1766
@Parsi_anjoman پارسی‌انجمن در پاسداری و پالایش زبان پارسی: https://t.me/parsi_anjoman/3109
🔻یکی از آسیبهای تازش تازیان و سپس ترک‌تازی و تاراج ترکان و مغولان از میان رفتن یک‌دستی زبانی ایرانیان است.
🔻چونان که در تاریخ ثَعالِبی (نامدار به غرر اخبار ملوک الفرس و سیرهم)، نوشته‌ی دانشمند ایرانی عربی‌زبان و عربی‌گرای «عبدالملک پور محمد پور اسماعیل ثعالبی نیشابوری»، رویه‌های ۳۰۵ و ۳۰۶، خوانیم، زبان یگانه‌ی سرزمین پارس/ ایرانشهر «زبان پارسی» بوده و در این سرزمین پهناور که ثعالبی مرزهایش را به روشنی نشان می‌دهد، دیگرسانی تنها در برخی واژگان بوده است.
📄 گردانشِ درست «فرس» به پارسی «پارسیان» است نه «فارس‌ها» که شوربختانه گردانشگرِ پارسی این را نادیده گرفته است.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻اُستامِش: اعتماد
🔻اُستامیدن: اعتماد کردن
🔻اُستام: معتمد
پارسی انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻دل‌استواری: اطمینان
🔻دل‌استوار: مطمئن
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻واژه‌گزینی
🔻وام‌واژه
🔻گاهنامه: کلندر، تقویم
🔻یادآور: ریماندر
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻آژفنداک
🔻رنگین‌کمان
🔻تیراژه
🔻کمانِ رستم
🔻کمرِ رستم
🔻کمانِِ بهمن
🔻قوسِ‌قُزَح
پارسی انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻هَمدارگرایی: کمونیسم
🔻هازمان‌گرایی: سوسیالیسم
🔻رَستارگرایی: لیبرالیسم
🔻مِهان‌سالاری: آریستوکراسی
🔻دین‌سالاری: تئوکراسی
🔻مردم‌سالاری: دموکراسی
🔻هام‌گرایی: پوپولیسم
🔻بی‌سالاری: آنارشیسم
🔻زمین‌سالاری: فئودالیسم
🔻نَفان‌گرایی: ناسیونالیسم
🔻داته‌سالاری: قانون‌سالاری
🔻مونارکی: تک‌سالاری، تاج/ شاه‌سالاری
🔻دیسپوتیسم: بیدادسالاری
🔻تمامیت‌خواهی: توتالیتاریسم
پارسی انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🎆 به فرخندگی دهم مهرماه، جشن مهرگان: «مهرگان» جشن گرامیداشت مهر و پیمان
🔻در میان همه‌ی جشنهایی که در ایران باستان فراگیر بوده است دو جشن از دیگر جشنها بزرگ‌تر و برجسته‌تر بودند: یکی «نوروز» و دیگری «مهرگان». نخستین نویدبخش بهار و رفتن زمستان و همراه با سرسبزی و خرمی جهان بود و دومی در نیمه‌ی دوم سال برپا می‌شد، زمانی که گرمای سوزنده‌ی تابستان سپری شده و هوای دلپذیر پاییزی جای آن را گرفته است.
🔻فریدون، پادشاه پیشدادی، در مهرگان بر ضحاک تازی پیروز شد و او را گرفت و در کوه دماوند به بند کشید و تاج شاهی ایران‌زمین را بر سر نهاد.
🔻مهرگان، چونان نوروز، آیینهای ویژه‌ی خویش را داشته است. یکی از این آیینها این بود که ایرانیان در این روز رختهایی نو می‌پوشیدند و به یکدیگر و به پادشاه پیشکشهایی می‌دادند، و در این روز، همچون نوروز، خوانچه‌ای می‌انداختند و بر آن هفت دانه مورد، خوشه‌ای انگور سپید، سیب، به، نیلوفر، شکر و لیمو می‌نهادند.
👈 درباره‌ی این جشن در «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 چهرینه به‌جای سلبریتی
🔻کورش جنتی: به نگر نگارنده برای «سلبریتی» به جای چهره به واژه‌ای جداسان‌تر نیاز داریم که بتواند به گونه‌ای ویژه‌تر دربردارنده‌ی معنای «سلبریتی» باشد و آن واژه می‌تواند «چهرینه» باشد که هم از واژۀ آشنای «چهره» و معناهای همپیوند آن دور نیست و هم ریخت و ساختار آن کمی با «چهره» دیگرسانی دارد.
👈 این یادداشت را در تارنمای پارسی‌انجمن از «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻واژه‌گزینی
🔻هَمایه: سیناپس
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻بی‌راهه‌نوردی: آفرود
🔻پَنامیده: ممنوع
🔻داته: قانون
🔻مِهِستان: مجلس
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻واژه‌گزینی
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
به فرخندگیِ ۲۷ شهریورماه روزِ «شعر و ادبِ پارسی» و روزِ گرامیداشتِ استاد شهریار:
🎥 استاد شهریار: آذربایجان کانونِ زبانِ پهلوی و نژادِ آریا بود
🔻استاد شهریار نه تنها یکی از چامه‌سرایانِ نامدارِ زبانِ پارسی در روزگار ما است که میهن‌دوستی آگاه نیز بود. این ایران‌دوستی او در چامه‌هایش، همچون سروده‌ی تختِ جمشید یا در ستایشِ فردوسی، بازتابی گسترده دارد.
🔻استاد شهریار بدینجا گوید: «کانونِ زبانِ پهلوی آذربایجان بوده، مرکزِ ایران آذربایجان بوده، کانونِ نژادِ آریا، دروازه‌ی شرق، دروازه‌ی غرب، همه، آذربایجان بوده است.» این گفته‌ها نشان‌دهنده‌ی آگاهیِ تاریخیِ شهریار است. او به نیکی از این راستیِ تاریخی آگاه بود که زبانِ آذربایجان پیش از ترک‌تازیِ ترکان گویشی از زبانِ پارسی با نامِ پهلویِ آذری بوده و بر همین پایه است که به روشنی گوید که «آذربایجان کانونِ زبانِ پهلوی بوده است».
👇در این‌باره در تارنمای «پارسی‌انجمن» بیشتر بخوانید:
http://parsianjoman.org/?p=6827
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷رسانه‌ای به الفبای نیاکانی
🔻بخش فارسی خبرگزاری آسیاپلاس تاجیکستان کارش را آغاز کرده است. این بازگشت به دبیرهٔ فارسی یا آنچه خودشان الفبای نیاکانی می‌نامند، کنشی مهند و پسندیده و به‌راستی چرخشگاهی در تاریخ مردمان ایرانی آن سامان است. کم‌وبیش یک سده‌ای می‌شود که روسیان دبیرهٔ فارسی را از میان برده‌اند و این از نخستین گام‌های بازگشت به الفبای نیاکانی است.
🔻از این رسانه و رسانه‌هایی از این دست، به هر شیوه‌ای که در توانمان است، پشتیبانی کنیم. پیگیری خبرهای این خبرگزاری و بازبُرد (ارجاع) دادن به آن‌ها کاری است که از دستمان برمی‌آید.
👈 تارنما
👈 دهلیز تلگرام این رسانه
👈 تاربرگ اینستاگرام
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 ترکیه جدید، یتیم ژئوپلتیک
محمد محبی: «فرهنگ شما، یک فرهنگ کاملاً دزدیده‌شده است، غذا را از یونان، دین را از عرب‌ها و ادبیات را از ایرانیان دزدیده‌اید! شما هیچ تمدن اصیلی ندارید. شما مثل سگ‌های بی‌خانمان به مدت ۵۰ سال زانو زده‌اید و التماس می‌کنید به اتحادیه‌ی اروپا بپیوندید، اروپا شما را وحشی می‌داند و در را باز نمی‌کند. دنیای عرب شما را خائن می‌نامد، آسیای میانه‌ی واقعی به شما به عنوان یک وجود جعلی می‌خندد، شما یتیمان ژئوپلیتیک هستید!
ترکیه‌ی مدرن یک «یتیم روحی» است که از نظر تاریخی، نژادی و جغرافیایی کاملاً گم‌گشته است. آن‌ها خود را وارثان بزرگ سواران ترک می‌دانند، اما علم مدرن و تاریخ بی‌رحمانه ثابت می‌کند که آن‌ها گروهی از «هیولاهای دوخته‌شده» هستند که با پوست ترکی، خون یونانی، در خانه‌های ارمنی زندگی می‌کنند، رؤیاهای اروپایی می‌بینند، در عین حال، برای اثبات دیرینگی نژاد خود حاضر به یک آزمایش ژنتیک ساده هم نیستند.
👈 این یادداشت را در «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻پسوند ال
🔻تختال
🔻برخال
🔻پیچال
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 اگربست به جای شرط
کورش جنتی: شاید شماری خرده بگیرند که «اگربست» سه هجایی بخت چندانی برای جایگزین شدن به جای «شرط» یک هجایی نخواهد داشت. پاسخ این است که کوتاهی ایواز (فقط) یکی از سنجیدارهای (قواعد) واژه‌گزینی است. سنجیدارهای دیگری مانند: ترانمایی، خوش‌آوایی، داشتن هویت جداگانه و… نیز در کار هستند و هنگام بررسی یک نوواژه، باید برآیند این سنجیدارها را در نگر داشت؛ چنانکه در تاریخ واژه‌گزینی نوواژه‌های بسیاری داشته‌ایم که طولانی‌تر از هم‌ارز بیگانه‌شان بوده‌اند، ولی توانسته‌اند جای آن‌ها را بگیرند. در همه‌ی نمونه‌های زیر واژه‌ی پارسی طولانی‌تر است:
هواپیما: طیاره؛ سامانه: سیستم؛ بازتابنده: عاکس؛ دانشکده: فاکولته؛ دادگستری: عدلیه؛ نرم‌افزار: سافت‌وِر و…
👈 این یادداشت را در «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 دربارهٔ رشتهٔ زبان و ادبیات کردی دانشگاه ایلام
عباس سلیمی آنگیل: به نام رشته‌ی زبان و ادبیات کردی، می‌خواهند زبان نوسورانی عراقی را به زور قانون بر مردم ایلام تحمیل کنند. اگر هنوز پی نبرده‌اید که چه رخ داده است، با این مثال پی خواهید برد: فرض کنید از فردا به تالش‌های اردبیل دستور داده شود که در دانشگاه باید زبان بلوچی مردم زاهدان را بخوانید، چراکه زبان مادری شماست!
اگر می‌پندارید فاصله‌ی بلوچی با تالشی (دو زبان شمال‌غربی) بیشتر از فاصله‌ی سورانی (کردی سلیمانیه) و زبان مردم ایلام است، دل‌استوار باشید که چیز چندانی از زبان‌های ایرانی نمی‌دانید. زبان سورانی، به‌ویژه در این چند دهه که یکسره دگرگون شده و «نوسورانی» از دلش بیرون آمده است، با زبان مردم شهر ایلام و پیرامونش همان نسبتی را دارد که بلوچی با تالشی.
👈 این یادداشت را در «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🍁 «پارسی‌ویراست» پیشکشیِ پارسی‌انجمن به فرهنگِ ایران، همزمان با جشنِ فرخنده‌ی مهرگان
«پارسی‌انجمن» همزمان با جشنِ شکوهمندِ مهرگان دستاوردی نوین و بی مانند را به پیشگاهِ فرهنگِ ایران و زبانِ پارسی پیشکش می‌کند: تارنمای «پارسی‌ویراست».
این تارنما با بهره از «هوشواره‌ی زبانی»، دارایِ سه بخشِ بنیادین است:
🔹 ۱. درست‌ساز (آراینده‌ی نوشتار):
لغزش‌های نگارشی، نیم‌اسپاش‌ها (نیم‌فاصله‌ها)، نشانه‌گذاری و شکسته‌نویسیِ نوشتارِ شما را می‌ویراید و به ریختی استانده (استاندارد) درمی‌آورد.
🔹 ۲. پارسی‌ساز (نگهبانِ واژگانِ سره):
واژگانِ بیگانه را در نوشتار می‌شناسد و با همتاهایِ پارسیِ «سره» یا «روان» (به گزینشِ شما) جایگزین می‌کند.
🔹 ۳. ویراستارِ یکپارچه (پیرایشِ بی‌نیاز به کارساز):
پیرایشگری همه‌سویه که در بسترِ جست‌وجوگرِ شما کار می‌کند و ده‌ها لغزشِ خُرد (مانندِ دگرگونیِ کاف و یایِ عربی، ساماندهیِ اسپاشِ پیشوندها و پیرایشِ نیم‌بُرها) را در چند هزارم‌دمک به راست می‌دارد.
این ابزارِ پردازشی از آنِ شما و برایِ پاسداری از زبانِ ملی و تاریخی همه‌ی ایرانشهریان است. هم‌اکنون نوشته‌‌های خود را به آن بسپارید:
🌐 تارنمای پارسی‌ویراست:
https://parsivirast.parsianjoman.org
خواندنِ این گزارشِ رونمایی در تارنمای پارسی‌انجمن:
🔗 https://parsianjoman.org/10903
☀️ پاینده ایران، خجسته مهرگان، و استوار و پویا باد زبانِ شکوهمندِ پارسی!
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 سخنِ روز (۳) پارسی از نگاهِ شمسِ تبریزی
👈 برایِ دیدنِ سخنهای روزِ پیشین بدین نشانی در تارنمای «پارسی‌انجمن» درنگرید.
#سخن_روز
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 زبان نسل زد یا بهانه‌ای برای زبان‌آلایی؟
🔻توژک یا ویدئویی دیدم که گوینده‌ی تلویزیون با نوجوانی درباره‌ی زبان نسل زد (z) سخن می‌گفت. چنانکه در زیر توژک آمده بود، نام گوینده هومن حاجی عبدالهی و نام نوجوان رایان سرلک بود. آنچه این دو بزرگوار زبان نسل زد می‌نامیدند، چیزی جز به کار بردن چند واژه‌ی بیگانه نبود. اینکه به جای «روانی شدم» بگویی «سایکو شدم»، ویژگی نسلی به شمار نمی‌رود.
🔻زبان توده‌ی مردم یا زبان طبقه‌های گوناگون همیشه وجود داشته و نشانه‌ی پویایی و زایایی زبان است. توده‌ی مردم در این یک سده از «بذار» تا «میرزا قلمدون» و «سگ‌دست»، صدها و شاید چند هزار واژه ساخته‌اند. آنچه زبان نسل زد نامیده می‌شود، یورش افسارگسیخته‌ی واژه‌های بیگانه برای «شأنیت‌بخشی» است و نمی‌توان این بیماری فرهنگی، این خودباختگی، را ویژگی نسلی نامید و ماست‌مالی‌اش کرد.
👈 این یادداشت را در تارنمای پارسی‌انجمن از «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 پایان چیرگی ترکان بر تبریز به گزارش فرستاده‌ی اسپانیا
🔻دون آنتونیو دوگووا (فرستاده‌ی اسپانیا در دربار شاه عباسِ صفوی) که گواه بازپس‌گیریِ تبریز از ترکان بود، درباره‌ی پیشواز مردم تبریز از سپاه ایران و بیزاری‌شان از ترکان چنین می‌نویسد:
«باشندگانِ تبریز با شادمانی و خرسندی به پیشواز شاه می‌رفتند، در حالی که برای سپاهیان نوشیدنیِ خنک و برای اسب‌هایشان خوراک می‌بردند. گروه بسیاری از بومیان برای گرامیداشتِ این رویدادِ سترگ، سرِ ترک‌ها را چونان پیشکشی برای شاه می‌آوردند. ترک‌هایی که داماد یا برادرزنِ آن‌ها بودند؛ به سخن دیگر کسانی که دیرزمانی با خواهرشان پیوند زناشویی بسته بودند. و آنچه بسیار شگفت‌آور می‌نمود این بود که مادران، فرزندان خود را که از پدرانی ترک زاده شده بودند، می‌کشتند؛ چرا که می‌گفتند سزاوار نیست حتی یادی از چنین تبارِ اهریمنی به جا بماند. بدین‌سان، کینه و دشمنیِ آنان در برابر ترک‌ها بی‌اندازه بوده است.»
🔷 سیاست‌رانی با زبان‌های محلی
🔻عباس سلیمی آنگیل در این یادداشت به پایه‌گذاریِ نهادی تازه با نام «بنیاد زبان ترکی» خرده می‌گیرد. او می‌پرسد با بودنِ نهادهای همانند، چه نیازی به بنیادی است که با زدودن نام «آذربایجان» از پسوندِ خود، گمانِ رخنه و چپاندن واژگان بیگانه‌ی عثمانی و باکو را به زبان‌ها و گویش‌های محلیِ ایران پررنگ‌تر می‌کند. از دیدگاه او، این کار نه تنها زمینه‌ساز همگون‌سازی و نابودیِ گونه‌گونیِ گویش‌های محلی می‌شود، بلکه خواسته‌های قوم‌گرایان را برآورده می‌سازد.
🔻وی در ادامه هشدار می‌دهد که دادنِ چنین جایگاهی تنها به یک زبانِ محلی، ستم و نابرابریِ آشکاری در برابر ده‌ها زبان دیگر در ایران است و اگر همه بخواهند چنین نهادی داشته باشند، شیرازه‌ی کشور از هم می‌گسلد. سلیمی یادآور می‌شود که برپایی نهادهایی همتراز با فرهنگستان برای زبان‌های محلی، جایگاه یگانه‌ی زبان ملی را می‌آشوبد و کشاندن پای زبان و کیش به سودجویی‌های گروهی، یکپارچگیِ میهن را با گزندهایی درمان‌ناپذیر روبه‌رو خواهد کرد.
👈 این یادداشت را در «اینجا» بخوانید.
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔷 آزرمیدخت صفوی (بنیاد‌گذار پژوهشهای پارسی دانشگاه علیگر هند): بی دانستن زبان پارسی نمی‌توانیم فرهنگ خودمان را بشناسیم
بیش از ایران در هندوستان نسخه‌های خطی فارسی هست.
بی هیچ گزافه می‌گویم، ما هندیها اگر زبان فارسی را یاد نداشته باشیم، به هیچ روی نمی‌توانیم فرهنگ خودمان (تاریخ میانه‌ی هند) را بشناسیم.
🔻آژین‌کاری: پیرسینگ
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman
🔻پُرسه: مجلس ختم
🔻رزمنده/ آزاده‌رزم: مبارز
🔻جاویدنام: شهید
🔻یکپارچگی سرزمینی: تمامیت ارضی
#ازدانگاره
پارسی‌انجمن 🔻
@Parsi_anjoman