باشگاه اندیشه

13 July 2026 19:33

گزارش تصویری
نشست سوم گفت‌وگوی سوگواران
سال هجدهم

رویکرد جامع به عاشورا
محمدحسین قدوسی

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

05 July 2026 10:34

‌
💎 معرفی کتاب «قرآن با ارجاعات متقابل» اثر مُنعِم سِرّی

Sirry, Mun'im, (2022), The Qur’an with Cross-References, De Gruyter.

⬇️ دریافت ۵۰ صفحه نخست کتاب

✍️ به کوشش: مینا میرلوحی و پاپیروس

فهم بهتر متون مقدس و درک مفاهیم آن‌ همواره دغدغه اساسی پژوهشگران و به‌ویژه دین‌پژوهان بوده است. تلاش‌ برای رسیدن به این هدف سبب شکل‌گیری روش‌های تفسیری متنوع و نگارش انبوهی از کتب تفسیری گردیده‌است. یکی از این روش‌ها، تفسیر متن مقدس با ارجاع به فقرات مشابه و مرتبط در همان متن مقدس است. استفاده از الگوی «ارجاع متقابل Cross-References» در مطالعات دانشگاهی بایبل سابقه‌ای دیرینه دارد. مفسران قرآن نیز از ابتدا به اهمیت محوری تفسیر قرآن‌به‌قرآن پی برده بودند، اما با این وجود، جای خالی چنین تفسیری در ادبیات دانشگاهی مطالعات قرآن دیده می‌شد.

از اولین تلاش‌های دانشگاهی معاصر برای تفسیر قرآن‌به‌قرآن با استفاده از ارجاع متقابل به آیات مشابه، می‌توان از اثر رودی پارِت «Der Koran: Kommentar und Konkordanz - قرآن همراه با تفسیر و کشف‌اللغات» نام برد. کتاب پارت پیشگام و گسترده‌ترین تفسیر قرآن‌به‌قرآن در ادبیات قرآن‌پژوهی دانشگاهی است که علاوه بر ارجاع به آیات مشابه ذیل هر آیه، تفسیر آن و تعابیر جایگزین را هم در بر دارد. به‌علاوه، همان‌طور که از واژۀ konkordanz (هماهنگی/تطبیق) برمی‌آید، کتاب پارت تمام عبارات و کاربردهای نظیر و مشابه را از قسمت‌های مختلف قرآن گرد آورده است.

در سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ جمعی از اسلام‌پژوهان دانشگاه نوتردیم در رویدادی با عنوان «سمینار قرآن» گرد هم آمدند. هدف این جمع ارتقای درک علمی از متون قرآنی و تشویق شرکت‌کنندگان برای پرداختن مستقیم به قرآن بود و گابریل رینولدز هدایت آن را بر عهده داشت. این‌گونه تولد کتاب «قرآن با ارجاعات متقابل (QwCR)» رقم خورد. مُنعم سِرّی نویسنده کتاب «ارجاعات متقابل» و استادیار دانشگاه نوتردیم، در این کتاب که آماده‌سازی آن تقریباً ده سال به طول انجامیده، اکثر آیات را از حیث تشابه موضوع، تشابه واژگان و تشابه معنا در کنار هم قرار داده است. روش کتاب «ارجاعات متقابل» مبتنی بر ارتباط واژه‌ها، عبارات، مضامین، مفاهیم، وقایع و شخصیت‌ها است. به این‌ صورت که یک واژه ممکن است چندین بار در قرآن آمده باشد؛ اما فقط مواردی ارجاع داده شده که بین دو یا چند آیه یا عبارت، ارتباط معنایی وجود داشته باشد.

«قرآن با ارجاعات متقابل» در واقع ترکیبی از دو سبک تفسیر موضوعی و واژگانی است:
رویکرد موضوعی توجه زیادی به وحدت مضمون در هر سوره دارد. هدف این رویکرد، شناسایی محور موضوعی هر سوره و ایجاد وحدت و انسجام، روابط و گروه‌بندی سوره‌ها بر اساس این محور و مضامین مرتبط است. در رویکرد واژگانی تاکید بر اصطلاحات یا واژگان قرآن است و به‌طور همزمان ارتباط معنایی بین کلمات، عبارات، مضامین، مفاهیم، روایت‌ها و شخصیت‌ها را بررسی می‌کند.

منعم سری در یک مقدمۀ سی‌و‌چهار صفحه‌ای دربارۀ روش، هدف، سابقه و نمونه‌های مشابه تحقیق سخن می‌گوید. پس از دو صفحه راهنمای استفاده از کتاب، وارد متنی می‌شویم که به ادعای نویسنده‌اش رویکردی نه کشف اللغاتی و آماری بلکه تفسیری و معنایی دارد. سرّی در این اثر برخی از سبک‌ها و روش‌های مرسوم در تفاسیر بایبل را به کار بسته است. در چاپ‌های قرآن تاکنون این سبک از ارجاع به آیات مشابه وجود نداشته و این کتاب در نوع خود نخستین است.

🔗 مروری بر «قرآن با ارجاعات متقابل» به قلم ولید صالح

⬇️ دریافت ۵۰ صفحه نخست کتاب

@inekas

باشگاه اندیشه

30 June 2026 09:13

بازاندیشی در مفهوم اخلاق با مارتا نوسبام

​آیا نظریه‌های اخلاقی سنتی توانایی پاسخگویی به چالش‌های پیچیده جهان امروز را دارند؟

مارتا نوسبام، یکی از تاثیرگذارترین فیلسوفان زنده جهان، در این ویدیو از یک «نظریه جدید در اخلاق» سخن می‌گوید.

​نوسبام با به چالش کشیدن نگاه‌های تک‌بعدی گذشته، چارچوبی را پیشنهاد می‌دهد که بر پایه شکوفایی، عدالت و تحقق پتانسیل‌های واقعی تمام موجودات (نه فقط انسان‌ها) بنا شده است.
رویکرد قابلیت‌های او به ما یادآوری می‌کند که اخلاق صرفاً پیروی از قوانین خشک نیست، بلکه تلاش برای ایجاد جهانی است که در آن هر موجودی فرصت زندگی شایسته را داشته باشد.


​🔗 برای تماشای کامل این گفت‌وگوی ارزشمند می‌توانید به لینک زیر مراجعه کنید:
IAI TV - A New Theory of Ethics

@Dialogeschool
@bashgahaandishe

باشگاه اندیشه

29 June 2026 16:27

دربارهٔ دورهٔ «فلسفه تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها»


📝ایمان همتی
مدرس دوره و دبیر مدرسه مطالعات مدرنیته و نقد متافیزیک باشگاه اندیشه

شاید بتوان گفت برای هر پژوهشگری بویژه در حوزه علوم انسانی فهم ریشه‌ها دلالتی حیاتی و ضرورتی انکارناپذیر دارد. در این دوره تلاش می‌شود تا با فرارفتن از تقلیل‌گرایی‌های رایج، شرحی دقیق، منسجم و تاریخی-تحلیلی از سنت فکریِ «فلسفه تحلیلی» ارائه گردد.
در این مسیر، نقطه عزیمت دوره آرای گوتلوب فرگه، برتراند راسل و لودویگ ویتگنشتاین خواهد بود. در این گام اولیه، ربط و نسبت دیالکتیکی این اندیشه‌ها با جریان‌های فلسفه پسا‌کانتی و تبارشناسی ایدئالیستی مورد مداقه قرار می‌گیرد تا در نهایت، روند صیرورت و دگرگونی‌های ساختاری فلسفه تحلیلی در آثار صورت‌گرایان و فیلسوفانی چون رودولف کارنپ، ویلارد کواین و دیگران پی گرفته شود.

اما دال مرکزی و تمایز اساسی این دوره نسبت به شرح‌های مرسوم قرن بیستمی، عبور از نگاه محضِ انتزاعی و فنی است. در این تفحص، تلاش می‌شود تا پیوند نظام‌مند اندیشه‌های فیلسوفان تحلیلی با پروژه‌های کلان روشنگری و مدرنیته آشکار گردد و پیامدهای انضمامیِ اخلاقی، اجتماعی و سیاسی این منظومه‌های فکری به صورتی جدی بررسی شود. در واقع، این دوره بستری است برای یک مواجهه نقادانه و گفت‌وگویی زنده میان سنت‌های مرزآشوبِ فلسفی؛ آنجا که ابزارهای صلب و دقیق سنت تحلیلی یعنی «زبان»، «منطق» و «تحلیل مفهومی»، در تلاقی با مؤلفه‌های اگزیستانسیال و معرفت‌شناختی فلسفه قاره‌ای همچون «تاریخ»، «هرمنوتیک»، «تجربه زیسته»، موردِ دیالوگ و تأمل قرار می‌گیرند تا امکان مقایسه و سنتزی پویا میان همکاران این دو نحله فراهم آید.

فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها
فصل اول: سرآغاز فلسفهٔ تحلیلی

با تدریس دکتر ایمان همتی

🔹 ۵ جلسه
🔹 چهارشنبه‌ها، ساعت ۲۰
🔹 به‌صورت برخط (آنلاین)
🔹 شروع دوره: هفته دوم تیر۱۴۰۵
🔹 شهریه: یک میلیون و پانصد هزار تومان

اطلاعات تکمیلی درباره دوره را اینجا بخوانید.
📞 جهت ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر، با این اکانت در ارتباط باشید:
@bashgahandisheschools


@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

29 June 2026 15:29

✨ دوره آکادمیک بین‌المللی «در پرتو نور نبوی»
(سیری تاریخی در زندگی حضرت محمد (ص) با حضور اساتید برجسته بین‌المللی)

🖥 نوع دوره: آنلاین
🌐 زبان دوره: انگلیسی
📚 تعداد جلسات: ۱۵ جلسه | ۳۰+ ساعت
📆 مهلت ثبت‌نام: تا ۲۰ تیر
🎓 اعطای گواهی پایان دوره به صورت مشترک با دانشگاه فردوسی مشهد

🔗 ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر:
https://hekmat.academy/history-of-prophet-muhammad/

🔴 ظرفیت محدود
#نور_نبوی #ثبت‌نام_زودهنگام

📲 با ما همراه باشید:‌
تلگرام I  اینستاگرام  I  ایتا I  آپارات

باشگاه اندیشه

29 June 2026 12:58

💢 تخریب بقعه همسر علامه طباطبایی و مرحوم سیدحسین قاضی یار و همراه همیشگی علامه در قبرستان نو

علامه طباطبایی و مکتب نظری و عملی او میراث عظیمی برای ایران و شیعه است که هر کسی که با فرهنگ ایرانی و شیعی آشنایی اندکی داشته باشد اهمیت و سهم این مکتب را به‌خوبی می‌داند. حتی کسانی که تخصصی در این زمینه ندارند نیز با این نام آشنا بوده و امروزه آوازه این پیر فرزانه از مرزهای ایران فراتر رفته و سازمان‌های جهانی نیز سعی در حفظ و توجه به آن دارند.
اما چگونه است که در شهر قم که پایگاه حوزه شیعی و محل سکونت این بزرگوار است هیچ توجهی به حفظ آثار بر‌جا مانده از این میراث عظیم نمی‌شود؟ تخریب دو بقعه به جا مانده از این مکتب که محل مراجعه افراد بسیاری بوده و حکم زیارت‌گاه برای مشتاقان آن پیر فرزانه داشت چرا باید صورت بگیرد؟ آن هم به صورت شبانه و ناگهانی و به صورتی که علاقه‌مندان فرهنگ و تمدن ایرانی و شیعی فرصت اعتراض نیافته و با عمل انجام شده مواجه شوند؟
در میان آثاری که در مورد علامه طباطبایی و زندگی و مکتب او نگاشته شده آنقدر درباره این دو نفر - صاحبان این دو بقعه - صحبت شده که جای تردید و تاملی نمی‌گذارد. شاید بیش از یک‌صد کتاب و مقاله درباره جایگاه همسر علامه و اهمیتی که در موفقیت این بزرگوار داشته است نگاشته شده است. همچنین درباره یار و همراه همیشگی علامه، مرحوم سیدحسین قاضی که بقعه هر دو این‌ها در این تخریب ناگهانی نابود شده است. میلیون‌ها نفر با زندگی همسر علامه آشنایی دارند و آن را به عنوان نمونه‌ای از زن موفق مطالعه نموده و زندگی خانوادگی علامه و این همسر را به عنوان الگویی از زندگی متعالی در تمدن ایرانی و شیعه برگزیده‌اند. به همین دلیل است که پیوسته مشتاقان علامه و مکتب فکری او به این دو بقعه مراجعه نموده و در اثر توجه زائران، تبدیل به بخشی از میراث فرهنگی و فکری شده بود.
اکنون تخریب این دو محل آن هم به این صورت و خردکردن سنگ قبر و رفتارهایی از این قبیل چه دلیل و توجیهی می‌تواند داشته باشد؟
آیا مسئولان شهر، وقتی عکس دختر علامه را مشاهده می‌کنند که بر روی خرابه‌ها نشسته نباید احساس شرم و خجالت کنند؟
آیا فقط وهابی‌ها در بی‌توجهی به این میراث‌های عظیم باید سرزنش شوند و اگر ما چنین کنیم نباید هیچ‌کس پاسخ‌گوی رفتار زشت مسئولان باشد؟

محمدحسین قدوسی
۱۴۰۵/۰۴/۰۷
#قبرستان_نو
#همسر_علامه‌_طباطبایی
#سید_حسین_قاضی
#بنیاد_قم_پژوهی
🔷 ارتباط با دانشگاه #طلوع_مهر
واحدخواهران|قم‌پژوهی|کانون‌نویسندگان
مرکز مشاوره |مهارت‌افزایی|قرارگاه‌فرهنگی

باشگاه اندیشه

28 June 2026 14:35

.
گفت‌وگوی سوگواران
سال هجدهم | نشست دوم

غلامحسین ساعدی و "رمان مقتل"
با حضورِ سیدجواد میری

🗓 دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶:۰۰

یکی از پرسش‌هایی که همواره مطرح می‌شود این است که چرا "چپ‌ها" در ایران مفاهیم دینی و علی‌الخصوص شیعی را مورد بازخوانی و تفسیر قرار داده‌اند حال آنکه خود هیچ باوری به دین و مذهب نداشتند؟ این پرسش مهمی است که نیاز به تامل درباره آن داریم. زیرا اگر در بستر عالمیت جدید از بازخوانی مفاهیم دینی در مدل چپ جهانی عدول کنیم بیش از دو آلترناتیو نخواهیم داشت یا گرفتار تفاسیر "راست افراطی" خواهیم شد و یا دچار خوانش‌های "عرفانی" می‌شویم. در این نشست من رمان مقتل غلامحسین ساعدی را به عنوان یک مدل مورد بازخوانی قرار خواهم داد.

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

25 June 2026 04:21

قطعه "شب قبل از عاشورا" از لوریس چکناوریان

ارکستر سمفونیک البرز و گروه کر فیلارمونیک ایران




@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

22 June 2026 09:07

رویدادهای امروز باشگاه اندیشه:

ساعت 16 | گفت‌وگوی سوگواران |سال هجدهم | نشست نخست | حضوری| روضه الشهدا؛ اسطوره و تاریخ| منصور براهیمی، رضا رحیمی‌فرد، جواد قدوسی

گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی|ساعت 20|آنلاین| هومن پناهنده، مقصود فراستخواه، محمدرضا لبیب، یاسر میردامادی، محمدرضا معینی

باشگاه اندیشه

21 June 2026 10:41

دربارهٔ دورهٔ «فلسفه تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها»


📝ایمان همتی
مدرس دوره و دبیر مدرسه مطالعات مدرنیته و نقد متافیزیک باشگاه اندیشه

شاید بتوان گفت برای هر پژوهشگری بویژه در حوزه علوم انسانی فهم ریشه‌ها دلالتی حیاتی و ضرورتی انکارناپذیر دارد. در این دوره تلاش می‌شود تا با فرارفتن از تقلیل‌گرایی‌های رایج، شرحی دقیق، منسجم و تاریخی-تحلیلی از سنت فکریِ «فلسفه تحلیلی» ارائه گردد.
در این مسیر، نقطه عزیمت دوره آرای گوتلوب فرگه، برتراند راسل و لودویگ ویتگنشتاین خواهد بود. در این گام اولیه، ربط و نسبت دیالکتیکی این اندیشه‌ها با جریان‌های فلسفه پسا‌کانتی و تبارشناسی ایدئالیستی مورد مداقه قرار می‌گیرد تا در نهایت، روند صیرورت و دگرگونی‌های ساختاری فلسفه تحلیلی در آثار صورت‌گرایان و فیلسوفانی چون رودولف کارنپ، ویلارد کواین و دیگران پی گرفته شود.

اما دال مرکزی و تمایز اساسی این دوره نسبت به شرح‌های مرسوم قرن بیستمی، عبور از نگاه محضِ انتزاعی و فنی است. در این تفحص، تلاش می‌شود تا پیوند نظام‌مند اندیشه‌های فیلسوفان تحلیلی با پروژه‌های کلان روشنگری و مدرنیته آشکار گردد و پیامدهای انضمامیِ اخلاقی، اجتماعی و سیاسی این منظومه‌های فکری به صورتی جدی بررسی شود. در واقع، این دوره بستری است برای یک مواجهه نقادانه و گفت‌وگویی زنده میان سنت‌های مرزآشوبِ فلسفی؛ آنجا که ابزارهای صلب و دقیق سنت تحلیلی یعنی «زبان»، «منطق» و «تحلیل مفهومی»، در تلاقی با مؤلفه‌های اگزیستانسیال و معرفت‌شناختی فلسفه قاره‌ای همچون «تاریخ»، «هرمنوتیک»، «تجربه زیسته»، موردِ دیالوگ و تأمل قرار می‌گیرند تا امکان مقایسه و سنتزی پویا میان همکاران این دو نحله فراهم آید.

فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها
فصل اول: سرآغاز فلسفهٔ تحلیلی

با تدریس دکتر ایمان همتی

🔹 ۵ جلسه
🔹 چهارشنبه‌ها، ساعت ۲۰
🔹 به‌صورت برخط (آنلاین)
🔹 شروع دوره: هفته دوم تیر۱۴۰۵
🔹 شهریه: یک میلیون و پانصد هزار تومان

اطلاعات تکمیلی درباره دوره را اینجا بخوانید.
📞 جهت ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر، با این اکانت در ارتباط باشید:
@bashgahandisheschools


@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

20 June 2026 12:19

مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه با همکاری نشر کرگدن برگزار می‌کنند:

نشستی درباره کتاب
گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی
درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی


با حضورِ
(به ترتیب حروف الفبا)

هومن پناهنده
مقصود فراستخواه
محمدرضا لبیب
یاسر میردامادی


دبیر نشست:
محمدرضا معینی
دبیر مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه

یکم تیرماه ۱۴۰۵
ساعت ۲۰
در بستر گوگل میت
https://meet.google.com/gmt-gvvz-krp

یادداشت‌های مرتبط:

یادداشت نویسنده دربارهٔ کتاب

آیا می‌توان با یک کلیشه گفت‌وگو کرد؟ رضا تاران| دین‌آنلاین

عقلانیت دیالوژیک| محمدرضا لبیب| اعتماد


@diinschool
@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

01 June 2026 18:11

بهار ۱۴۰۵ و دو کتاب تازه در هوای دیالوگ

بهار امسال با انتشار دو کتاب مهم همراه شده‌است که از هریک به نوعی از دلِ نشست‌های باشگاه‌اندیشه برآمده‌اند.

کتاب نخست با عنوانِ«راهی به‌جز گفت‌وگو نیست» از دکتر رسول رسولی‌پور (پژوهشگر فلسفهٔ دین و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی) است که بخشی از این اثر حاصل نُه جلسه درس‌گفتار «از الهیات کلاسیک تا الهیات دیالوگی» در بهار ۱۴۰۰ با همکاری کانون گفت‌وگوی مؤسسهٔ امام موسی صدر است. رسولی‌پور در این کتاب مسیری به سوی فهم گفت‌وگومحور از دین با بررسی اندیشهٔ امام موسی صدر ترسیم می‌کند.

کتاب دوم، «گفت‌وگو: آیین حق‌جویی»، نوشتهٔ دکتر یاسر میردامادی (دکترای مطالعات اسلام از دانشگاه ادینبرا و محقق مؤسسهٔ مطالعات اسماعیلی لندن) است. بخشی از این این اثر نیز حاصل دورهٔ «درآمدی به آداب گفت‌وگوی انتقادی» در تابستان ۱۴۰۲ در مدرسهٔ مطالعات دین و مدرسهٔ مطالعات دیالوگ است. محتوای آن بر اساس رسالهٔ کهن «فی آداب البحث و المناظرة» طاشکبری‌زاده طراحی شده‌است.
اطلاعات بیشتر راجع به یادداشت‌ها و جلسات معرفی کتاب‌ها به‌زودی اعلام می‌شود.

@bashgahandishe
@Dialogeschool

باشگاه اندیشه

30 May 2026 21:57

.
مدرسه مطالعات اجرای باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

نشست دوازدهم تاریخ شفاهی تئاتر ایران

دُرّ یتیم انقلاب
بازخوانی اجرای «آن دُرّ ناب» اثر داوود دانشور، از گروه تئاتر آیین؛ سال ۱۳۷۸

با حضور

داوود دانشور
منصور براهیمی

و جمعی از هنرمندان حاضر در این اجرا

یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۵
ساعت ۱۷:۳۰

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، باشگاه اندیشه


#مطالعات_اجرا #تاریخ‌شفاهی‌تئاتر
#دانشور #براهیمی #باشگاه_اندیشه

@ejraaschool
@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

20 February 2026 07:11

گذار نه! گسست: واسازی، هرمنویتیک سیاسی، و امکان فهم انتقادی وضعیت کنونی جامعۀ ایران

نویسنده: محمدرضا لبیب، پژوهشگر مطالعات دیالوگ

(توضیح: این یادداشت در تاریخ ۱۶ دی ۱۴۰۴ نوشته شده است، پیش از از دست‌رفتن آن همه جان بی‌گناه.)

چکیده:
یادداشت حاضر می‌کوشد، با اتخاذ رویکردی در هرمنویتیک سیاسی، وضعیت کنونی جامعۀ ایران را در نسبت با اعتراضات سال‌های اخیر به‌ویژه اعتراضات ۱۴۰۴ تحلیل کند. فرض اصلی آن است که آن‌چه در ایران رخ می‌دهد، بیش از آن‌که در چهارچوب «گذار»های تدریجی قابل‌فهم باشد، نشانۀ نوعی گسست معنایی و گفتمانی است؛ گسستی که زبان رسمی، نهادهای سیاسی، و روایت‌های مشروعیت‌بخشِ مسلط دیگر قادر به تفسیر و مهار آن نیستند. در گام دوم، مفهوم «واسازی» در اندیشۀ ژاک دریدا با دقت مفهومی معرفی می‌شود و حدود و خطرهای کاربست آن در تحلیل اجتماعی مورد تأکید قرار می‌گیرد. نهایتاً استدلال می‌شود که واسازی نه به‌عنوان نسخۀ برون‌رفت، بلکه به‌مثابۀ ره‌یافتی برای فهم وضعیت، تعلیق دوگانه‌های مسلط، و گشودن امکان‌های تازۀ معنا می‌تواند شرط لازم هر تأمل انتقادی جدی دربارۀ وضعیت امروز ایران باشد.

«جمهوری فلسفه و ادبیات»

باشگاه اندیشه

17 February 2026 11:17

«جنگ و خشونت، دور باطلی است که تصاعدی وسیع می‌شود. وقتی گردونه راه بیفتد، روزبه‌روز بیشتر خون می‌ریزد. ما روشنایی آتش را به آنها تحمیل کردیم، با حکومت جنگیدیم، نه با جهالت.»
غزاله علیزاده، «خانه ادریسی‌ها»، صفحه ۳۶۴

این سطور یادآور مسئولیت سنگینی است که برعهده همه صاحبنظران و دانش‌آموختگان دانش‌های اجتماعی است. همه ما می‌دانیم که تا آگاهی و مهارت‌های اجتماعی شهروندان به جایی نرسد که بتوانند با تکیه بر اصول شناخته شده و استدلال‌های سنجیده به تجزیه و تحلیل آنچه در جامعه‌شان می‌گذرد بپردازند و راه خود را از میان انبوه اخبار و اطلاعاتی که از طریق رسانه‌ها تولید می‌شود انتخاب کنند، انتظار دستیابی به توسعه و بهروزی خواب و خیالی بیش نخواهد بود.
این همان هشدار زرینی است که مرحوم دکتر بهشتی پنجاه سال قبل در درسگفتار تفسیر قرآن خود پیرامون سوره حج داد که جامعه «رشدنیافته» را می‌توان خیلی آسان به این سو و آن سو کشاند و به قطب‌های متضاد فراخواند و از همین رو، «بالاترین خدمتی که می‌توان به جامعه انسان‌ها کرد این است که اندیشیدن را به آنها بیاموزیم». 
البته بسیاری از دوستانی که می‌شناسم چنین دغدغه‌ای را در محیط آکادمیک و گاه در محافل روشنفکری دنبال می‌کنند، اما در اینکه تا چه اندازه توانسته باشیم مخاطبین عمومی را در این راه کمک کرده باشیم تردید جدی دارم. من به‌عنوان یک معلم علوم سیاسی اعتراف می‌کنم که در این زمینه کم‌کاری کرده‌ام و نتوانسته‌ام چنانچه شایسته است به کسب مهارت‌های لازم برای انتقال دانش مختصرم به مخاطبان عمومی بپردازم. اگر چنین بود، این روزها شاهد این همه هرج و مرج فکری و تحلیلی و قضاوت‌های احساسی و سطحی نبودم. نه اینکه انتظار داشته باشم دیگران مثل من فکر کنند، بلکه شاهد افزایش تعداد افرادی باشم که راست را از دروغ بازشناسند و آگاهانه و آزادانه دست به انتخاب زنند. از خدای مهربان می‌خواهم یاری‌ام کند تا در این باقیمانده عمر در این راه گام‌های مؤثرتری بردارم.

علیرضا بهشتی
۱۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

11 July 2026 18:33

گفت‌وگوی سوگواران
سال هجدهم | نشست سوم

رویکرد جامع به عاشورا


با ارائه محمدحسین قدوسی

🗓 دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶:۰۰

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

01 July 2026 11:16

📚 حلقه مطالعاتی کلیدر برگزار می‌کند:

گفت‌وگو درباره کتابِ
در ستایش مرگ
نوشتهٔ ژوزه ساراماگو
ترجمهٔ شهریارر وقفی‌پور

همراه با رونمایی از کتابِ مرگ اندیشان: فیلسوفان مرگ و مرگ فیلسوفان نوشتۀ
احمد راسخی لنگرودی با حضورِ مولفِ محترم اثر

📅 پنج‌شنبه ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶

📍 خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

29 June 2026 20:17

🔵 با محوریت مطالعات زنان و تاریخ محلی
فراخوان مقاله «همایش ملی زن در تاریخ محلی سیستان و بلوچستان» منتشر شد

🔹 انجمن زنان پژوهشگر تاریخ با انتشار فراخوان مقاله همایش ملی «زن در تاریخ محلی سیستان و بلوچستان» از پژوهشگران دعوت کرد چکیده مقالات خود را تا ۳۱ تیرماه و اصل مقالات را تا ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵ به دبیرخانه همایش ارسال کنند.

🔹 پژوهشگران و علاقه‌مندان می‌توانند چکیده مقالات خود را تا ۳۱ تیرماه و متن کامل مقالات را تا ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵، در قالب فایل‌های Word و PDF، از طریق نشانی الکترونیکی seminarezanan@gmail.com یا پایگاه اینترنتی wahrngo.ir به دبیرخانه همایش ارسال کنند.

🔹 علاقه‌مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانند با شماره تلفن ۰۹۳۵۴۰۴۷۱۱۰ تماس بگیرند. صفحه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ در اینستاگرام با شناسه Zanane_pazhoheshgar_tarikh، کانال آن در پیام‌رسان بله به نشانی ble.ir/join/FBPfXNC7CG و کانال تلگرامی انجمن به نشانی t.me/zananepazhoheshgartarikh1396 در دسترس است.

🌐 مشاهده خبر کامل

🆔 @nlai_ir
@zananepazhoheshgartarikh1396

باشگاه اندیشه

29 June 2026 16:27

مدرسه مطالعات مدرنیته و نقد متافیزیک باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

📚 فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها
فصل اول: سرآغاز فلسفهٔ تحلیلی

با تدریس دکتر ایمان همتی

🔹 ۵ جلسه
🔹 چهارشنبه‌ها، ساعت ۲۰
🔹 به‌صورت برخط (آنلاین)
🔹 شروع دوره: هفته دوم تیر۱۴۰۵
🔹 شهریه: یک میلیون و پانصد هزار تومان

اطلاعات تکمیلی درباره دوره را اینجا بخوانید.
📞 جهت ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر، با این اکانت در ارتباط باشید:
@bashgahandisheschools

#فلسفه_تحلیلی #باشگاه_اندیشه #مدرسه_مطالعات_مدرنیته #دکتر_ایمان_همتی #فلسفه #دوره_آموزشی #آنلاین #اندیشه_معاصر


@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

29 June 2026 15:15

یأس یعنی گم کردن خویشتن
تأملی در کتابِ «بیماری منتهی به مرگ» اثرِ کی‌یرکگور

📝محمدعلی کارگذار
مترجم و پژوهشگر فلسفه

مدت‌ها بود قصد داشتم کتاب «بیماری منتهی به مرگ» اثر سورن کیرکگور را بخوانم. می‌خواستم آن را در فراغتی واقعی بخوانم؛ در زمانی که ذهن از هیاهوی روزمره فاصله گرفته باشد. اما آن فرصت به شکلی غیرمنتظره در تعطیلات عید و همزمان با جنگ فرا رسید. روزهایی که ترس، اضطراب، امید، ناامیدی، نگرانی برای آینده و پرسش از سرنوشت فردی و جمعی، به شکلی وجودی با انسان همراه می‌شود. در چنین فضایی، کتاب کی‌یرکگور دیگر یک متن فلسفی نبود؛ به تجربه‌ای زنده تبدیل شد. گویی او نه از قرن نوزدهم، بلکه از دل همین وضعیت بحرانی با ما سخن می‌گفت.
متن کاملا یادداشت را اینجا بخوانید.

@Dialogeschool
@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

29 June 2026 12:58

💢 دختر علامه طباطبایی در کنار خرابه‌های مقبره مادر در قبرستان نو

امیر ترابیان
۱۴۰۵/۰۴/۰۷
#قبرستان_نو
#دختر_علامه‌_طباطبایی
#بنیاد_قم_پژوهی
🔷 ارتباط با دانشگاه #طلوع_مهر
واحدخواهران|قم‌پژوهی|کانون‌نویسندگان
مرکز مشاوره |مهارت‌افزایی|قرارگاه‌فرهنگی

باشگاه اندیشه

26 June 2026 18:49

پوشه شنیداری نشستی دربارهٔ کتاب
گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی
درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی
با حضورِ
هومن پناهنده، مقصود فراستخواه، محمدرضا لبیب، محمدرضا معینی، یاسر میردامادی

یکم تیرماه ۱۴۰۵

00:00 محمدرضا معینی
04:50 یاسر میردامادی
16:30 هومن پناهنده (بخش اول)
30:43 مقصود فراستخواه (بخش اول)
51:20 هومن پناهنده (بخش دوم)
01:14:53 محمدرضا لبیب
01:32:00 مقصود فراستخواه (بخش دوم)
01:54:00 صحبت‌های پایانی

@diinschool
@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

22 June 2026 19:58

.
گزارش تصویری
گفت‌وگوی سوگواران
سال هجدهم | نشست نخست

روضه الشهدا؛ اسطوره و تاریخ

🗓 دوشنبه ۱ تیر۱۴۰۵


@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

21 June 2026 17:30

.
گفت‌وگوی سوگواران
سال هجدهم | نشست نخست

روضه الشهدا؛ اسطوره و تاریخ

با حضورِ منصور براهیمی، رضا رحیمی‌فرد، جواد قدوسی

🗓 دوشنبه ۱ تیر۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶:۰۰

چکیده:

«روضةالشهداءِ» ملاحسین واعظ کاشفی، قرن‌هاست الگوی مسلط در سوگواری سنتی مردم در عزای حسین‌بن‌علی -درود خدا بر او- است؛ تا جایی که مجالس عزای ایشان را به همین سبب «روضه» نام نهاده‌اند. اما بسیاری همین را مبدأ و منشأ تحریف و خرافه در نقل وقایع عاشورا دانسته، و در مذمت آن سخن‌ها گفته‌اند.
در مواجهه با چنین متن اثرگذاری، چه می‌توان گفت؟ اینکه همه چیز را به فراست مؤلف در گردآوری نقل‌های عامیانه‌ی تاریخ عاشورا، و زبردستی او در شیوایی سخن، نسبت دهیم؛ حق مطلب ادا می‌شود؟
و یا اهمال علما و مورخان در تألیف منابع معتبر، را در رسوخ این اثر در مناسک دینی و آیینی عوام مؤثر بدانیم؛ کافی است؟ آیا نمی‌توان با دیدگاهی مردم‌شناسانه، و انسان‌پژوهانه، به ریشه‌های عمیق‌تر این سیطره‌ی فرهنگی و مذهبی پرداخت؟!
در اولین جلسه از گفتگوی سوگواران سال هجدهم، در باشگاه اندیشه، به ابعاد جدیدی از مواجهه با این پدیده قدیمی در سوگ سالار شهیدان کربلا خواهیم پرداخت.

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

21 June 2026 10:28

مدرسه مطالعات مدرنیته و نقد متافیزیک باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

📚 فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها
فصل اول: سرآغاز فلسفهٔ تحلیلی

با تدریس دکتر ایمان همتی

🔹 ۵ جلسه
🔹 چهارشنبه‌ها، ساعت ۲۰
🔹 به‌صورت برخط (آنلاین)
🔹 شروع دوره: هفته دوم تیر۱۴۰۵
🔹 شهریه: یک میلیون و پانصد هزار تومان

اطلاعات تکمیلی درباره دوره را اینجا بخوانید.
📞 جهت ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر، با این اکانت در ارتباط باشید:
@bashgahandisheschools

#فلسفه_تحلیلی #باشگاه_اندیشه #مدرسه_مطالعات_مدرنیته #دکتر_ایمان_همتی #فلسفه #دوره_آموزشی #آنلاین #اندیشه_معاصر


@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

06 June 2026 21:44

حلقه مطالعاتی کلیدر برگزار می‌کند:

گفت‌وگو درباره کتاب «دمیان» نوشتهٔ هرمان هسه
‌
📅 پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۶:۰۰
📍 خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳

دربارهٔ کتاب:
«دمیان» یکی از شاهکارهای نمادین و روان‌شناختی هرمن هسه است که داستان بلوغ فکری و روحی نوجوانی به نام امیل سینکلر را روایت می‌کند. هسه در این رمان، تحت تأثیر شدید نظریات روان‌کاوی کارل یونگ، سفر درونی انسان برای عبور از دنیای سطحی و پیش‌فرض‌های سنتی به سمت خودشناسی واقعی و یکپارچگی درونی را به تصویر می‌کشد. شخصیت مرموز و کاریزماتیک «دمیان» در واقع نقش یک راهنما، همزاد یا نیمهٔ پنهانِ سینکلر را ایفا می‌کند که به او می‌آموزد برای تولدِ دوباره و رسیدن به آزادیِ اصیل، باید پوستهٔ جهانِ امن اما کاذبِ گذشته را بشکند و تضادهای میان خیر و شر را در وجود خود بپذیرد.

@Bashgahandishe

باشگاه اندیشه

01 June 2026 18:11

.
گزارش تصویری نشست دوازدهم تاریخ شفاهی تئاتر ایران

دُرّ یتیم انقلاب
بازخوانی اجرای «آن دُرّ ناب» اثر داوود دانشور، از گروه تئاتر آیین؛ سال ۱۳۷۸

#مطالعات_اجرا #تاریخ‌شفاهی‌تئاتر
#دانشور #براهیمی #باشگاه_اندیشه

@ejraaschool
@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

26 May 2026 16:14

هم‌اکنون


استماع؛ تامل و تفکر
سه شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶

خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، حیاط باشگاه اندیشه، فضای امکان

https://www.skyroom.online/ch/allamehwisdom/mmat

باشگاه اندیشه

18 February 2026 17:14

حلقهٔ مطالعاتی کلیدر برگزار می‌کند:


گفت‌وگو دربارهٔ کتابِ
آینه‌های دردار
نوشتهٔ هوشنگ گلشیری

حلقهٔ مطالعاتی کلیدر
پنجشنبه ۳۰ بهمن‌ماه ۱۴۰۴
ساعت ۱۶

خیابان انقلاب، خیابان وصال‌شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳



دربارهٔ کتاب

آینه‌های دردار از واپسین آثار مهم هوشنگ گلشیری است که در قالبی نزدیک به سفرنامه روایت می‌شود: داستان با ورود راوی به فرودگاه لندن آغاز می‌شود، در چند کشور اروپایی ادامه می‌یابد و با پرواز بازگشت از پاریس به ایران پایان می‌گیرد. این رمان در پژوهش‌های دانشگاهی اثری پرلایه دربارهٔ «هویت» دانسته شده است؛ هویتی که در مواجهه با مهاجرت، تبعید و زیست روشنفکری در خارج از کشور دچار دگرگونی و بازتعریف می‌شود. منتقدان همچنین به ساختار روایی پیچیده، تمرکز بر ذهنیت شخصیت اصلی و محوشدن مرز میان واقعیت بیرونی و تجربهٔ درونی اشاره کرده‌اند؛ عناصری که رمان را به یکی از نمونه‌های شاخص روایت مدرن در ادبیات داستانی معاصر ایران بدل کرده است.

@bashgahandishe

باشگاه اندیشه

25 January 2026 09:22

زمستانِ ایران این روزها خیلی سرد می‌گذرد و در این روزهای تلخ، هیچ واژه‌ای نمی‌تواند درمانی برای زخم‌های عمیق مردم ایران باشد.
آخرین بار که باشگاه اندیشه برای مخاطبانش فراخوان دیدار فرستاد، دست‌کم چندهزارنفر دیگر از هموطنانش کنارش بودند و اینک با تنی مجروح و دلی سوگوار از جراحات عمیق و فقدان عزیزانمان، که شماری از ایشان همراه و خویشِ باشگاه بودند، به‌سختی پیامی می‌گذاریم.
باشگاه اندیشه، با اندوهی عمیق و قلبی متأثر، ضایعه‌ی دردناک رخدادهای تلخی که این روزها بر جان و روان جامعه‌ی ما سایه افکنده است را به ایران و ایرانی تسلیت عرض می‌کند.
ایران، خانه‌ی مشترک همه‌ی ماست و درد آن، درد یک گروه یا یک نسل نیست؛ زخمی است بر وجدان جمعی یک ملت. ما با نگرانی عمیق، شاهد فرسودگی اعتماد، افزایش اضطراب عمومی و گسترش احساس ناامنی در جان و روان جامعه‌ایم. ما، به‌عنوان نهادی فکری و فرهنگی، بر مسئولیت تاریخی همه کنش‌گران اجتماعی، فرهنگی و تصمیم‌سازان تأکید می‌کنیم و از همه‌ی کسانی که توانایی و ظرفیت تأثیرگذاری دارند می‌خواهیم که در این دوران بحرانی، همراه با حقیقت و شجاعت، به کمک وطن خود بیایند تا دست در دست یکدیگر، به سوی فردایی روشن‌تر حرکت کنیم.
در پایان، ضمن تسلیت دوباره به همه‌ی داغ‌دیدگان و آسیب‌دیدگان، از خداوند متعال برای ایران عزیز، آرامش، آزادی، امنیت، خرد جمعی و آینده‌ای روشن‌تر خواستاریم و امید آن داریم که با همدلی و مسئولیت‌پذیری همگانی، روزهای تلخ جای خود را به افقی روشن‌تر و انسانی‌تر بسپارند.

باشگاه اندیشه

@bashgahandishe