انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

11 September 2026 20:54

به مناسبت ۲۰ شهریور زادروز دکتر جلال خالقی‌مطلق، شاهنامه‌پژوه نامدار و از چهره‌های برجسته پژوهش در حوزه شاهنامه و فرهنگ و ادب فارسی، عصر امروز جمعه بیستم شهریورماه در جلوخان آرامگاه فردوسی ائینی برای ایشان برگزار شد؛ مراسمی که حضور جمع زیادی از علاقه‌مندان شعر و ادب فارسی، پژوهشگران و دوستداران فرهنگ ایرانی، فضای آرامگاه فردوسی را به محفلی برای پاسداشت دانش، ادبیات و میراث ماندگار زبان فارسی تبدیل کرد.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

30 August 2026 20:34

https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:AP:08c3fce5-cede-4c1a-90ad-2aec9a59756c

کریستین سن و شاهنامه
مقاله ای از شادروان دکتر خطیبی

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

04 August 2026 22:30

در بخشی از گفت‌وگوی با، میترا رفیع،
با اشاره به فرهنگ، تمدن و هویت ایرانی، به نقل از ویلیام شکسپیر، او می‌گوید: «چه کسی می‌تواند آتش را بر کف دست نگه دارد و با یاد کوه‌های برف‌پوش قفقاز خود را سرگرم کند؟ یا تیغ نیز گرسنگی را با خاطره سفره‌های رنگارنگ از یاد برد؟ هیچ‌کس چنین رنجی را با خاطره‌ای خوش تاب نمی‌آورد.»
او با تکیه بر این مضمون تأکید می‌کند که دردهای واقعی جامعه با پناه بردن به خاطرات شیرین گذشته درمان نمی‌شوند؛ همان‌گونه که یاد روزهای خوش، گرسنگی را سیر نمی‌کند یا سوز آتش را خاموش نمی‌سازد. از نگاه او، گذشته می‌تواند الهام‌بخش باشد، اما برای حل مسائل امروز، باید با واقعیت‌های اکنون روبه‌رو شد.
میترا رفیع، بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر ایران، متولد ۱۳۷۳ در تهران است. او دانش‌آموخته رشته بازیگری و از هنرمندانی است که فعالیت حرفه‌ای خود را از تئاتر آغاز کرد. رفیع با حضور در مجموعه‌های تلویزیونی و آثار نمایشی مختلف به شهرت رسید و به دلیل بیان روان، نگاه فرهنگی و علاقه‌اش به ادبیات و اندیشه، در گفت‌وگوهایش نیز مورد توجه مخاطبان قرار می‌گیرد.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 July 2026 23:40

جی‌دی ونس میگوید:
اگه رژیم بپاشه، ۹۴ میلیون آدم درمانده به اروپا و ایالات متحده سرازیر میشن! و وقتی تروریست‌ها در همه جای دنیا پخش میشن، زیرساخت تروریستی‌ شکل می‌گیره!!!

رسما همه‌ی ما مردم ایران رو تروریست خطاب کرد!
پی نوشت :
پس دیگر این حمله ها وتا این حد تخریب و نابودی ! برای چه چیزی بود?
کم کم هدف نهایی خود را که در زیر چتر ازادی مردم ایران پنهان کرده بودند، اشکار میکنند.

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

15 July 2026 21:30

وطنم
جنوب ایران
اثر : مهدی محمدی
صاحب دیوان ( دیوانه)

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

14 July 2026 04:26

ماجرا اینجاست که ممکن است دیگر تجاوز به خاک ایران و حمله به زیر ساخت ها و نابودی روزانه انها ، عادی سازی شود !
و مردم به ان هم مانند گرانی گوشت و نان عادت کنند .

جنگ طلبان در ایران در راستای متجاوزین به اب و خاک در ایران عمل میکنند
انها میبرند و بعد اینها میدوزند !
هر دو کمر به نابودی این اب و خاک بستند و زیر میز هر نوع تفاهم و مذاکره میزنند.
#کاسبان_جنگ_و_تحریم

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

11 July 2026 13:36

سخنان جالب پوتین در باره تاریخ ایران نیز میتواند دلیلی بر رد نظریه مهاجرت اریایی ها از خارج ازمرز های ایران به داخل ایران می باشد ، و اینکه این جابه جایی ها در داخل خود سرزمین پهناور ایران ، انجام گشته است .

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

09 July 2026 19:17

کلاه‌خود تشریفاتی عیلامی، حدود ۱۵۰۰ تا ۱۱۰۰ پیش از میلاد، جنوب‌غربی ایران ( خوزستان فعلی ) . بر پیشانی آن ایزد آب در میان دو ایزدبانو و در بالای آن پرنده‌ای شکاری با بال‌های گشوده دیده می‌شود.
این شاهکار از مفرغ، قیر طبیعی و ورقه‌های طلا ساخته شده بی نظیر است .

محل نگه داری : موزه متروپالیتن نیویورک

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

02 July 2026 06:37

نگاره بالا ، یک تذهیب یا نگارگری مینیاتور ارزشمند و بسیار معروف از دوران قرون وسطی است که یک روایت عهد عتیق (سِفر پیدایش، باب ۱۷) را به تصویر می‌کشد.
​در ادامه اطلاعات مشخص و کلیدی درباره این اثر آورده شده است:
​مشخصات و پیشینه اثر
​موضوع: طبق متن کتاب مقدس، خداوند با ابراهیم عهد می‌بندد و نشان این عهد را ختنه قرار می‌دهد. در این تصویر، حضرت ابراهیم در سن ۹۹ سالگی در حال ختنه کردن خودش نشان داده شده و فرشته‌ای (با بال‌های سرخ) به نشانه فرمان و هدایت الهی در کنار او حضور دارد.
​قدمت و دوره تاریخی: این مینیاتور متعلق به اواخر قرن چهاردهم یا اوایل قرن پانزدهم میلادی (حدود سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۱۰ میلادی) است.
​سبک هنری: این اثر به سبک گوتیک بین‌المللی (International Gothic) در فرانسه (به احتمال زیاد در کارگاه‌های هنری پاریس) خلق شده است.
​ویژگی‌های ظاهری و هنری در تصویر 71972.jpg
​پس‌زمینه الگو‌دار (Damask/Rinceaux): پس‌زمینه آبی تیره با نقوش اسلیمی و ظریف گیاهی به همراه حاشیه ورق طلا، از ویژگی‌های بارز دست‌نوشته‌های گران‌بهای فرانسوی در آن دوران است.
​پوشش و آناتومی: لباس‌ها، کلاه پیرمرد و چکمه‌های او کاملاً مطابق با مد و پوشش نجیب‌زادگان و درباریان اروپای اواخر قرون وسطی تصویر شده است، نه پوشش باستانی خاورمیانه؛ چرا که هنرمندان آن دوره داستان‌های تاریخی را در قالب زمانه خود بازسازی می‌کردند.
​منبع نسخه خطی: این نگارگری به احتمال بسیار زیاد متعلق به یکی از نسخه‌های خطی «Bible Historiale» (تاریخ کتاب مقدس به زبان فرانسوی قرون وسطی، ترجمه گیار د مولن) یا کتاب‌های مذهبی مشابه است که امروزه در کتابخانه‌های بزرگی چون کتابخانه ملی فرانسه (BnF) یا کتابخانه بریتانیا نگهداری می‌شوند.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

08 June 2026 22:20

‏چالش بسیار پر معنای سرو که در ایران راه افتاده به نظرم یکی از بهترین های ایکس فارسی می باشد .

با هر نوع درخت سروی که در مسیر خود به ان بر میخوزید ، در این چالش شرکت کنید .

سرو 4000 ساله ابرکوه یزد
#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال

🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 23:37

#از_فردوسی_بگوییم

‏فریتس ولف (۱۸۸۰–۱۹۴۳) ایرانشناس آلمانی با بیش از یک دهه پژوهش نظام‌مند بر نسخه‌های مختلف ‎#شاهنامه، نخستین لغتنامه علمی-زبان‌شناختی این اثر را پدید آورد؛ هدیه دولت آلمان به جشن هزاره فردوسی، که هنوز پس از یک قرن مرجع اصلی شاهنامه‌پژوهان و زبان‌شناسان تاریخی است.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 17:53

‏«فردوسی امید داشت که ملی‌گرایی ایرانی را از نو زنده و مستحکم کند و نام خود را با مضبوط کردن یاد و خاطره کسانی که تاریخ ایران را شکل داده و میراث ایرانی را پاس داشتند، با موثرترین و آهنگین‌ترین سبک شعر حماسی جاودان کند»

25اردیبهشت_ روز_فردوسی
در تقویم ملی ایرانیان است‌.

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 17:32

#از_فردوسی_بگوییم
‏«‎#فردوسی در پایان دوران پرشکوه یک فرهنگ غنی و بسیار کهن می‌زیست که در برخورد با توفان تازیان در هم شکست و این فرهنگی است که با دیگر توسط شاعر بازگو می‌شود. تنها چیزی که توانست این ملت را انهدام رهایی بخشد یاد آمیخته به غم و شادی قدرت روزگار گذشته است که در ‎#شاهنامه گرد آمده است»
برخلاف بسیاری از حماسه‌های اروپایی که در عصر ناسیونالیسم دوباره کشف شدند، سنت حماسی ایران از دوران باستان در مرکز هویت ایرانی حضور داشته است. پس از فتح عربی، ایران از نقشه قدرت فرو افتاد، اما از حافظه مردم بیرون نرفت. نام‌ها، روایت‌ها، پهلوانان و زبان ماندند؛ و ‎#شاهنامه این ماندگاری را به عالی‌ترین صورت هنری خود رساند. ایران نخست در شعر زنده ماند، سپس در فرهنگ دوام آورد، و سرانجام دوباره در سیاست صفوی بازگشت( اما در لباس شیعه).

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 12:59

#از_فردوسی_بگوییم

اخت ‎#آرامگاه_فردوسی با دشواری‌های بسیاری روبه‌رو بود، سرآمدشان کمبود بودجه و دستِ تنگِ انجمن آثار ملی و از این رو ‎#قمرالملوک_وزیری علاوه بر کنسرت مشهد، در نوروز ۱۳۰۸ در هتل پالاس تهران (چهارراه استانبول) با مرتضی‌خان نی‌داوود کنسرتی با بلیت و همت عالی برای این مهم انجام داد‌‌
#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

11 May 2026 15:44

‏محمد مصدق در دوران رضاشاه به جرم جاسوسی برای انگلیس دستگیر شد و حتی نزدیک بود اعدام شود:
علت حقیقی بازداشت محمد مصدق‌السلطنه توسط رضاشاه بزرگ چه بود؟
چرا مصدق‌السلطنه تا پایان عمر خود حتی برای یک‌مرتبه در مورد دلایل بازداشتش توسط رضاشاه صحبت نکرد و سکوت کرد؟

محمدرضا پهلوی در کتاب «مأموریت برای وطنم» در این باره چنین نوشته است:

"...در اثر شفاعت مصرانه‌ی من بسیاری از زندانیان سیاسی آزادی یافتند. شاید جای افسوس باشد، ولی یکی از این افراد
دکتر مصدق بود که بعدا در دوره‌ی زمامداری خود چیزی نمانده بود که کشور را به افلاس بکشاند و سلسله‌ای را که پدرم بنیاد نهاده بود براندازد. با آن‌که مصدق بارها گفته بود که من جان وی را از خطر مرگ نجات داده‌ام، همه دیدند که این دِین را به چه طریق عجیبی ادا کرد و چگونه از من حق شناسی نمود. پدرم مصدق را به اتهام همکاری با یک دولت خارجی و توطئه علیه ایران توقیف کرده بود ".

📚پهلوی، محمدرضا، ماموریت برای وطنم، صفحه ۹۹ و ۱۰۰

👈🏻در هر حال درباره‌ی توطئه‌ی انگلیسی مزبور نه از طرف خود مصدق، تا زمانی که زنده بود، اظهار نظری به عمل آمده و نه فرزندان و طرفداران او تاکنون سخنی در این‌باره بر زبان آورده‌اند و همگی ترجیح داده‌اند که در این باره سکوت خود را حفظ نمایند👉🏻. حتی حسین مکی هم که بعداً؛ یعنی در زمان محمدرضا شاه پهلوی، پرونده بازجویی و بازداشت مصدق را مطالعه کرده است، درباره‌ی اتهام وارده به مصدق و سؤالاتی که مأموران شهربانی در شب بازداشت و روز بعد از آن، از او به عمل آورده‌اند مطلبی بیان ننموده است!.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

01 September 2026 13:46

🎤سخنرانی بهرام بیضایی
زن در اساطیر ایران

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

13 August 2026 05:50

بخشی از کلاس «ادبیات جهان۱» بخش «شاهنامه و متن فارسی قرون وسطی»
٬ آموزگار Michael Moir
دانشگاه ایالتی جورجیا امریکا

شاهنامه، گیتی در استوره ایرانی، دوران فردوسی، سرایش شاهنامه .

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

31 July 2026 16:34

فیلمی ساخته شده با هوش مصنوعی از داستان زندگی بهرام گور
یکی از شخصیت های به نام شاهنامه در زمان ساسانیان

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 July 2026 04:04

مخالف حکومت بودن
به معنای موافقت با نابودی ایران نیست
در کجای تاریخ ایران و شاهنامه ایرانیان با کمک بیگانکان مملکت خود را نابود کردند که به ازادی و رفاه برسند؟!

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

15 July 2026 04:48

حال همه ما جنوب است
حال همه ما تاسیان است

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

12 July 2026 01:35

کاسبان جنگ در چه گروه هایی قرار دارند :

‏ایشون سیدعلی خمینی هستند
سربازی نرفته
حقوق ماهانه تپل از بیت المال میگیره
پوستش آفتاب نخورده
کار نمیکنه
مستاجر نیست
محافظ همراه با راننده شخصی داره
تورم گرانی بیکاری اصلا نمیدونه چیه
نوه آقای خمینی میباشد
ایشون بشدت موافق ادامه جنگ میباشند .
قضاوت با خودتان
‎#کاسبان_جنگ

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

11 July 2026 04:52

چوپان بپرسید کاین اژدها
به چندست و این را که خواهد بها

چنین داد پاسخ که گر رستمی
برو راست کن روی ایران زمی

مر این را بر و بوم ایران بهاست
بدین بر تو خواهی جهان کرد راست

لب رستم از خنده شد چون بسد
همی گفت نیکی ز یزدان سزد

به زین اندر آورد گلرنگ را
سرش تیز شد کینه و جنگ را

قابی از نگاره در صفحه 54a شاهنامه فردوسی نسخه پرينستون.
iiif-cloud.princeton.edu/iiif/2/70%2F3d…‎

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

07 July 2026 03:22

3300 year old gold ring, from the ancient city of Susa, Iran. The Louvre Museum

انگشترهای زیبایی از طلا به دیرینگی ۳۳۰۰ سال ، پیدا شده از شهر شوش ( خوزستان ، ایران )
نگهداری شده در موزه لور ، پاریس

انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

25 June 2026 21:41

ابوالفضل‌خطیبی

مصرع اول «چو ایران نباشد تن من مباد» سرودۀ فردوسی است منتها با کمی تغییر. این مصرع به صورتِ «نباشد به ایران تن من مباد» در داستان رستم و سهراب دیده می‌شود، مصرع دوم، یعنی «بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» در هیچ جای شاهنامه نیست و سروده شخصی است که این بیت‌ها را به این شکل پشت سر هم قرار داده است. مقاله‌ای با عنوان «سرگذشت یک شعر» نوشتم که در مجله بخارا منتشر شد و تمام نکات بررسی شده و حدسی دربارۀ سراینده مصرع دوم و ترتیب‌دهنده مصرع‌ها زده‌ام. آن شخص احتمالاً حبیب‌الله نوبخت شیرازی، نمایندۀ مجلس و بسیار ملی‌گرا بوده است. می‌گفتند که او گرمانوفیل (ژرمانوفیل، Germanophile) یعنی دوستدار آلمان هیتلری است. بخشی از ملی‌گراهای ایرانی در دوران جنگ جهانی دوم طرفدار هیتلر بودند، او شاعر بسیار خوش‌ذوق و بااستعدادی  بود و منظومه‌ای به نام «پهلوی‌نامه» دارد که شامل  ۱۰۰ هزار بیت است، از شاهنامه هم بیشتر و نسخۀ آن در کتابخانه ملی هست. با تحقیقاتی که من داشتم این چهار بیت را به این شکل آقای نوبخت ترتیب داده و مصرع دوم را  هم خودش سروده است. بیت بعدی «همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم» از جای دیگر شاهنامه است و جالب آن‌که اصلا این بیت مربوط به ایرانیان نیست؛ زمانی که رستم به سراپرده افراسیاب  هجوم می‌برد، افراسیاب فرار می‌کند، سرداران و پهلوانان به افراسیاب می‌گویند چرا ترسیده‌ای و باید مقاومت و از شهر و کشور و مردمان خود دفاع کنیم. این بیت از زبان پهلوانان تورانی به افراسیاب است و دشمن در این بیت یعنی «ایران».  آن‌ها می‌گویند بهتر است خودمان کشته شویم تا این‌که فرار کنیم و کشور را به ایرانیان بدهیم. این بیت از فردوسی است، منتها در جایی دیگر و داستانی دیگر. درون‌مایۀ این بیت به راستی استوار و سرشار از شور میهن‌دوستانه و احساسات وطن‌پرستانه است، کلیت این چهار بیت تراوشات ذهنی فردوسی است، منتها پذیرفتن آن با این شروط است. نمی‌توانیم صددرصد بگوییم این دو بیت سرودۀ فردوسی هست یا نیست. از میان این‌ها یک مصرع سرودۀ شاعری جز فردوسی است و سه مصرع سروده فردوسی است.

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

08 June 2026 01:25

زنده یاد بهرام بیضایی:

تاریخ در مورد اتحاد ایرانیان در مقطع های بحرانی ، چه میگوید !

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 17:57

#از_فردوسی_بگوییم

‏«خسروپرویز به پسرش شیرویه چنین پیامی می‌فرستد:

که ایران چو باغیست خرم بهار
شکفته همیشه گل کامگار

گل کامگار، رز‌ بسیار‌ زیبا‌ و شادابی بود که فردی از خاندان کامگاریان در مَرو، به نام احمد کامگاری، ‌‌آن‌ را پرورش داده بود.

ریشه درخت ملیت ایرانی از چشمه ‎#شاهنامه آب می‌خورد»
#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال

🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 17:49

#از_فردوسی_بگوییم

‏«‎#فردوسی بنا داشت نام نیاکان را از اتهاماتی که ایرانیان نودین بر آنان وارد می‌کردند مبرا سازد و زیبایی و جذابیت فرهنگ و زبان فارسی را، در دوره‌ای که به نظر برخی تنها زبان شایسته برای دانشمندان و شعرا زبان اعراب فاتح بود، به نمایش بگذارد و رویاهای ایرانیان را دوباره زنده کند»

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 16:51

#از_فردوسی_بگوییم

از دلایلی که آرامگاه فردوسی مردمی میباشد و در قلب تاریخ و فرهنگ ایرانیان جای دارد این است که : علاوه بر معماری ویژه‌ی بنا و زیبایی باغ و ساختمان‌های جانبی، نحوه‌ی ساخت آن است.
اینکه با فروش بلیت‌های بخت آزمایی همه‌ی دوستداران فردوسی در سراسر ایران توانستند در تکمیل این مجموعه مشارکت داشته باشند آن‌را ملی و به یادماندنی تر کرده است.
#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

16 May 2026 03:31

‏«شاهنامه از بزرگی ملتی حرف می‌زند که با اشتباهات خودش به خردی افتاده است. این هزار سال به خوبی نشان می‌دهد که حق با فردوسی بوده است. قرن‌های بلافاصله بعد از شاهنامه یعنی ۵ و ۶ و ۷ دوران سقوط آروزهای ملی است. تنگ‌شدن دایره امید نتیجه چندین قرن شکست‌های پیاپی، بسته‌شدن چشم‌انداز، کوچک‌شدن و حل‌شدن مردم از محورجهان‌بودن به جزئی‌شدن از یک کل؛ کم‌کم این نومیدی تبدیل به انزوا و از جهان‌بریدن، غرق دعواهای عقیدتی شدن، غرق در دعواهای جزئی شدن که تا به امروز هم راه به جایی نبرده و تا ۱۰۰۰ سال دیگر هم راه به جایی نخواهد برد.»

درس‌گفتارهای بهرام بیضایی با عنوان «نشانه شناسی اسطوره‌های ایرانی»

#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh

انجمن شاهنامه خواني سراسری کانادا 📚دبي📚 ایران

11 May 2026 13:37

شیر شمشیر به کف
می‌دانیم پیش از انقلاب اسلامی در میان پرچم سه‌رنگ ایران، شیری شمشیر به کف نقش شده بود و از پشت او خورشید رخ می‌نمود. شیر و خورشید به لحاظ نجومی پیشینۀ کهنی دارد و بارها در شاهنامه از آن سخن رفته است. بر پایۀ نظرِ قدما، هنگامی که خورشید در برج اسد قرار می‌گیرد، نزدیک‌ترین فاصله به زمین را دارد و درخشندگی و گرمای آن به اوج می‌رسد. دربارۀ شمشیر در چنگالِ شیر، کریستن‌سن در کتاب معروف خود، ایران در زمان ساسانیان، پیشینۀ کاربرد آن را به زمان ساسانیان می‌رساند. کریستن‌سن به بیت مورد نظر خود ارجاعی نمی‌دهد، ولی به احتمال فراوان به بیت زیر نظر داشته است. در داستان عرض کردن کیخسرو، هنگامی که پهلوانان ایران با درفش‌های خود از برابر پادشاه می‌گذرند، درفش گودرز چنین توصیف شده است :
درفش از پس پشت او شیر بود / که جنگش به گرز و به شمشیر بود
کریستن‌سن در مصرع دوم به جای «جنگش»، احتمالاً بر اساس تصحیح فوللرس یا ژول مول ، «چنگش» خوانده است و از همین رو نوشته است که «در شاهنامه از درفشی ذکر به میان آمده مزیّن به صورت شیری که در چنگال خود گرزی و شمشیری دارد » (ص301)، ولی تردیدی نیست که خوانش کریستن‌سن و برداشت او از این مصراع درست نیست و همین صورت در متنِ شاهنامه، تصحیحِ استاد خالقی درست است . مصراع یادشده به لحاظِ دستوری، خوانش «چنگش» را برنمی‌تابد و گذشته از این، قرینۀ دیگری نیز هست که خوانش «جنگش» را تأیید می‌کند: در این بخش از شاهنامه، افزون بر توصیف درفش‌های پهلوانان، فردوسی در بارۀ برخی از آنان توضیح می‌دهد که هر یک در کاربردِ کدام سلاح مهارت داشتند. در اینجا می‌گوید: گودرز در جنگ، با گرز و شمشیر می‌رزمید و به قول امروزی‌ها سلاح سازمانی او گرز و شمشیر بود. در جای دیگر، دربارۀ گُستَهم می‌گوید: «همه نیزه بودی به جنگش به چنگ» (ب301). از این رو، پیشینۀ نقشِ شیرِ شمشیر به کف بر پرچم ایران نباید چندان قدیمی باشد و نگارنده نتوانست نشانی از آن را در زمانی پیش از دورۀ قاجار بیابد. گفته‌اند در این نقش، شمشیر نشانِ ذوالفقار حضرت علی (ع) است که با لقب آن حضرت نیز تناسب دارد.
بعد از تحریر: دوست نازنینم دکتر علی محمودی پس از خواندن این یادداشت، طرحی از نقش‌های جام طلای حسنلو (مربوط به اوایل هزارۀ دوم پیش از میلاد) را برایم فرستادند و یادآور شدند که در برابر یک بانوی شیرسوار سه خنجر به سه اندازۀ مختلف قرار دارد، ولی این نکته را باید توجه کرد که این شیر و شمشیرها لزوماً ارتباطی با شیر شمشیر به چنگ ندارد و اگر هم ارتباط داشته باشد، انقطاع زمانیِ حدود 3200 سالۀ میان این دو نقش را نمی‌توان توجیه کرد، مگر آنکه شواهدی بیشتری بتوان یافت. روی کفل شیر حسنلو، نقش صلیبِ شکسه هم جالب است.



____
. فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، به کوشش جلال خالقی مطلق، تهران، مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1386: 3/20/289.
. همان، به کوشش یوهان اگوستوس فوللرس (Joannes Augustus Vullers)، لیدن، بریل، 1877: 2/785/311؛ کریستن‌سن در همین صفحه در مواضع دیگر چند بار به همین تصحیح ارجاع داده است.
. همان، به کوشش ژول مول، تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، 1369: 2/293/305.
. کریستن‌سن، آرتور، ایران در زمان ساسانیان، ترجمۀ غلامرضا رشید‌یاسمی، تهران، امیرکبیر، 1367: 301.
. در داستان رستم و سهراب نیز درفش گودرز شیرپیکر توصیف شده است (همان: 2/159/520) و در آنجا نیز از شیر شمشیر به چنگ یا گرز به چنگ سخنی نیست:
یکی شیرپیکر درفشی به زر / درفشان یکی در میانش گهر

دکتر ابوالفضل خطیبی
#انجمن_شاهنامه_خوانی_دبی_مونترال
🆔@anjomanshahnameh