836
«مهد تمدن» گۆننامه‌سی‌نین تۆرکجه صفحه‌لری بیزیمله بو آدرسدن ایلگی قۇرا بیلرسینیز: @Susenrazi @Buqday @tansu6252 تۆرکجه تایپ، کؤچۆرمه ترجمه سفارشلرینیز قبول اوْلونور. @Susenrazi
⭕️ دوحا دَلی دۆمرول داستانی
🔷 (تۆرکیه منبع‌لریندن)
✍️ کؤچۆرن: #محمود_بنی‌آدم_دیزج
بیرینجی بؤلۆم
بیر گـۆن دوحا (یـۆکسک درجه‌لی انسان) قوْجانـێـن اوْغلو دَلی دۆمرول تامامی ایله لازێـمسیز یئره کـؤرپـۆ سالماق قرارێـنا گلدی. یـوْلدان کئچنلری، بوندان ایستفاده ائتمه‌ڲـه مجبور ائله‌دی. دَلی دۆمرول کـؤرپـۆدن کئچنلردن اوْتوز‌اۆچ لیره آلێـردی، اؤده‌مکدن بوْیون قاچێـرانلارلا سرت رفتار ائدیردی، قێـشقیریردی:«مندن دَلی، گـۆجلو اوْلان وارسا، منیمله اۆز ـ اۆزه گلسین، یوْخسا، هامی گره‌ک بو کـؤرپـۆدن کئچسین.»
بیر گـۆن دَلی دۆمرول کـؤرپـۆسونون یانـێـندا بیر نئچه عایله ائو تیکدی. اوْنلار اوْردا حیاتلاری‌نـێـن کئفینی چکیرکن، اوْنلارێـن جاوانلارێـندان بیریسی خسته‌لنیب دۆنیاسێـنی دڲـیشدی. گنجین یاخێـنلاری اوْنون اؤلـۆموندن او قدر سارسێـلیب کی، اللری ایله سینه‌لرینه دؤڲـجله‌یرکن قێـشقیرماغا و آغلاماغا باشلایێـبلار.
اوْنلارێـن فریادێـنی ائشیدن دَلی دۆمرول عایله‌نـێـن یانـێـنا قاچاراق:
- منیم کـؤرپـۆمون یانـێـندا نییه سس ـ کوی سالێـرسینیز؟ دئیه قێـشقیریر.
اوْنلارێـن بیریسی جاواب وئردی:
ـ بیزیم بیر گنج ایڲـیدیمیز وارایدی، عزرائیل جانـێـنی آلدی، آپاردی.
دَلی دۆمرول حیرص‌لنیب قێـشقیردی:
ـ عزرائیل کیمدیر کی، منیم کـؤرپـۆمون یانـێـندا بیر ایڲـیدین جانـێـنی آلا بیلسین؟ آمان آللاه، عزرائیلی گـؤستر کی، اوْنونلا ووروشاجاغام. بو ایڲـیدلرین جانـێـنی قورتاراجاغام. قوْیمارام بیر داها عزرائیل بونلارێـن جانـێـنی آلسێـن!
دۆمرولون دوعاسی شۆبهه‌سیز ائشیدیلدی، لاکن بو سؤزلر خوْشاگلمز بیر شئی دڲـیلدی. «بو غلام دَلی دۆمرول نئجه ائله‌یه بیلیر کی، منیم بیرلیڲـیمه شۆکر ائتمکدنسه، یاراتدێـغیم توْپراقلاردا اؤڲـۆنمه‌لیدیر؟ اؤڲـوندوڲـو اۆچون عزرائیل دۆمرولون گـؤزۆ اؤنـۆنه چێـخسین، اۆزو آغارسێـن کی، منیم کیم اوْلدوغومو تانـێـسین.»ـ اولو تانری دئدی.
دَلی دۆمرول قێـرخ دؤڲـۆشچو ایله یئمک یئیرکن بیردن عزرائیل گـؤرۆندو. عزرائیلی گـؤرن دک، دَلی دۆمرولون ال‌لر و آیاقلاری تیترمڲـه باشلادی، اۆزونون رنگی سوْلغونلاشدی، گـؤزلرینی قارانلـێـق بـۆرودو.
دَلی دۆمرول قـوْرخا ـ قـوْرخا دئدی:
ـ سنی هئچ کیم گـؤرمه‌یینجه گـؤردۆم. گـؤزلریم گـؤرمز اوْلدو. ال‌لریم توتماز اوْلدو. روحون تیتره‌دی، ایچیم تیتره‌دی. بارداق الیمدن دێـغیرلاندی، گئتدی. آغزێـم بوز اوْلدو، سۆموکلریم دوزا چئوریلدی. سن بوْز ساققاللی، گـؤزۆنده دونوق بیر یاشلی آدامسان. پیسلیک ائتمزدن اوّل، اؤزۆنو منه تانـێـت، دئ گـؤرۆم سن کیمسن؟
عزرائیل حیرصله دئدی:
ـ دَلی دۆمرول! گـؤزۆمون نئجه دونوق گـؤرۆنودوڲـونه فکر وئرمه! چوْخ گـؤزل گـؤزلولر‌ین جانـێـنی آلدێـم. ساققالێـمین آغارماسێـنا فکر وئرمه. آغ ساققال، قارا ساققال فرقی یوْخدور، چوْخ ایڲـیدلرین جانـێـنی آلدێـم. «عزرائیلی گـؤرسئیدیم اوْنونلا بیر مجادله ائدردیم...» ـ دئیردین. «ایڲـیدلرین جانـێـنی قورتاراردێـم...» ـ دئییردین. اؤزۆن‌لا قێـشقیریب، باغێـراردین ـ عزرائیل سوْروشدو.
دَلی دۆمرول دئدی:
ـ دئمه‌لی سن بو قدر ایڲـیدلرین جانـێـنی آلان عزرائیل سن! اگر بئله‌دیرسه، قوْی سنی محو ائدیم کی، ایڲـیدلر اؤلـۆمدن خیلاص اوْلسونلار.
او قێـلینجینی عزرائیله طرف یئل‌لدی. بو عزرائیل‌دیر. قێـلینج اوْنا ایشله‌یه بیلرمی؟ عزرائیل تئز گـؤیرچینه چئوریلدی، پنجره‌دن اۆچوب، ائشیڲـه گئتدی. بئله حرکت دۆمرول اۆچون خوْش گلدی. «عزرائیل مندن اوقدر قـوْرخدو کی، تئز گـؤیرچینه چئوریلدی، جانی ایله چتینلیکله قاچاراق او دار پنجره‌دن قاچدی.
گـؤیرچینه چئوریلدیڲی اۆچون اوْنو قارتال‌لا اۆزـ اۆزه قـوْیماسام، منه دَلی دۆمرول دئمزلر.» ـ دئیه، مێـزیلدادی. تئز آتـێـنا مینب، دۆمرول قارتالی الینه آلێـب اۆچوردو. قارتال بیر نئچه گـؤیرچین تاپێـب، توتدو، آما هئچ بیری عزرائیل دڲـیلدی. دَلی دۆمرول چاره‌سیزجه ائوه قایێـدارکن عزرائیل دۆمرولون آتـێـنین گـؤزۆنه گـؤرۆندو. آت ائله قـوْرخدو کی، دَلی دۆمرولو اۆستوندن یئره سالدی. دَلی دۆمرول یئره یێـخیلان زامان عزرائیل آتـێـلیب اوْنون سینه‌سی اۆستونده اوْتوردو.
دَلی دۆمرول قایغێـلی حالدا دئدی:
ـ آی عزرائیل آللاهێن بیرلیڲـینی، بـؤیـۆک‌لوڲـۆنو هامی بیلیر، من سنی تانـێـمیردیم. اوْغرو کیمی گلیب جان آلدێـغینی بیلمیردیم. من سنین‌له دانـێـشاندا اؤزۆمده دڲـیلدیم. نه دئدیڲـیمی بیلمیردیم. باغێـشلا، جانـێـمی آلما، یالوارێـرام.
#آردێ_وار...
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8579
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۵. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
■ 2884 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز دوشنبه 18 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ آلێـن یازێسی‌می؟ یوْخسا...
✍️ یازان: #اسفهلانلی ح.حسنپور (دۆزه قوْل)
🔷 یاشانمێـش بیر حکایه
قوْجالێق اۆزوندن ائو‌ده تک‌باشێما اوْتوروب، گئچمیشلره فکر ائتمکدن باشقا هئچ ایشیم یوْخدور. گئچمیشلریمله گؤردۆکلریم اوستاد شهریار دئمیشکن؛ «بیر سینما پرده‌سی‌دیر گؤزۆمده، تک اوْتوروب سئیر ائدیرم اؤزۆمده»
اوْن – اوْن‌‌ایکی یاشێمدا، کند‌ده بیر خالێ توْخوما دزگاهێ‌‌نین باشێندا بیر من، بیر مندن ایکی یاش بؤیۆک باجێم، بیر ده آتادان یتیم قالمێش، ایکی قارداشا باجێ اوْلان سکینه آدلێ بیر قێـز اوشاغێ ایله بیرلیکده چالێشاردیق.
گۆنلرین بیرینده سکینه ناهاردان سوْنرا، ایش باشێنا قایێداندا اللری جێـرماقلانمیش، گؤزلری یاشلا دوْلو حالدا گلیب ایش باشێندا ایلمک سالماغا باشلارکن، باجێم «سکینه»نین حالێ‌نین ندن بئله اوْلدوغون سوْراندا...
یازێق سکینه بئله‌سینه جواب وئردی:
- بیز‌ه آنام دئییب آش ایچن، گرک چؤرک یئمه‌سین! چؤرک یئیه‌ین، آش ایچمه‌‌سین! من آش پایێمی ایچندن سوْنرا، چؤرک ده یئدیم. آنام دا منی وۇروب، دئدی: «هم چؤرک، هم آش اوْلماز!»
(آخێ یازێق آنا دا جَهره اڲیرمکله اۆچ یتیم اوشاغێن قارێـنلارین زوْرلا دوْیورا بیلردی.)
أن چوْخ ماراقلێ اوْلان «سکینه»نین سوْنرادان باشێـنا گلن اوْلایلار اوْلدو.
یتیم سکینه یوْخسول بیر اوْغلان ایله ائو‌لندی. نئچه ایلین ایچینده اؤزۆ ده ایکی اوْغلان، بیر ده قێـز آناسێ اوْلدو.
یازێق اوشاقلار هس‌هۆس آنلامادان، آتا‌لارێ وانت ایچینده باشقا بیر آدام ایله قاطار آلتێـندا قالێب، پارچا – پارچا اوْلدولار.
یتیم‌لیکله بؤیۆیوب آنا اوْلان سکینه، اؤزۆ ده باشلادێ یتیم بؤیۆتمـڲه.
بو کز یتیمدن دوْغولوب یتیم!
قالان قێـز شخصی ماشێن‌‌لا کرایه‌‌کش‌لیک ائله‌‌ین بی‌بی‌سی اوْغلو ایله ائو‌لندی. اوْ دا آز زماندا بیر قێـز آناسێ اوْلدو. چوْخ زمان چکمه‌دن بو اوشاغێـندا آتاسێ، بئش یوْلجو ایله «تیکمهداش» یوْلوندا تریلی آلتێـندا قالێب، سوْن دۆنیایه کؤچدۆلر.
یئنه ایکینجی یتیم، اۆچونجو یتیمی بؤیۆتمـڲه باشلادێ... (آشاغێـدا‌کی شعری اوْنلارێن آنێـ‌سینا یازمێـشام)
🔶 یتیم‌لیک
بیر قێـزی تانێـردیم کیچیک یاشێندا
آتاسێ اؤلمۆشدو، یتیم قالمێشدی
یتیم‌لیک بیر یاندان، یوْخلوق بیر یاندان،
یازێـغین باشێـنا کؤلگه سالمێشدی
اوْ قێـز آناسیله ایکی قارداشلا
یئییب ایچیب، اؤلمه – دیری گزردی
زمانه هر کسه قان اوتدورسا دا
اوْنلاری هامێـدان بتر ازردی
مین بیر مصیبتله آنجاق بؤیۆدو
یوْخسول بیر اوْغلانلا عائله قوردو
نئچه ایل عرضینده اۆچ اوشاق دوْغوب
سوْنـرا طبیعتله اۆز – اۆزه دوردو
آرواد ائو ایشلری انجام وئرردی
ار ده وانت ایله خرجین تاپاردێ
آنجاق اوشاقلارێم خوْش اوْلسون دئیه
هرنه ایش اوْلسایدێ سؤزسۆز یاپاردێ
بیر گۆن وانت ایچره دمیر یوْلوندا
قاطار ووروب ارین جانێن آلمێشدی
سۆروموش اؤزۆیله نئچه یۆز قدم
تیکه پارچا ائدیب یئره سالمێشدی
ایکی اوْغلان ایله بیر قێـز اوشاغێ
ارث اوْلاراق اَردن قالان پای اوْلدو
یتیم قێـزین یاشایێشی، دورومو
بئلهلیکله آناسێـنا تای اوْلدو
یتیم دوْغانلار دا، یتیم قالدێلار
دؤزدۆلر هله‌لیک هر مصیبته
تانرێ‌دیر جان وئرن، جان آلان دئیه
راضێ‌لیق وئردیلر بئله قیسمته
یاغلێ، یاوان تاپێب، یئییب ایچدیلر
بو قێـزدا بؤیۆیوب، ازدواج ائتدی
یاخشێ یاشاماغا اۆمید باغلایێـب
عمه‌سی اوْغلو ایله گرده‌ڲـه گئتدی
تازا گلیـن ایله تازا کۆرَکـــن
ایکیسی بیرلیکده یئییب یاتدێلار
اؤتن گۆنلری‌نین دردین، مُحنتین
هله‌لیک اونودوب، باشدان آتدێلار
گۆن دؤندۆ آیلارا، آیلار ایل اوْلدو
باخچالارێ بارا، میـوه‌یه دوْلدو
بیر گؤزل قێـز دوْغدو بو تازا گلین
بؤیۆدو بو قێـز دا بیر یاشا دوْلدو
تازا آتا اوْلان بو جوان اوْغلان
ماشێن ایشلدردی تهران – تبریزه
بیر گئجه اوْلاردێ ائودن اوزاقدا
بیر گئجه ائوینده چؤکردی دیزه
کیشی ائودن چێخیب یوْلا دۆشنده
آروادێـن اۆره‌ڲی اوْنلا گئدردی
سئوگیسی قایێدیب گلنه کیمی
اۆرک دؤیۆنتوسو دوام ائدردی
حایێفلار اوْلسون کی، بو تازا گلین
اوْندان کی قوْرخاردێ گلدی باشێنا
ایستی یووالارێن اجل داغێـتدی
سبب اوْلدو گؤزدن آخان یاشێـنا
بیر گئجه تهراندان، اَر قایێـداندا
تیکمهداش آغزێندا چێخمیش سبقته
هم اؤزۆن، همده‌کی بئش مسافرین
ائیله‌میشدی فـدا آرتێـق سرعتـه
سانکی یازێق‌لارین آلێن یازێسـی
زنجیر پخله‌سی‌تک بیر بیره تایمێش
آنانێـن آلنێـنا یازێلان یازێ
آتانێـن آدێ تک، بالایا پایمێش
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8575
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۳. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
■ 2882 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز شنبه 16 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ هفته‌لیک فالێـنیز
✍ حاضرلایان: #اوْلجای_مرآتی
🔶 آزر (یای، آذر): آزرلرین بعضی‌لری ساغلاملێق باخێمیندان چتین‌لیک چکیرلر، آنجاق بو قدر اۆمودسوزلوڲون ندنینی بیلمیرم! قوْرخمایێـن، بو خسته‌لیک تئز قورتاراجاق. یاشامێـزین کیفیتینی یوخاری آپارێـن و داها سئوینجلی اوْلماغا چالێـشین. مادی باخێمدان اوضاع دۆزلمک اۆزره‌دیر بو اۆزدن انرژیزی اله گتیرین و داها یاخجی یاشاماغا باشلایێـن. سیزین کئفسیز اوْلماغێـز چئورزده‌کیلری ده اۆزگون ائدیر، بو اۆزدن هر آن ان دۆز قرارلاری وئرمڲـه اوْداقلانێـن.
🔶 چیلله (اوْغلاق، دی): چوْخ فکرلشیرسیز، آنجاق فکرلشدیڲـیز قوْنولاری دقتله سئچمیرسیز. اوْلوملو فکرلشین، ایشلری بیر- بیر اۆسته یێـغمایین، تنبل‌لیڲـی بوراخێـن و هئچ اوْلماسا تعطیل گـۆنلر ایدمانا گئدین. بـؤیـۆک معامله‌لرده بیرآز ال ساخلایێـن و یوخاری هزینه‌لره تلسمه‌یین. البته آرخایین اوْلون وقتینده ایش سیزین نفعیزه ایره‌لی گئده‌جک. عمومیتده بو گـۆنلر فرصتی یارانان معامله‌لری بیر داها گـؤزدن گئچیردین، هرزاد چوْخ یاخجی گـؤرۆنورسه، ایشین بیر یئری آخسایێـر. هئچ کسه گـۆوه‌نمه‌یین.
🔶 دوْندۇران آی (قـوْوا، بهمن): پوللارێـزی هدر ائتمه‌یین، بـؤیـۆک بیر معامله‌یه پول لازم اوْلاجاق. آرام اوْلون و اجازه وئرین ایشلر اؤز آخێمی ایله ایره‌لی گئتسین. پیس یوْلداشلارێـن دؤره‌سینه جێـزیق چکین و باشێـزی اؤز ایشیزه قاتێـن. پیس آداملار راحاتلێـقلا سیزین یاشامێـزی ائتگی‌لندیره بیلر. مندن ائشیتسه‌نیز یوْلداشلارلا زمان گئچیرتمک یئرینه بیرآز مطالعه ائلیین. سیزی اینجیتدیڲـی بیر نفردن اؤج (انتقام) آلماق فکرینده‌سیز، آما بو ایشی گـؤرمه‌یین، اوْلومسوز ایشلرین ائتگیسی آدامێـن اؤزۆنه داها چوْخ اوْلور.
🔶 بایرام (بالێـقلار، اسفند): ایکی یوْلون آراسێـندا قالێـبسیز، بیلگین و اۆره‌ک یاندێـران بیر نفردن یاردێم آلمالێـسیز. نگران اوْلمایێـن سیز ان دۆز قراری وئره‌جکسیز. عاطفی باخێمدان بعضی سوْرونلار یاراناجاق، دؤزۆملو اوْلون و اؤزۆزو ایتیرمه‌یین. همیشه اؤز سؤزۆزون اۆستونده دورمایێـن، حق هر زمان سیزینله دڲـیل. بیرآز کئچینین، باشقالاری‌نێـن دا سؤزلرینه اؤنم وئرین و باغێـشلایین. باغێـشلاماق انسانێـن روحونو آراملادار.
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8571
⭕️ هفته‌لیک فالێـنیز
✍حاضرلایان: #اوْلجای_مرآتی
🔶 آغلار- گـۆلر (قـوْچ، فروردین): خوش گـۆنلر اؤنـۆزده‌دیر. انرژیلی قاباغا گئدین و مطمئن اوْلون چالێـشمالارێـز ثمرسیز اوْلمایاجاق. ایچ آرامشیز پوْزولماسێـن دئیه، چئورزده‌کیلرله یئرسیز تارتـێـشمایین. گـۆندم مسائل آرام گـؤرۆنسه ده، ائشیتدیڲـیز خوش خبرلر باعث اوْلاجاق گـۆنلر یوْروجو اوْلماسێـن. ایستکلریزه گـؤره ساواشێـن و کـؤنلـۆزون سؤزۆنو دینله‌یین. تجربه‌لی آداملاردان مشورت آلێـن و ایسته‌دیڲـیز ایشی باشلایێـن چوْخ بو ایشی یوباتمایێـن.
🔶 گـۆلن‌آی (بۇغا، اردیبهشت): ایشیزده گـؤزل اوغورلار سیزی گـؤزله‌ییر. بو یوْلدا چکدیڲـیز زحمتلرین هامێـسی بهره وئره‌جک. البته ایشلریزه دوام ائدین و بیرآرا یوْرقونلوغو اونودون. سؤزۆزون اۆستونده دورون و تیمی ایشلرده داها دؤزۆملو اوْلماغا چالێـشین. بو قدر ایش گـۆچون ایچینده بیر گـۆن تعطیل ائلیین، دینجه‌لین و چاغرێـلدیغیز قوْناقلێـغا گئدین. بئله قوْناقلێـقلاردا یوْلداشلارێـن گـؤرۆشو سیزه بیر داها انرژی باغێـشلار و روحیه‌زه یاخجی اوْلار.
🔶 قێـزاران آی (ائکیزلر، خرداد): قازانجلارێـز اۆچون غرورلانمایێـن! هر ایشده غرورلانماق انسانی دالی قوْیار. یاخجی گـۆنلر گئچیرتمک حالداسێـز آنجاق پیس گـۆنلر ده اؤنـۆزده اوْلا بیلر. او گـۆنلر اۆچون اؤزۆزو حاضر ائدیب، گـۆجلندیرمه‌لیسیز. یئنی بیر ایش باشلاماق ایستییرسیزسه، ال ساخلایێـن و آراشدێـرمالارێـزی چوْخالدێـن. بو گـۆنلر ریسک ائتمک زمانی دڲـیل، مالی باخێمدان چتینلیڲـه دۆشه بیلرسیز. البته ایستکلریزین دالێـسیجا گئدین، سیزین اصلی قازانجێـز ایستکلریزده دیر.
🔶 قـوْرا پیشیرن (یئنگج، تیر): سئوگی‌نین ایکی باشلی اوْلدوغونو اونوتمایێـن. هر نه قدر چئورزده‌کیلره سئوگی باغێـشلاساز، بیر او قدر ده سئوگی آلاجاقسێـز. بیریندن اینجییبسیزسه، اؤنجه اؤز داورانێـشیزا دقت ائدین. اوْنلاری باغێـشلایین و عادی تارتـێـشمالاری جدی توتمایێـن. بئله اؤنمسیز زادلارا فکرلشمک سیزی آیاقدان سالار. چئورزده‌کیلرین اوْلوملو انرژیلرینی گـؤره بیلسز، یاخجی گـۆنلر اؤنـۆزده دیر. گاهدان کـؤنلـۆزون سسینی دینله‌یین و منطقی بوراخێـن. مهریبان اوْلون و ایدمانلا حیاتێـزا روح باغێـشلایین.
#آردێ_وار....
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8571
■ 2881 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز پنجشنبه 14 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
🔳 دارێخیرام!..
✍️ شاعر: #سوسن_نواده‌رضی
عکاس: تبریزلی اۆلکر
دارێخیر اۆره‌ڲـیم، هم ده چوْخ یامان
دؤزمکدن دؤزۆموم دارتێـلیر، آمان!
دئییرسن آرزولار چین اوْلار، آنجاق
اومودوم کسیلیب، گئتمه‌ییر گۆمان.
وطنده وطن‌دن غریبسه‌میشم،
اؤزۆم ده اؤزۆمدن آزێمسامیشام،
بیر عؤمۆر چکمیشم، دؤزۆمسه‌میشم
هر یئرده چن واردێر، هر یئرده دومان.
نه گؤزل! اۆمیدین سوْلمایێب، هله!
آجێ‌لار سَنینی آلمایێب، هله!
دیله‌ڲین دیلکلر بسله‌ییب، هله!
هر درده چاره‌دیر، دئییرلر زامان.
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8565
⭕️ آذربایجان آغێز ادبیاتیندا بولاق
✍️ یازان: #بهروز_ایمانی
ایکینجی بؤلۆم
اؤز آختارێشیندان مأیوس اوْلان آدام، یوْلدا بیر قوْجایا راست گلدی. قوْجا اوْنون ندن ناراحات اوْلدوغونو سوْروشدوقدا بو آدام، اوْغلانێن پادشاه حضوروندا گؤردۆڲو ایشلرینی دئیه‌رکن، قوْجا کیشی باشێنی ترپه‌دیب، الێنی بو آدامێن چیڲینلرینه قوْیدو: «هه اوْغلان! هر بولاقدا او دئدیڲین قمیش بیتمز و هر آداما او قمیش نصیب اوْلماز.» - دئدی.
بیر چوْخ ناغێللاریمیزدا بولاغێن باشێنی کسن اژدهالارا دا، راست گلیریک. بولاغێن باشێنی کسن اژدها، اهالینی سو گؤتۆرمڲه قوْیمور. بو ایش اۆچون اوْرتالێغا بیر شرط قوْیور، او دا هر گۆن بیر اوشاق بئینی یئمک اۆچون اوْنا وئریلسین. نهایت بیر نفر ابڲید تاپێلیب، اژدها ایله ساواشا گیریر و اژدها ایسه مغلوب اوْلور و اؤلۆر.
بو ناغێلدا اژدها واسطه‌سی ایله، بؤیۆک امپراطوری‌لر و گۆجلو دولت‌لر تصویر ائدیلیر. بولاق ایسه ایشغالا معروض قالان اؤلکه‌لرین دیریلیک رمزی کیمی ایفاده اوْلونور. دنیا خلقلری تاریخ بوْیو بو حادثه‌لرین شاهدی اوْلموش و اوْلاجاقدێر. بو دا ناغێللاریمیزین سیاسی آنلام داشێدیغینی گؤستریر.
🟢 بۇلاق سؤزۆ آتالار سؤزۆ و ضرب‌المثل‌لرده:
بولاق ایفاده‌سی، آتالار سؤزۆ و ضرب‌المثل‌لرده ده، گئنیش عکسینی تاپێر. بولاغێن اۆستون موقعینی گؤستر‌ن بیر ائل کلامیندا گلمیشدیر: «بولاق اؤزۆ ترپنمز، ائل – اوْبانێ آیاغێنا گتیر‌ر.»
حیله‌کار آداملا، ساده بیر شخصین چێخارلاری بولاق سؤزۆ ایله بللی اوْلور و بئله دئییلیر: «بولاغا سۇسوز آپارار، سۇسوز گتیر‌ر.»
لیاقتسیز آداملارین یئرسیز مقاملارا یۆکسلمه‌سی باره‌ده دئیرلر: «قوْتور کئچی بولاغێن لاپ دۇرو یئریندن سو ایچر.» عیبه‌جر و چیرکین بیر شخص گؤزل بیر قادینلا ائولنسه یئنه بو مثلی ایشله‌درلر.
الهی گؤزللیڲه مالک اوْلانلارا دئیرلر: «بو، گؤزللر بولاغێندان سو ایچیبدی.»
بوگۆنه کیمی جماعت آراسێندا گئنیش یایێلان بیر چوْخ مثللر واردێر؛ اوْنلاردان بیری‌ده «بولاق دیبیندن گرک بولاق اوْلا، سو تؤکمکله، بولاق اوْلماز.» مثلی‌دیر. بو مثلین کؤکۆنو و منشأیینی بللی ائدن ماراقلی بیر روایته توْخونماغێ یئرلی گؤرۆروک:
کئچمیشلرین سؤزۆدور، دئییرلر، ایکی قوْنشو وارێمیش، اوْنلارین بیری وارلێ، او بیریسی یوْخسول‌ایمیش.
اوْنلارین هم‌یاشێد اوْلان اوشاقلارێ وارایمیش. کاسێب اوشاغێ چوْخ شعورلو، باجارێقلی اوشاق ایمیش، بونون عکسینه دولتلی اوشاغێ یاراماز و ایش‌باجارمایان‌ایمیش. بونا گؤره دولتلی قوْنشو هرنه چالێشیرسا، اوْغلونو او سویّه‌یه گتیره بیلمیر. نهایت او اوْغلونو دؤیمَڲه باشلایێر. ننه واسطه دۆشوب اوْغلانی آتانێن الێندن آلمالێ اوْلور. ننه اوْغلانی آتاسی‌نین الێندن آلا – آلا دئییر: «آی کیشی! بولاق گرک دیبیندن بولاق اوْلا، سو تؤکمکله، بولاق اوْلماز!» یعنی سن اونو دؤیمکله او بیر یئره چاتماز.
🟢 بولاق سؤزۆ ماهنێ‌لاردا؛
آذربایجانێن ایلکین ائل ماهنێ‌لاریندا بولاقلا باشلانان، بولاق ایله ایلگیلی ماهنێ‌لاریمیزین سایی آز دڲیلدیر. انسان بو ماهنێ‌لاری دینله‌یرکن گؤز اؤنۆنده، تمیز کند محیطی یادا دۆشور و بو محیطین سرین - سرین سێزغین آخان بولاقلارێندا، جیران باخێشلی، کهلیک یئریشلی قێزلارین سو دوْلدورمالارێ، قاب و پالتار یوماقلارێ و… سینما پرده‌سی کیمی گؤز اؤنۆنده جانلانێر. بو ماهنێدا گلدیڲی کیمی:
بولاق باشێ توْز اوْلار
اۆستو دوْلو قێز اوْلار،
اڲـیل دسمالێن گؤتۆر
من گؤتۆرسم سؤز اوْلار.
آذربایجان ائل ماهنێ‌لاریندان بیری ده «هاردا قالدێن گلمه‌دین» ماهنێسی‌دیر. بو ماهنێ‌نین بیر بندی ایسه، بولاق تصویری ایله بزه‌نمیشدیر، همین حصّه ایله تانێش اوْلوروق:
ائندیم بولاق باشێنا
باخدێم یار – سێرداشیما،
هر نه دئدیم او گلدی
آخر منیم باشێما
جیرانێم، ترلانێم، هاردا قالدێن گلمه‌دین
قاش قارالدێ گلمه‌دین.
#دوامێ_آشاغێـدا...👇
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8564
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۰. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
⭕️ آذربایجان آغێز ادبیاتێـندا بولاق
✍️ یازان: #بهروز_ایمانی
بیرینجی بؤلۆم
بولاق سؤزۆ، بولاق آنلامێ آذربایجان آغێز ادبیاتیندا مهم یئر توتان موضو‌علاردان بیریدیر. ماهنێ‌لاردا، ناغێللاردا، بایاتێ‌لاردا، آتالارسؤزۆ، دئییملرده و باشقا شفاهی ادبیاتی نمونه‌لرینده بو موضوعا چوْخ – چوْخ راست گلیریک. اؤنجه ناغێللارا کئچیریک؛
🟢 بولاق سؤزۆ ناغێللاردا:
بو گۆنه کیمی هئچ بیر یئرده یازێیا آلێنمایان و ائشیدیلمه‌ین بیر ناغێلدا بولاغێن سِحیرلری اوْلدوغوندان سؤز گئدیر و بو سِحرین ایچینده ایسه انسانلارا اؤڲۆد(نصیحت) وئریب، اوْنلاری دۆشونمه‌ڲه دوْغرو چکیر، همین ناغێلی بۆتونلوکله اوْخویوروق:
«بیری وار ایدی، بیری یوْخ ایدی، تانرێدان باشقا هئچ کیمسه یوْخ ایدی. آتا – آناسێنی الدن وئرمیش بیر اوْغلان وارێمیش. او هر یئره جان آتێب، ایش تاپا بیلمیرمیش، اوْنا گؤره‌ده هر گۆن بولاق باشێنا گئدیب، آجێ – آجێ آغلایارمێش. گۆنلرین بیرینده او آغلایا – آغلایا یوخویا گئدیر، آناسێنی یوخودا گؤرۆر. آناسێ اوْنا دئییر:
- اوْغول! آغلاماغێنا سوْن وئر، بسدیر.
اوْغلان دئییر:
- آی آنا گؤرمۆرسن نئجه یاشایێرام، هرنه‌یه ده، ال آتێـرام، قوْلوندان یاپێشیرام، قوْلو الیمده قالێر.
آنا دئییر:
- اوْغول! بوندان سوْنرا سنی قوْیمایاجاغام آغلایاسان. باخ بو بولاغێن آشاغێ‌سیندا اۆچ قَمیش بیتیب. اوْنلاری دریب چالسان، بیرینده گؤز یاشلارێن قوْرویاجاق، ایکینجی‌سینده ایسه گۆله‌جکسن، اۆچونجوسون چالاندا ایسه اوْینایاجاقسان.
بو سؤزلری ائشیدن اوْغلان سئوینجیندن آتێلیب دۆشور. بو حرکت ایسه اوْنو یوخودان قالدێریر.
اوْغلان یوخودان دورماق همن بولاغێن آشاغێ‌سینا باخێر، او گؤرۆر، آناسێ دۆز دئییرمیش، اوْرادا اوْتلاردان سئچیلن، یالنێز اۆچ قمیش وار.
او بیرینجی قمیشی دریب، چالێر و گؤز یاشلارێ اوْنون تأثیری نتیجه‌سینده قوْرویور. ایکینجی قمیشی چالێر، اوْنون اۆر‌ڲه یاتان سسی اوْغلانی بتر گۆلدورور. داها سوْنرا اۆچونجو قمیشی چالاندا، اوْنون سِحیرلی سسیندن اوْغلان اوْیناماغا باشلایێر. او گۆندن باشلایاراق اوْغلان شن‌لنمڲه باشلایێر. بونونلا دا اوْغلان اؤزۆنو تاپێب، بیر وارلێ آدامێن مال – داوارێنی اوْتارێب، ایشسیزلیکدن قورتاردێ.
گۆنلرین بیرینده، مال‌لار تنبل‌لیکدن یاتێب، اوْت اوْتلاماغا دا اوْلسون بئله دورماقلارێ گلمیردی، بیردن یادێنا قمیشلری سالدێ سوْنرا دا گؤردۆ اوْنلاری ایتیریب، بو وضعیتدن ناراحات اوْلان اوْغلان، دۆشونمَڲه باشلادێ. چوْخ گؤتۆر – قوْی ائتدیکدن سوْنرا، الی هئچ بیر یئره چاتمادێ. مأیوس حالدا بولاق باشێنا گلدی. قمیشلرین یئنیدن گؤیردیڲینی گؤرۆب، بتر سئویندی. تئز اوْنلاری دریب، قایێتدی. اوْغلان اۆچونجو قمیشی چالماق همن، مال‌لار سێچراییب، اوْیناماغا باشلادێلار. بو حالدا اؤلکه حؤکمداری یوْلدان کئچیرمیش، قمیشدن چێخان غریبه سسلری ائشیتدیکده اوْیان طرفه باخێب،گؤرۆر، هه! قمیشین سسینه، اینک‌لر، اؤکۆزلر اوْینایێر. حؤکمدار یاخێن گلیب، گؤرۆر کی، اؤزۆنون میندیڲی آت دا، او سسلره اووینایێر. اوْغلان چالماغێ دایاندێراندا، حیوانلار دا ساکت‌لشمَڲه باشلادێ.
اؤلکه باشچێسی تئز اوْغلانی سوْرغو – سؤآلا چکدی. اوْغلان دا، بو قمیشلری یاخێن بولاقدان دردیڲینی سؤیله‌دی.
حؤکمدار بولاق باشێنا گلدی. گؤردۆ بولاقدا او دئین قمیشلر یوْخدور. تئز اوْغلانی آپارێب، اوْغلان الینی اوزاتدێ قمیشلری دردی.
پادشاه چالماق ایسته‌یرکن، نه قدر چالێشدیسا چالا بیلمه‌دی. آما اوْغلان اونو الینه آلان کیمین، گؤزل هاوالار چالدێ.
پادشاه دئدی:
- بوندان بویانا سن منیمله اوْلاجاقسان، بیر ده، منیم قوْشون حصّه‌لریمده بتر سُستلوق و تنبل‌لیک عمله گلیب، بیر ده قوْنشو پادشاه زوْرلا گلیب، یگانه قێزیمی الیمدن آلێب، آپارێب. قوْشونومون سُست و تنبل‌لیڲیندن اوْنونلا ووروشا بیلمیرم. بلکه سن بو ایشله منه یاردێمجی اوْلدون.
#دوامێ_آشاغێـدا...👇
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8561
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۷۹. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
■ 2878 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز دوشنبه 11 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
■ 2885 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز سه‌شنبه 19 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ علی‌بابا و قێـرخ حرامی
🔷 فارسجایا چئویرن: زهرا سعید بهر
✍️ تـۆرکجه‌یه چئویرن: #گـۆنش_امانی
بیرینجی بؤلۆم
مین‌بیر گئجه ناغێـل‌لارێـندان آلێـنمیش بیر روایت. مین‌بیر گئجه، ایلگینج و چئشیدلی ناغێـللار تـوْپلوسودور. بو ناغێـللارین چئشیدلی اوْلماسی، ایچه‌ریکلریندن داها چـوْخ، اوْنلارێـن جغرافیا کـؤکه‌نی، او جـۆمله‌دن هند، ایران، اوْرتادوْغو و مصره باغلی‌دێـر. «شهریار شاه» یا «گـؤزل شهرزاد» ناغێـلی بو اؤیکـۆلرین بیر- بیرینه اوْلان ایلیشگی خطی‌دیر دئمک.
«شهریار شاه» بیر کیمسه‌یه توتولماسێـن دئیه، هر گئجه اؤزۆنه یئنی بیر ائش[1] سئچیب، ائرته‌سی گـۆن اوْنو اؤلدۆرورموش. گـۆنلردن بیر گـۆن، «شهرزاد» آدلی بیر قێـز شاهدان ایسته‌دی اوْنو اؤزۆنه ائش اوْلاراق سئچسین. او بـۆتون گئجه بـوْیو شهریارا ناغێـل دئدی، دان سؤکـۆلونجه[2]، ناغێـل سؤیله‌ین شهرزاد، ناغێـلین لاپ شیرین یئرینده، آرتـێـق دوام ائتمه‌دی. ناغێـلین سوْنونا اوْلدوقجا ماراقلانان شاه، ناغێـلین سوْنونو بیلمک اۆچون، شهرزادی اؤلدۆرمکدن واز گئچدی. گلن گئجه، شهرزاد او ناغێـلی بیتیردی، آما یئنی بیر حیکایه باشلادی و بو ایشی مین‌بیر گئجه دوام ائتدیردی. نهایت شهریار قێـزی اوْلدۆره بیلمه‌دی، چۆنکی اوْنلارێـن آرتـێـق اۆچ اوشاغی اوْلموشدو!
«مصر» ده اوْلان مین‌بیر گئجه تـوْپلوسوندا مین‌دؤرد‌یـۆزه یاخێـن ناغێـل وار. باتێ اؤلکه‌لری ۱۷۰۴. ایلینده آنتوان گالاند[3] چئویرمه‌لری ایله بو اؤیکـۆلری تانێـدیلار و اوْنلاری اؤز یئنی ادبی، اوْپئرا، باله، سینما و ... اثرلرینده بیر الهام قایناغی اوْلاراق قوللاندێـلار.
علی‌بابا و قێـرخ حرامی، بو ناغێـللارین ان آدلێـملاریندان بیری دیر. بو ناغێـل ایکی بـؤلـۆمدن عیبارتدیر. بیر سئحیرلی ناغێـل کی اوْندا یـوْخسول بیر کیشی سئحیرلی بیر سؤز سؤیله‌مکله بـؤیـۆک بیر خزینه تاپێـر و بیر حقیقی ناغێـل. بو ناغێـلدا ایکی اوْغرو باشاری و هـۆنر گـؤرستمکله، اوْغورلانمێـش خزینه‌نی اله گتیرمک اۆچون، بیر- بیریله رقابت ائدیرلر. بو ایکی ناغێـل دفعه‌لرله شیفاهی روایتلرده بیر- بیریله قارێـشیبلار.
ناغێـل سؤیله‌ین بیری‌نین، مین‌بیر گئجه حالی- هاواسێـنی دیرلتمک ایسته‌ڲـینی یئرینه گتیرمک اۆچون، علی‌بابا ایله قێـرخ حرامی ناغێـلی کیچیک بـؤلـۆملره بـؤلـۆنوب کی، ناغێـل دئین، ناغێـلی ذروه‌یه چاتـێـنجا ساخلایێـب، ائرته‌سی گـۆن قالدێـغی یئردن دوام ائتدیرسین.
*****
بیری وار ایدی، بیری یـوْخ ایدی. گئچمیش زمانلاردا «ایران» آدلانان یئرلرین یاخێـنلیغیندا اوْلان بیر شهرده «علی‌بابا» آدلی، یـوْخسول بیر اوْدونجو یاشایێـردی. او هر گـۆن اوْدون یێـغماق اۆچون مئشه‌یه گئدیب، اوْدون ساتـێـب، چتینلیکله گـۆن گئچیردیردی. اوْدون یێـغدیغی گـۆنلرین بیرینده، یاخێـن گلن آتلارێـن دێـرناق سسینی ائشیتدی. اوْدونجو احتیاطلا کیچیک تپه‌نین اۆستونده اوْلان هـۆندور بیر آغاجا دێـرمانیب، آغاجێـن تـوْم قـوْل – بوداغی‌نێـن آراسێـندا گیزلندی.
چـوْخ چکمه‌دی نئچه نفر آت اۆستونده گلیب، آتلارێـنی آغاجا باغلادێـلار. اوْنلار آتلارێـن اۆستوندن آغێـر کیسه‌لر گـؤتـۆروب، اوْموزلارێـنا[4] قـوْیدولار. علی‌بابا یوخارێـدان هرزادی گـؤرۆردو. او آت سۆره‌نلرین کسگین قێـلینجلاری و گـۆن قاباغێـندا یاندێـغی قـوْرخمالی صوراتلارێـندان بیلدی اوْغرودولار و اوْغورلادێـقلارینی اوْرا گتیریبلر. علی‌بابا سایدی، قێـرخ نفر ایدیلر، آرتـێـق – اسگیک‌لری ده یـوْخ ایدی...
اوْغرولار یـوْللاندێـلار، تپه‌نین آغزێـندا، هـۆندور بیر قایانێـن قاباغێـندا دوردولار. حرامی باشی سسلندی:
- «کـۆنجود! آچێـل.»
بونو دئمک همن، هـۆندور قایا فێـرلاندی، ایکی طرفدن آچێـلدی و یئکه بیر ماغارا[5] گـؤرۆندو! اوْغرولار ماغارایا گیردیلر. حرامی باشی دا هامێـدان سوْنرا گئچیب، دئدی:
- «کـۆنجود! باغلان.»
#آردێ_گلن_سایێـدا...
@MuncuqAz
/channel/Sancaq_media/8577
[1] . حیات یوْلداشی
[2] . سحره کیمی
[3] Antoine Galland
[4] . چیین. فا: شانه
[5] . کـؤهـۆل، فا: غار
«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهد تمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۴. سایێنداکی تۆرکجه صفحه
«مونجوق» صفحه‌سی، تۆرکجه یازێب - اوْخوماغێ سئون اوشاقلار و یئنی‌یئتمه‌لریمیز اۆچون چێخیر.
@SancaqDergisi
@MuncuqAz
■ 2883 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز یکشنبه 17 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ قدیم اوْیونلار
🔷 آشوغ (آشیق)
✍️ یازان: #آیدین_خلفی_زینگیر
اۆچونجو بؤلۆم
🔶 2- جێـز[1]
چَمبر (دایره) بیر جێـز چکیلیر. بو جێـزین بؤیۆکلوڲو اوْیونچولارێن ماراغێ ایله ایکی ارشیندن اۆچ ارشینه قدر بلکه ده آرتێق اوْلور. جێـزین اوْرتاسێندا چمبر شکلینده، بیر – ایکی قارێش بوْیوندا آیرێ بیر جێـز چکیلیر. بو جێـزین آدێ چێرتدیق‌دیر. هر بیر اوْیونچو چێرتدیق دئییلن جێـزا بیر آشێق قورور. دۆز بیر جێـزین اۆستونه قورولان بو آشێق‌لارا اوْیونچولار هَنه دئییرلر.
هَنه قوران اوْیونچولار، اوْلابیلر تک – تک اوْلالا‌ر، یا ایکی یا اۆچ یا... دسته‌لره بؤلۆنه‌لر. سوْنرا بیرینجی کیم، یا هانسێ دسته باش اوْلوب، باشدان آشێق‌لارا ساققا آتما‌لێ اوْلاجاغێنی بلله‌مک اۆچون، ساققالارێ (ساققا: جێزین ایچینده اوْلان آشێق‌لاری وورماغا بیر ساغلام و بؤیۆک آشیق) بیر بیرینه قوْشوب، گؤڲه آتێرلار. کیمین ساققاسێ شک دورسا، اوْ و اوْنون دسته‌سی بیرینجی اوْلور.
آردێ و قالانلارێ بللی اوْلونجا، بو ایش دوام ائتدیریلیر.
اوْیونو باشلاماق وقتی چاتێر. بیرینجی باش اوْلان باش دئییلن یئردن (باش: جێـزدان بیر آز آرا‌لێ بللنمیش یئردن) جێـزین ایچینده قورولان آشێق‌لارا ساققاسێنی اؤزل شکلده توشلایێب آتێر.
ساققا آشێق‌لارا دیَرسه، آشێق‌لاردان بؤیۆک جێـزدان چێخانی ساققا آتان اوْیونچونون اوْلور. بیر دنه‌دن آرتێق جێـزدان چێخاندا «مئهیشت» دئییلیر. مئهیشتین اوْلوب- اوْلماماسێ اوْیوندان اؤنجه اوْلان دانێشیغا باغلێدیر.
ساققاسێ دایانان یئردن بیر داها آتماق حقّی وار، اما چێرتدیقدان چێخیب و قالان اوْیونچولار واسطه‌سی‌ایله چێرتدیق سئچیلن، آشێق‌لارا آتابیلمز (اؤنجه دانێشیلیر). قالان آشێق‌لارا ساققاسێنی آتێر. ساققاسێ چێرتدیغین ایچینده قالسا اوْردا اوْلان هنه‌لری چێرتماقلا، ساققاسێ اوْردان چێخینجا جێـزدان چێخارا بیلر ساققا بوْشا کئچرسه یا دَڲدیڲی آشێق جێـزدان چێخماسا، سێرا اوْ بیری اوْیونچویا کئچیر.
سێرادا اوْلان اوْیونچو چێرتدیق سئچیبدیرسه، جێـزین قێراغیندا دایانا‌راق، اوزانێب اوْنو چێرتما‌لی، یوْخسا دایانا‌راق وورما‌لێ‌دیر. ووردوغو آشێق چێخماسا یا ساققاسێ دَڲمه‌سه، سێرا اوْ بیری اوْیونچویا کئچیر. اوْیونچو او یئردن کی، گرک ساققاسێنی آتا، اوْنو بیر آز تاپداسا دئییرلر حارام باسدێن، ساققاسێ دَڲمیش اوْلسا گرک آیرێدان ساققا آتا.
بئلهلیکله آشێق (هنه) جێـزدان قوتارێنجا، سێرا آردێجیل دوْلانێر.
یئنی اوْیون باشلاناندا سێرا بئله اوْلور: سوْنونجو هنه‌نی اوْدان اوْیونچو باش اوْلور، ایلک اوْیوندا زیران (هامێدان سوْن) اوْلان اوْیونچو آرد اوْلور، باش اوْلان اوْیونچو زیران اوْلور و قالان اوْیونچولار بیر نوبت یوخارێ قالخێرلار.
قئید ائتمک لازیمدیر کی، جێـزدا اوْلان آشێق‌لارین یئرینه بعضاً جێنقیر (قوز) دا قورولور. هر حالدا جێـزا قورولان نه اوْلورسا اوْلسون، هنه آدلانێر. اوْیونچولارێن هنه‌لری بیتدیکدن سوْنرا، یا اوْیونچولارێن راضێلیغی‌ایله اوْیون سوْنا چاتێر. اوْیونون قایدا‌لارێنی بیله‌رکدن گؤزله‌مه‌ین اوْیونچویا داغال دئییلیر.
بو اوْیون اڲلنجه‌‌لی اوْلدوغو حالدا اوْیونچولارێ سۆرکلی آیاق اۆستده و حرکتده اوْلدوغو اۆچون فیزیکی باخێمدان گلیشدیریر. اجتماعی و یوْلداشلیق حسّینی ده گۆجلندیریر.
بعضاً بو اوْیونو اوشاقلار آشێق و جێنقیر یئرینه آشێق‌ساپی و باترێ و داش قوراراق، اوْیناردێلار.
#آردێ_گلن_سایێدا...
@MuncuqAz
/channel/Sancaq_media/8573
[1] - زارعی آغاممد، گرمی‌نین آلازار کندی ساکنی، 60 یاشیندا، ساوادسیز، 1390.
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۲. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
⭕️ هفته‌لیک فالێـنیز
✍ حاضرلایان: #اوْلجای_مرآتی
🔶 قۇیرۇق دوْغان (آسلان، مرداد): بوندان آرتێـق سوسمالێـسیز. سوسماق دؤزۆملو اوْلماق دئمکدیر، بو اۆزدن داها دؤزۆملو اوْلمالێـسیز. پیس گـۆنلری گئری‌ده قوْیوبسوز، آما سیزین دؤزۆملو اوْلماغێـز او گـۆنلری داها راحات آتلاتماغێـزا سبب اوْلدو. حیاتێـن ائنیش- یوْقوشو وار، بو آرادا بیزیم داورانێـشیمیز اؤنملی دیر. تعطیل گـۆنلر ایشله‌میین! تعطیل دئمک، دینجلمک و ایشدن آرا آچماق دئمکدیر. استراحت ائلیین و عزیزلریزله وقت گئچیردین.
🔶 زۇمار (باشاق، شهریور): گـۆز فصلینی بیرآز غملی باشلایێـبسیز، آنجاق سیز حیاتـێـن حالا دوام ائتدیڲـینی یاخجی بیلیرسیز. بیزدن آیرێـلان عزیزلرین یئری نه قدر بوْش اوْلسا دا، اوْنلارێـن یادی هر زمان اۆره‌ڲـیمیزده دیری دیر، پس حیاتا گئری دؤنـۆن و الدن وئردیڲـیز گـۆنلری جبران ائتمڲه چالێـشین. حالێـزی خوْشلادان هر ایشی گـؤرۆن، باشگاها گئدین، قوْناقلێق وئرین، بیرزادلار آلێـن، سفره گئدین و بیر جۆر اۆمودلنمڲـه چالێـشین. عائله‌یه اؤنم وئرین، انسانێـن عؤمرۆنون سوْنونا کیمی اوْنا قالان عائله‌دیر.
🔶 خزل (ترازی، مهر): گئچن ایکی هفته شانس سیزدن یانا اوْلمادی، آما بوندان بویانا خوْش گـۆنلر گـؤرۆنور طالعیزده. یاخجی یئرده اوْلدوغوزو بیلین و سئویملی اوْلماغا چالێـشین. باشقالارێـن یاشامێـنا حسرتله باخمایێـن، سیزده اوْلان چتین‌لیکلر هر کسده اوْلا بیلر، اۆمودوزو الدن وئرمه‌یین و سوْرونلاری آرامشده چؤزمڲـه چالێـشین. ایشه گـؤره اوْلان استرسلر سیزه ضرر یئتیره بیلر، سیز گـۆجلو بیری‌سیز و سوْرونلاری مدیریت ائدیب، چؤزه بیلرسیز بو اۆزدن نگران اوْلمایێـن.
🔶 قیروْو (عقرب، آبان): بو گـۆنلر تام سیزین‌لیکدیر. بو اۆزدن گـۆلومسه‌یین و یاشامێـزدان لذت آپارێـن. یوْلداشلارێـزی گـؤرمڲه گئدین و بیرآز اوْنلارلا زمان گئچیردین. ایش فکرینده اوْلسانێـز، بو هفته یئنی بیر ایش تاپێب، باشلایا بیلرسیز. طالعیزده بیر داشێـنماق گـؤرۆنور، هئچ بیر دڲـیشیم یاراتماغا یوْخ دئمه‌یین. مالی سوْرونلاری اونودون، یاخێـندا هامێـسی دۆزه‌لر. بیرآز خرجلری آزالدێـن، آما نقد پول ساخلامایێـن. یاخجی خبرلر وار آما بیرآز دؤزمه‌لیسیز. کدورتلری اونودون و بارێـشماغا فکرلشین.
#آردێ_وار....
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8571
⭕️ زرنیشان خانێـمین چنلی‌بئله گلمه‌سی
✍️ کؤچۆرن: #شبنم_توحیدی
سکگیزینجی بؤلۆم
سؤز تماما یئتدی. زرنیشان خانێم دئدی:
- حسن! ائشیتدیڲیمه گؤره، کوْراوغلو یئددی ایلده عکسیمی زوْرلا الده ائدیب. ان شاء اللّه، ایندی ده یئددی ایل سنین یاسێنی توتار. حؤکمدار قێزی الینه خێنا قوْیماق عوضینه باشێنا قارا باغلار. جاوانسان، جانێنا یازێغین گلسین. نه قدر کی، قانین قارا پاشانێن الینده غلطان اوْلمایێب، جانێنی گؤتۆروب، بوردان گئت.
زرنیشان خانێم، بو سؤزلریله «حسن»ـی امتحان ائدیردی، گؤرسۆن اونا یار شیریندی، یوْخسا جان!
حسن باخدێ کی، زرنیشان خانێم اونو حـربه – زوْرباسێ ایله امتحانا چکیر. اوْدور کی، اؤزوۆون ایگیدلیڲینی اونا اثبات ائتمک اۆچون، دئدی:
مرد اوْغلونون نیشانهسی،
قانێندا گرک ایگیدین.
چکمهڲه اؤزگهدن منّـت،
جانێندا گرک ایگیدین.
بیر ایگیدین اوْلسا سانێ،
وورار قێلینج، تؤکر قانێ،
گۆرزو، نیزهسی، قالخانێ،
قوْلوندا گرک ایگیدین.
ایگید اوْدو اولا گۆجو،
آلا قالالارێ، بورجو،
اوْوخارلێ میصری قێلینجی،
بئلینده گرک ایگیدین.
کوْراوغلونون بالاسێیام،
هر سؤزۆنو قاناسێیام،
دئدیڲینی داناسێیام،
سؤزۆ دۆز گرک ایگیدین.
من حسنام، قورد اوْغلویام،
دۆشمنیمه درد اوْغلویام،
نسیلجَـن، بیل، کوْراوغلویام،
آرخاسێ گرک ایگیدین.
سؤز تماما یئتدی. حسن باخدێ کی، زرنیشان خانێمین دیلی دئدیڲینی، اۆره‌ڲی دئمیر. اؤز – اؤزۆنه دئدی: کوْراوغلو دئمیشدی، گَـل سن بونون اوشاقلێغینی، جاوانلێغینی، قوْجالێغینی یادێـنا سال، بلکه یوموشالا.
آلدێ حسن:
اۆچ یاشێندا بئش یاشێنا واراندا،
یئنیجـه آچێلمیش گۆله بنزهرسن.
بئش یاشێندا اوْن یاشێنا واراندا،
آرێدان ساچێلمیش بالا بنزهرسن.
زرنیشان خانێم اؤزۆنو ساخلایا بیلمه‌دی، شاققاناق چکدی. دئدی:
- اَیـه! گاوور اوْغلو یانشاق! جۆمله گۆندوْغاندان، گۆنباتانا بوْینو بوران، ایگید پهلوانلار قوْلونو قێران اَرنلر منیم دردیمدن اؤلۆر. سن ده باشلامێسان منه اۆچ یاشێندان، بئش یاشێندان اوْخوماغا.
حسن باخدێ کی، مطلبی زرنیشان خانێما چاتمادێ. دئدی:
- خانێم، سازی، سؤزۆ دینلرلر. ایلک کلمهدن آداما گۆلمزلر. هله گؤر اوستاد سوْنراکی حالێنا نه دئییر. آلدێ حسن:
اوْن دؤردۆنده سئودا یئنر باشێنا،
اوْن بئشینده جاوان گیرر دۆشونا،
چۆنکی یئتدین ایڲیرمی دؤرد یاشێنا،
بوْز – بولانێق آخان سئله بنزهرسن.
اوْتوزوندا کَکـلیک کیمی سَـکَرسن،
ایگیدلیک ائیلهییب قانلار تؤکرسن،
قێـرخیندا ال حرامێندان چکرسن،
صوناسی اوْولانمیش گؤله بنزهرسن.
اللیسیندن الیف قدّیـن چکیلر،
آلتمێشیندان اؤن دیشلرین تؤکۆلر،
یئتمیشینده قدّیـن، بئلین بۆکولر،
کروانی کسیلمیش یوْلا بنزهرسن.
سَـکسنینده سینیر یئنر دیزینه،
دوْخسانێندا غبار قوْنار گؤزۆنه،
کوْراوغلو دئـر، چۆنکی یئتدین اۆزونه،
اوجا داغ باشێندا کوْلا بنزهرسن.
سؤز تماما یئتدی. حسن باخدێ گؤردۆ کی، دایه ایله زرنیشان خانێم بیر بیرینی ائله قوجاقلادێلار کی، ایللر – آیلار حسرتلیسی کیمی! دَم وئریبلر گؤز یاشینا. آنلادێ کی، سؤز یئرینه دۆشدو. دئدی:
- زرنیشان خانێم! من قوْچ کوْراوغلویا سؤز وئرمیشم. اؤلدۆ وار، دؤندۆ یوْخ! واخت دارالێـر. سن تدبیرلرینی دئنن!
زرنیشان گؤردۆ حسن، سؤزۆنده بۆتؤودو. قوْرخو یئری دڲیل. دئدی:
- ایندی واختدێ، آیرێلمالیییق. آخشام‌اۆستو دایهم دالێنجا گلهجک. مئهترباشێ عبدالرحمن، آتامێن «آش‌قاردور» آتێ‌نین طؤیلهسینی یاخشێ تانێییر. آتـێن طؤیلهدن چێخاریلماسینا او تدبیر تؤکر.
حسن، زرنیشان خانێملا، دایه ایله حلاللاشێب، بۆلبوللو باغداکێ گیزلین یئرینه چکیلدی. بیر آزدان باغ بوْشالدێ. حسن اؤزۆنو وئردی مئهترباشێ‌نین ائوینه.
مئهترباشی دئدی:
- اوْغول! حسن! نئجه گلدین، اوْغلانسان، یا قێـز؟
حسن دئدی:
- عبدالرحمن عمی! اوْغلانام.
سوْنرا دا باشێنا گلنلرین هامێسینی مئهترباشێیا ناغێل ائله‌دی. آخشاما حاضێرلیق گؤرۆلدو. دایه، حسنه دئدی کی، گؤتۆر چارشوْوو، زرنیشان خانێم بیزی سارایدا گؤزلهییر.
آغشهر شیرین یوخودا ایکن، تدارۆک گؤرۆلدو. زرنیشان دا، حسن کیمی آلتدان گئیینیب، اۆستدن، اۆستدن گئیینیب آلتدان قێفیللاندی، یاراقلاندێ، یاساقلاندێ.
#آردێ_گلن_سایێـدا...
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8567
ٰ«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهدتمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۸۱. سایینداکی تۆرکجه صفحه
@SancaqDergisi
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir
⭕️ آذربایجان آغێز ادبیاتیندا بولاق
✍️ یازان: #بهروز_ایمانی
ایکینجی بؤلۆم
بولاق سؤزۆ ایله بزه‌نن اوْنلارجا ماهنێ‌لارێمیز واردیر. آنجاق ماهنێ بویو بولاغێن تام خصوصیتینی «بۇلاقدادێر» آدلێ ماهنێدا گؤرمک ممکن‌دور:
گئتدیم گؤردۆم بولاقدادێر، بولاقدادێر، بولاقدا...
ال – اۆزونو یوماقدادێر، یوماقدادێر، یوماقدا
قوْشا خاللار یاناقدادێر، یاناقدادێر، یاناقدا
قێزیل اۆزوک بارماقدادێر، بارماقدا.
بیر بئله جان آلان اوْلماز، اوْلماز، اوْلماز
بیر بئله قان سالان اوْلماز، اوْلماز، اوْلماز
سؤزۆمون سوْنوندا، محبت داستانلاریێمیزدا سئوگی مکانلاری، گؤرۆش یئرلری عمومیتله بولاق باشلارێ اوْلموشدور. بو عنعنه‌یه گؤره اصلی – کرم، بابک، کوراوْغلو، قاچاق نبی کیمی قهرمانلاردا دا، گؤرۆش یئرلری بولاق باشێ اوْلموشدور. دئییرلر «سئویلنلر، بولاغێن تمیزلیڲینی، صافلێغینی تانێق گتیره‌رک، همیشه اۆرکلرینی بولاق کیمی دۇم – دۇرو ساخلایاجاقلارێنا آند ایچرمیشلر.
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8564
■ 2880 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز چهارشنبه 13 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ آذربایجان آغێز ادبیاتێـندا بولاق
✍️ یازان: #بهروز_ایمانی
بیرینجی بؤلۆم
اوْغلان بو ایشه راضی اوْلدو. سوْنرا دا پادشاهین تکلیفی ایله یوْلا دۆشوب، اوْنونلا سارایا گئتدی.
اوْغلان قمیشلری گؤتۆروب، قوْنشو اؤلکه‌یه یوْللاندی. بو اؤلکه حؤکمداری‌نین یئرینی اؤڲرنیب، اوْنونلا گؤرۆشدو.
اوْغلان قوْنشو اؤلکه پادشاهێنا دئدی:
- من نه ایش گؤرۆم کی، او قیزی تؤرمه‌دن آزاد ائله‌یه‌سن؟
پادشاه دئدی:
- بورا کیمین هئچ کیمسه منی شن‌لندیره بیلمه‌ییب، سن بو ایشی گؤره بیلسن او قێزی آزاد ائله‌رم. اوْنسوز دا غضبیمه توشلانێب، بوْینونو ووردوررام.
اوْغلان قمیشی چالماغا باشلایێر. او بیرینجی قمیشی چالارکن، تؤرمه‌ده گئجه – گۆندوز آغلایان قێزین آغلاماغێ کسیلدی. ایکینجی‌ده شاه شن‌لندی و اۆچونجونو ایسه چالاندا، شاه اوْیناماغا باشلادێ. شاه بو حالدا قیزی آزاد ائله‌ییب، اؤز اؤلکه‌سینه گؤندردی. بو وضعیتی گؤرن باشقا بیر آدام، هر یئری آختاردێ و هر بولاغێ آرادێسا تاپا بیلمه‌دی.
#آردێ_وار...
@SancaqDergisi
/channel/Sancaq_media/8561
■ 2879 مین شماره روزنامه سیاسی واجتماعی مهدتمدن در 8 صفحه به زبان‌های ترکی و فارسی روز سه‌شنبه 12 آبان ماه 1405
🔹فایل pdf صفحات نشریه در لینک کانال تلگرام مهدتمدن⬇️
/channel/mtnewspaper
🌐 www.mtnews.ir
🌐 www.asanews.ir
☎️ 04135550663
📳 09362822918
🆔 @asanews
⭕️ بالاجا قێـرمیزی توْیوق
🟢 (قدیم روس خلق ناغێلی اساسێندا نقل اوْلونور)
✍️ مؤلف: کریستین جوْنز
🔷 کؤچۆرن: #محمود_بنی‌آدم – دالغا
بالاجا قێـرمیزی توْیوغون ائوینده تۆنلوک ایدی. اوْ، ایت، پیشیک و سیچانلا بیرلیکده یاشایێـردی. ایت، پیشیک و سیچان بۆتون گۆنو تنبل‌لیک ائدیب یاتێردیلار. ائوین ایشلرینی ایسه بالاجا توْیوق گؤرۆردو.
یئمک، بیشیرمک، ائوی سیلیب – سۆپورمک و باغدا اکین – بیچین ائتمک ده، اوْنا باخێردی.
بیر گۆن بالاجا قێـرمیزی توْیوق، باغدا ایشله‌ینده یئردن بیر نئچه بوغدا دنه‌سێ تاپدێ.
اوْ، ائوده‌کیلردن سوْروشدو:
- بوغدانێ اکمکده کیم منه کؤمک ائدر؟
ایت دئدی:
- من یوْخ!
پیشیک دئدی:
- من یوْخ!
سیچان دا عیناً «یوْخ!» - دئدی.
بالاجا قێـرمیزی توْیوق دئدی:
- بئله چێخیر کی، بو ایشی من تک‌باشێما ائتمه‌لی اوْلاجاغام. بئلهلیکله اوْ، بوغدانێ تک باشێنا اکدی.
بوغدا یئتیشنده بالاجا قێـرمیزی توْیوق سوْروشدو:
- بس بوغدانێ بیچمکده کیم منه کؤمک ائدر؟
- «من یوْخ!» اوْنون ائشیتدیڲی سؤز، ساده‌جه بو اوْلدو.
بالاجا قێـرمیزی توْیوق قێشقیردی:
- دئیه‌سن، بو ایشی ده من تک‌باشێما ائتمه‌لی اوْلاجاغام.
بئلهلیکله بالاجا قێـرمیزی توْیوق تاخێلی* دا تک‌باشێنا بیچیب قورتاردێ.
تاخێلی بیچیب، قورتاراندان سوْنرا بالاجا قێـرمیزی توْیوق سوْروشدو:
- بو تاخێلی اۆیودوب*، اۇن ائله‌مک لازیمدیر. اوْنو دڲـیرمانا کیم آپاراجاق؟
اوْ، یئنه‌ده یالنێز بو سؤزلری ائشیتدی:
- «من یوْخ!»
«گؤرۆنور بو ایشی ده من تک‌باشێما ائتمه‌لی اوْلاجاغام» - دئیه، بالاجا قێـرمیزی توْیوق، دریندن آه چکدی.
سوْنرا اوْ، تاخێـلی دڲـیرمانا آپارێب، اۆیوتدو و بئلینده بیر توْربا اۇن ائوه قایێتدی.
بالاجا قێـرمیزی توْیوق یئنیدن سوْروشدو:
- بس بو اۇن‌دان چؤرک بیشیرمکده کیم منه کؤمک ائدر؟
ایت او ساعات قێشقیردی:
- من یوْخ!
- «من یوْخ!» - دئیه، پیشیک ده اعتراض ائتدی.
- «من یوْخ!» - دئیه، سیچان دا ایشدن یایێندی.
بالاجا قێـرمیزی توْیوق دوْنقولدانا – دوْنقولدانا* دئدی:
- گؤرۆنور، یئنه‌ده من ایشی تک‌باشێما ائتمه‌لی اوْلاجاغام.
اوْ، گۆنون یارێسینی چؤرک بیشیرمـڲه صرف ائتدی. چؤرک بیشیب، حاضر اوْلاندا بالاجا قێـرمیزی توْیوق سوْروشدو:
- چؤره‌ڲی یئمـڲه کیم منه کؤمک ائدر؟
- «من!» - دئیه، ایت جَلد قێشقیردی!
پیشیک ده، سیچان دا اوْ دقیقه:
- «من! من!» - دئیه، چێغیرماغا باشلادێلار.
- «من ایسه هئچ‌ده بئله دۆشونمورم. بۆتون ایشلری اؤزۆم گؤرمۆشم. چؤره‌ڲی ده تک‌باشێما یئیه‌جـڲیم!» - دئیه، بالاجا قێـرمیزی توْیوق گۆلومسه‌دی.
اوْ چؤره‌ڲی سوْن خێردا قێرینتی‌لارینا قدر تک یئییب، قورتاردێ.
🔶 آچێقلامالار؛
اۆیود- اۆڲود: دارت، فا.آسیاب کن
تاخێل: بیر چوْخ دَنلی بیتکی‌لرین محصولودور. بوغدا، دۆڲو، آرپا و...
دوْنقولدانا – دوْنقولدانا: ناراضی حالدا اؤز – اؤزۆنه یاواشجادان آنلاشێلماز سؤزلر دانێشماق!
جَلد: تئز – فوراً
#سون
@MuncuqAz
/channel/Sancaq_media/8559
«#سانجاق»، سیاسی- اجتماعی مهد تمدن گۆنده‌لیگی‌نین ۲۸۷۸. سایێنداکی تۆرکجه صفحه
«مونجوق» صفحه‌سی، تۆرکجه یازێب - اوْخوماغێ سئون اوشاقلار و یئنی‌یئتمه‌لریمیز اۆچون چێخیر.
@SancaqDergisi
@MuncuqAz
🌐 https://www.instagram.com/sancaq2
🌐 https://instagram.com/asanews.ir