2729
گزیدهای از مطالب و مینیمالهای سایت پانویس تماس فقط از طریق سایت نویسنده: www.Panevis.com کانال سایت محمدجعفر مصفا: @Mossaffadotcom کانال جیدو کریشنامورتی: @Krishnamurti
«عاشقانهٔ شمسالدین»
بر اساس زندگینامهٔ شمسالدین محمد، حافظ شیرازی
الهامگرفته از رمان «حافظِ ناشنیدهپند» اثر ایرج پزشکزاد
قسمت اول
بازیگران: امیر منوچهری، محسن بهرامی، سینا نیکوکار، احمد لشینی، معصومه عزیز محمدی، شیما جانقربان، بهرام سرورینژاد، نوشین حسنزاده، فرشید صمدیپور، محمد آقامحمدی، ماکان رضاییپور، نورالدین جوادیان، محمدرضا قلمبر، امیرعباس توفیقی، ابالفضل شاهبهرامی، سید محمدسعید سلطانی، امیر فرهاننیا، کرامت رودساز، ایوب آقاخانی، رامین پورایمان، بیوک میرزایی، فریبا طاهری.
سردبیر و کارگردان: ایوب آقاخانی
داستان دقوقی
سیرِ جسمِ خشک بر خشکی فتاد
سیرِ جان پا در دلِ دریا نهاد
چشمِ دریا دیگر است و کف دگر
کف بهل و ز دیده در دریا نگر
هین، گذر از نقشِ خُم، در خُم نگر
کاندرو بحریست بیپایان و سَر
«قصّهٔ دقوقی» مفصّلترین و شاید استعاریترین داستانِ مثنوی است. و به نظر میرسد که در این داستان مولوی یکبارِ دیگر بسیاری از اصولِ نظریاتِ عرفانیِ خود را منعکس میکند.
در داستانِ دقوقی، مولوی تجربیّات و حالاتِ یک مجاهدِ راهِ حقیقت را شرح میدهد. ابتدا خلاصهای از داستان را نقل کنیم:
دقوقی سالک و ظاهراً «عارف»ی است که همهجا در جستوجوی حقیقت یا مردانِ نمایندهٔ حقیقت است.
وی در حالِ سیر و سلوک است که ناگهان از دور، بر کرانهٔ دریا، هفت شمع را با نوری حیرتآور میبیند. در همان حال، هفت شمع به یک شمع مبدّل میشوند. باز میبیند که هفت شمع به هفت مردِ نورانی مبدّل میشوند. نزدیکتر که میرود، میبیند هر یک از هفت مرد تبدیل به یک درختِ سرشار از میوه شده است. باز جلوتر میرود و میبیند هفت درخت به یک درخت تبدیل شدند و دوباره آنها را به صورتِ هفت درخت میبیند، که یکی از آنها جلوتر از بقیّه قرار گرفته است؛ و گویی درختان قصدِ اقامهٔ نماز دارند. میگوید عجیبتر اینکه دیدم درختان قیام و رکوع و سجود نیز دارند.
طولی نمیکشد که باز آن هفت درخت به هفت مردِ روحانی و نورانی مبدّل میشوند.
میگوید نزدیک رفتم، به آنها سلام کردم، مردان جوابِ سلامم را دادند و مرا به نام صدا زدند. من در شگفت شدم که اینان نامِ مرا چگونه میدانند! در این اندیشه بودم که گویی آنها باطنِ مرا خواندند؛ و بنابراین گفتند مگر نمیدانی که عارفانِ روشنضمیر یکدیگر را میشناسند و به رموزِ باطنیِ یکدیگر آگاهاند.
آنگاه به من گفتند ما دوست داریم به امامتِ تو نمازی برپا داریم. و من قبول کردم.
در اثنای نماز، چشمِ دقوقی به کشتیای میافتد که در دریا گرفتارِ طوفانی سخت شده است؛ و فریادِ کشتینشستگان را میشنود. و برای نجاتِ اهلِ کشتی دعا میکند. دعایش مستجاب میشود و اهلِ کشتی سالم از دریا به خشکی میرسند. و در همین حال، نمازِ آنها نیز پایان مییابد.
وقتی نماز تمام میشود، آن هفت مرد به حالتِ نجوا از یکدیگر میپرسند این کدام بوالفضول بود که در کارِ حق دخالت کرد. یکی از آنها با اشاره به دقوقی میگوید این بوالفضول بود.
با شنیدنِ این حرف، دقوقی سرش را به عقب برمیگرداند، و میبیند اثری از مردان نیست. گویی جملگی به آسمان رفتهاند.
دقوقی میگوید اینک سالهاست که در آرزوی یافتنِ آنان به سر میبرم؛ ولی هنوز موفق به وصالِ آنها نگشتهام.
***
تفسیر و تأویلِ این داستان سورئال(فراواقعی) از کتاب «مثنویِ معنوی» را از قلمِ محمدجعفر مصفا در کتابِ «با پیرِ بلخ»، فصلِ هشتم، بخوانید.
جلسهٔ مصفاخوانی در حال حاضر به این داستانِ شگفتانگیز رسیده است. پنجشنبه، ساعتِ هشت شب به وقتِ ایران جلسهٔ مصفاخوانی بصورتِ لایو برقرار است. برای پیوستن به این گروه، به »ادمین طوبیٰ« پیام دهید و اطلاعاتِ لازم را کسب کنید.
@MossaffaDotCom
نقاطِ کورِ ذهن
ما معمولاً تصور میکنیم اگر اطلاعاتِ بیشتری داشته باشیم، منطقیتر فکر کنیم و باهوشتر باشیم، بهتر میتوانیم واقعیت را ببینیم. اما آیا واقعاً اینطور است؟
یکی از شگفتانگیزترین ویژگیهای ذهنِ انسان این است که میتواند در حالی که اشتباه میکند، کاملاً مطمئن باشد که درست میبیند.
ما واقعیت را نمیبینیم؛ واقعیت را از پشتِ فیلترهای ذهنِ خود میبینیم. خاطرات، تجربهها، ترسها، باورها، پیشفرضها و سوگیریهای شناختی. و دشواریِ اصلی اینجاست که معمولاً خودِ این فیلترها را نمیبینیم.
ممکن است دوستی پاسخِ پیاممان را ندهد و ذهن بلافاصله نتیجه بگیرد: «مرا نادیده گرفته است، من برایش اهمیت ندارم.». ممکن است کسی دیر کند و او را بیمسئولیت بدانیم، اما اگر خودمان دیر کنیم، برای رفتارمان دهها دلیل و عذر پیدا کنیم.
ممکن است وقتی کسی با ما همعقیده است، خطایش را ببخشیم و همان خطا را در فردی که مخالفمان است نشانهٔ شخصیتِ آزارگر او بدانیم.
اما از کجا معلوم آنچه میبینیم، خودِ واقعیت باشد و نه تفسیری که ذهنمان بر واقعیت تحمیل کرده است؟ واقعیت این است که ذهن اغلب متوجهِ خطای خودش نمیشود.
از همینجا پرسشهای مهمی آغاز میشوند: آیا ممکن است دربارهٔ دیگران، بیش از آنکه با خودِ آنها مواجه باشیم، با تصویری که ذهنمان از آنها ساخته است مواجه باشیم؟ آیا ممکن است در بسیاری از اختلافها، ما بر سرِ «واقعیت» دعوا نکنیم، بلکه بر سرِ تفسیرهای متفاوتِ خودمان از واقعیت بجنگیم؟
و از همه مهمتر: اگر ذهنِ من ابزارِ شناختِ جهان است، چه کسی قرار است خطاهای خودِ این ابزار را تشخیص دهد؟!
کتابِ «نقاطِ کورِ بینِ ما» اثرِ گلب سپرسکی، ما را به همین قلمروِ کمتر دیدهشده میبرد: قلمروِ سوگیریهایی که بیآنکه آگاه باشیم، بر قضاوتها، تصمیمها و روابطمان اثر میگذارند.
خواندنِ این کتاب فرصتی است برای مواجهه با این پرسش دشوار که: کدام بخش از آنچه دربارهٔ خودم، دیگران و جهان «بدیهی» میدانم، ممکن است فقط یک نقطهٔ کور باشد؟
در گعدهٔ شنبهشبها(مانندِ امشب) کتابِ مذکور را همراه با دوستان میخوانیم و بر مطالبِ آن تأمل میکنیم. توصیه میکنم این کتاب را بخوانید، چه با این جمع و چه بدونِ این جمع. شناختِ خطاهای شناختی و سوگیریهای ذهن، خودشناسی است، و «خودشناسی نافعترینِ شناختهاست.».
@PanevisDotCom
قربانی
هر که پایندان وی شد وصل یار
او چه ترسد از شکست و کارزار؟
چون یقین گشتش که خواهد کرد مات
فوت اسپ و پیل هستش ترهات
گر برد اسپش هر آنک اسپجوست
اسپ رو گو نه که پیشآهنگ اوست
مرد را با اسپ کی خویشی بود؟
عشق اسپش از پی پیشی بود
بهر صورتها مکش چندین زحیر
بیصداع صورتی معنی بگیر
موضوعات:
شطرنج، قربانی، مثنوی معنوی مولانا، خودشناسی، عرفان، گذشت، قرآن، لذت، مردن ، مرگ، یقین
پس از تماشای ویدیوی فوق، »این مینیپادکست« را نیز گوش کنید.
@PanevisDotCom
رابطهٔ پویا و در حرکت، اساسیترین موضوع زندگی است.
جیدو کریشنامورتی
کتاب «سکون و حرکت»
فصل دوازدهم
+ جلساتِ لایوِ گروهِ «رابطه» جمعهها ساعتِ هشتِ شب برقرار است. در حال حاضر کتابِ «درست دعوا کنید!» اثر جولی و جان گاتمن در حال جمعخوانی و موضوع بحث است.
جهت شرکت، با »ادمین طوبیٰ« هماهنگ کنید.
@PanevisDotCom
غزلی از طرزیِ افشار (قرنِ یازدهمِ هجری)
چو با غیری آن دلربا میشرابد
ز غیرت دلِ عاشقان میکبابد
ز هجرانِ سنگیندلی سیمساقی
دلم همچو سیماب میاضطرابد
تو را زاهدا نشئۀ چشمِ مستش
اگر شیخِ صدسالهای میشبابد
تو را چون حسابانم از خیلِ خاکی؟
مهیده رُخت، سنبلت میسحابد
به هر سو که از مِهر میالتفاتی
ز رویِ تو هر ذره میآفتابد
ز نادیدنت مردمِ چشمِ مردم
سفیدید، تا کی رُخت مینقابد؟
نه آبی نه آبادیای در جهان است
سما میسرابد، زمین میخرابد
نمیاختیاریم الا اطاعت
ثوابد اگر طرزیا یا عِقابد
(دیوانِ طرزیِ افشار، به کوششِ م. تمدن، تهران: کتابفروشیِ ادبیه، چ ۲، ۱۳۳۸، ص ۶۳-۶۴)
تشکر از جناب بهروز صفرزاده برای معرفی این غزل خاص
»این پست مرتبط« از آقای صفرزاده را هم بخوانید.
@Panevisdotcom
«خود» یک اشتباهاندیشی است. شناختِ خطاهای ذهن، خودشناسیست.
کتاب جدیدی که در گعدۀ هفتگی شروع خواهیم کرد کتابِ «نقاطِ کورِ بینِ ما» است به نویسندگیِ گِلِب سِپِرسکی.
نوشتهٔ پشت جلد کتاب:
«همۀ ما مستعدِ خطاهای تصمیمگیری به نامِ سوگیریهای شناختی هستیم؛ سوگیریهایی که میتوانند به قیمتِ از دست رفتنِ پیوندهای اجتماعی با عزیزانمان، دوستانمان، همکارانمان و در کل، جامعه تمام شوند.
امروزه کمتر کسی قادر به انکارِ سوگیریهای شناختی است و دانشمندان نه میتوانند مغزِ سوگیرانۀ ما را خوب جلوه دهند و نه میتوانند به اندوهِ ناشی از روشهای همیشه غیرمنطقیِ ما رضایت دهند. سوگیریهای شناختی چالشی مهم و همیشگی در زندگیِ ما به شمار میآیند. سوگیریهای روانیِ ما بر ادراکاتمان تأثیر میگذارند، ما را نسبت به فرصتهای پیشِرویمان کور میکنند، گزینههایمان را محدود میسازند و حتی باعث میشوند در تلهٔ اشتباهاتِ تکراری گرفتار شویم. اما اینها اجتنابناپذیر نیستند.
دکتر گِلِب سِپِرسکی، به عنوانِ یکی از برجستهترین متخصصانِ رفتاری، با مهارتِ هرچهتمامتر دانشِ جدیدِ مغز را در پسِ تفکرِ سریع و کُند به کار میبندد تا نشان دهد فرایندهای تفکر میتوانند کلیدِ اصلیِ جلوگیری از بهدامافتادنِ ما در این تلههای هیجانی باشند. او در کتابِ «نقاطِ کور بینِ ما»، با استفاده از روشِ درمانِ رفتاری ـ شناختیِ مبتنی بر شواهد(CBT)، ابتدا به معرفی و تشریحِ رایجترین انواعِ سوگیریهای شناختی میپردازد و نشان میدهد که چگونه نحوۀ سیمکشیِ مغزِ ما بر تصمیمهای بسیار بدی که دربارۀ روابطمان میگیریم، اثر میگذارد.
مهمتر از همه، کتابِ «نقاطِ کورِ بینِ ما» با ارائۀ استراتژیهای مبتنی بر علم برای همگان، راههای برطرف کردنِ این سوگیریهای شناختی را نیز توضیح میدهد؛ بهگونهای که بهکاربستنِ این راهبردها نه تنها به نجاتِ روابطمان خواهد انجامید، بلکه زندگیِ ما را به طرزِ معناداری بهبود خواهد بخشید.
بیایید با واقعیت روبهرو شویم: مغزهای ما تنبل هستند. کتابِ «نقاطِ کورِ بینِ ما» شاید مهمترین کتابی باشد که نشان میدهد چگونه سوگیریهای شناختی روابطِ ما را متأثر میسازند. من کتابهای بسیاری در زمینۀ سوگیریهای شناختی مطالعه کردهام. سپرسکی این کتاب را بر پایۀ آخرین پژوهشها و یافتههای علمی در زمینۀ سوگیریهای شناختی نوشته است و در عینِ حال، زبانِ کتاب برای خوانندۀ عمومی بسیار مناسب است.
مایکل بریت، استادِ دانشگاه و نویسنده.»
جمعخوانیِ این کتاب به زودی در گروه «گعدهٔ شناخت» آغاز میشود و بصورت جلسات لایو اجرا و ذخیره میگردد.
جهت پیوستن به گعده، به »ادمین طوبیٰ« پیام دهید و اطلاعات ثبتنام را درخواست کنید.
(گعده یعنی دورِهمی.)
@PanevisDotCom
خطای شنوایی؟!
Laurel vs Yanny audio illusion
@Panevisdotcom
نزدیک شدن به پنجاه سالگی مزایا و معایبی دارد؛ کلمات کتاب را از نزدیک نمیبینی، ولی حقهبازها را از دور تشخیص میدهی.
@PanevisDotCom
این گربۀ نازنین را یکی از دوستان که تاکنون از او نگهداری کرده است قصد دارد به فردی که واقعاً آن را بخواهد، بدهد. حتماً باید شرایط و توانایی نگهداریاش را داشته باشید.
ایشان در توضیحاتشان در مورد گربه نوشته است:
«سلام به دوستان،
این گربه حمایتیه دو تا پاش بر اثر تصادف شکسته بود که جراحی شد و الان راه میره، میدوئه و فعلا پرشهای بلند نداره. از کمر به پایین فعلاً موهاش به خاطر جراحی کوتاهه و جای بخیهها هم معلوم. مراقبتش با بنده بوده و دیگه توانایی نگهداری ندارم و دنبال سرپرست مهربون و بامسئولیت براش هستم.
پسره، حدوداً پنجماهه، قرص انگل مصرف کرده، واکسینه نشده
بسیار بغلی و مهربونه، اسمش لومی است و به اسمش واکنش داره. لطفاً اگر کسی رو میشناسید برای سرپرستی، بهم معرفی کنید.»
برای هماهنگی به »اینجـــا« پیام دهید.
@PanevisDotCom
«ای خنک جانی که عیب خویش دید»
دوستانی دربارهٔ آنچه که با عنوان «بالغانه رفتار کردن» در یادداشت قبلی(»اینجــا«) آوردهام، سوال کردهاند.
میگویم:
وقتی کسی در حالِ شناختنِ خودش است، به تدریج متوجه میشود که چه مسائلی را از دورانِ کودکی با خود حمل میکند؛ کدام شرطیشدگیها، الگوها و تعارضها از کودکی در دستگاهِ عصبیِ او شکل گرفتهاند، در آن جای گرفتهاند و همچنان بر احساسات، رفتار و روابطش اثر میگذارند.
وقتی انسان این مسائل را در خودش میبیند و نسبت به آنها آگاه میشود، درمییابد که انسانهای دیگر نیز، درست مانندِ او، مسائلی را با خود حمل میکنند. همهٔ ما، هر کس به نوعی، گرفتارِ شرطیشدگیها، زخمها و الگوهایی هستیم که از گذشته با خود آوردهایم.
از اینرو، کسی که در حالِ شناختنِ خودش است، در واقع در حالِ شناختنِ دیگران نیز هست؛ زیرا روانِ انسانها، با وجودِ تفاوتهای فردی، در بسیاری از مسائل ساختاری مشترک دارد. به تعبیرِ دیگر، آگاهیِ فردی از آگاهیِ کلِّ بشریت جدا نیست.
این است معنایِ آن اصلِ «تَت توام اَسی» یا همان «تو او هستی»، همان «هو أنت». یعنی دیگری، در بنیاد، از من جدا نیست. او «خودِ من» است؛ انسانی مانندِ من که در حالِ شناختنِ خودش است، مسائلِ خودش را میبیند، نسبت به آنها آگاه میشود و «میکوشد» از آنها رها شود.(دربارهٔ این کوشیدن و تلاش کردن بطور مفصل در جلسات کریشنامورتیخوانی گفتهایم.)
بنابراین، وقتی میبینم انسانی با مسائلِ خودش مواجه شده و نسبت به آنها آگاهی پیدا کرده است، به جای اینکه صرفاً به خاطرِ داشتنِ آن مسائل او را سرزنش کنم، نسبت به او آسانگیر میشوم. نه از این جهت که خطاهایش را نادیده بگیرم، بلکه چون میدانم داشتنِ مسئله، بخشی از وضعیتِ مشترکِ انسانی است.
اگر او را واقعاً «خودِ من» ببینم، آگاهیِ او نسبت به مسائلش را امری بسیار مبارک میدانم؛ زیرا احساس میکنم گویی خودم دارم مسائلِ خودم را میبینم و میشناسم، آنها را باز میکنم و از آنها رها میشوم.
رفتاری که در پیِ این دیدن و این شناخت برمیزند، مصداقِ یکی از معانیِ بالغانه رفتار کردن است.
بالغانه رفتار کردن به این معنا نیست که انتظار داشته باشیم انسانِ مقابل هیچ مسئلهای نداشته باشد، هیچ زخمی از گذشته با خود حمل نکند یا همیشه کاملاً آگاه و بیخطا رفتار کند. همهٔ ما انسانها گرفتارِ مسائلی هستیم. این واقعیت است.
تفاوتِ اساسی در این است که آیا انسان نسبت به مسائلِ خودش آگاه شده است یا نه؛ آیا آنها را میبیند و مسئولیتشان را میپذیرد و در جهتِ فهمیدن و حل کردنشان حرکت میکند، یا آنکه در ناآگاهی، همان الگوها را بارها تکرار میکند و در نتیجه، هم به خودش و هم به دیگران دائماً آزار میرساند.
بلوغ عاطفی، رشد عاطفی یعنی بدانیم که همهٔ ما مسئله داریم و در عینِ حال، ببینیم که آیا انسانِ مقابل نسبت به مسائلِ خودش در حال آگاه شدن هست؟ و برای فهمیدن و خلاص شدن از آنها تلاش میکند یا نه.
هیچکس کامل نیست. امّا تفاوتِ بزرگی وجود دارد میانِ انسانی که در ناآگاهی، مسائلِ خودش را تکرار میکند و انسانی که آنها را میبیند، مسئولیتشان را میپذیرد و در مسیرِ شناخت و رهایی از آنها حرکت میکند.
دیگری را جدا از خود نبینیم؛ بفهمیم که او نیز انسانی است با همان ساختارِ پیچیدهٔ انسانی، با گذشته، شرطیشدگیها و البته امکانِ رهایی.
وقتی این را میفهمیم، هم نسبت به خودمان و هم نسبت به دیگری، مهربانتر و آسانگیرتر میشویم؛ نه از سرِ نادیدهگرفتنِ خطاها، بلکه از سرِ فهمیدنِ ریشههای آنها.
و در نهایت، و با تأکید عرض میکنم که مهم است که در تعاملتان با دیگری این را به روشنی ببینید که او بطور فعال در حال شناخت خودش است، معایبش را دارد درمیآورد و میبیند. چنین شخصی شایستۀ گذشت است، نه فردی که نسبت به شناخت خویش و عیوب خویش بیتفاوت است. اگر نسبت به این فرد دوم بیخیال باشید و دائم عفوش کنید(با این شعار که «او خود من است») و همچنان به ارتباط با او ادامه دهید، دائم آسیب میبینید. و این ادامهٔ رابطه از طرف شما با چنین فردی، حماقت است!
@PanevisDotCom
خواب
دیشب خوابی دیدم. خوابی که وقتی بیدار شدم، احساس کردم چیزی در درونم، بعد از سالها، بالاخره به پایان رسیده است.
سالها پیش، با کسی که زمانی رابطهٔ عاطفی داشتم، از هم جدا شدیم. اما جداییمان روشن و صریح نبود. من رابطه را به نوعی رها کرده بودم، بیآنکه آنطور که شایسته بود، حرف آخر را بزنم.
سالها گذشت. اما در گوشهای از ذهنم، همیشه چیزی باقی مانده بود؛ احساسی مبهم که شاید در حق او بیانصافی کردهام. شاید باید روشنتر حرف میزدم. شاید باید پایان رابطه را به شکلی انسانیتر رقم میزدم.
در این دو سه سال اخیر، این فکر بیشتر و بیشتر به سراغم میآمد. تا اینکه دیروز، بعد از سالها، با او تماس گرفتم.
با هم صحبت کردیم. از او عذر خواستم؛ نه برای تغییر گذشته، بلکه برای پذیرش مسئولیت سهم خودم در آن ماجرا. او هم پذیرفت، بالغانه رفتار کرد.
بعد از تمامشدنِ گفتوگو، احساس سبکی عجیبی داشتم. گویی چیزی که سالها روی سینهام مانده بود، برداشته شده باشد.
شب خوابیدم و در خواب، خودم را در طبیعتی بسیار زیبا دیدم. جایی شبیه باغی بزرگ و تر و تازه. هوا روشن و لطیف بود. نه آفتاب تندی بود و نه تاریکیای. همه چیز در نوری طلایی، آرام، و لغزان شناور بود. سپیدارهای بلندی بودند و برگهایشان با نسیمی بسیار ملایم تکان میخوردند. نور طلایی از لابلای برگها به چشمم میخورد.
در میان باغ راه میرفتم. احساس عجیبی داشتم؛ احساس میکردم باری را سالها با خودم حمل کردهام و حالا دیگر آن بار همراهم نیست.
به پشت سرم نگاه کردم. در انتهای باغ، دری چوبی دیدم. در همان لحظه فهمیدم این در، متعلق به گذشته است. علی العموم در خوابهایم میدانم که خوابم.
آرام به سمت در رفتم. پشتِ در، اتاقی بود کوچک و تاریک. اتاقی که معلوم بود سالها درِ آن بسته مانده بوده است. داخل اتاق، چیزهای زیادی بود: نامههای قدیمی، عکسهای مبهم، تکههایی از آیینه، انارهایی که باید خورده میشدند و دستنخورده باقی مانده بودند. همه چیز آنجا بود.
به اتاق نگاه کردم. از تماشای آنجا نترسیدم. نه میخواستم چیزی را تغییر دهم، نه میخواستم چیزی را انکار کنم. فقط ایستادم و به آنچه آنجا بود نگاه میکردم.
بعد اتفاق عجیبی افتاد. پنجرهٔ کوچکی در انتهای اتاق باز شد. نور وارد اتاق شد. با ورود نور، تمام آن چیزهای قدیمی آرامآرام شروع کردند به محو شدن(بجز انارها).
بعد، از اتاق بیرون آمدم و در را بستم. این بار، خودم در را بستم. اما قفلش نکردم. فقط بستم. دوباره به باغ نگاه کردم، دیدم آسمان بسیار بزرگتر از چیزی است که قبلاً میدیدم. شروع کردم به راه رفتن. احساس سبکی داشتم. آنقدر سبک که گویی پاهایم دیگر کاملاً روی زمین نیستند.
کمی جلوتر رفتم و ناگهان دیدم میتوانم از زمین فاصله بگیرم. مانند برگِ خشکی که نسیم آن را آرام با خود میبرد. چند متر از زمین فاصله گرفتم. باد صورتم را لمس میکرد. میخندیدم.
از چیزی در خودم آزاد شده بودم. از پروندهای که سالها در ذهنم باز مانده بود. دیگر نیازی به حرف نبود.
این صبح که بیدار شدهام، این حس سبکبالی با من است. با خودم فکر میکنم که گاهی خواب، زبانِ دیگری برای گفتنِ چیزیست که ذهنِ مشعر ما نمیتواند به زبان بیاورد. راستش منتظر چنین تجربهای بودم و احتمال میدادم که اتفاق بیُفتد. وقتی گذشته را دیدهای، سهم مسئولیت خودت را پذیرفتهای، عذر خواستهای و دلجویی کردهای، و بخشوده شدهای، چنین تجربهای روحی حادث میشود.
@PanevisDotCom
ندانستگی و زیبایی
حالا که فضا شطرنجی است(چه کژتابی زیبا و عجیبی!) این ویدیوی زیبای ترکیب معروف مارشال در شطرنج را هم ببینیم. و بر بحث شناخت ذهن و چیستی زیبایی تأمل کنیم.
موضوعات: شطرنج، ترکیب طلایی مارشال، چرا ترکیب در شطرنج زیباست، عرفان و شطرنج
@Panevisdotcom
این تصویر الهامگرفته از کدام داستانِ شگفتانگیزِ «مثنوی معنوی» است؟
@PanevisDotCom
خدمت دوستی میگفتم که این شاعر، طرزی افشار، یدی طویل در ساختنِ مصدر از اسم و صفت دارد. دعوتتان میکنم به تأمل بر غزل دیگری از ایشان.
ابتدا عرض کنم که حتماً با این غزل حافظ شیرازی آشنا هستید به مطلعِ:
ای غایب از نظر به خدا میسپارمت
جانم بسوختی و به دل دوست دارمت
حال، طرزی به استقبال وزن همین غزلِ حافظ گفته است:
تو پادشاه حُسنی و من میگدایمت
دشنام میدهی و من از جان دعایمت
میروشنی چو بدر شبِ دیگران و من
همچون هلال یکشبه می از برایمت
ور خود به تیغِ تیز سر از تن جداییام
دامن نمی ز دست ارادت رهایمت
در راه عشقِ یارِ وفادار، مال چیست
گر جان کنی قبول روان میفدایمت
میقیمتم به بوسی از آن لعل، جنس جان
جانا مرو اگرچه گران میبهایمت
گر زان که دستبوس تو دستم نمیدهد
خوشدولتیست بوسه که بر نقش پایمت
تا در بهای نان ندهی جان در اصفهان
طرزی در این زمانه نمیکدخدایمت
منبع:
دیوان طرزی افشار
صفحۀ ۲۴
@PanevisDotCom
با منِ دلخسته، ای دلدار، جنگیدن چرا؟
تو غزالِ گلشنِ حُسنی، پلنگیدن چرا؟
با مسلمانانِ مسکین کافریدن بهر چه؟
با گرفتارانِ مستضعف درنگیدن چرا؟
مینگاهی با من و میالتفاتی با رقیب
با منِ یکرنگ، ای گلرخ، دو رنگیدن چرا؟
از سرِ کویت منِ دیوانه را راندی بسنگ
دلبرا دنگی مرا کافیست، سنگیدن چرا؟
ای که میسهوی دمادم با وجودِ عقل و هوش
بادهایدن از برای چیست، بنگیدن چرا؟
هر یک از قوسِ قضا تیرِ اجل خواهد خورد
مردمان را گو که این توپ و تفنگیدن چرا؟
طرزیا، چون در طریقِ عاشقی میمقصدی
همچو زهادِ ریائی عذرِ لنگیدن چرا؟
طرزی افشار
@PanevisDotCom
سلام به دوستان،
إن شاء الله، جلسۀ امشبِ مصفاخوانی برقرار است؛ ساعتِ ۸ شب به وقتِ ایران.
این جلسه اختصاص دارد به ادامهٔ خواندن و بررسیِ کتابِ «با پیر بلخ» (مثنویِ معنوی). جلسهٔ بیست و دوم از جمعخوانیِ این کتاب.
در این جلسه فصل هشتم را آغاز میکنیم.
دوستانِ علاقمند دو دقیقه قبل از ساعتِ ۸ در جلسه حاضر باشند.
کسانی که شرکت میکنند میتوانند از »ادمین طوبیٰ« کسب اطلاع کنند.
@MossaffaDotCom
بنده در سفر شیراز و تخت جمشید و آن نواحی هستم. و مطالبی و کامنتهایی در استوریها گذاشتهام. دوستانی که مایل به دیدن و شنیدن این مطالب و ویدیوها هستند به استوریهای »این آیدی تلگرام« مراجعه کنند.
@PanevisDotCom
«فیلسوف عرب»
در این ویدیو مرحوم آقای کیارستمی نازنین سخنی از پیامبر اسلام را نقل میکند که دربارهٔ کودکان است. این سخن البته که تعلیمی است، یعنی که ای انسان، چنین باش.
اما از اصل سخن(شاید بعداً بطور مفصل به آن بپردازم) که بگذریم، یک موضوع حاشیهای را میخواهم بگویم. اینکه چرا آقای کیارستمی راحت نیست که بگوید این سخن از محمد، پیامبر اسلام، است. میگوید «یک فیلسوف عرب»، و بعدش هم که آن خانمِ مترجم میگوید که نکند منظورت جبران خلیل جبران باشد، کیارستمی میگوید که نه، نمیخواهم اسمش را بیاورم. یعنی عمد دارد که نام پیامبر را نبرد.
البته که این امتناعِ ایشان دلیل دارد؛ ذهنیتِ بدی که در غرب نسبت به محمد بوده است. و در دورهٔ ما نیز تشدید شده است. هر جا سخن از قرآن و پیامبر باشد، بسیاری از مردم میگریزند و آن هم دلیل دارد که بر همگان روشن است.
باری، سرتان را درد نیاورم، دوستانی که در جلسات گروههای مهمانکُش هستند دیدهاند که بنده نیز(!) کار عرفان تطبیقی بسیار میکنم. مفاهیمِ روانکاوانهٔ عمیق با تبیینِ علمِ روز را بعضاً با برداشتهای عرفانی از قرآن و سخنان پیامبر بصورت تطبیقی میگویم. عدهای خارج از جلسات به من میگویند که نگو، مردم فراری هستند. میدانم، اینقدر عقلم میرسد. اما اتفاقاً عمد دارم که بگویم. تا تعصبی که به ضدیت با قرآن و محمد هست خدشهدار شود، فروبریزد. هر نوع تعصبی مضر است، چه تعصب مذهبی، چه ضدمذهبی. ترس و دغدغهای هم از گریختن کسانی که جملات عربی برایشان حکم «بسم الله» برای جن دارد، ندارم. به قول مولانا: «تا گریزد آنکه بیرونی بود». بگذار آدم متعصب، چه مذهبی و چه ضدمذهبی، بگریزد. طفلک خودش را محروم میکند. در واقع، آن تعصبش او را از برخورداری از مطالبی عمیق محروم میکند.
--
پيامبر صلي الله عليه و آله: اُحِبُّ الصِّبْيانَ لِخَمْسٍ: اَلاَْوَّلُ: اَنـَّهُمْ هُمُ الْبَكّاؤونَ، وَالثّانى: يَتَمَرَّغونَبِالتُّرابِ وَ الثّالِثُ: يَخْتَصِمونَ مِنْ غَيْرِ حِقْدٍ وَ الرّابِـعُ: لا يَدَّخِرونَ لِغَدٍ شَيئا وَ الْخامِسُ: يُعَمِّرونَ ثُمَّ يُخَرِّبونَ؛
كودكان را به خاطر پنج چيز دوست مىدارم: اول آن كه بسيار مىگِريند، دوم آن كه با خاك بازى مىکنند، سوم آن كه دعوا كردنِ آنان همراه با كينه نيست؛ چهارم آن كه چيزى براى فردا ذخيره نمىکنند، پنجم آن كه مىسازند و سپس، خراب مىكنند(دلبستگى ندارند).
[منبع: مواعظ العدديّه، ص 259]
@PanevisDotCom
اینجا
اگر قدم میزنی، فقط قدم بزن. اگر غذا میخوری، فقط غذا بخور. اگر ظرف میشویی، فقط ظرف بشور. اگر ماه را تماشا میکنی، فقط ماه را تماشا کن.
و ماه را، ماه را.
امشب!
-
راستی، «غلام آفتاب» یا «غلام قمر»؟!
@Panevisdotcom
یکی از رمانهایی که پیرمرد توصیه کرد بخوانم این کتاب بود. پیرمرد ابن سینا(و نیز جوزجانی) را دوست داشت، میگفت نابغه بوده است. آقای عبدالرضا هوشنگ مهدوی از آشنایانش بود.
یک روزِ بهاری هم با خانمش از قیطریه به شهرری آمد و سری به چشمه علی زدیم. از روی باروی ریِ قدیم سراغ بیمارستانِ فیروزآبادی را میگرفت. نشانش دادم. میگفت بوعلی ابتدا آنجا را ساخته است.
کتاب «راهِ اصفهان» را خواندم و انصافاً جذاب بود. توصیه میکنم بخوانید.
معرفی کتاب «راه اصفهان»
«کتاب "راه اصفهان"(سرگذشت ابن سینا) نوشتهٔ ژیلبر سینوئه و ترجمهٔ عبدالرضا هوشنگ مهدوی است و نشر قطره آن را منتشر کرده است.
کتاب "راه اصفهان" بر اساس یک نسخهٔ خطیِ اصیل به زبان عربی نوشته شده است، نوعی دفتر خاطرات که به قلم یکی از شاگردان ابنسینا به نام ابوعبید جوزجانی، کسی که مدت بیست و پنج سال در کنار او زندگی میکرده است.
کتاب به چندین «مقامه» یا «مجلس» تقسیم شده است. در زبان عربی کهن این واژه معنی اجتماع قبایل را میداد. بعدها در توصیف شبهایی که نخستین خلفای اموی و عباسی صرف گفتوگو و شنیدن سخنان آموزندهٔ دانشمندان میکردند به کار رفت. به تدریج که معلومات ادبی و علمی، که در گذشته منحصر به درباریان بود، در میان تودهٔ مردم رواج یافت، معنی آن گستردهتر شد و حتی به جایی رسید که به طلب احسان از سوی گدایان نیز اطلاق میشد.
پارهای از پانوشتهای صفحات کتاب اظهارنظرها و توضیحات جوزجانی است که در هر مورد مشخص شده است؛ در غیر این صورت پانوشتها از مؤلف کتاب است.
این کتاب را به کسانی که میخواهند سرگذشت ابن سینا، حکیم بزرگ ایرانی را بخوانند پیشنهاد میکنیم.
بخشی از کتاب «راه اصفهان»:
«من که ابوعبید جوزجانی هستم، این کلمات را به تو تقدیم میکنم، کلماتی که کسی که مدت بیست و پنج سال استاد، دوست و چشم من بود، به من سپرده است: ابوعلی ابنسینا، شیخالرئیس و امامالحکماء، که با عقل و دانش خود جهانیان را دگرگون ساخت؛ از خلیفه تا وزیر، امیر، گدا، سردار جنگی. هنوز از سمرقند تا شیراز، از دروازههای شهر مدور تا شهر هفتاد و دو ملت، از کاخهای پرشکوه خلیفه تا روستاهای فقیر طبرستان، آوازهٔ شهرت و عظمت نام او طنینافکن است.
من او را دوست داشتم، همچنانکه همگان خوشبختی و عدالت را دوست دارند. اقرار میکنم که به او عشقی ناممکن داشتم. صفحات بعد را که بخوانی، خواهی دید که او چه نوع آدمی بود و با من همرأی خواهی شد. خداوند در این راه تو را یاری کند.
امروز تو را به دست استاد میسپارم. بیترس و بیمحابا در پی او روان شو. دستت را در دستش بگذار. هیچگاه دمی او را ترک مکن. او تو را در جادههای ایران با خود به سفر خواهد برد، در کاروانسراها بیتوته خواهی کرد، از آن سوی واحه بزرگ سغدیان تا کنارهٔ ترکستان.
در خلوت پهناوری که گاه بسیار گرم و گاهی به غایت سرد است و کشور من را تشکیل میدهد، او را دنبال کن. در میان صحراهای پهناور و نمکزار آن ناگهان با شگفتی شهری را خواهی دید که با زیبایی نامنتظر پدیدار میشود و در نگاه نخست غیر واقعی به نظر میآید. کاروانها برایت از هند گوهر و ادویه، از شام زره و از روم عاج حمل خواهند کرد. بازارهای اصفهان را خواهی دید که از انبوه پوستهای خز و سمور، عنبر و عسل و کنیزان زیبای سفید لبریز است.
در گذرگاههای سرپوشیدهٔ بازار، مشامت از بوهای ناآشنا و گیاهان خوشبوی گرانبها انباشته خواهد شد. شبها زیر آسمان صاف و پرستاره در شنزارها یا در صخرههای دامنهٔ البرز بسر خواهی برد، درحالیکه چشمانداز دماوند، که بر فراز آن ستیغهای پوشیده از برف سر بر آسمان میساید، در برابر دیدگانت قرار دارد.
گاهی در میان گدایان و زمانی در کاخهای باشکوه بسر خواهی برد. از روستاهای فراموش شده، از کوچههای باریک، از کنار خانههای بدون پنجره خواهی گذشت. به دنیای اسرارآمیز شخصیتهای قدرتمند، محیط در بستهٔ حرمسراها و لذّتهای بیحد و حصر آن قدم خواهی نهاد. خواهی دید که شاهزادگان و گدایان همانند یکدیگر رنج میبرند و متقاعد خواهی شد (اگر ذرهای شک در دلت باشد) که همهٔ ما در برابر آلام و مصایب یکسانیم.
در لحظهای که محبوبت چهرهٔ بیحجابش را در پرتو نور ستارگان به تو مینمایاند، قلبت مانند اسبی وحشتزده در سینه خواهد تپید، زیرا تو بیش از یک زن را دوست خواهی داشت و زنان بسیاری به تو عشق خواهند ورزید. از پستی و دنائت اقویا احساس نفرت خواهی کرد و در برابر عظمت ضعفا سر فرود خواهی آورد.
به اطرافت خوب نظر کن، امروز ما در بخارا پایتخت خراسانیم که در شمال جیحون قرار دارد. زمان تابستان ۳۸۸ هجری است و استادم درست هجده سال دارد.»
@PanevisDotCom