3383
www.bidar.school این صفحه بهمنظور معرفی دورههایی که مدرسه هنر و ادبیات بیدار برگزار میکند؛ تشکیل شدهاست.
احسان پويافر متولد ۱۳۵۷، فارغالتحصیلِ کارشناسی حقوق و زبان و ادبيات آلمانی و دکتری فلسفهی تربيت است. او تز دکترايش را دربارهی «پديدارشناسی تربيت بر مبنای بازخوانی مفاهيم حال وهوای (اشتيمونگ) بنيادين و پروا نزد هايدگر» نوشته است. عمده تحقيقات او در حوزهی پديدارشناسی و از نقطه عزيمتهاي هايدگر -البته نه لزوما خود هايدگر- است، او اينك در حال پژوهش دربارهی نسبت راديكاليسمِ بنيادينِ ماركس و هايدگر به مثابه يك امكان بنيادين است. از او مقالاتی در نشريات مختلف به چاپ رسيده است. همچنين از او ترجمهی کتاب «سوژه و دازاين» از فردريش ويلهلم فون هرمان (آخرين دستيار مارتين هايدگر) از آلمانی به فارسی ترجمه و چاپ شده است.
اکنون علاوه بر تدريس و پژوهش در حوزههای پديدارشناسی و فلسفه با موضوعات پيشگفته، ترجمهی مقالاتی از جلد 9 مجموعه آثار گادامر با عنوان «زیباییشناسی و شاعرانگی» و نيز ترجمه کتابی با عنوان «تاريخ فرهنگی آب» از اوته گوتسونی را در دست انجام و اتمام دارد.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
خوانش هستی و زمان؛
۱- مقدمه
بههدایت احسان پویافر
۵ جلسه
از ۷ بهمن ۱۴۰۳
یکشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
@bidarschool
@bidarcourses
*متنخوانی در ۳ جلسه حضوری و آنلاین
شنبههای ۶ بهمن، ۱۳ بهمن و ۲۰ بهمن
ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰
گرداننده: فرشته طوسی،
دربارهی کتاب:
کتاب با توضیح پیشزمینهی تاریخی، سیاسی و اجتماعی ایران در دهههای پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آغاز میشود. افشین متین نشان میدهد که چگونه سرکوب سیاسی در داخل کشور و فضای بستهی دانشگاهها باعث شد که دانشجویان و روشنفکران به کشورهای غربی مهاجرت کنند. او توضیح میدهد که چرا و چگونه این گروه مهاجر به تدریج از مسائل آکادمیک به فعالیتهای سیاسی روی آوردند.
* کنفدراسیون؛ تاریخ جنبش دانشجویان اسرانی خارج از کشور (۱۳۵۷-۱۳۳۲)
نویسنده: افشین متین
ناشر : شیرازه کتاب ما، شیرازه، پردیس دانش
اطلاعات بیشتر 👇
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
اقتصاد عام؛
هدیه، افراط، ناانسان
بههدایت محمدجواد سیدی
۸ جلسه
از ۲ بهمن ۱۴۰۳
سهشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
تجربهی امر تجربهناپذیر؛
والتر بنیامین، متفکری در عصر وایمار
بههدایت صابر دشتآرا
۴ جلسه
از ۸ بهمن ۱۴۰۳
دوشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
انقلاب- کمی پیش از پس؛
کیارستمی و سیاست در سینمای شعر
بههدایت صالح نجفی
۴ جلسه
از ۳ بهمن ۱۴۰۳
چهارشنبهها: ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (آنلاین و آفلاین )
زندگی مینیمال؛
بِکِت، امر تاریخی ومسألهی انتزاع
بههدایت فرهاد محرابی
۴ جلسه
از ۳ بهمن ۱۴۰۳
چهارشنبهها: ۱۸ تا ۲۰
@bidarschool
@bidarcourses
*متنخوانی در ۳ جلسه حضوری و آنلاین
شنبههای ۲۲ دی، ۲۹ دی و ۶ بهمن
ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۳۰
گرداننده: یاشار دارالشفاء
دربارهی کتاب:
کتاب «مواجهه با بیکاری در ایران ۵۶-۱۳۴۰» نوشتهی محمدجواد عبدالهی، حکایت همین انسانهای پرتاب شده به مناسبات جدید است. حکایت همانها که چریکها دربارهشان جزوه درآوردند و مارکس در انتهای جلد اول کاپیتال چگونگی سربرآوردنشان را شرح داد. دههی ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ شهرهای بزرگ و در صدر همه تهران شاهد شکلگیری «حاشیهنشینها» و انواع «سکونتگاههای غیررسمی» در دل خود بود. آدمهایی سر و کلهشان پیدا شد که بهشان میگفتند «بیکار»؛کسانی که در جستجوی «کار» بودند؛ در جستجوی امکانی برای «فروش نیروی کار» خود.
* مواجهه با بیکاری در ایران ۵۶-۱۳۴۰
نویسنده: محمدجواد عبدالهی
ناشر :شیرازه
اطلاعات بیشتر 👇
مدرسهی بیدار با همکاری حلقهی مطالعاتی یکچند برگزار میکند:
خستهدوشبال: زیست و مرگ با دکلبندی در گلوگاه مازندران/ خدیجهالسادات میرامینی
پنجشنبه ۲۰ دی، ساعت ۱۷ تا ۱۹
«صنایع» موجودیتهایی انتزاعی نیستند که مطابق سیاستهایی برنامهریزی و راهاندازی شوند تا مواد خامی تحویل بگیرند و محصولاتی تحویل دهند؛ صنایع را مردمانی تشکیل میدهند که میسازند و گاهی نیز میسوزند. آنها هستند که حرکت میکنند، پِی میکَنند، حمل میکنند، بالا میروند، پایین میآیند، نصب میکنند، و تحویل میدهند. همانها که گاهی مجبورند پیه غربت را به تن بمالند و جور غیرت بکشند. با این همه، فرهنگ و زیست نیروی کاری که در دل صنایع و تأسیسات مهم کشور همچون صنایع انرژی (آب و برق و گاز و ....) زندگی میکنند و میمیرند بهندرت موضوع پژوهشهای مردمشناسی و مطالعات فرهنگی قرار گرفته است.
اطلاعات بیشتر👇
مدرسهی بیدار با همکاری حلقهی مطالعاتی یکچند برگزار میکند:
۲. «مردمنگاری» با نهال نفیسی
چهار رسالهای که در این مجموعه مورد بحث و بررسی قرار خواهند گرفت به موضوعات گوناگونی پرداختهاند، اما ویژگی مشترک همهی آنها انجام نوعی مردمنگاریست: شکلی از بودن با / در یک «میدان» به صورت درازمدت و توأم با معاشرت و مشارکت در زیست مردمانِ آن میدان به قصد فهم آنچه در آن میگذرد. اما محدودیتها، چالشها، و دستاوردهای این شیوهی پژوهش در وضعیت کنونی ایران چیست؟ مردمنگاری در میدانهای محدود و مشخص چگونه میتواند به فهم ما از وضعیتهای کلیتر تاریخی که در آن قرار داریم نیز کمک کند؟
اطلاعات بیشتر👇
جلسهی ششم: حافظه، نوشتن و فرم
در این درسگفتارها بولِز نسبت میان مفاهیم حافظه و خلقکردنِ اثر موسیقایی، مفهوم نوشتن و رابطهی میان نتاسیون و ابداع را میکاود؛ یعنی این مفاهیم چگونه در تعامل با یکدیگر ایدهی اثر موسیقایی را قوام میبخشند و نشان دهد هر کدام از آنها چه سهمی در روند تحقق اثر موسیقایی بر عهده دارند. همچنین در آخرین درسگفتارِ این بخش، بولِز به این پرسش میپردازد که آیا میبایست اثر موسیقایی را یک کل دانست تا موجودیتی تکهتکه؟ زیرا باور دارد از آنرو که هر کدام از این رویکردها بر فرآیند خلق ایده و در نتیجه ساختار اثر موسیقایی اثر میگذارند، آهنگساز میبایست به فهمی از این مواضع دست یابد.
سینا صدقی در سال ۱۲۶۸ در سنندج به دنیا آمد. آهنگسازی را زیر نظر علیرضا مشایخی آموخت و فراگیریِ پیانو را با رزیتا شاکر آغاز کرد. در ادامه، دورههای آهنگسازی را زیر نظر مارک آندره ادامه داد و همزمان با آن در سمینارهای آزاد پروفسور دکتر هِلومت گاندِر در دانشگاه آلبرت ـ لودویگ فرایبورگ شرکت کرد و پدیدارشناسی و فلسفهی پیشاسقراطی خواند. از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷ عضو «گروه موسیقیِ تهران» و «ارکسترِ موسیقیِ نو» بود و در سال ۱۳۹۲، همکاریِ خود را با این گروه به عنوانِ آهنگساز و سُلیستِ پیانو گسترش داد. او آثاری را از علیرضا مشایخی با همراهیِ «ارکستر موسیقیِ نو» به رهبریِ سعید علیجانی ضبط کرده است که توسط مؤسسهی فرهنگیـهنری ماهور منتشر شدهاند. او از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ عضو هیئت تحریریه و شورای نویسندگان «فصلنامهی مقام موسیقایی؛ نخستین کتاب فصل موسیقی در ایران» و از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ عضو نویسندگان مجلهی «زنگار» بود. سینا صدقی در سال ۱۳۹۵ کتابی با عنوان «پنجرهیی با شیشههای کوچک رنگی؛ مقدمهیی بر چندفرهنگگرایی در آثار علیرضا مشایخی» تألیف کرد که در مهرماهِ همان سال بهعنوانِ «کتاب سال در بخش پژوهش» برگزیده شد. همچنین او از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ دستیار علیرضا مشایخی و مدیر اجراییِ پروژهی «موسیقیِ نو در ایران» بود.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
مدرسه بیدار در همکاری با
خانهموزه هایده چنگیزیان برگزار میکند:
۲-متنخوانی
درسهای موسیقی: درسگفتارهای کولِژ دو فرانس/سینا صدقی
از ۲۳ دی ۱۴۰۳، یکشنبهها: ۱۵ تا ۱۷ (۶ جلسه)
در مدرسه هنر و ادبیات بیدار
از آنجا که در ایرانِ دورهی معاصر، اصرار برای «آهنگسازِ معاصر بودن» به چیزی چونان بداهت تبدیل شده و اما از آنرو که ضرورت فهم و مطالعهی مبانیِ شکلدهندهی ایدهی «موسیقیِ معاصر» به نزد آهنگسازان و دانشجویان آهنگسازی گُم و مغفول است، این درسگفتار در تلاش است بهنحوِ مؤثر و روشن، در محدودهی توان خود، گامی در جهت رفع این کاستی بردارد: نشان دهد که اندیشهی آهنگسازانِ «موسیقیِ معاصر» را چگونه باید خواند. این درسگفتار درصدد است، چونان یک تمهید، مسیر مطالعهی فهمِ «موسیقیِ معاصر» را در ایرانِ دورهی معاصر نشان دهد و بر این نکته تأکید دارد که این جریان موسیقی، در ابتدا حاصل نحوِ خاصِ رویآوردنِ آهنگسازانِ بعد از جنگ جهانیِ دوم به موضوعات و مؤلفههای برسازندهی موسیقی است که میبایست مقوّمات آن را آموخت.
اطلاعات بیشتر👇
/channel/bidarcourses/762
مدرسه بیدار در همکاری با
خانهموزه هایده چنگیزیان برگزار میکند:
۱- اجرا/آنالیز
مقدمهای بر «اندیشیدنِ موسیقی، امروز» و اجرای برخی از ۱۲ نوتاسیون پیِر بولِز / کارن سلاجقه
جمعه ۲۱ دی ۱۴۰۳، خانهموزه هایده چنگیزیان
همانطور که در اعلان اول گفته شد، پروژهی «بولز در متن آثار» از سه قسمت تشکیل شده است. در قسمت اول، که اجرا/آنالیز است، بهعنوان افتتاحیهی پروژه، با همراهیِ کارن سلاجقه در خانهموزه هایده چنگیزیان با اجرا و آنالیزِ برخی از آثار کلیدی و مهم پیِر بولِز، مقدمهای انضمامی فراهم میآید تا نوازندگان، آهنگسازان، دانشجویان موسیقی و مخاطبان دیگر، بتوانند مواجههای اولیه با این آثار به دست بیاورند.
با شماره تماس زیر میتوانید بلیط تهیه کنید.
09034911281
اطلاعات بیشتر👇
مدرسه بیدار در همکاری با
خانهموزه هایده چنگیزیان برگزار میکند:
بولز در متن آثار
«بولز در متن آثار» عنوان پروژهای پژوهشیست که در ساختاری خلاق و متمایز از دیگر روشهای پداگوژیک در مطالعات موسیقی در ایران، تلاش دارد با ارائهی طیف متنوعی از محتواها، از اجرای موسیقی و آنالیزِ آثار گرفته تا بازخوانی متون نظری و برگزاری نشست، تصویری جامعتر از پیوند میان پرکتیس آهنگسازی و اندیشهای که در فرایند آن مؤثر است ترسیم کند.
در این پروژه سینا صدقی و کارن سلاجقه دو پژوهشگر موسیقی، به خوانش آثار موسیقایی و نظری پیر بولز، آهنگساز معاصر میپردازند و تلاش میکنند نشان دهند چگونه پرکتیس آهنگسازی او خود متأثر از اندیشه و مفهومپردازی اوست و تأملاتِ گوناگون او چگونه منظومهای فکری و مکتوب شکل داده است که اگر در پیوند با قطعات موسیقی این آهنگساز (که مصادیق دور و نزدیک از آن منظومهی فکریاند) بررسی شوند، امکان شناختی جامعتر به ما خواهند داد.
اطلاعات بیشتر👇
درسگفتار (آنلاین و آفلاین )
تاریخ نو شعر قدیم؛
۱-قرون سوم تا ششم
بههدایت امیر کمالی
۷ جلسه
از ۲۴ دی ۱۴۰۳
دوشنبهها: ۱۸ تا ۲۰
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
خوانش هستی و زمان؛
۱- مقدمه
بههدایت احسان پویافر
۵ جلسه
از ۷ بهمن ۱۴۰۳
یکشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
هستی و زمان هایدگر کتابی دورانساز است. هر اثر دورانسازی توان یا ظرفیتی از آن خودش ( توانی برای مولف اثر ) و توان یا ظرفیتی از آن دیگری (توانی برای مخاطبان اثر در زمانهی مؤلف و یا روزگاران بعد از مرگ مؤلف) دارد. در توان ظرفیتهای یک اثر است که آن اثر تبدیل به یک اثر زنده و دورانساز میشود. اثر زنده، اثری است که صرفا در توانش دوران مؤلفش محدود نمیماند و میتواند با سخنهای بعد از خود متصل و مرتبط شود و ادامه یابد. آثاری از ارسطو، افلاطون، کانت، هگل، ویتگنشتاین و هایدگر و ... در حوزهی فلسفه چنین ظرفیتهایی دارند. برای تحقق توان-ظرفیت «از آن دیگریِ» یک اثر البته بدوا باید نسبت به ظرفیت «از آن خودِ» اثر فهمی صحیح حاصل آمده باشد و این فهم اولیه نیز البته فهمی نیست که یکباره برایهمیشه اتفاق افتاده باشد بلکه فهمی هرمنیوتیکی و پیوسته است.
براین مبنا است که یک اثر ظرفیتدار در طول دوران هربار به شیوهای زنده و برقرار میشود. مواجههی جدی با یک اثر اساسا یک وفاداری و یک خیانت توامان است که بر حال و هوای مخاطب جدی اثر حاکم است. چنین حال و هوایی هم اثر را تبدیل به فهمی یگانه و از آن خود میسازد و هم اثر را اثری میسازد که نمیتوان از آن گذر کرد بلکه ماندن و رفتن در یک همزمانی خصلت آن است. بسیاری از کسانی که به سوی یک فیلسوف یا اثرش میروند یا گذرکنندهاند و یا وفادار-عاشقاند اما در «از آن خود سازی اثر» جایی برای عشق و گذر نیست بلکه «ماندن و رفتن» توامان حال وهوای اصابتکنندهی «از آن خودسازان» است که مبنای آن نیز پرواداری است. خواندن-بودنِ واقعی یک اثر یعنی اثری با تمام رنجها و شادیها و ملالها بتواند باشد و مرگ یک اثر نیز یک حادثه است که برای یک اثر کلاسیک شاید دورتر رخ دهد اما رخ دهد. البته چرایی آن نیازمند این پرسش است که چرا یک اثر کلاسیک ماندگارتر است؟
در مواجهه با آثار کلاسیک فلسفی دو رویکرد غالب با طیفهای متفاوت وجود دارد: رویکرد اول رویکردی است که تنها در ظرفیت «از آن خود» اثر میماند که نمایندگان این رویکرد مفسرین، شارحین و حاشیهنگاران اثر هستند که در جای خود زحمتی میکشند و رنجی می برند که قابل ستایش است اما لزوما به سوی ظرفیت «از آن دیگری» در اثر نمیانجامد. رویکرد دوم رویکردی است که در توان-ظرفیتِ «از آن دیگری» اثر از منظر یک مخاطب-فیلسوف دیگر با اثر مواجهه میشود، یعنی فیلسوف- مخاطبی مثلا با هستی و زمان هایدگر مواجهه شده و اثر فوق را از آن خودسازی کرده است و حالا مخاطبان بعدی مثلا منوشما با این روایت دست دوم از اثر مواجهه میشویم؛ بیشتر مواجهههای هایدگر حداقل در ایران اینگونه است. رویکرد سومی نیز وجود دارد که رویکرد «از آن خودکننده» و ازسرگیرنده است از چنین رویکرد در فلسفهورزی ایران تنها ردّ پایی یافت میشود.
این دوره قرار است بدوا فهمی صحیح و استاندارد از کتاب هستی و زمان هایدگر فراهم کند و در ضمن فضایی برای مخاطبان فراهم سازد تا توان فهمی از آن خود از متن را بتوانند در خود پرورش دهند؛ یعنی نوعی ماندن و رفتن با متن را تجربه کنند. براین اساس این دوره در پنج جلسه برگزار میشود و در این جلسات مقدمه هستی و زمان هایدگر یعنی هشت بند نخست کتاب خوانش و فهم خواهد شد. امید است که این مجموعهخوانشها در پنج دورهی پنج جلسهای، کل متن هستی و زمان را شامل شود تا فهمی درخور از کل اثر فراهم شود.
در این دوره با توجه به هشت بند نخست کتاب که عملا کل متن هستی و زمان را در خود ذیل مقدمه کتاب جای داده است؛ از چرایی اهمیت پرسش از معنای هستی نزد هایدگر، تقدم اتنیکی و اُنتولوژیکی پرسش هستی، بحران علوم و پرسش هستی، زمانمندی و تاریخمندی دازاین و هستی، روش پژوهش هایدگر در هستی و زمان بحث خواهد شد و طرح هایدگر در پروژهی هستی و زمان و علت عدم تحقق بخشی از آن و ادامه آن در سایر آثار هایدگر بحث خواهد شد.
درباره مدرس👇
در واقع میتوان گفت، در فاصله سالهاي بعد از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا فروپاشی نظام پهلوی در پی انقلاب ۱۳۵۷، بخش مهمی از خواستهها و آرزوهای نيروهای مخالف، در فعاليتهای جنبش دانشجويان ايرانی در خارج از کشور، فضای طرح و بيان يافت. اين فعاليتها و مبارزات که بيش از بيست سال در قالب کنفدراسيون، مهّمترين سازمان دانشجويان ايرانی در خارج از کشور جريان داشت، نه فقط از تحولات و رخدادهای داخلی کشور متأثر بود، بلکه در سالهای پايانی نظام پهلوی، بر تحولات سياسی آن نيز تأثير چشمگيری گذاشت. افشین متین، با تکیه بر منابع گسترده و مطالعات دقیق، سعی کرده تا تاریخچه و راهبردهای جنبش دانشجویی ایرانیها در کشورهای مختلف خارج از ایران را، بیان کند. این کتاب نه تنها به مراحل شکلگیری این جنبشها میپردازد، بلکه همچنین نقش آنها در انقلاب ۱۳۵۷ ایران و پیامدهای آن را به صورت کلی بررسی میکند.
نویسنده با بررسی متنوعی از گروهها و احزاب دانشجویی ، نشان میدهد که چگونه این جنبشها در طول زمان تغییر کردهاند و چه راهبردهایی برای دستیابی به اهداف خود، پیشبردهاند. همچنین بر نقش این جریانات در پیشبرد مسائل ایران در سیاستهای بینالمللی و تأثیر و رابطهی آنها با کشورهای اروپایی و آمریکا متمرکز میشود. در بخشی دیگر هم به رابطهی کنفدراسیون با گروههای چپگرای جهانی، جنبش ضد جنگ ویتنام، و دیگر سازمانهای مترقی اشاره میکند.
متین با تکیه بر منابع اولیه، مانند مصاحبهها با شرکتکنندگان، نامهها، و مستندات سازمانی و همچنین با تأکید بر منابع ثانویه و پژوهشهای پیشین، سعی کرده تا نگارشی تاریخی و تحلیلی از جنبشهای دانشجویی ایرانی خارج از کشور ارائه دهد. پژوهشی که میتواند ما را با پرسشهای متعددی نسبت به وضعیت دیروز و امروز خود مواجه سازد؛ از چگونگی تشکلیابی این دانشجویان در خارج از کشور و اقتصاد سیاسی حاکم بر این جریان گرفته تا سوژههایی که در این میان ساخته شدند.
دربارهی نویسنده:
افشین متین عسگری ، استادیار بازنشستهی تاریخ و مذهب خاورمیانه در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در لسآنجلس است. او مقالات متعددی دربارهی سیاست ایران در چند دههی گذشته، نگاشتهاست و همچنین نگارندهی کتاب «دانشجویان ایرانی مخالف شاه» در سال ۲۰۰۲ است. متین عسگری، پیشتر رسالهی دکترایش را دربارهی تاریخ جنبش دانشجویی ایران برای دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس نگاشته بود که بر اساس آن کتابی به رشته تحریر درآورد و این کتاب توسط «ارسطو آذری» تحت عنوان «کنفدراسیون: تاریخ جنبش دانشجویان ایرانی در خارج از کشور ۵۷–۱۳۳۲» به فارسی ترجمه شد.
دربارهی گرداننده:
فرشته طوسی، دانشآموختهی کارشناسی ارشد جامعهشناسی از دانشگاه علامه طباطبابی و دانشجوی دکتری اندیشهی سیاسی در همین دانشگاه است. رسالهی کارشناسی ارشد او بر تکوین سوژهی سیاسی قبل و بعد از انقلاب ۵۷ متمرکز بوده و پژوهشهایی نیز حول موضوعاتی همانند؛ «طرد و حذف زن در جنبش دانشجویی»، «واکاوی امر غایب در جنبش کارگری» و «اشکال مقاومت دانشجو در دانشگاه» پیش از این انجام داده است؛ پژوهشها و مطالبی که به دنبال پیوند بیشتر کنش و نظریه است.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
اقتصاد عام؛
هدیه، افراط، ناانسان
بههدایت محمدجواد سیدی
۸ جلسه
از ۲ بهمن ۱۴۰۳
سهشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
اقتصاد فراتر از آنچه کاپیتالیسم به ما تحمیل میکند چیست؟ مسئله تنها به راست و چپ، به کاپیتالیسم یا سوسیالیسم فروکاسته نمیشود: در هر دو سو با تصوری محدود از اقتصاد روبرو هستیم که متفکران مختلفی در قرن بیستم با کاویدن ریشههای آن در بستر اقتصاد عام، صور جدیدی از اندیشه و مفاهیمی بدیع خلق کردند که گسترهی اندیشهی اقتصادی را تا برهمکنش انرژیها در سطح کیهان نیز میکشاند.
در این دوره میکوشیم با تکیه بر مردمشناسان و متفکران معاصر، به مفهومی از اقتصاد بیندیشیم که فراسوی درک محدود کاپیتالیستی و مفاهیمی چون سود و انباشت میرود. در این دوره قطعاتی از متون متفکرانی چون زیگموند فروید، مارسل ماوس، ژرژ باتای، ژان بودریار، ژان-فرانسوا لیوتار، ژیل دلوز و نیک لند را خواهیم خواند تا به مفاهیمی چون هدیه، هدررفت، اقتصاد لیبیدویی و شتاب بیندیشیم.
مفهوم عام اقتصاد نه تنها درک ما از اقتصاد را گسترش میدهد بلکه نگاه جدیدی عرضه میکند تا به کمک آن به دین، سیاست و دموکراسی فکر کنیم. در میان مسیرهایی که بین متون مختلف ترسیم میکنیم به کمک هم میکوشیم راهی بیابیم تا با پرسشهایی جدید در مورد بدن، انباشت، عشق، سیاست، انقلاب و لیبیدو گفتگویی را آغاز کنیم. این سفری است کوتاه و فشرده از میان بخشی از جذابترین مفاهیم فلسفی قرن بیستم.
محمدجواد سیدی فارغالتحصیل کارشناسی ادبیات انگلیسی از دانشگاه فردوسی مشهد، و کارشناسی ارشد فلسفه از دانشگاه علامهی طباطبایی است. او در ۱۳۹۵ از رسالهی دکترایش تحت عنوان «نیچه در تفاسیر هایدگر و دلوز: خاستگاهها و مقصدها» در دانشگاه علامهی طباطبایی دفاع کرده، از آن زمان تاکنون مشغول ترجمه و تدریس فلسفهی معاصر بوده، و بر فلسفهی معاصر اروپایی، بالاخص فلسفهی معاصر فرانسوی و آلمانی متمرکز است. بخشی از مطالعات او معطوف به آثار متفکرانی چون فوکو، دلوز و آگامبن است و اندیشهی آنها را در نسبت با انقلاب هستیشناختی هایدگر و همچنین بازگشت به اسپینوزا پس از دههی شصت میلادی مورد بررسی قرار میدهد. او در همین مسیر درسگفتارهای فوکو در کولژ دو فرانس و همچنین کتاب نابهنجاری وحشی اثر آنتونیو نگری را ترجمه کرده است. این آثار از سویی در پیوند با هستیشناسیهای تفاوت مخصوصا نزد هایدگر و دلوز هستند و از سوی دیگر جنبهی سیاسی این فلسفهها را برجسته میکنند. سیدی در سالهای اخیر بر فلسفههای پسادلوزی از بدیو و ژیژک تا ماتریالیسم نظری معاصر تمرکز داشته است.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
تجربهی امر تجربهناپذیر؛
والتر بنیامین، متفکری در عصر وایمار
بههدایت صابر دشتآرا
۴ جلسه
از ۸ بهمن ۱۴۰۳
دوشنبهها: ۱۶ تا ۱۸
در فضای فکری حاکم بر جمهوری وایمار، نخستین جمهوری تاریخ آلمان، مکرراً شبح چهرههای بزرگ یا پدران فکریای احضار میشود که منازعاتی پرتبوتاب بر سر تفسیر میراث آنها درگرفتهاست. والتر بنیامین، در اثنای مشارکت فعالانهاش در بسیاری از این منازعات، گهگاه رویکردی جالبتوجه در قبال چهرههای مذکور اتخاذ میکند: او از اهمیت و تأثیرگذاریِ «پدر» و لزوم توجه به آثار او دفاع میکند، اما خودْ تفسیری از این آثار ارائه میدهد که درست در نقطهی مقابل تفسیری است که از سوی «پسران» یا میراثبرانِ رسمی ارائه میشود. نمونهی شاخص این رویکرد در مواجههی بنیامین با کانت مشاهده میشود، آنجا که تأکید اصلی بر آن جزء «آموزهای» یا «تعلیمی»ای است که در شروح نوکانتی غالباً نادیده گرفته میشود: «هر آنکس که در کانت کوشش در جهت تصورِ خودِ آموزه را درنیابد، و بنابراین هر آنکس که با نهایت احترام به ادراک کانت ننشیند، و کلمهکلمهی آثار او را به سان محمولهای [tradendum] که باید انتقال داده شود در نظر نگیرد (ولو آنکه ضرورت قالبریزیِ مجدد [آرای] کانت متعاقباً محرز شود)، هیچچیز از فلسفه نمیداند».
در میانهی دو جنگ جهانی، بنیامین با معمایی کلنجار میرود که میتوان آن را در عبارت «تجربهی امر تجربهناپذیر» خلاصه کرد. دو حدِ این عبارت به دو جریان عمدهای اشاره میکنند که بنیامین در فضای فکریِ عصر وایمار با آنها مواجه میشود: «تجربه» ناظر به سنت نوکانتیای است که در زمانهی مورد بحث به جریان رسمیِ حاکم بر فضای آکادمیک آلمان بدل شدهاست؛ و «امر تجربهناپذیر» یادآور جریان موسوم به فلسفهی حیات است که بدیلِ نیرومند و غیررسمیِ سنت نوکانتی محسوب میشود.
اما خواهیم دید که در خوانشهای بنیامین، مطابق با رویکرد عمومی او که در بالا به آن اشاره کردیم، هریک از این دو حد به شیوهای غیرمنتظره با حد مقابل تلاقی میکند: از یک سو، تصویر کلی و ضروریِ «تجربه» در کار متفکران نوکانتی، به عوض کنارزدن «امر تجربهناپذیر»، راه را بر نمایش آن هموار میکند؛ و از سوی دیگر تأکید حیاتگرایان بر امور «تجربهناپذیر»، به عوض بیاعتبارکردن «تجربه»، به ترفیع آن و یادآوری خاستگاههای فراموششدهاش کمک میکند. بدین سان، بنیامین در مواجهه با جریانهای فکری رایج در عصر وایمار همان مأموریتی را تعقیب میکند که خود در مقالی دیگر پیگیریِ آن را به تاریخنگاران ماتریالیست نسبت دادهاست: «[تاریخنگار ماتریالیست] وظیفهی خود را عبارت از آن میداند که تاریخ را در خلاف جهت خوابش شانه کند».
«تجربهی امر تجربهناپذیر»؛ سروکار ما با فرمولی برای حل یکهویکبارهی مسئلهی تجربه نیست (راستی آیا هنوز هم کسی پیدا میشود که در سرزمین پهناور و پیمایشناپذیرِ تجربه به یافتن شاهکلیدهای «رادیکال» امید بسته باشد؟). فیالواقع، تناقض و شکست پیشاپیش بر پیشانی فرمول یادشده حک شدهاست و این فرمول، به یک معنا، کارکردی جز تصدیق و پذیرش شکست ندارد. اما تنها از پی پذیرش چنان شکستی است که نوبت به یگانه شکل راستینِ امید در جهان فکری بنیامین میرسد؛ چه، چنانکه آدورنو میگفت، «بنیامین در همهی مراحل فکریاش سقوط سوژه و نجات انسان را از یکدیگر جداییناپذیر میدانست».
جلسهی اول: چشمانداز عمومی بحران تجربه در عصر وایمار – تجربهی نازل و مکانیکیِ بهارثرسیده به کانت – همنشینکردن کانت و افلاطون
جلسهی دوم: هرمان کوهن و تفسیر میراث کانت – حرکت پیشروندهی کوهن به سوی «خاستگاه» – نابسندگیهای تصویر نوکانتیِ کوهن
جلسهی سوم: دو تصویر از «خاستگاه» در کودکی در برلین – لودویگ کلاگِس و مفهوم تصاویر ازلی – قرائت فاشیستی از تصاویر ازلی
جلسهی چهارم: یوهان یاکوب باخوفن در حد فاصل فاشیسم و کمونیسم – تلقی باخوفن از جهان مؤنث پیشاتاریخی – به سوی وظیفهای نامتناهی: گشایش فضای تجربه
صابر دشتآرا متولد ۱۳۶۵ و دانشآموختهی دکتری در رشتهی فلسفه از دانشگاه علامه طباطبایی است. عنوان پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری او، بهترتیب، «مواجههی زیباشناختی آدورنو و بنیامین» و «"هستهی منثور اثر هنری" به مثابهی ایده در آثار والتر بنیامین» بودهاست. سه ترجمهی فارسی به قلم او منتشر شدهاست: «دهلیزهای رستگاری: مقالات معرفتشناختی» (والتر بنیامین، ۱۳۹۵)، «تقدیر هنر: بیگانگی زیباشناختی از کانت تا دریدا و آدورنو» (جی. ام. برنستین، ۱۴۰۱)، و «امر والا» (فیلیپ شاو، ۱۴۰۳)
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
انقلاب- کمی پیش از پس؛
کیارستمی و سیاست در سینمای شعر
بههدایت صالح نجفی
۴ جلسه
از ۳ بهمن ۱۴۰۳
چهارشنبهها: ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰
کیارستمی نخستین فیلم بلند سینماییاش را کمی پیش از سقوط رژیم پهلوی ساخت، فیلمی بیهمتا در تاریخ سینمای ایران، «گزارشی» از احوال خانوادهای در آستانهی فروپاشیدن که ضرباهنگهای زندگی در ساختاری ازهمپاشیده را ضبط میکرد. کیارستمی در این فیلم نخستین بار از بازیگری سرشناس بهره گرفت. نخستین بار فیلمنامهای پر از دیالوگ نوشت. نخستین بار فیلمی بیرون از کانون ساخت، با تهیهکنندهای حرفهای. نخستین بار شخصیت اصلی فیلم مردی بزرگسال (همسن و سال خود فیلمساز) است. فیلم پایانی باز دارد و کمترین شباهتی با تجربههای سینمای آن زمان ایران ندارد... فیلم از طریق «گزارشِ» سینمایِی وضعیتی که در آن تولید میشد روایتی پیشگویانه از بحرانی به دست میدهد که بنا بود تمام ابعاد و ارکان جامعهی ایران را در برگیرد.
گزارش تمامی فضاهای ایرانی را که فرایندِ پر از تناقض و تعارضِ مدرنشدن را از سر میگذراند (باز)مینمایاند. کارگردان در این فیلم غریب انواع و اقسام شیوهها و ضرباهنگها را میآزماید: نماهایی از گفتگوهای داخل خودروها؛ استفاده از دوربین به عنوان آینهای مقابل شخصیت؛ صدابرداری سرِ صحنه؛ دوربین روی دست... گزارش به سان مُنادی زیباشناختی (به مفهومی لایبنیتسی-آدورنویی) تمامی تناقضهای مدرنیزاسیون پهلوی را در فُرمِ خود بازمیتاباند، تناقضهایی که زمینهسازِ انقلاب پنجاهوهفت شدند ... کیارستمی دومین فیلم بلند داستانیاش را هفت سال پس از پیروزی انقلاب ساخت، این بار دور از شهر و با محوریتِ کودکان اما، همچنانکه رابین وود در یکی از بهترین جستارهای نوشتهشده دربارهی خانهی دوست کجاست؟ نشان داده است، این اثر «فیلم-رمانی» است که قصهاش را از طریق لوازم و اسباب «فیلم-شعر» بازمیگوید.
برای بازخوانی خانهی دوست کجاست از جستار عالی جون کُپجِک بهره خواهیم گرفت – رمزگشایی از زیگزاگ ابدیِ فیلم به یاری آرای آنری کُربَن و ایدهی عالَم میانجیِ خیال... میکوشیم وجه سیاسی بوطیقای سینمای کیارستمی را از راه وا-خوانیِ موتیفهای فیلم بازیابیم: تقابل در-پنجرههای چوبی و در-پنجرههای آهنی، تقابل اسبهای سفید و اسبهای قهوهای، و بازی محورهای اُریب خویشاوندی-روایی در ساختمان فیلم. راههای پرپیچوخمِ سینمای کیارستمی بعد از این فیلم از سهراهیِ پرتنش کلوزآپ-مشق شب-زندگی و دیگر هیچ میگذرد: این کلافِ پرتنش چون منشوری سهوجهی جهان کیارستمی را به صورتی فلکی بدل میکند که در آن نطفهی ایدهی «تماشاگر رهایییافته» بسته میشود... پس از ده تحولی دیگر در سینمای کیارستمی روی میدهد: «اومانیسم رادیکال» فیلمهای قبلی جایش را به سینمایی «پُستاومانیستی» میسپارد: مسیری که از پنج آغاز میشود و به بیستوچهار فریم میرسد. این مسیر ادامه دارد…
۱- معمای زیگزاگ و تکدرخت: جغرافیای خیال و سیاستِ زیباشناختی در خانهی دوست کجاست؟
۲- انقلاب پیش از انقلاب: دوربین به مثابه آینه / گزارش ریتم مدرنیزاسیون ایران در گزارش
۳- انقلاب پس از انقلاب: نمای نزدیک از مطرودان پس از جنگ / از کلوزآپ تا طعم گیلاس
۴- ضبط آگاهی ماشین: پُستاومانیسم سینمایی پس از ده / از پنج تا بیستوچهار فریم
صالح نجفی متولد تهران در ۱۳۵۴، فارغ التحصیل رشتهی معماری از دانشکدهی هنرهای زیبا و ادبیات فارسی از پژوهشگاه علوم انسانی است. او از سال ۱۳۸۳ کار ترجمه و تالیفِ متون گوناگونی را در حوزهی فلسفه، سینما و هنر آغاز کرده است و در حال حاضر ترجمهی آثار سورن کیرکگور را در دست دارد. او از سال ۱۳۹۰ در دانشکدهی هنرهای زیبا، دانشگاه هنر و موسسهی پرسش به تدریس تاریخ فلسفه و نقد اشتغال داشته است. صالح نجفی در دو مجموعه کتاب به نامهای فیلم بهمثابهی فلسفه، ۱۳۹۶ و عشق در سینما، ۱۳۹۷، نوعی دیگر از تأمل در سینما و متفاوت از نقد فیلم را پیشنهاد میکند؛ رویکردی که تلاش دارد فیلم را در جهانِ وسیعتری که احاطهاش کرده است، چون متنی فلسفی بخواند.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (آنلاین و آفلاین )
زندگی مینیمال؛
بِکِت، امر تاریخی ومسألهی انتزاع
بههدایت فرهاد محرابی
۴ جلسه
از ۳ بهمن ۱۴۰۳
چهارشنبهها: ۱۸ تا ۲۰
تفسیر جهان فکری-ادبی ساموئل بکت همواره دچار آفت فلسفهزدگی بوده. این نکتهایست که برخی از بزرگترین بکتشناسان خصوصاً در طی دو دههی گذشته بارها بر آن تأکید کردهاند. پاسکال کازانووا و اَندرو گیبسون به کرّات در نگاه به انبوه نقد و تفاسیر گوناگون در باب نوشتههای نویسندهی ایرلندی، به این درهمآمیزی افراطی با فلسفه - که خودِ بکت همواره از آن گریزان بود - اشاره کردهاند. از دیگر سو آنها پوزیتیویسمِ مطالعات آرشیوی در شناخت بکت را که خصوصاً در طی سه دههی گذشته بر نقد ادبی معاصر و خصوصاً مطالعات بکتشناسی سایه انداخته را نیز نفی میکنند.
کازانووا و گیبسون بر نوعی «تاریخیکردن» و «انضمامیکردن» نقد ادبی تأکید دارند که میتواند تصویری حقیقیتر از جریان مدرنیسم ادبی را که بکت یکی از مهمترین نمایندگانش بود پیش چشمانمان قرار دهد. از این رو هدف ثانویه و البته بسیار مهم این درسگفتار آن است تا در کنار بحث و پرداختن به جهان ساموئل بکت، برخی از جدیدترین رهیافتها در نقد ادبی معاصر، چه در حوزهی دیدگاهها و چه در حوزهی روش را در اختیار دانشجویان، پژوهشگران و علاقهمندان قرار دهد.
بکت رخدادهای تاریخی مهمی را در طول دوران حیات خود از سر گذراند. او در نخستین سالهای قرن بیستم دیده به جهان گشود و تنها چند هفته پس از سقوط دیوار برلین، در سالهای پایانی قرن، درگذشت. از این رو عمده اتفاقات سیاسی اروپا در طی سدهی گذشته را از نزدیک تجربه کرد. دو جنگ جهانی، سالهای پر آشوب ایرلند در دههی بیست، سیاستهای امپریالیستی بریتانیا، تجربهای بیواسطه از حیات سیاسی-اجتماعی آلمان در سالهای سلطهی ناسیونال-سوسیالیسم (که در دفترچهی یادداشتهای آلمان او آمده و حاصل سفر او به آلمان هیتلری در میانههای دههی سی بود)، سلطهی سرکوبگرانهی دولت ویشی در فرانسه، سالهای جنگ سرد، جنبش دانشجویی می ۶۸، و در نهایت سلطهی مطلق سرمایهداری غربی در دهههای ۷۰ و خصوصاً دههی ۸۰ با ظهور ریگانیسم و تاچریسم.
از این رو تاریخ برای بکت چیزی نبود جز «تاریخ محنت»؛ برای او نه پذیرش تاریخ به همان شکلی که هست ممکن بود و نه فرارفتن از آن با تکیه بر یک انتزاع فراتاریخی و کلان. در نظر او تاریخ رنجیست اجتنابناپذیر و بیپایان، و گذار از آن با تکیه بر یک انتزاع رهاییبخش نیز ممتنع بود چون اساساً وجود و وقوع چنین انتزاعی را ناممکن میدانست. تناقض هنر او ریشه در همین تناقض مرتفعناشدنی در مواجهه با جهان و تاریخ داشت.
در این سلسله درسگفتارها سعی خواهیم کرد تا بکت را از زیر خروارها تفسیر فلسفی در مورد آثار و زندگیاش بیرون بکشیم و او را بیواسطه و از مجرای اشارتهای زندگینامهای، و مواجههی مستقیم با آثارش به بحث بگذاریم. تکیهی اصلی در اینجا بر اشارتهای سیاسی زندگی او و درک و دریافتِ «تخیّل سیاسی»اش از مسیر ملاحظات بیوگرافیک در مورد او خواهد بود.
جلسهی اول: اندرو گیبسون: بکت و زندگی مینیمال
جلسهی دوم: امیلی مورن: بکت و تخیّل سیاسی
جلسهی سوم: جیمز مکناتون: بکت و کابوس جنگ
جلسهی چهارم: جمعبندی: سایمون کریچلی و بازیابی نسبت بکت و سیاست
فرهاد محرابی متولد ۱۳۶۲ دانشآموخته و پژوهشگر در حوزهی مدرنیسم ادبیست. وی پس از اتمام تحصیلاتش در مقطع لیسانس و فوقلیسانس در رشتهی انسانشناسی در دانشگاه تهران به انگلستان رفت. او در مدرسهی اقتصاد لندن (LSE) در حوزهی فلسفهی علوم اجتماعی شروع به پژوهش کرد، و در سال ۲۰۱۲ از آن دانشگاه در مقطع فوق لیسانس فارغالتحصیل شد. حوزهی مورد علاقهی وی در آن سالها ایدهی فاقد قدرمشترک بودن (incommensurability) در فلسفهی علم با تکیه بر نظریات دونالد دیویدسون و ریچارد رورتی بود.
او بعدها گرایش مطالعاتیاش را به ادبیات تطبیقی، فلسفه و ادبیات، و نظریهی سینما تغییر داد و به مدت دو سال در کالج دانشگاهی لندن (UCL) در مقطع فوقلیسانس مشغول به پژوهش و تدریس بود. رسالهی فوق لیسانس او در آن دانشگاه، مطالعهی تطبیقی در مورد جهان ادبی والاس استیونس و سینمای آنتونیونی بود. محرابی دورهی دکتری خود را در حوزهی مدرنیسم ادبی، ادبیات تطبیقی و مطالعات ساموئل بکت در دانشگاه ردینگ انگلستان و بنیاد بینالمللی ساموئل بکت در سال ۲۰۲۰ به پایان رساند. وی چندین مقاله در حوزهی مطالعات بکت و تاریخ مدرنیسم ادبی در کنفرانسهایی در انگلستان، کانادا و لهستان ارائه و منتشر کرده است. در کنار پژوهش و تحقیق در حوزهی نظریهی ادبی، وی به طور مشخص از سال ۲۰۱۵ مشغول پژوهش در حوزهی روشنفکری ایران و جهان و مطالعات پسااستعماری بوده است.
۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
@bidarschool
دربارهی کتاب:
در مرداد ۱۳۵۷، سازمان چریکهای فدایی خلق جزوهای منتشر میکند با عنوان «گزارشی از مبارزات دلیرانهی مردم خارج از محدوده»؛ جزوهای حاوی ۲۴ گزارش از حاشیهنشینهای اطراف تهران که به تناوب از ۱۳۵۶ علیه انواع مواجهات سرکوبگرانهی حاکمیت با خود، دست به مقاومتهایی زده بودند. اینان که بودند و چه شد که در این حاشیهنشینها ساکن شدند؟
مارکس در جلد اول کاپیتال، پس از صورتبندیهای منطقی ساختار سرمایه، در فصل معروف «انباشت بدوی کذایی» (یا «به اصطلاح انباشت بدوی») میکوشد تا به خواننده توضیح دهد که آن بنای منطقی تحت چه شرایطی تاریخی امکانپذیر شده است. شرایطی که در آن انسانهایی که تا پیش از برآمدن شیوهی تولید جدیدْ مطابق با دورهی گذشته زندگی میکردند، ناگهان با سرعت به جهانی پرتاب شدند که توان انطباق با آن را نداشتند. شرایطی که در کنار «پرولتاریا»، موجود جدیدی را هم متولد کرد: فردِ بیکار.
کتاب «مواجهه با بیکاری در ایران ۵۶-۱۳۴۰» نوشتهی محمدجواد عبدالهی، حکایت همین انسانهای پرتاب شده به مناسبات جدید است. حکایت همانها که چریکها دربارهشان جزوه درآوردند و مارکس در انتهای جلد اول کاپیتال چگونگی سربرآوردنشان را شرح داد. دههی ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ شهرهای بزرگ و در صدر همه تهران شاهد شکلگیری «حاشیهنشینها» و انواع «سکونتگاههای غیررسمی» در دل خود بود. آدمهایی سر و کلهشان پیدا شد که بهشان میگفتند «بیکار»؛کسانی که در جستجوی «کار» بودند؛ در جستجوی امکانی برای «فروش نیروی کار» خود.
آنچه تا به امروز غالبا مورد توجه بسیاری از پژوهشگران اجتماعی و اقتصادی بوده، همان پدیدهی «شیوهي سکونت بیکاران» و تغییر ریخت شهرها (به ویژه تهران) بوده است. به طرز غریبی، شاید مبتنی بر جهتگیریهای آماری و سیاسی حاکمیت، پژوهشگران هم تمرکز بر اصل «بیکاری» را از کف میدهند و «حاشیهنشینی» چونان تبعات توسعهای فهمیده میشود که میتوانست جلوی آن گرفته شود؛ اما این وسط دشمن اصلی یعنی «بیکاری» و سازوکارهای پیدایی آن از نظرها پنهان میماند.
کتاب میکوشد در دو بخش مواجههی ایرانیان با این مهمان ناخوانده، یعنی «بیکاری»، آن را برای ما توصیف و تبیین کند. در بخش اول پس از طرح تمهیدات نظری مناسب برای رفتن به سراغ موضوع، سعی میشود که با تمرکز بر تأثیر اصلاحات ارضی و نیز چند و چون مهاجرتهای داخلی، شکل گرفتن مقولهی «اضافه جمعیت» به عنوان «ارتش ذخیرهی کار» در مناسبات تولیدی جدید تشریح شود. در بخش دوم کتاب، خود بیکاری و اجتماعات بیکاران مورد بررسی قرار میگیرد. در دو فصل این بخش نویسنده میکوشد تا اثر گسترش «کار مزدی» بر بیکاری و نیز نسبت آن با «فقر» را تشریح کند؛ و دست آخر به حاشیهنشیتی و مقاومتهای شکلگرفته در این شیوهی سکونت بیکاران پرداخته میشود.
دربارهی نویسنده:
محمدجواد عبدالهی عضو هیأت علمی سازمان اسناد و کتابخانهی ملی است. پروژهی اخیر او "تکوین صندوقهای احتیاط ۱۳۰۹-۱۳۲۰" است. وی در سال ۱۳۹۵ از رسالهی دکتری خود با عنوان «تاریخ بیکاری در ایران معاصر ۱۳۵۶-۱۳۴۰» دفاع کرده و مدرک دکترای خود را از دانشگاه تهران کسب کرد. «از بیکاری پنهان به بیکاری آشکار: تأثیر اصلاحات ارضی در به رسمیت شناختن بیکاری»، «تاریخ مردم و تاریخ اجتماعی»، «زنان و تکوین طبقهی کارگر در انگلستان» و «تاریخ حلبیآبادها در ایران: برنامهریزی از بالا در تقابل با برنامهریزی از پایین» از جمله مقالات منتشرشدهی اوست. از کتابهای منتشر شدهی او میتوان به «مواجهه با بیکاری در ایران ۱۳۵۶-۱۳۴۰» و از ترجمههای او به «تاریخ مرگ» اثر فیلیپ آریس، «پنیر و کرمها» اثر کارلو گینزبورگ، «انقلاب تاریخی فرانسه» اثر پیتر برک اشاره کرد.
دربارهی گرداننده:
یاشار دارالشفاء دانشجوی دکتری رشتهی «رفاه و سلامت اجتماعی» در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی است و رسالهی دکتریاش بر «تأثیر اعتراضات کارگری بر رفاه کارگران در ایران پس از انقلاب» متمرکز است. او مقالههای گوناگونی در سایتهای «نقد» و «نقد اقتصاد سیاسی» در زمینههای مارکسشناسی و نیز تاریخ مبارزات کارگری منتشر کرده است. همچنین «کتابشناسی تحلیلی و انتقادی عدالت اجتماعی» از سوی مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی و نیز «پداگوژی رهاییبخش» (با همکاری دیگران) از انتشارات خرد سرخ، از دیگر کارهای این پژوهشگر حوزهی «مطالعات کار و کارگری» است.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
بنابراین پژوهش حاضر به بررسی مردمنگارانهی زیست و مرگ کارگران صنعت دکلبندی انتقال نیرو و مخابرات کشور میپردازد که اکثریتشان اهالی شهر گلوگاه در شرق مازندران هستند. مردم گلوگاه در آغاز پروژههای برقرسانی کشور در دههی چهل و در دورهی پهلوی با صنعت دکلبندی آشنا و در طی شصت سال پرچمدار آن شدهاند به طوری که طبق آمار غیررسمی نود درصد از کارگران دکلبند ایران گلوگاهی هستند. آنها نه تنها سهم عمدهای در روشناییبخشی (برقرسانی) و ارتباطات (مخابرات) در اقصی نقاط ایران دارند بلکه در سالهای اخیر به واسطهی قراردادهای بینالمللی ایران جهت مشارکت در توسعهی صنعت برق کشورهای منطقه نیز نقشآفرینی میکنند.
این پایاننامه بر آن است تا با تعمق در باب این کارگران بتواند به دانش، تجربه، هویت جمعی، کردارهای زبانی، باورها و آیینها و مناسک آنها، بدنهای «خستهدوشبال» آنها، مسیرهای شغلی آنها، نحوهی سازماندهی زندگیهای خانوادگی و اجتماعیشان حول محور حرکتهای شهر به شهر، استان به استان و در این سالهای نزدیک، کشور به کشور و بلکه قاره به قاره در جستجوی کار و به طور کل به جماعتهای انسانی که نیروی دوش و دستشان صنایع را روی پا نگه میدارد، نور بتاباند. از سوی دیگر، مطالعهی فرهنگ و زیستجهان دکلبندان میتواند گوشهای از تحولات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شرق مازندران در رابطه با صنعت برق را آشکار کند و از این منظر، سهمی در مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی صنایع و فناوری در ایران داشته باشد.
مخاطبینی که برای جلسهی نشست ثبتنام میکنند به مدت یکهفته به متن پایاننامه دسترسی خواهند داشت و پیشنهاد میشود پیش از جلسه آنرا مطالعه کنند.
دربارهی نویسندهی رساله:
خدیجه السادات میرامینی دانشآموختهی کارشناسی ارشد رشتهی مردمشناسی از دانشگاه علامه طباطبایی است. او علاقهمند به پژوهشهای مردمنگارانه در زمینهی شهری، آسیبهای اجتماعی، و علم و فناوری است. پایاننامهی کارشناسی ارشد او با عنوان خستهدوشبال: زیست و مرگ در گلوگاه مازندران، پیش از این در پنل مردمنگارانهی ششمین همایش پژوهش اجتماعی فرهنگی در جامعهی ایران در سال ۱۴۰۲ ارائه شده است.
دربارهی مدیر جلسه:
نهال نفیسی در تهران ادبیات انگلیسی (دانشگاه علامه طباطبائی، ۱۳۷۷-۱۳۷۳) و در تگزاس انسان شناسی فرهنگی (دانشگاه Rice ، ۲۰۰۰-۲۰۰۷ )خوانده است. پس از یک دورهی پسادکترا در موسسۀ کاوشهای فرهنگی برلین (ICI Berlin, ۲۰۱۲ - ۲۰۱۴)، امروز به عنوان عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی به تدریس، و اگر برسد تحقیق و حتی نوشتن، مشغول است. او به مردمنگاری به ویژه در حوزهی علم و فناوری و پزشکی و دنبال کردن زندگی اجتماعی کنشگران غیرانسانی همچون اشیاء، حیوانات، گیاهان، مواد، ذرات، و سازهها علاقه دارد.
🔻جهت ثبتنام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر پیام دهید:
@public_yekchand
🔻حلقهی مطالعاتی یکچند
@halghe_yekchand
🔻مدرسه هنر و ادبیات بیدار
@bidarschool
@bidarcourses
منطق تحقیقات کمی طی سالیان این تصور را ایجاد کرده که تنها نسبت معناداری که بین مقیاس خُردِ تحقیق و مقیاس کلانِ واقعیت اجتماعی میتوان برقرار کرد «تعمیم» است و اگر نتوان نتایج خُرد را به وضعیتی کلانتر تعمیم داد، نتیجهی پژوهش در بهترین حالت فقط فهم ما را از یک موضوع خُرد عمیقتر میکند و نمیتواند به خودی خود برای فهم وضعیت کلانتر کاربردی داشته باشد (مگر اینکه دادههای به دست آمده بعدا در کنار دادههای دیگر مورد نوعی «تحلیل ثانویه»، معمولاً توسط پژوهشگران کلاننگرتر نسبت به خود مردمنگار، قرار گیرند). اما آیا این حرکت بین مقیاسها نمیتواند در متن خودِ مردمنگاری شکل بگیرد؟ نسبت «کار میدانی» با «کار نظری» در مردمنگاری چگونه است؟ اینها کم و بیش پرسشهاییست که سعی میکنیم در بررسی این چهار رساله مدنظر داشته باشیم.
لیست پایاننامهها:
خدیجهالسادات میرامینی: خستهدوشبال: زیست و مرگ با دکلبندی در گلوگاه مازندران/۱۴۰۲
سارا حسینی: جنسیت و اشتغال: مردمنگاری زنان کارگر فصلی در استانهای مازندران و گلستان / ۱۳۹۸
سارا نوری: تجربه زیسته زنان کولبر کرد؛ دریچهای به فهم مناسبات اجتماعی در مناطق کردنشین مرزی/ ۱۴۰۳
سروش طالبی اسکندری: ساخت حکمرانی آب در مواجههی مردم، نخبگان و طبیعت؛ و بازتعریف مشارکت با نگاهی تکثرگرایانه/ دفاع احتمالی تا پایان ۱۴۰۳
نهال نفیسی در تهران ادبیات انگلیسی (دانشگاه علامه طباطبائی، ۱۳۷۷-۱۳۷۳) و در تگزاس انسانشناسی فرهنگی )دانشگاه Rice ، ۲۰۰۷ -۲۰۰۰ (خواندهاست. پس از یک دورهی پسادکترا در موسسۀ کاوشهای فرهنگی برلین (ICI Berlin, ۲۰۱۲ - ۲۰۱۴)، امروز بهعنوان عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی به تدریس، و اگر برسد تحقیق و حتی نوشتن، مشغول است. او به مردمنگاری بهویژه در حوزهی علم و فناوری و پزشکی و دنبال کردن زندگی اجتماعی کنشگران غیرانسانی همچون اشیاء، حیوانات، گیاهان، مواد، ذرات، و سازهها علاقه دارد.
🔻جهت ثبتنام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر پیام دهید:
@public_yekchand
🔻حلقهی مطالعاتی یکچند
@halghe_yekchand
🔻مدرسه هنر و ادبیات بیدار
@bidarschool
@bidarcourses
فایل صوتی نشست و گفتگو دربارهی کتاب «کارگران بیطبقه، (توان چانهزنی کارگران در ایران پس از انقلاب)»
در این نشست که پس از متنخوانی جمعی کتاب کارگران بیطبقه، ( توان چانهزنی کارگران در ایران پس از انقلاب)در طی سه جلسه و به گردانندگی شهره شفیعی انجام شد، با حضور منتقد صالح اولاد دمشقیه و نویسنده علیرضا خیرالهی، به نقد و بررسی کتاب پرداختیم و در حضور مخاطبین آزاد که به شکل حضوری و آنلاین در جلسه حاضر بودند از فرآیند پژوهش، روش تحقیق و مسائلی که پیش رو نهاده شده بود پرسش شد.
* کارگران بیطبقه (توان چانهزنی کارگران در ایران پس از انقلاب )
نویسنده: علیرضا خیراللهی
ناشر :آگاه
اطلاعات بیشتر 👇
/channel/bidarcourses/698
ضروری است به این نتیجه برسیم که صرفاً و تماماً از این راه است که میتوان ایدهی «موسیقیِ معاصر» را فهمید؛ و این همان راهی است که موسیقی در غرب هم پیموده است. در نتیجه نمیتوان با صَرف نظرکردن از مبانیِ اندیشهی آهنگسازانِ مهمِ «موسیقیِ معاصر» و صرفاً مواجهه با آثار آنها از طریق آنالیزِ تکنیکال و فراهمآوردنِ یک شنیداریِ معطوف به اِستتیک و تکرار و بازتولیدِ این شنیداری در آثار تصنیفشدهی خود، ادعای فهم «موسیقیِ معاصر» را به پیش گذاشت و «آهنگساز موسیقیِ معاصر» بود.
مخاطبان این دوره، هم آهنگسازان و دانشجویانِ آهنگسازی و هم فعالینِ حوزهی علوم انسانی میتوانند باشند. چرا که پیِر بولِز با راهبردِ خاصی ایدهی «موسیقیِ معاصر» را در فرانسه بسط میدهد که فهم این الگو، صرفاً در میدان موسیقی کاربرد و مصداق ندارد بلکه این رویکرد و نتایج حاصل از آن، بر بنیادی شکل گرفته است که موسیقی، فلسفه و علم را در کنار یکدیگر گِردِهم میآوَرَد.
از اینرو پِیبردن به مبانیِ اندیشهی این چهرهی شاخصِ موسیقیِ قرن بیستم در فرانسه، در عمل، فهم چگونگیِ پاگرفتن، نهادیشدن و تداوم ایدهی این جریانِ موسیقی در مغربزمین است: میتوانیم، بهنحوِ ضمنی، بفهمیم که موسیقی در غرب، پس از جنگ جهانیِ دوم، چگونه به نزد اندیشمندان و سیاستمدارانِ آن در یک ساختار نهادی و مبتنی بر سیاستهای کلیِ راهبردی در یک کشور، به چنان مؤلفهی مهمی تبدیل شد که تخصیص بودجههای کلان، تماماً به معنای ارتقای جایگاه آن کشور در مناسبات قدرت در روابط بینالملل و همچنین شاخصی برای پیشگامی در توسعه دانسته میشود.
درسهای موسیقی، که عنوان درسگفتارهای بولِز است، در شش بخش و شانزده فصل گرد آمدهاند. در این دوره، در هرجلسه، رئوس ایدههای مطرحشده و ساختار استدلالیِ اقامهشده توسط بولِز و مفاهیم کلیدیِ برسازندهی هر درسگفتار، مبتنی بر کتاب Music Lessons: The Collège de France Lectures گزارش و شرح داده میشوند.
جلسهی اول: ابداع، تکنیک و زبان
بولِز در این درسگفتار، که بهعنوان تمهید در نظر گرفته شده است، بر مفهوم اختراع/ابداع در موسیقی و نسبت آن با زبان موسیقایی که در نهایت میتواند بهمثابه تکنیک فهم شود، تأکید میکند. به باور او ابداع/اختراع در موسیقی، نهتنها دربارهی تولید صداهای جدید نیست بلکه، دربارهی فهم عمیق و برآوردنِ زبانی نوین در موسیقی است. در این صورتبندی، زبان یک میانجی است که ظرفیتهای ایده در اثر موسیقایی را بیان میکند.
جلسهی دوم: از اثر موسیقایی به ایده
در این مجموعهدرسگفتار، بولِز نسبت میان کار آهنگسازی را با موضوعاتی چون فرآیند تحقق یک اثر موسیقایی، بسط و تکامل یک ایده، جایگاه مفهوم «الهام» در کار موسیقایی، نسبت میان زبان و متریال صوتی به نزد آهنگساز، راهبردهای آهنگساز برای انتقال ایده از طریق فرم و در نتیجه نسبت فرم با ساختار را میکاود و صورتبندهای خود را از این موضوعات به پیش میگذارد.
جلسهی سوم: ژِست و اثر موسیقایی
در بخش سوم کتابِ Music Lessons: The Collège de France Lectures که شامل دو درسگفتار است، بولِز به بررسیِ وضعیتهای شکلدهنده و تأثیرگذار بر فرآیند تصنیف اثر موسیقایی میپردازد. در این جلسه، مبتنی بر طرح کتاب، مفاهیمی مانند اُتُماتیسم و نسبت آن با تصمیمهای راهبردیِ آهنگساز در فرآیند تصنیف اثر موسیقایی، تعامل میان تکنیک و بیانگری و پرسش از نسبت میان ایده با کار آهنگسازی و چگونگیِ تأثیر این دو بر یکدیگر به بحث گذاشته و رئوس استدلالهای بولِز در راه صورتبندیِ این مفاهیم، تبیین میشوند.
جلسهی چهارم: مسئلهی تماتیک
در این درسگفتارها، که بخش چهارم کتاب را به خود اختصاص میدهد، بولِز به موضوع تِم و نحوِ تکامل و تداوم آن میپردازد و نشان میدهد که در دورههای متفاوت تاریخ موسیقی، چگونه به نزد هر آهنگساز این مفهوم، مبتنی بر اقتضائات و استلزامات خاصی مفهومپردازی شده است. همچنین از رهگذر طرح این موضوع، مسئلهی تِم را در موسیقیِ معاصر به بحث میگذارد و چالشهای آن را برای آهنگساز در این دوره، نشان میدهد.
جلسهی پنجم: چشمها و گوشها
در این درسگفتارها بولِز درصدد است نشان دهد چگونه سیستم/نهاد بر ایدهی کار موسیقایی اثر میگذارد؛ چه این اثرگذاری در جهت هدایت و پروراندنِ ایده باشد چه برای آن محدودیت بسازد. در درسگفتار دیگری که در همین بخش از کتاب گنجانده شده است، بولِز به تنش میان نظم و آشفتگی در موسیقی میپردازد. او تأکید میکند که چگونه آهنگسازان باید این دو عنصر را در آثار خود متوازن کنند تا تجربهای غنی از موسیقی فراهم آورند
ادامه👇
در این جلسه، کارن سلاجقه، از مدخل فصل نظریِ کتابِ «اندیشیدنِ موسیقی، امروز» (Penser la musique aujourd'hui, Gonthier Editions, 1963) نوشتهی پیِر بولِز، دربارهی رویکردهایی که در این متن توضیح داده شده، صحبت میکند: به این که چگونه سازماندهیِ عددی همچون ابزاری روشنفکرانه برای ساختن منطق جدیدی از روابط صوتی بهکار گرفته میشود تا اجازه دهد که سیستم درونیِ اثر خود را به دور از آزادیِ افسارگسیخته در مواجهه با متریال که نهایتاً منجر به یکنواختی میشود، به نمایش بگذارد .ادامهی بحث در این جلسه با اجرا و ارائهی آنالیزهایی از آثار شمارهی 2، 3، 6 و ۱۰ از مجموعه قطعات پیانوییِ ۱۲ نتاسیون از پیِر بولِز همراه هست.
کارن سلاجقه آهنگساز و نوازندهی پیانو است. او پس از گذراندن تحصیلات معماری در دانشکدهی هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در دانشگاه هنر تهران در رشتهی نوازندگی پیانو (زیر نظر رافائل میناسکانیان) و در کنسرواتوارِ س.آر.آر پاریس در رشتهی آهنگسازی (زیر نظر اِدیت کنَ دوشیزی و استفان دو ژراندو) تحصیل کرده است. او برندهی جایزهی اول تکنوازی و جایزهی دوم آنسامبل از سومین دوسالانهی نوازندگی پیانو در ۱۳۸۷ تهران بوده و سابقهی اجراهای متعددی به صورت تکنوازی و آنسامبل، به خصوص با آنسامبل زروان، از رپرتوار موسیقی کلاسیک تا آثاری از آهنگسازان معاصر را دارد و در فستیوالهایی چون جشنوارهی فجر، فستیوال موسیقی از کلاسیک تا معاصر و فستیوال موسیقی معاصر تهران آثار گوناگونی را اجرا کرده است. همچنین کارهایی از او توسط آنسامبلها و نوازندگانی در فرانسه، آلمان و ایران اجرا شده اند. سلاجقه همچنین از سال ۱۳۸۹ تجربهی تدریس پیانو و مبانی آهنگسازی در آموزشگاههای تهران را دارد.
برای اطلاعات بیشتر از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
۱-اجرا/آنالیز
پروژهی «بولز در متن آثار» با تمرکز بر آهنگساز فرانسوی، پیِر بولِز، درصدد است تا مبانیِ اندیشهی او را در پیوند مستقیم با آثارش تبیین کند. این پروژه از سه قسمت تشکیل شده است. در قسمت اول، که اجراـآنالیز است، بهعنوان افتتاحیهی پروژه، با همراهیِ کارن سلاجقه در خانهموزه هایده چنگیزیان، با اجرا و آنالیزِ چند قطعهی کلیدی و مهم پیِر بولِز، مقدمهای انضمامی فراهم میآید تا نوازندگان، آهنگسازان، دانشجویان موسیقی و مخاطبان دیگر، بتوانند مواجههای اولیه با این آثار به دست بیاورند.
۲-متنخوانی
در قسمت دوم، که شامل شش جلسه متنخوانی است، در مدرسهی هنر و ادبیات بیدار، سینا صدقی هدایت خوانش متنِ درسهای موسیقی: درسگفتارهای کولِژ دو فرانس را بر عهده دارد و سعی میکند تا پیوندِ آثارِ آهنگساز را با ضوابط فکریِ او نشان دهد.
۳-اجرا/پنل
در قسمت آخر، بهعنوان اختتامیهی این متنخوانی، که در قالب اجراـپنل برگزار میشود، آرش اسدنژاد و کارن سلاجقه در خانهموزه هایده چنگیزیان، هر کدام، آثاری از پیِر بولِز را اجرا میکنند و سینا صدقی بهعنوان جمعبندیِ این پروژه دربارهی نسبت ما با «موسیقیِ معاصر» با تمرکز بر اندیشه و موسیقیِ پیِر بولِز صحبت میکند.
برای اطلاعات بیشتر از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (آنلاین و آفلاین )
تاریخ نو شعر قدیم؛
۱-قرون سوم تا ششم
بههدایت امیر کمالی
۷ جلسه
از ۲۴ دی ۱۴۰۳
دوشنبهها: ۱۸ تا ۲۰
تاریخپژوهی انتقادیِ شعر کلاسیک فارسی، تا به امروز نه تنها هیچ انجام نشده، بلکه امکانهای قلیل و حضورِ کمرمق آن نیز همواره تحت سیطرهی تاریخنگاری غالب ادبی سرکوب شده است. تاریخنگاری انتقادی در سادهترین تعریف، یعنی تجزیه و تحلیل مناسبات قدرت در طبقات اجتماعی، تحلیل مفاهیمی که برسازندهی افق معرفتی دورههای مختلفند و نهایتاً روانکاوی شعر به قصد واداشتناش به سخن گفتن از دیگریهای خود: دیگریهایی که زبانیافته و بیانمحور گردیدهاند؛ به بیان دیگر، پروسهی تحلیل خاطرهها و ترومای تاریخی شعر فارسی، و لکنتها و نشانگاناش. به فهرست موارد تاریخنگاری انتقادی شعر فارسی، رابطهی خاص میان شعر و قانون را نیز باید افزود؛ مواجهای عمیق که حق مطلبِ آن جز به یاری نظریهی انتقادی و فلسفهی مدرن به تمامی ادا نخواهد شد.
رویکرد این دوره، از نوع دورههای موسوم به پایه است. اصطلاح "پایه" به معنای این نیست که سطح بحث یا محتوای جلسات به مبتدیان اختصاص دارد؛ برعکس. منظور ما از جلسات پایه، بنیانگذاشتنِ بحثها از نقطهای است که بتوان سلایق مختلفی را بدون تحمیل هرگونه قطعیتی در آن متحد و همراه کرد. لذا در این دورهها میکوشیم ابتدا تاریخ رایج و کلاسیک شعر فارسی را معرفی کنیم و به معرفی شاعران فارسی و بیان ویژگیهای فردی و سبکی آنها بپردازیم. سپس با پیشنهادن بعضی مفاهیم مهم در هر قرن(مفهومها و موضوعاتی که تاریخ ادبیات دانشگاهی همواره سه نوع برخورد با آنها داشته: یا آنها را به حاشیه رانده، یا از بیخ و بن منکر حضور و تاثیرشان شده، و یا آنها را در شکلهای کلیشهای و حاضرآماده استحاله کرده است)، امکان از نو تاریخنگاریکردن شعر فارسی را پیش روی میگذاریم: تاریخنگاریای متفاوت از تاریخ تکراری سبکشناسانه یا تاریخ بر اساس حکومتهای پسااسلامی در ایران؛ تاریخ جدیدی که بنا به دلایلی که خواهیم گفت آن را تاریخ اکتشافی شعر فارسی نام میگذاریم.
در دورهی اول این سلسلهمباحث، مفاهیمی همچون: جامعه، فقه و قانون، اشکال سوژگی، سیاست، اقتصاد، تردیدهای اعتقادی، زنان، روابط جنسی، مسائل زبان و ناخودآگاه شعری را در گسترهی قرون سوم تا پایان قرن ششم تحلیل خواهیم کرد. (دو دورهی بعدی نیز به ترتیب، ابتدا به قرون هفتم و هشتم، و سپس به قرون نهم تا دوازدهم اختصاص دارد). در این دورهها مختصرا به فعالیت کارگاهی نیز خواهیم پرداخت.
امیر کمالی دانشآموختهی زبان و ادبیات فارسی از دههی هشتاد کار تالیف و ترجمه در حوزهی نقد ادبی و فلسفهی انتقادی را آغاز کرد. در سالهای پایانی دههی هشتاد در روزنامههای شرق، اعتماد و بهار جستارهای تالیفی و ترجمه منتشر ساخت. کتاب «ازمصائب معنا» حاصل پیگیری او در حوزهی زبانشناسی انتقادی و روش فیلولوژی بود. در ادامه از منظر فلسفهی انتقادی به نقد خاستگاه شعر مدرن فارسی در نیما یوشیج پرداخت که حاصلش کتاب «مانیفست خاموشان» بود. ترجمهی «انسان بیمحتوا» از جورجو آگامبن، و مجموعه مقالاتی در باب فلسفهی جستارنویسی با عنوان «سیاست جستار» از وی منتشر شدهاست. وی هم اکنون عضو هیئت نویسندگان سایت تز یازدهم است. نقدی سیاسی فلسفی بر داستانهای بهرام صادقی در هیئت کتابی با عنوان «جستارهایی در فهم بهرام صادقی»آثاری است که وی در آستانهی چاپ و انتشار دارد.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین )
دربارهی سیاست استتیک:
۴- گسترش دایرهی ادراک
بههدایت مهسا اسدالهنژاد
۶ جلسه
از ۲۳ دی ۱۴۰۳
یکشنبهها: ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰
ژاک رانسیر در سیاست استتیک: بازتوزیع امر محسوس (۲۰۰۴) مینویسد «استتیک» در قلبِ سیاست است و این گزاره در تخالف است با آنچه والتر بنیامین از «استتیکشدنِ سیاست» (زیباشناختیشدنِ سیاست) میگفت. از نظر بنیامین استتیک رهآورد فاشیسم است برای سیاست. رژیم فاشیستی برای آنکه روابط مالکیت دستنخورده باقی بماند، به تودههای پرولتاریزه قسمی بیانگری میبخشد تا از مجرایِ استتیککردنِ سیاست به آنها احساس وجودداشتن بدهد. ژاک رانسیر اما فکر میکرد که استتیک با سیاست یکیست اگر آن را به زبانِ کانتی بفهمیم.
در زبان کانتی، استتیک محدودهزدایی از فضاها و زمانهاست؛ از امر دیدنی و نادیدنی، از سخن و صدایِ نامفهوم. و این همزمان همان چیزیست که مکانِ سیاست و مسائل آن را چون شکلی از تجربه متعین میکند. سیاست حولِ آنچه دیده میشود و آنچه که دربارهی امر دیدنی میتوان گفت میچرخد؛ حولِ اینکه چه کسی قدرتِ دیدن دارد و میتواند سخن بگوید؛ حول مالکیتِ فضاها و امکاناتِ زمان. رانسیر سیاست را «ماشینِ دیدن» (Machine of vision) مینامید.
در این دوره که چهارمین دوره از «دربارهی سیاست استتیک» است، به سراغِ پرسشهایی میرویم که این شیوه از اینهمانانگاریِ سیاست و استتیک پیشِ روی ما میگذارد. درواقع آرایِ رانسیر را با تکیه بر این قسم از اینهمانانگاری به بحث میگذاریم: از این گزاره که سیاست با اقتصادِ دیدن یا صدا گره خورده است، دقیقاً چه میفهمیم و این گزاره چه دلالتهایی دارد؟ به چه معنا ادراک یا حسپذیریْ قلمرویی برای قدرت یا عاملیت میسازد؟
جلسهی اول: آنچه ادراک میشود (The Perceptible) و امر زیبا
جلسهی دوم: آنچه باید ادراک بشود (The Percipiendum) و امر والا
جلسهی سوم: فرارویِ تخیل: تَرکانداختن در بازتوزیع غالب امر محسوس
جلسهی چهارم: از استتیک به سیاست: برابری در ادراک، برابری در نقطهی آغاز
جلسهی پنجم: عدم توافق و امکان سیاست چون انفجار پُرزور امر محسوس
جلسهی ششم: برابریِ فعال دربرابر برابریِ منفعل یا چارچوبی هنجاری
برای سیاستِ دموکراتیک
مهسا اسدالهنژاد، متولد ۱۳۶۹، دانشآموختهی دکتریِ جامعهشناسی سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس است. عنوان پایاننامهی ارشد او «تخیل و امکان نقد واقعیت عینی؛ مطالعهی موردی هانری کربن و استلزامات سیاسی و اجتماعی عالم مثال» نام داشت. او در این پایاننامه به دنبال آن بود تا نشان دهد که چگونه تخیل فعال در سنتِ فلسفهی اسلامی (عالم مثال) به واقعیتگریزی اجتماعی و سیاسی منتهی میشود و در ازایِ این واقعیتگریزی چه جهان سیاسی-اجتماعیِِ باطنیگرایی خلق میکند. او در پایاننامهی دکتری به مطالعهی تاریخ شکلگیری دولت جمهوری اسلامی، از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸، پرداخته است. در دورهی کلیای که در موسسهی بیدار قرار است برگزار شود، بازگشتی به بحث تخیل صورت میگیرد. این بار اما مسئله این است که تخیل فعالِ انتقادی چگونه میتواند به سیاستی انتقادی، و نه سیاستی باطنیگرا، منجر شود. در واقع تخیل که نقش بسیار مهمی در ساختِ استتیکی جامعه ایفا میکند، چطور میتواند سیاستی انتقادی پیش بکشد. حوزهی مطالعاتی و نوشتاری او اندیشهی سیاسی، اندیشهی انتقادی و تاریخ معاصر ایران است.
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره، از طریق یکی از راههای ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
www.bidar.school
institutebidar@gmail.com
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی