انسان شناسی و فرهنگ

07 October 2026 15:13

سخنرانی زهره دودانگه با عنوان «تهران را چه کسی ساخته است؟»

#روز_تهران

انسان شناسی و فرهنگ

03 October 2026 21:04

✅مروری بر کتابِ «به سوی جامعه‌شناسی امید: نگاهی فراتر»

به سوی جامعه‌شناسی امید: نگاهی فراتر، نویسندگان گوئیدو گیلی و امیلیانا مانگونه

فاطمه محمدزاده

✍️امید اندازه‌ای که هوایی که تنفس می‌کنیم ضروری است. چگونه با قطعیت می‌توان این ادعایی را مطرح کرد؟ زیرا تجربه‌ای عمومی است که معنای زندگی و هستی به‌طور ذاتی با امید پیوند خورده است. خودکشی اغلب زمانی روی می‌دهد که افراد هیچ راه فراری، هیچ نوری در انتهای تونل نمی‌بینند، یا وقتی که آنها دیگر معنایی برای زندگی نمی‌یابند.

متن کامل در:
https://B2n.ir/mr3713

انسان شناسی و فرهنگ

01 October 2026 20:37

✅فرهنگ انسان‌شناسی اجتماعی و فرهنگی (شصت و هشت): پیش‌گویی
گروه مترجمان زیر نظر ناصر فکوهی
روى ویلیس، برگردان سمیه سادات شفیعى

پیش‌گویى (divination)

✍️پیش‌گویى، یا اعمالی که به غیب‌گویى مربوط مى‌شوند، عبارت‌اند از روش‌هاى تصدیق‌شده فرهنگى که با شواهدِ ناکامل منجر به داورى در موردِ امرى ناشناخته شوند. احتمالاً اعمالى که به پیش‌گویى مربوط مى‌شوند از آغاز جامعه بشرى در روزگارانِ دور وجود داشته‌اند. دلیلی مستند مبنى‌بر وجود پیش‌گویى در بین‌النهرین در حدود ۴۰۰۰ سال پیش در دست است، و این زمانى است که روحانیان اغلب با بررسىِ جگر جانوران قربانى*شده پیامدِ حوادث را پیش‌بینى مى‌کردند. ظاهراً این عمل، که اندرونه‌بینى نامیده مى‌شد، در غربِ آسیا اشاعه یافته و فرهنگِ اِترُسکىِ شمال ایتالیا نیز آن را اقتباس کرده است. اِترسکى‌ها با بررسى اثراتِ صاعقه و مسیرِ پرواز پرندگان نیز پیش‌گویى مى‌کردند، شیوه‌هایى که هنوز در جزایرِ آسیاى جنوب شرقى رایج‌اند. این شیوه‌ها به‌صورتِ بخشى از فرهنگ رومیان باستان درآمده‌اند.

متن کامل در:
https://B2n.ir/pt5277

انسان شناسی و فرهنگ

29 September 2026 20:34

✅اندیشه ایرانی: یک قرن کشمکش میان نخبگان و جامعه
ناصر فکوهی

✍️بحث جریان‌های فکری در ایران و اوج‌گیری و افول آن‌ها را می‌توان با سه مبدا مختلف مطرح کرد: ۱- دوره انقلاب مشروطه و پهلوی اول؛ ۲- دوره پهلوی دوم و ۳- دوره انقلاب اسلامی. اگر خواسته باشیم سال‌ها را مبنا بگیریم، به صورت نسبی می‌توانیم این سه دوره را بین ۱۳۰۰ تا ۱۳۳۲، ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷ و ۱۳۵۷ تا امروز تقسیم‌بندی کنیم. قابل ذکر است که فاصله بین شهریور ۱۳۲۰ تا کودتای ۱۳۳۲ را باید دوره‌ای استثنایی به حساب آورد که در آن فروپاشی استبداد رضا شاهی همراه با یک دموکراسی ضعیف به رهبری نهضت ملی و دکتر مصدق موقعیتی خاص و ناپایدار را ساخته و آن را تنها می‌توان استثنایی بر دوره پیش و پس از خودش دانست و بنابراین در تحلیل دراز مدت و پیوسته جریان‌های فکری ایران قرار نمی‌گیرد؛ هرچند این دوره نشان داد که ظرفیت‌های رشد فکری و شکل‌گیری جریان‌های سیاسی گوناگون ولو با نقصان‌هایی چون خشونت و درگیری‌ها حتی در آن زمان در ایران وجود داشت و دخالت بیرونی (کودتا) بود که ضربه اساسی را به این موقعیت نیمه دموکراتیک شکننده وارد کرد. از این رو، ما این دوره را در تداوم دوره پهلوی نخست قرار داده‌ایم.

متن کامل در:
https://B2n.ir/wu9420

انسان شناسی و فرهنگ

28 September 2026 20:23

✅بازی با واقعیت؛ هنر بهجت صدر
نوشته‌‌ی: فریبا امینی، برگردان به فارسی: فرشین کاظمی‌نیا

✍️حس می‌کنم که فشار گیج‌کننده‌ای در زیر پوستم وجود دارد… می‌خواهم همه‌چیز را سوراخ کنم و هرچه ممکن است فرو بروم. می‌خواهم به اعماق زمین برسم. عشق من در آن‌جاست، در آن‌جایی که دانه‌ها سبز می‌شوند و ریشه‌ها به هم می‌رسند و آفرینش در میان پوسیدگی، خود را ادامه می‌دهد، گویی بدن من یک شکل موقتی و زودگذر آن است. می‌خواهم به اصلش برسم. می‌خواهم قلبم را مثل یک میوه‌ی رسیده به همه‌ی شاخه‌های درختان آویزان کنم.
از نامه‌های «فروغ فرخزاد» به «ابراهیم گلستان»

گاهی بد نیست از زنی بنویسیم که برای زنان، الگویی الهام‌بخش بوده است؛ زنی که برای من نیز، افزون بر نسبت خانوادگی‌اش، یکی از سرچشمه‌های الهام به شمار می‌آید.(۱)
«بهجت صدر» از نسل نخست هنرمندانی است که هنر مدرن ایران را شکل دادند. او در نقاشی آوانگارد، آن‌ هم در روزگاری که عرصه‌ی هنرهای تجسمی عمدتاً در اختیار مردان بود، توانست جایگاهی هم‌سنگ آنان به دست آورد و به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته‌ی هنر مدرن و معاصر ایران شناخته شود.

متن کامل در:
https://B2n.ir/dd2753

انسان شناسی و فرهنگ

19 September 2026 15:26

✅بازنمایی اسطوره ایرانی توسط جاسوس آمریکایی؛ نقد فیلم لو

صالحه خدادادی

✍️فیلم «لو (Lou) » فیلمی در ژانر هیجان انگیز و اکشن و محصول سال ۲۰۲۲ است که توسط شبکه نتفلیکس ساخته شده و آنا فورستر (Anna Foerster) کارگردانی آن را بر عهده داشته است. فیلم‌نامه این اثر توسط جک استنلی و مگی کوهن نوشته شده و آلیسون جنی (Allison Janney) در نقش اصلی، یک زن مرموز و خشن به نام لو، ایفای نقش می‌کند. داستان فیلم در سال ۱۹۸۵ روایت می‌شود و حول محور زنی به نام لو می‌چرخد که در منطقه‌ای دورافتاده زندگی می‌کند. او در کنار همسایه خود، هانا و دختربچه‌ای به نام وی، درگیر ماجرایی پرتعقیب‌وگریز می‌شود که رازهای تاریکی از گذشته او را آشکار می‌سازد.

متن کامل در:
https://B2n.ir/wm6658

انسان شناسی و فرهنگ

17 September 2026 15:10

✅گفت‌وگو با ناصر فکوهی: نقدی بر نهاد مدرسه و جایگاه آن در جامعۀ ایران

گفت‌وگو کننده: زهره دودانگه

✍️در سال‌های اخیر شاهد افول جایگاه و منزلت مدرسه در جامعه هستیم. “معلمی” دیگر منزلت سابق خود را ندارد و جزء طبقه فرودست و مشاغل دون‌پایه کارمندی محسوب می‌شود. دانش‌آموزان نسبت به درس رغبت خوبی نشان نمی‌دهند. افت تحصیلی چشمگیر است. به گواهی گزارش‌های منتشر شده، معدل کشوری دانش‌آموزان دررشته‌های مختلف حدود ۱۲ است. تعداد ترک تحصیلی‌ها هر سال رو به فزونی است و به تأیید کارشناسان در میان آن‌ها هم که نمی‌گریزند مقاومت و جدال دانش‌آموزان با گفتمان رسمی مدرسه در سطح جدی است. از این رو پرسش اصلی ما در این شماره آن است به راستی چه بر سر مدرسه آمده؟

✅ادامه متن در:
https://B2n.ir/by5714

انسان شناسی و فرهنگ

09 September 2026 22:28

✅نقد فیلم مدفون: زنده‌به‌گور شدن آمریکا در شن‌های خاورمیانه
صالحه خدادادی

✍️فیلم مدفون (Buried) ساخته کارگردان اسپانیایی رودریگو کورتس، محصول سال ۲۰۱۰ است. کورتس که پیش از این فیلمهای کوتاه‌ ساخته بود، با این فیلم به شهرت جهانی رسید . فیلمنامه کریس اسپارلینگ در ابتدا مورد استقبال استودیوهای بزرگ قرار نگرفت و بودجه ناچیز ۲ تا ۳ میلیون دلاری آن نشان‌دهنده ریسکی بود که تهیه‌کنندگان مستقل پذیرفتند. اما نتیجه، فیلمی شد که در جشنواره‌های معتبر جوایزی کسب کرد و نام رودریگو کورتس را به عنوان یکی از خلاق‌ترین کارگردانان نسل جدید مطرح ساخت. کورتس با این فیلم نشان داد که محدودیت‌های بودجه‌ای، در صورت همراهی با ایده‌ای قوی، نه تنها مانع، که خود به عاملی برای خلق اثری نوآورانه تبدیل می‌شوند.

متن کامل در:
https://B2n.ir/qb3586

انسان شناسی و فرهنگ

08 September 2026 22:26

✅فراخوانی برای انسان‌شناسی هوش مصنوعی
مت آرتز، برگردان از امیرحسین رفیعی سعدی

✍️اگرچه هوش مصنوعی اخیرا با چت‌بات‌هایی مانند چت‌جی‌پی‌تی در کانون توجه عامه مردم قرار گرفته است اما قدمت این حوزه بسیار بیشتر، ابعادش گسترده‌تر و پیوندهایش با انسان‌شناسی عمیق‌تر از چیزی است که بیشتر مردم تصور می‌کنند. انسان‌شناسان در دهه ۱۹۴۰ هنگام شکل‌گیری اولیه سایبرنتیک (۱) حضور داشتند و در پایه‌گذاری مبانی فکری‌ای که هوش مصنوعی بعدها از آن پدیدار شد مشارکت کردند (وندن‌بروک، آرتز، کویچوا ۲۰۲۶). آن‌ها سیستم‌های هوش مصنوعی‌ای را برای تحلیل الگوهای ریتمیک طبلانوازی (۲) شمال هند ساختند (کیپن ۱۹۸۸)، در آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی مستقر شدند تا چگونگی فرموله‌بندی و کدگذاری دانش درون نرم‌افزارها را مطالعه کنند...

متن کامل در:
https://B2n.ir/nu3755

انسان شناسی و فرهنگ

06 September 2026 22:22

✅قدرتِ حضور در جامعه و تاریخ
زهره روحی
آ✍️یا پرومته اول نمی‌بایست به صورتی هذیان‌گویانه تصور کند که نور را دزدیده و تاوان این جنایت را پس داده است تا سرانجام کشف کند که این شوق و علاقه او به نور بود که خودِ نور را خلق کرد…«فریدریش نیچه ، حکمت شادان»
در بحث‌های مدرنیته متأخر، بسیار شنیده‌ایم که پیش از کاوش و بررسیِ «مکانمندی‌های قدرت» و شالوده‌شکنی‌های پیاپی‌ از آن (به عنوان مثال از مارکس، نیچه، فوکو و غیره) ، تاریخ‌نگاری و تاریخ‌خوانی، تک‌خطی بوده است؛ در این معنا که به قول بسیاری از متفکرانِ انتقادیِ عصر حاضر و از جمله والتر بنیامین، قدرت «توسط طبقات و گروه‌های اجتماعیِ فرادست ساخته شده است» و در اینجاست که جیانی واتیمو در تکمیلِ سخن بنیامین می‌نویسد:...

متن کامل در:
https://B2n.ir/en9290

انسان شناسی و فرهنگ

05 September 2026 15:49

به یاد جواد مجابی (1318-1405) /میراث یک هنر‌‌شناس/ میراث یک هنرمند

جواد مجابی، شاعر، نویسنده ، طنزپرداز، منتقد ادبی برجسته ایران، امروز درگذشت. او یکی از واپسین چهره‌های نسل فرهنگ‌سازان دهه چهل بود که با آثار گسترده و ارزشمند خود چه به مثابه یک هنرشناس و چه یک هنرمند مدرن، تاثیر زیادی در طول بیش از نیم قرن بر فرهنگ ایران معاصر باقی گذاشت. سبک و سیاق و سلایق او عموما با واکنش‌های مثبت در سطح جهان روشنفکری و در میان مردم و به خصوص جوانان روبرو بود و همراهی و تلاش پیوسته اش برای سهیم شدن و یاری دادن پُر مهر به جریان شکوفای نو‌شدن فرهنگ ایرانی، مثال‌زدنی و به یادماندنی به شمار می‌آیند و می‌توان بی‌اغراق ادعا کرد مجابی با فعالیت پرشور خود، چند نسل را با مدرنیته هنری و ادبی و تجسمی آشنا و دیدگاه‌های عمیق‌تر و ظریف‌تری را به درک زیبایی‌شناسانه در آن‌ها به وجود آورد. هم از این رو فرهنگ ایران و به ویژه فرهنگ ادبی و هنری ایران مدرن، بی‌شک وام‌دار او خواهد ماند. نام و خاطره‌اش همیشه زنده و شاداب بماند. فقدان مجابی را به عموم اهل فرهنگ و خانواده محترم ایشان تسلیت می‌گوییم.

ناصر فکوهی / چهارده شهریور 1405

انسان شناسی و فرهنگ

26 August 2026 20:34

📣 اطلاعیه: برگزاری کارگاه خشونت، فاشیسم و جنگ جهانی دوم از نگاه سینمای ایتالیا

با تدریس ناصر فکوهی

دومین دوره درسگفتارهای تحلیلی «سینما و فرهنگ»

انسان شناسی و فرهنگ

24 August 2026 15:43

✅یگانگی
نوشتۀ سوزان سانتاگ، برگردان: آذر جوادزاده

✍️من آنچه را می‌توانم می‌نویسم: یعنی آنچه به من داده می‌شود و آنچه به نظرم ارزش آن را دارد که من درباره‌اش بنویسم. به چیزهای بسیاری، با شور و اشتیاق و خیلی عمیق اهمیت می‌دهم که هرگز وارد داستان‌ها و جستار‌هایم نمی‌شوند. دلیلش این است که آنچه درباره آن‌ها در ذهن دارم، از نظر خودم فاقد اصالت است (مثلاً هرگز گمان نکرده‌ام درباره شکسپیر حرفی قانع‌کننده برای گفتن داشته باشم)، یا اینکه هنوز آزادی درونیِ لازم را برای نوشتن درباره آن‌ها پیدا نکرده‌ام. کتاب‌هایم خودِ من نیستند ‑ تمامِ من نیستند.

متن کامل در:
https://B2n.ir/fk1758

انسان شناسی و فرهنگ

22 August 2026 15:03

✅نگاهی به مجموعه داستانِ «آویختگی»: مطمئنی هیچ‌وقت نمی‌خوای برگردی؟

زری پورجعفریان

✍️«آویختگی» عنوانِ مجموعه داستانِ کوتاهی از مهسا سالاری است. این کتاب هشت داستان دارد.

در داستان اول نویسنده تلاش کرده با استفاده از حس‌های مختلفی چون شنیدن و دیدن فرم متفاوتی برای داستانش بسازد. داستان اینطور شروع شده: «شنیدم که در دستشویی را بست، رفت توی هال و سیگار برقی را برداشت.» و در ادامه: «دیدم که لباس می‌پوشید. دیدم که سیگار را گذاشت توی جیب کاپشنش.» داستان درباره مهاجرت و پیوندهای عاطفی است. چمدان‌های بزرگ ایرانی‌ها و عرب‌های مهاجر در فرودگاه و ایستگاه‌های قطار «انگار فقط ما تکه‌تکه‌های زندگی‌مان اینقدر سنگین بود.»

متن کامل در:
https://B2n.ir/zw1293

انسان شناسی و فرهنگ

21 August 2026 13:08

۳۰ مرداد: زادروز سید محسن حبیبی ( ۱۳۲۶ – درگذشته ۶ مهر ۱۳۹۹) ☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️☘️

انسان شناسی و فرهنگ

07 October 2026 15:13

📌مؤسسه‌ی فرهنگی‌هنری #ته‌_رنگ
🗞 رویداد: «جشنواره‌ی هفته‌ی تهران»

روز اول: از شهر دلخواه ایرانیان تا تهران امروزمان
با حضور ایمان واقفی، زهره دودانگه محمدکریم آسایش و سارا صادق نژاد

۱۴ مهر ۱۴۰۵
#روز_تهران

انسان شناسی و فرهنگ

02 October 2026 21:02

✅وقتی قطعیت فرو می‌ریزد: اختلال ارتباطی و تجربه‌ی بحران از منظر انسان‌شناسی

سارا حمزه

✍️بحران‌ها معمولاً از خلال تصاویر رسانه‌ای، آمار خسارات، گزارش‌های خبری و روایت‌های سیاسی شناخته می‌شوند. با این حال، برای افرادی که در متن یک وضعیت بحرانی زندگی می‌کنند، بحران پیش از آنکه مجموعه‌ای از داده‌ها و بازنمایی‌ها باشد، تجربه‌ای روزمره است؛ تجربه‌ای که در ریتم زندگی، روابط اجتماعی، شیوه‌های ارتباطی و ادراک افراد از جهان پیرامونشان نفوذ می‌کند. از این منظر، بحران صرفاً رویدادی بیرونی نیست، بلکه وضعیتی است که در آن شیوه‌های متعارف فهم و تفسیر واقعیت دچار اختلال می‌شوند. در دهه‌های اخیر، گسترش رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های ارتباطی موجب شده است که تقریباً هیچ رویدادی خارج از میدان بازنمایی باقی نماند. جنگ‌ها، بلایای طبیعی، همه‌گیری‌ها و دیگر وضعیت‌های بحرانی همزمان در دو سطح رخ می‌دهند: از یک سو به عنوان تجربه‌ای زیسته برای افرادی که مستقیماً درگیر آن هستند و از سوی دیگر به عنوان مجموعه‌ای از تصاویر، اخبار و روایت‌ها برای مخاطبانی که از فاصله‌ای جغرافیایی و اجتماعی آن را دنبال می‌کنند. این همزمانی، پرسشی اساسی را پیش روی علوم اجتماعی قرار می‌دهد: آیا افراد مختلف، با وجود مواجهه با یک رویداد واحد، در حال تجربه یک واقعیت اجتماعی مشترک هستند؟

متن کامل در:
https://B2n.ir/fj3350

انسان شناسی و فرهنگ

30 September 2026 20:35

✅جین گودال؛ از رؤیای کودکی تا دگرگونی نگاه بشر به طبیعت
آذر جوادزاده

✍️مانوئل کاستلز[۱] در کتاب عصر اطلاعات[۲] می‌نویسد: اگر بنا باشد نهضت‌های اجتماعی را بر اساس نیروی مولد تاریخی آن‌ها یعنی تاثیر آن‌ها بر ارزش‌های فرهنگی نهادهای جامعه ارزیابی کنیم، نهضت محیط زیست در ربع پایانی قرن بیستم جایگاه ممتازی در چشم‌انداز تاریح کسب می‌کند. در دهه ۱۹۹۰، ۸۰‌درصد آمریکایی‌ها و بیش از دوسوم اروپایی‌ها خود را طرفدار محیط زیست می‌دانسته‌اند.[۳]
وی به نقل از پترا کلی[۴] بیان می‌کند: رهیافت سبز به سیاست نوعی تجلیل است. ما پی می‌بریم که هریک از ما بخشی از مسائل جهان هستیم و همچنین بخشی از راه حل این مسائل. خطرات و امکانات سالم‌زیستن فقط بیرون از ما نیست. ما کار را دقیقا از جایی که هستیم آغاز می‌کنیم. لازم نیست منتظر بمانیم تا شرایط مساعد شود. ما می‌توانیم زندگی خود را ساده کنیم و به شیوه‌ای زندگی کنیم که ارزش‌های انسانی و بوم‌شناختی را تقویت کند. اوضاع بهبود خواهد یافت زیرا ما شروع کرده‌ایم …. بنابراین می‌توان گفت که سیاست سبز یک انقلاب درونی و «خود را سبزساختن» است.[۵]

متن کامل در:
https://B2n.ir/dw4271

انسان شناسی و فرهنگ

29 September 2026 18:19

•
📌مؤسسه‌ی فرهنگی‌هنری #ته‌_رنگ برگزار می‌کند:

مجموعه‌رویداد: #تهران_در_ته_رنگ (۸)

🗞 رویداد: «جشنواره‌ی هفته‌ی تهران
تهران؛ شهر روایت، کنش و زندگی»

⏱️ زمان برگزاری
سه‌شنبه، چهارشنبه، پنجشنبه | ۱۴، ۱۵، ۱۶ مهر ۱۴۰۵

📍 مکان‌ برگزاری
مؤسسه‌‌ی فرهنگی‌هنری ته‌رنگ | تهران، خیابان ویلا، بن‌بست باقری، پلاک ۳

📝 حضور در رویداد رایگان است، اما به‌دلیل ظرفیت محدود، ثبت‌نام (ارسال نام‌، نام‌خانوادگی و شماره‌تماس (ترجیحاً با دسترسی به تلگرام)) به یکی از دو شیوه‌ی زیر و دریافت تأییدیه الزامی است:
- پیامک به شماره‌‌تلفن مؤسسه، ۰۹۹۱۲۸۲۰۷۹۷
- پیام روی تلگرام شماره‌‌تلفن مؤسسه
___

▪️تهران را چطور می‌بینیم؟
چطور تجربه‌اش می‌کنیم؟
و چه شهری می‌خواهیم بسازیم؟

تهران را فقط تماشا نکنیم،
روایتش کنیم،
و برایش فکر کنیم.
___

🔺سه‌شنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۵، ۱۸ تا ۲۰:۳۰:
پنل گفت‌وگوی «از شهر دلخواه ایرانیان تا تهران امروزمان»
___
🔺چهارشنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۵، ۱۸ تا ۲۰:۳۰:
پنل گفت‌وگوی «تهران علیه تعلیق»
___
🔺پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، ۱۰:۳۰ تا ۱۳:
پنل گفت‌وگوی «تجربه‌ی کودکی در زمین سخت تهران»
___

🔺پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، ۱۴ تا ۱۵:۳۰:
کارگاه مشارکتی «تهران و تن»؛ با ظرفیت محدود ۱۲ نفر
___

🔺پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، ۱۶ تا ۱۸:۳۰:
پنل گفت‌وگوی «تهران به روایت زنان»
___
به‌همراه نمایشگاه کتاب، اسناد و مدارک
📍«تهران؛ شهر روایت‌شده و به‌یادمانده»
در همکاری با شهرمجله و نشرچشمه
___
▪️با حضور پژوهشگران و کنشگران شهری و اجتماعی، معماران، انسان‌شناسان و فعالان حوزه‌‌های کودک و زنان
___

آی‌دی تلگرام:
@InstTahrang
‏
کانال تلگرام:‏
t.me/TahrangInst⁩⁩⁩⁩

صفحه‌ی اینستاگرام:
tahrang.inst

#روز_تهران

انسان شناسی و فرهنگ

26 September 2026 00:11

#پیر_پائولو_پازولینی
درباره فرهنگ
ترجمه: #ناصر_فکوهی
ویرایش و زیرنویس: پگاه دودانگه

#تصویر_فرهنگ
نامه فرهنگ، 1405

انسان شناسی و فرهنگ

18 September 2026 15:21

✅در سایه‌ی کشتار در سیریک؛ جستاری در باب عروسی و ماشینِ کشتن

مریم پیردهقان

✍️اول سپتامبر در کوهستک شهر ساحلی کوچکی نزدیک سیریک در هرمزگان سقف پایین آمد. مهماتی خورد به خانه‌ای که در آن عروسیِ دخترِ یک ماهیگیر برپا بود. رسانه‌های ایران از چهار کشته گفتند، دو زن و دو کودک، و شمار زخمی‌ها از شصت گذشت. همان شب دکل مخابراتی بندر هم در حدود صد متریِ خانه زده شد و یک شبکه‌ی مستندسازی حقوق بشری به آسوشیتدپرس گفت نوجوان شانزده‌ساله‌ای که اسمش در فهرست کشته‌های عروسی آمده هنگام موتورسواری نزدیک همان دکل با ترکش جان داده است؛ یعنی حتی مرگ هم اینجا بر سرِ طبقه‌بندی محل مناقشه است. کارشناس تسلیحاتی‌ای که آسوشیتدپرس تصاویر بقایای مهمات را نشانش داد گفت قطعات با مهمات هدایت‌شونده‌ی ساخت آمریکا سازگار است، و سخنگوی سنتکام گفت از گزارش‌ها خبر دارد و در حال بررسی‌شان است و البته اضافه کرد که «ارتش آمریکا هرگز غیرنظامیان را هدف نمی‌گیرد»!

متن کامل در:
https://B2n.ir/yd3344

انسان شناسی و فرهنگ

09 September 2026 22:29

✅مارکتینگ خاکستری و بازتولید قدرت در اثر ممنوعیت
آرمیتا خلعتبری لیماکی

✍️در مطالعات انسان‌شناختیِ قدرت، دیر زمانی است که پذیرفته شده «تسلط» تنها از طریق اجبار اعمال نمی‌گردد؛ بلکه پایدارترین شکل آن، در ساحت معنا و نمادهای مصرفیِ روزمره نمود پیدا می‌کند. طوری که سلطه‌گر، معنایی را تولید می‌کند و فرودستان، همان معنا را به مصرف می‌رسانند و بدین طریق، بی‌آنکه اجباری در میان باشد، محتوای جعلی به‌تدریج «طبیعی» و «بدیهی» جلوه می‌کند و خوانش اختصاصی از معنا، جایگزین تمام معنای حقیقی می‌گردد.

متن کامل در:
https://B2n.ir/zt9412

انسان شناسی و فرهنگ

09 September 2026 12:42

https://www.youtube.com/watch?v=pdJlD0bPxmo&list=PLchzl_4Pz-A4

انسان شناسی و فرهنگ

07 September 2026 22:25

✅سه یادداشت درباره‌ی مجموعه داستانِ بوی یاس امین‌الدوله می‌آمد نوشته‌ی زری پورجعفریان

رجِ بعدی: تأملی بر مجموعه‎ داستانِ بوی یاسِ امین‌الدوله می‌آید نوشته زری پورجعفریان،
زهرا مینویی

عطر یاسی که در خاطر می‌مانَد 
نگاهی گذرا به زبان روایت در مجموعه داستانِ «بوی یاس امین‌الدوله می‌آمد» نوشتۀ زری پورجعفریان 
مهرناز شیرازی عدل

اهمیت جزئیات: نگاهی به مجموعه داستانِ بوی یاس امین‌الدوله می‌آمد نوشته‌ی زری پورجعفریان
مرضیه کریمیان کاکُلَکی

این سه یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
https://B2n.ir/zq2904

انسان شناسی و فرهنگ

05 September 2026 22:11

✅پیشگفتارِ کتابِ تاریخ گیلان (از ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷) (جلد چهارم)
ناصر عظیمی

✍️کتابی که پیش روی شما خوانندگان فرهیخته قرار دارد، تاریخ سی و هفت ساله‌ی گیلان است که به واکاوی تاریخ این منطقه در دوره ی پهلوی دوم (۱۳۲۰ -۱۳۵۷) می پردازد. سه جلدِ نخستِ این مجموعه که به بررسی تاریخ گیلان از آغاز تا اواخر پهلوی اول پرداخته، پیش‌تر توسط نشر فرهنگ ایلیا انتشار یافته و کتابِ حاضر در واقع جلدِ چهارمِ آن مجموعه است.

متن کامل در:
https://B2n.ir/pj7968

انسان شناسی و فرهنگ

26 August 2026 20:35

📣 اطلاعیه: برگزاری کارگاه خشونت، فاشیسم و جنگ جهانی دوم از نگاه سینمای ایتالیا

با تدریس ناصر فکوهی

دومین دوره درسگفتارهای تحلیلی «سینما و فرهنگ»
 
پس از دورۀ نخست درسگفتارهای «سینما و فرهنگ» که در سال‌های ۱۳۹۹-۱۴۰۰ انجام گرفت، انسان‌شناسی و فرهنگ در همکاری با مؤسسه اَرشَن (اندیشه راه و شیوۀ نو) دومین دوره برنامه تحلیلی خود درباره سینما  را به صورت آنلاین در پاییز و زمستان ۱۴۰۵ برگزار می‌کند. این دوره به تحلیل جنگ‌ جهانی دوم از خلال تمرکز بر سنتی سینمایی و موضوعی محوری در آن می‌پردازد. در این دوره فیلم‌های شش کارگردان برجسته ایتالیایی در سه سنت سینمای نئورئالیستی، سینمای انتقادی و سیاسی ایتالیا به ترتیب از اواخر دهۀ ۱۹۴۰ و پایان جنگ جهانی دوم تا دهۀ بسیار پرتنش ۱۹۷۰ خواهد پرداخت. رویکرد ما از زاویه نگاه انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی سیاسی به در‌هم‌تنیدگی  و تحول عناصر  ساختار دهنده به فاشیسم، خشونت سیاسی و جنگ از پیش‌درآمدها تا پی‌آمدهای این روند با تمرکز بر ایتالیای فاشیستی و سپس آلمان هیتلری است. فیلم‌ها انتخاب شده از شش کارگردان برجسته ایتالیایی روبرتو روسلینی، ویتوریو دسیکا، لوکینو ویسکونتی، فرانچسکو رُزی، برناردو برتولوچی و لیلیانا کاونی هستند. این دوره با تدریس ناصر فکوهی، استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران، به صورت آنلاین برگزار می‌شود. بدین ترتیب که فیلم‌ها برای تماشا در یک بازه زمانی دو هفته‌ای در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد و به همراه آن درسگفتاری ۴۰ تا ۶۰ دقیقه از دکتر ناصر فکوهی نیز ارائه می‌شود. سپس جلسه‌ای یک ساعت و نیمه آنلاین برای اظهار نظر و پرسش و پاسخ برگزار می‌شود. فایل درسگفتار و جلسه پرسش و پاسخ سپس در شبکه انسان‌شناسی و فرهنگ و مؤسسه ارشن نیز منتشر خواهد شد.

شرکت در جلسات پس از ثبت نام در محدودۀ ظرفیت کارگاه، آزاد و رایگان است. جلسات روزهای یکشنبه  هر دو هفته یکبار از ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰ (پیش از تغییر ساعت) و سپس تغییر بر اساس وقت زمستانی خواهد بود. نخستین جلسه کلاس: یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵.
فیلم و سخنرانی یک هفته پیش از شروع در اختیار  شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد.

انسان شناسی و فرهنگ

25 August 2026 22:01

✅بحران تنش و مهار در ایران
فاطمه داودزاده


✍️در بحبوحه ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۳۹۶ در ایران، آنتونی کوردزمن، تحلیل‌گر ارشد ارزیابی‌های استراتژیک در ایالات متحده، گزارشی با عنوان «بحران در ایران: اکنون چه؟» در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) منتشر کرد. او در این گزارش به روایت تحلیلی نا آرامی‌های ایران به ویژه، اعتراضات در موج‌های جدید‌تر پرداخته و آن را «تبلور علنی فشارهای ساختاری انباشه» استدلال کرده است. کوردزمن برخلاف جریان‌های عمومی رسانه‌های غربی که مکرراً از فروپاشی قریب‌الوقوع سخن می‌گفتند، دست روی ریشه‌های عمیق‌تر و ساختاری حاکم بر جامعه ایران گذاشت.

متن کامل در:
https://B2n.ir/tu6495

انسان شناسی و فرهنگ

23 August 2026 15:37

از عصبیت تا هیجان جمعی؛ بازخوانی ابن‌خلدون در آینه جام جهانی

رادبه پرنده

هنوز سوت پایان مسابقه به صدا درنیامده بود که چند بازیکن آبی و سفید پوش، تقریباً هم‌زمان، به سمت داور حرکت کردند. یکی با دست‌های باز اعتراض می‌کرد، دیگری خود را میان هم‌تیمی و بازیکن اسپانیا قرار داده بود، چند نفر دیگر از فاصله‌ای دور خود را به صحنه رسانده بودند و نیمکت نیز آرام و قرار نداشت و حتی بهترین بازیکن جهان نیز در این صحنه ها دست کمی از بازیکنان جوان نداشت. برای بیننده‌ای که تنها نتیجه مسابقه را دنبال می‌کرد، این صحنه چیزی جز عصبانیت نبود؛ اما برای یک جامعه‌شناس، ماجرا از جای دیگری آغاز می‌شود. چرا در چنین لحظه‌ای، هیچ بازیکنی تنها نمی‌ماند؟ چه نیرویی سبب می‌شود که خطای احتمالی علیه یک نفر، در ذهن دیگران به خطایی علیه همه تبدیل شود؟ چرا گاهی به نظر می‌رسد یازده بازیکن، نه یازده فرد، بلکه یک بدن واحد هستند که هم‌زمان رنج می‌کشند، اعتراض می‌کنند و از خود دفاع می‌کنند؟

متن کامل در:
https://B2n.ir/mr7797

انسان شناسی و فرهنگ

21 August 2026 20:26

📝دیستوپیا به مثابه ساحت تفکر

⁉️ آیا دیستوپیا صرفاً دسته‌بندیِ ادبی تاریکِ متعلق به قرن بیستم است و کارکرد آن به متون داستانی محدود می‌شود؟
یا می‌توان آن را ساحتی برای تفکر و فهم چالش‌های جهان معاصر دانست؟


🔻 در عصر بحران‌های نوظهور، دیستوپیا فراتر از یک قالب روایی، نوعی «تفکر پیامدنگر» است که وظیفه رصد و تحلیل روندهای نگران‌کننده حال حاضر و تدقیق در چشم‌اندازهای آتی را بر عهده دارد.

🔻 بررسی دیستوپیا به‌مثابه ساحت اندیشه، پاسخ به نیازی مبرم در زمانه ماست؛ پروژه‌ای فکری که با ترسیمِ فرجام‌های محتملِ رفتارهای جمعی بشر، امکان نقد وضعیت موجود و بازاندیشی در مسیر آینده را فراهم می‌سازد.

دیستوپیا به مثابه ساحتِ تفکر

■استاد ناصر فکوهی
■ محمد نصراوی
■ محمد شهریاری مقدم

🗓 زمان: سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵

✅ @bashgahandishe
🆔 @Utopianist_Nasravi

انسان شناسی و فرهنگ

21 August 2026 13:00

بخشی از گفتگوی #ناصر_فکوهی با سید #محسن_حبیبی برای پروژه تاریخ فرهنگی ایران مدرن