمام اقدامات عملیاتی لازم» برای مقابله با هرگونه تهدید علیه حاکمیت، امنیت و ثبات کشور هستند.
🔻وزارت دفاع عربستان همچنین تأکید کرده که ریاض حق پاسخگویی در «زمان و مکان مناسب» را برای خود محفوظ میداند.
🔻ساعاتی پیش نیز دولت امارات از سرنگونی دو پهپاد و برخورد یک پهپاد دیگر به تأسیسات هستهای «براکه» در بامداد خبر داده بود.
#عربستان
🔹مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ تلهی دلار؛ تقلا برای بقای نظمِ پترودلار در پساجنگ ۲۰۲۶
🔺 تحلیل «دِ کریدل» (The Cradle) در ۱۵ مه ۲۰۲۶، پرده از یک بازی پیچیده دیپلماتیک-مالی برمیدارد: تلاش واشینگتن برای کشاندن امارات به «خطِ اعتباریِ سوآپ دلاری» (Swap Line). این گزارش استدلال میکند که برخلاف ادعای رسانههای غربی نظیر والاستریت ژورنال، امارات نیازی به «نجات» ندارد، بلکه این نظمِ دلار است که برای بقای خود به دلارهای نفتی خلیج فارس محتاج است. نویسنده معتقد است واشینگتن با روایتسازی پیرامون لرزان بودن اقتصاد امارات پس از جنگ ایران، در واقع به دنبال تحمیل شرایط سیاسی و حفظ وابستگیِ پادشاهیها به فدرال رزرو است. از نگاه دِ کریدل، این یک «طرح نجات» نیست، بلکه یک «زیرساختِ فشار» برای جلوگیری از نافرمانیِ مالی متحدان سابق است.
🔺 نکتهی تکاندهندهی این تحلیل، عدم توازن در اعداد و ارقام است. در حالی که خزانهداری آمریکا (تحت مدیریت اسکات بسنت) از صندوقی ۲۱۹ میلیارد دلاری برای این حمایت استفاده میکند، امارات به تنهایی ۲۷۰ میلیارد دلار ذخیره ارزی و نزدیک به ۲ تریلیون دلار ثروت حاکمیتی دارد. به بیانی ساده، امارات ۱۰ برابرِ کلِ صندوق نجاتِ آمریکا، دلار در اختیار دارد. دِ کریدل با تمثیلی دقیق میگوید: «شما برای کسی که در قایق تفریحی مجلل خود نشسته، جلیقه نجات پرتاب نمیکنید.» این گزارش تأکید میکند که هدف واقعی بسنت، نه تزریق نقدینگی، بلکه ایجاد یک «نقشه نقدینگی منطقهای» حول محور دلار است؛ درست در زمانی که اعتمادِ خلیج فارس به چتر حمایتی واشینگتن پس از بحران ۲۰۲۶ به پایینترین سطح خود رسیده است.
🔺 لایهی عمیقتر این بحران، لرزش در «ماشینِ بازیافتِ پترودلار» است که بیش از ۵۰ سال اقتصاد آمریکا را سرپا نگه داشته است. طبق این مکانیسم، خلیج فارس نفت را به دلار میفروشد و آن دلارها دوباره به شکل خرید اوراق قرضه، املاک و تسلیحات به آمریکا بازمیگردد. اما در سال ۲۰۲۶، شکستِ تضمینهای امنیتی واشینگتن در جریان درگیریهای هرمز، این چرخه را زیر سوال برده است. تعهدات ۱.۴ تریلیون دلاری امارات و یک تریلیون دلاری عربستان که در تور سال ۲۰۲۵ ترامپ به دست آمد، اکنون در هالهای از ابهام است. اگر پادشاهیها دیگر مطمئن نباشند که بازیافت دلار، برای آنها «امنیت» میخرد، چرا باید به این بازی ادامه دهند؟ این خط سوآپ، تلاشی است تا در لحظهی تردیدِ متحدان، آنها را دوباره به زنجیرِ دلار پیوند بزند.
🔺 در نهایت، دِ کریدل به نقشِ اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اشاره میکند؛ مردی که شهرت خود را از «شورت کردنِ» پوند انگلیس و شکستن بانک مرکزی لندن به دست آورده است. بسنت که خود یک شکارچیِ سیستمهای پولیِ لرزان بوده، اکنون در جایگاه نگهبانِ دلار، به دنبال شلیک یک «تیرِ هشدار» به بازارهای لندن، هنگکنگ و سنگاپور است تا کسی جرأت نکند علیه دلار شرطبندی کند. او میخواهد پیش از آنکه کسی وارد معاملهی سقوط دلار شود، فضا را برای آنها ناامن جلوه دهد. دِ کریدل نتیجه میگیرد که سال ۲۰۲۶، سالِ تقابلِ «حاکمیتِ ملی» پادشاهیها با «تلهی دلاری» است که واشینگتن برای جلوگیری از سقوط امپراتوریِ مالیاش پهن کرده است؛ نظمی که در آن دلار نه یک پول ملی، بلکه ابزاری برای تضمینِ اطاعتِ ژئوپلیتیک است.
https://thecradle.co/articles-id/37731
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ تاراج انبارها؛ چالش تسلیح مجدد کشورهای خلیج فارس در دوران پساکارزار
🔺 تحلیل «مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک» (IISS)، به کالبدشکافی یکی از بحرانیترین معضلات پادشاهیهای منطقه پس از درگیریهای شدید با ایران میپردازد: بحران «تخلیهی زرادخانهها». این گزارش استدلال میکند که جنگ چهل روزه اخیر، ذخایری را که برای دههها انبار شده بود، با چنان سرعتی بلعید که اکنون پایتختهای عربی خود را در وضعیتی آسیبپذیر و با انبارهایی نیمهخالی میبینند. نویسنده معتقد است که چالش اصلی در دوران پساجنگ، نه فقط «تأمین بودجه»، بلکه «دسترسی به خطوط تولید جهانی» است که تحت فشار تقاضای بیسابقه، قادر به پاسخگویی سریع به نیازهای دفاعی خلیج فارس نیستند. از نگاه IISS، سال ۲۰۲۶ سال رویارویی با واقعیت خشن «جنگهای فرسایشی مدرن» است که در آن، برتری مالی لزوماً به معنای برتری لجستیکی نیست.
🔺 نخستین و برجستهترین نکته در این تحلیل، بحران «رهگیرهای پدافندی» است. IISS اشاره میکند که در جریان حملات انبوه پهپادی و موشکی، سامانههایی نظیر پاتریوت و تاد (THAAD) هزاران موشک رهگیر را در مدت زمانی بسیار کوتاه شلیک کردند. اکنون، کشورهای خلیج فارس با این واقعیت روبرو هستند که خطوط تولید شرکتهایی نظیر «لاکهید مارتین» و «ریتیون» در ایالات متحده، ظرفیت جایگزینی این حجم از مهمات را در بازهی زمانی کوتاه ندارند. این گزارش تأکید میکند که وابستگی مطلق به «تأمینکننده خارجی» در لحظات پساجنگ، به یک ریسک امنیت ملی تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۶، پادشاهیها دریافتهاند که حتی با داشتن چکهای سفیدامضا، باید ماهها یا سالها در صف انتظار کارخانههای غربی باقی بمانند؛ موضوعی که «بازدارندگی فوری» آنها را در برابر موجهای بعدی تهدید به شدت سست کرده است.
🔺 لایه دیگر این چالش، ضرورت گذار از «خرید آماده» به «تولید حاکمیتی» است. تحلیل مذکور مدعی است که جنگ ۲۰۲۶ به عنوان یک کاتالیزور، پروژههایی نظیر SAMI سعودی و EDGE امارات را از حالت نمایشی به فاز «اضطرار ملی» کشانده است. کشورهای خلیج فارس در دکترین نوین خود به این نتیجه رسیدهاند که بدون داشتن زنجیره تأمین داخلی برای مهمات هوشمند و پهپادها، هرگونه پیروزی نظامی، شکننده و وابسته به تصمیمات سیاسی واشینگتن و بروکسل خواهد بود. IISS بر این باور است که در سال ۲۰۲۶، رقابت اصلی در منطقه از «خرید گرانترین جنگندهها» به سمت «بومیسازی خطوط تولید موشکهای کوتاهبرد و پدافندهای نقطهای» تغییر جهت داده است. این چرخش راهبردی، به معنای بازتعریف مفهوم استقلال در خلیج فارس است که در آن، کارخانههای داخلی به اندازه میدانهای نفتی اهمیت یافتهاند.
🔺 در نهایت، IISS نتیجه میگیرد که خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ با یک «تنگنای مالی-لجستیکی» بیسابقه دست و پنجه نرم میکند. هزینهی نجومی تسلیح مجدد، آن هم در زمانی که پروژههای توسعهای (مانند نئوم) به نقدینگی نیاز دارند، پادشاهیها را در موقعیت سختی قرار داده است. نویسنده هشدار میدهد که اگر این کشورها نتوانند یک «پیمان لجستیک مشترک» برای خرید و تولید گروهی ایجاد کنند، در رقابت تسلیحاتی پساجنگ عقب خواهند ماند. سال ۲۰۲۶ ثابت کرد که امنیت پایدار در خلیج فارس، بیش از آنکه به «تعداد تانکها» وابسته باشد، به «پایداری زنجیره تأمین» گره خورده است. پادشاهیها اکنون آموختهاند که در دنیای پساجنگ، زرادخانهی واقعی آنجاست که دود کارخانههای اسلحهسازیاش در داخل خاک خودی به هوا بلند شود، نه در آنسوی اقیانوسها.
https://www.iiss.org/online-analysis/online-analysis/2026/05/challenge-for-the-gulf-states-rearming-after-the-war/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️«ابر اسپارت» و «اسپارت کوچک»؛ اتحاد تازه رژیم صهیونی و امارات پس از جنگ ایران
🔻پل آیدون، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، در یادداشتی برای «NewArab» مینویسد جنگ ایران نهتنها روابط امارات و رژیم صهیونی را تضعیف نکرد، بلکه باعث شد همکاریهای امنیتی، نظامی و اطلاعاتی دو طرف به عمیقترین سطح خود برسد. به گفته او، امارات در جریان این جنگ بیش از هر کشور عربی دیگری هدف حملات ایران قرار گرفت و در عین حال احساس کرد بسیاری از همسایگان عرب و متحدان سنتیاش حمایت مؤثری از آن نکردند؛ در مقابل، رژیم صهیونی بهطور مستقیم در تقویت دفاع هوایی امارات نقش ایفا کرد و همین مسئله باعث شد روابط دو طرف وارد مرحلهای تازه شود.
🔻آیدون با اشاره به سخنان جنجالی بنیامین نتانیاهو در سال ۲۰۲۵ درباره تبدیل "اسرائیل" به «ابر اسپارت» خاورمیانه، یادآوری میکند که امارات نیز سالها پیش از سوی جیمز متیس، وزیر دفاع پیشین آمریکا، «اسپارت کوچک» لقب گرفته بود و اکنون این دو «اسپارت» بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر نزدیک شدهاند.
🔻به نوشته این تحلیلگر، رژیم صهیونی پس از آغاز جنگ، سامانههای «گنبد آهنین»، «آیرون بیم» و تجهیزات پیشرفته شناسایی پهپاد را برای تقویت پدافند امارات در اختیار ابوظبی قرار داد. همزمان گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه امارات در اوایل آوریل حملاتی علیه یک پالایشگاه در جزیره لاوان ایران انجام داده است؛ موضوعی که از سطح بالای هماهنگی امنیتی میان دو طرف حکایت دارد.
🔻نیکلاس هراس، مدیر مؤسسه «نیو لاینز»، در گفتوگو با نیوعرب میگوید امارات عملاً به «خط مقدم اسرائیل در برابر ایران» تبدیل شده است. به گفته او، تلآویو از امارات بهعنوان میدان آزمایش فناوریهای نوین نظامی و سایبری خود استفاده میکند و در مقابل، امارات به پیشرفتهترین سامانههای دفاعی دسترسی پیدا مینماید. الکس آلمیدا، تحلیلگر مؤسسه «هورایزن اینگیج» نیز جنگ اخیر را «شتابدهنده بزرگ» روابط دفاعی دو طرف توصیف کرده و میگوید در ابوظبی این باور شکل گرفته که رژیم صهیونی در زمان بحران، بیش از برخی متحدان عرب به کمک امارات آمده است.
🔻این یادداشت همچنین تأکید میکند همکاری امارات و رژیم میتواند به پروندههایی فراتر از ایران، از جمله یمن، سودان، سومالی و شاخ آفریقا گسترش یابد؛ مناطقی که دو طرف در آنها منافع مشترک و مواضع مشابهی در برابر گروههای اسلامگرا و نفوذ ترکیه دارند.
🔻در پایان، آیدون مینویسد جنگ اخیر شکافهای درون شورای همکاری خلیج فارس را نیز عمیقتر کرده است؛ بهطوریکه امارات و بحرین به رژیم صهیونی نزدیکتر شدهاند، در حالی که عربستان و قطر همچنان بر دیپلماسی با ایران تأکید دارند. به باور برخی تحلیلگران، ابوظبی بهتدریج در حال ترسیم مسیری مستقل از ساختار سنتی شورای همکاری خلیج فارس است.
#امارات
🔹مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️عربستان و بحران اشتغال؛ احضار دهها کاربر شبکههای اجتماعی
🔻عربستان سعودی موج تازهای از برخورد با کاربران شبکههای اجتماعی را آغاز کرده است؛ کاربرانی که درباره بیکاری شهروندان سعودی و استخدام گسترده خارجیها در سمتهای مدیریتی، بهویژه در پروژههای دولتی، انتقاد کرده بودند. سازمان تنظیم مقررات رسانهای این کشور اعلام کرد ۴۹ نفر را به اتهام ارتکاب ۶۸ تخلف احضار کرده است. این تخلفات به بندی از قانون رسانههای صوتی و تصویری مربوط میشود که «اخلال در نظم عمومی، امنیت ملی و منافع عمومی» را ممنوع میکند. سلمان الدوسری، وزیر رسانه عربستان، ضمن تأکید بر استقبال دولت از «انتقاد سازنده»، گفت با افرادی برخورد شده که بهگفته او در حال «تحریک و گمراهسازی افکار عمومی» بودهاند.
🔻این اقدام در حالی صورت میگیرد که نرخ بیکاری شهروندان سعودی در پایان سال گذشته به ۷.۲ درصد، یعنی پایینترین سطح تاریخی، رسیده بود؛ اما جنگ ایران و همچنین فشارهای مالی ناشی از کاهش نقدینگی و کسری بودجه، نگرانیها درباره آینده اشتغال را افزایش داده است. تنها در یک نمایشگاه کاری در شهر تبوک، ۱۳ هزار نفر ثبتنام کردند.
🔻بخش زیادی از اعتراضات به پروژه عظیم «قدیه» مربوط بود؛ مجموعه تفریحی و ورزشی تحت مالکیت صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان که متهم شده مدیران و کارشناسان خارجی کمتجربه را بر نیروهای سعودی ترجیح میدهد. فعالان حقوق بشری میگویند برخی کاربران پس از انتشار تجربههای خود مجبور به حذف پستها شدهاند. گروه حقوق بشری «القسط» این روند را بخشی از تشدید محدودیت آزادی بیان دانست. در مقابل، مقامهای سعودی ادعا میکنند بخشی از این بحثها توسط حسابهای جعلی برای تحریک نارضایتی عمومی هدایت میشود. شرکت قدیه نیز اعلام کرده در حال حاضر تنها ۴۰ درصد کارکنانش سعودی هستند و هدفگذاری کرده این رقم تا ۲۰۳۰ به ۷۰ درصد برسد.
🌐 Financial Times
#عربستان
🔹 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️هراس از پهپادهای ایرانی؛ کشورهای عربی به بازار تسلیحاتی ترکیه روی آوردند
🔻در پی افزایش تهدیدهای ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران و همزمان با تأخیر طولانی آمریکا در تحویل سامانههای دفاعی، کشورهای عربی خلیج فارس بهطور فزایندهای به سمت خرید تجهیزات نظامی و سامانههای پدافندی ساخت ترکیه روی آوردهاند. جنگ ایران و رژیم صهیونی که از اواخر فوریه آغاز شد، فشار سنگینی بر سامانههای پدافند هوایی کشورهای منطقه، بهویژه کویت، امارات، قطر و عربستان سعودی وارد کرده است. اگرچه این کشورها همچنان توان رهگیری موشکهای بالستیک را دارند، اما با کمبود مهمات و افزایش تهدید پهپادهای دوربرد ایرانی مواجه شدهاند؛ پهپادهایی که موفق شدهاند چندین سامانه راداری دوربرد در منطقه را منهدم کنند.
🔻در همین راستا، دولتها و شرکتهای دفاعی خلیج فارس طی هفتههای اخیر مذاکرات گستردهای با آنکارا برای خرید سامانههای پدافندی ترکیه آغاز کردهاند. این روند در نمایشگاه بینالمللی صنایع دفاعی «ساها اکسپو» در استانبول بهوضوح دیده شد؛ جایی که هیأتهای نظامی و امنیتی کشورهای عربی حضور پررنگی داشتند. وزیر دفاع کویت توافقنامهای دولتی برای خرید تجهیزات نظامی از شرکتهای بزرگ ترکیه از جمله هاولسان، بایکار، آسلسان و اوتوکار امضا کرد. کویت بهطور ویژه به پهپادهای «آکینجی» و سامانه پدافندی «حصار» علاقهمند شده؛ سامانهای که برای مقابله با تهدیدهای کوتاهبرد و میانبرد طراحی شده است. این کشور پیشتر نیز در سال ۲۰۲۳ پهپادهای «بیرقدار TB2» را از ترکیه خریداری کرده بود.
🔻منابع صنعت دفاعی ترکیه همچنین میگویند عربستان و قطر قرارداد خرید سامانه ضدپهپادی «کورکوت 100/25» را امضا کردهاند؛ سامانهای که با مهمات هوشمند ۲۵ میلیمتری برای مقابله با پهپادهای انتحاری و کوچک طراحی شده است. عربستان همچنین به سامانههای جدید ضدپهپادی لیزری که قابلیت نصب روی خودروهای سبک دارند، علاقه نشان داده است. عراق نیز در حال نهاییکردن قرارداد خرید ۲۰ سامانه پدافند هوایی از ترکیه است.
🔻با وجود این، ترکیه هنوز در حوزه رهگیری موشکهای بالستیک، جایگزین کاملی برای سامانههای آمریکایی پاتریوت و تاد محسوب نمیشود و توسعه سامانه «سیپر» احتمالاً به ۴ تا ۵ سال زمان نیاز دارد. با این حال، مقامهای خلیج فارس معتقدند تأخیر چندساله آمریکا در تحویل سامانههای دفاعی، در کنار پیشنهادهای انعطافپذیرتر ترکیه برای تولید مشترک و بومیسازی، باعث شده آنکارا به گزینهای جذابتر و سریعتر برای تأمین نیازهای دفاعی منطقه تبدیل شود.
🌐 MEE
#عربستان #امارات #کویت #قطر #بحرین #عمان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️روایت متناقض تلآویو و ابوظبی از دیدار محرمانه نتانیاهو و بنزاید
🔻دفتر بنیامین نتانیاهو اعلام کرده که او در اوج جنگ ایران و رژیم صهیونی، سفری «محرمانه» به امارات داشته و با محمد بن زاید آلنهیان دیدار کرده است؛ ادعایی که ساعاتی بعد با تکذیب رسمی ابوظبی مواجه شد و بار دیگر حساسیت و پیچیدگی روابط روبهگسترش میان رژیم و امارات را آشکار کرد. در بیانیه دفتر نخستوزیر رژیم صهیونی آمده که این سفر در جریان عملیات «غرش شیر» علیه ایران انجام شده و «به یک تحول تاریخی در روابط دو طرف» منجر شده است. منابع آگاه گفتهاند دیدار نتانیاهو و محمد بن زاید در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ در شهر العین، نزدیک مرز عمان، برگزار شده و چندین ساعت به طول انجامیده است.
🔻همزمان گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه دیوید بارنیا، رئیس موساد، دستکم دو بار در طول جنگ ایران به امارات سفر کرده تا هماهنگیهای امنیتی و نظامی میان دو طرف را مدیریت کند. اما ماجرا به همین جا ختم نمیشود؛ رسانههای صهیونیستی همچنین از سفر رئیس شاباک به ابوظبی نیز خبر دادهاند؛ موضوعی که از تعمیق همکاریهای اطلاعاتی و دفاعی دو طرف حکایت دارد.
🔻با این حال، وزارت خارجه امارات در بیانیهای رسمی، خبر سفر نتانیاهو یا پذیرش هیأت نظامی صهیونیست را «کاملاً بیاساس» خواند و تأکید کرد روابط این کشور با "اسرائیل" در چارچوب علنی «توافقهای ابراهیم» تعریف میشود و مبتنی بر «تفاهمات پنهانی یا محرمانه» نیست. ابوظبی همچنین از رسانهها خواست از انتشار اخبار تأییدنشده خودداری کنند. این درحالی است که تصاویر ردیابی مسیر پروازها نیز به خوبی حکایت از وقوع این سفرها دارد.
🔻همچنین این تکذیب در حالی مطرح شد که طی هفتههای گذشته نشانههای متعددی از گسترش همکاریهای امنیتی دو طرف منتشر شده بود. مایک هاکابی، سفیر آمریکا در سرزمینهای اشغالی، تأیید کرده که رژیم صهیونی در جریان جنگ با ایران، چند سامانه پدافندی «گنبد آهنین» را همراه با نیروهای عملیاتی به امارات منتقل کرده است؛ اقدامی که برای نخستینبار استفاده از این سامانه را خارج از سرزمینهای اشغالی و آمریکا رقم زد. گزارشها همچنین حاکی است رژیم علاوه بر گنبد آهنین، سامانههای لیزری دفاعی، تجهیزات رصد سبک و نیروهای نظامی برای پشتیبانی از امارات اعزام کرده است. طبق آمار مقامهای اماراتی، از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، این کشور هدف ۵۵۱ موشک بالستیک، ۲۹ موشک کروز و ۲۲۶۵ پهپاد قرار گرفته و بخش قابل توجهی از زیرساختهای انرژی و تأسیسات غیرنظامی آن آسیب دیده است.
🔻تحلیلگران معتقدند نزدیکی روزافزون ابوظبی و تلآویو، امارات را به یکی از اصلیترین اهداف حملات ایران در میان کشورهای خلیج فارس تبدیل کرده است. در مقابل، مقامهای اماراتی بر این باورند که جنگ نشان داده رژیم صهیونی و آمریکا «شریکانی قابل اتکا» برای این کشور در بحرانهای امنیتی هستند. روابط رسمی و علنی امارات و رژیم صهیونی از سال ۲۰۲۰ و با امضای توافقهای ابراهیم آغاز شد، اما جنگ اخیر با ایران عملاً همکاریهای دو طرف را وارد مرحلهای تازه، بهویژه در حوزههای دفاعی، اطلاعاتی و فناوری، کرده است؛ هرچند حساسیت افکار عمومی عربی همچنان باعث میشود بخشی از این همکاریها در هالهای از ابهام و انکار باقی بماند.
#امارات
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ "اشتباه شده!"؛ ماجرای آزادی ناگهانی یک چهره معروف در کویت و بازداشت مجدد او در عربستان
🔻پرونده ولید الطبطبایی، نماینده پیشین پارلمان و از چهرههای اسلامگرای نزدیک به اخوانالمسلمین، طی روزهای اخیر به یکی از پرحاشیهترین پروندههای سیاسی و قضایی این کشور تبدیل شده است؛ پروندهای که از آزادی غیرمنتظره او از زندان آغاز شد و با بازداشت در عربستان سعودی و بازگرداندنش به کویت ادامه یافت.
🔻ماجرا زمانی جنجالیتر شد که گزارشهایی در شبکههای اجتماعی منتشر گردید مبنی بر اینکه الطبطبایی تنها چند ساعت پس از آزادی، از طریق گذرگاه مرزی وارد عربستان شده، اما نیروهای امنیتی سعودی او را در نزدیکی شهر الدمام متوقف و بازداشت کردهاند. ساعاتی بعد، وزارت کشور کویت اعلام کرد که این نماینده سابق را در چارچوب همکاری امنیتی با ریاض و از طریق گذرگاه السالمی تحویل گرفته و او برای ادامه محکومیتش دوباره به زندان منتقل شده است. مقامهای کویتی همزمان از تشکیل کمیتهای ویژه برای بررسی چگونگی خروج او از کشور و شناسایی افرادی که در فراریدادن احتمالی نقش داشتهاند، خبر دادند.
🔻ریشه این بحران به اختلاف در تفسیر حکم نهایی دادگاه بازمیگردد؛ موضوعی که به گفته منابع حقوقی، به یک «خطای اجرایی» در روند اجرای حکم منجر شده است. الطبطبایی در پروندهای مرتبط با «توهین به مقام امیر» و انتشار مطالبی در شبکه اجتماعی ایکس، ابتدا از سوی دادگاه بدوی به ۴ سال حبس محکوم شد. دادگاه تجدیدنظر این حکم را به ۲ سال کاهش داد و همین مسئله باعث شد نهادهای اجرایی تصور کنند او پس از گذراندن دو سال زندان، واجد شرایط آزادی است. اما بعداً مشخص شد دیوان عالی کویت در آوریل ۲۰۲۵، با لغو رأی تجدیدنظر، عملاً حکم اولیه ۴ سال زندان را تأیید کرده است. به این ترتیب، آزادی الطبطبایی اشتباه اعلام و دستور بازداشت دوباره او صادر شد. بر اساس تفسیر نهایی دستگاه قضایی، دوران محکومیت او که از ۱۱ مه ۲۰۲۴ آغاز شده، باید تا ۱۱ مه ۲۰۲۸ ادامه داشته باشد.
🔻الطبطبایی در تمام مراحل دادرسی اتهامات را رد کرده و گفته بود توییت منتسب به او جعلی است، اما دادگاه این دفاعیات را نپذیرفت.
🔻بلافاصله پس از انحلال پارلمان کویت و تعلیق برخی اصول قانون اساسی به دستور شیخ مشعل الصباح در ماه مه ۲۰۲۴ -که تاکنون ادامه داشته-، بسیاری از چهرهها و نمایندگان منتقد نیز بازداشت و زندانی شدند. صفحه ایکس الطبطبائی آن زمان نوشته بود: از آزادیها، حقوق و دستاوردهای قانون اساسی ملت دفاع خواهیم کرد. وی همچنین تلویحاً برخی کشورها (اشاره به عربستان و امارات) را به دخالت در امور کویت متهم کرده بود.
#کویت
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️نقش کلیدی خط لوله شرق به غرب در عبور عربستان از شوک نفتی هرمز
🔻گزارش تازه منتشرشده از عملکرد مالی شرکت نفتی آرامکو نشان میدهد افزایش قیمت جهانی نفت در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، سود این غول انرژی عربستان را به شکل قابل توجهی افزایش داده و همزمان اهمیت راهبردی سرمایهگذاری چند دههای ریاض در خطوط لوله دورزننده تنگه هرمز را آشکار کرده است. بسته شدن تنگه هرمز صادرات بسیاری از کشورهای خلیج فارس را با افت شدید مواجه کرد، اما عربستان با تکیه بر خط لوله شرق به غرب آرامکو توانست جریان صادرات و ورود ارز خارجی را حفظ کند. این خط لوله روزانه حدود ۷ میلیون بشکه نفت را از خلیج فارس به دریای سرخ منتقل میکند و به گفته مدیرعامل آرامکو، در بحران اخیر به «شریان حیاتی تأمین انرژی» تبدیل شده است. آرامکو که بیش از نیمی از درآمدهای دولت عربستان را تأمین میکند، سود تقسیمی فصلی خود را نیز ۷۴۲ میلیون دلار افزایش داده؛ رقمی که بخش عمده آن به وزارت دارایی و صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان میرسد.
🔻بر اساس این گزارش، میانگین قیمت فروش نفت خام آرامکو از ۶۴.۱ دلار برای هر بشکه در سهماهه پایانی ۲۰۲۴ به ۷۶.۹ دلار در سهماهه نخست ۲۰۲۶ رسیده و قیمت نفت در سهماهه جاری نیز در محدوده حدود ۱۰۰ دلار باقی مانده است. با وجود رشد سود آرامکو، دولت عربستان هفته گذشته از کاهش درآمدهای نفتی و ثبت بزرگترین کسری بودجه از سال ۲۰۱۸ خبر داد. تحلیلگران میگویند افزایش یارانههای سوخت برای کنترل قیمت انرژی در داخل کشور و همچنین کاهش نسبی حجم صادرات به دلیل بسته شدن تنگه هرمز، از عوامل اصلی این وضعیت است. گزارش تأکید میکند زیرساختهای انتقال نفت عربستان در شرایط بحران، نقشی کلیدی در حفظ ثبات مالی این کشور ایفا کردهاند.
🌐Semafor
#عربستان
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
♨️ادعای کویت: بازداشت یک گروه مسلح ایرانی در جزیره بوبیان
🔻شیخنشین کویت امروز مدعی شده یک تیم مسلح ایرانی که قصد نفوذ به خاک این کشور و اجرای «اقدامات خصمانه» داشتند را، بازداشت کرده است. به گفته وزارت کشور کویت، این افراد اول ماه مه با یک قایق ماهیگیری اجارهای وارد آبهای کویت شدند و هنگام تلاش برای نفوذ به جزیره راهبردی بوبیان با نیروهای مسلح کویتی درگیر شدند؛ در این درگیری یک نیروی امنیتی زخمی شده و ۴ نیروی ایرانی بازداشت شده، و دو نفر دیگر نیز موفق به فرار شدند.
🔻 مقامات کویتی هویت بازداشتشدگان را چهار افسر ایرانی معرفی کرده و مدعی شدهاند آنان در بازجوییها به عضویت در سپاه پاسداران و مأموریت برای انجام عملیات خصمانه در بوبیان اعتراف کردهاند.
🔻در پی این حادثه، وزارت خارجه کویت با احضار سفیر ایران، یادداشت اعتراضی رسمی تسلیم او کرد. کویت این اقدام را نقض آشکار حاکمیت خود و قوانین بینالمللی دانست و تأکید کرد حق کامل دفاع از خود را محفوظ میداند. همچنین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز در واکنش، این «اقدام ایران» را محکوم کردند.
🔻جزیره بوبیان، بزرگترین جزیره کویت با مساحت حدود ۸۸۸ کیلومتر مربع، یکی از مهمترین مراکز لجستیکی و تجاری این کشور در خلیج فارس به شمار میرود؛ که در جریان جنگ رمضان نیز محل استقرار گسترده و تجمع نیروهای آمریکایی و از مبادی حملات به ایران بود.
#کویت
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies