3737
همراه با پژوهشگران زبان فارسی سروش: cheshmcheragh اینستاگرام: _cheshmocheragh_ فیسبوک: Persian Terminology توییتر: persiantermino1 ایتا: cheshmocheragh2
⚫️ #تسلیت
🖊به احترام درگذشت دکتر #لطیف_کاشیگر (۱۵ تیر ۱۳۰۸ - ۱۶ خرداد ۱۴۰۵)، متخصص و پژوهشگر در حوزههای فیزیک و ژئوفیزیک و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی در گروههای واژهگزینی تخصصی #فیزیک، #ژئوفیزیک و #علوم_جو
🏢 چند نمونه از واژۀ مصوب فرهنگستان در این گروهها
🔹وَردسپهر: troposphere
قسمت پایینی جوّ، از سطح زمین تا ارتفاع حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر، که در آن دما با افزایش ارتفاع تقریباً بهصورت یکنواخت کاهش مییابد و تغییر وضع هوا در آن صورت میگیرد
🔹هوادرخش/ شفق دائمی: airglow/ ermanent aurora
گسیل تابش شبه پایدار گازهای جوّ بالا به عرضهای میانی و پایین
🔹پارهشفاف: perlucidus
تکه یا برگه یا لایۀ گستردهای از ابر که فضاهای خالی مشخص و غالباًً بسیار کوچک در میان اجزای آن دیده میشود؛ این فضاها سبب میشوند که خورشید یا ماه یا آسمان آبی یا ابرهای بالاتر بر فراز آن دیده شوند؛ این اصطلاح همراه با ابرهای فرازکومهای و پوشنکومهای میآید
🔹پوستۀ پایا:craton/ kraton
بخشی از پوستۀ زمین که به پایداری رسیده و در دورهای طولانی تنها دچار دگرشکلی اندکی شده است
🔹نیمپهنا: half-width
برای تابعی که دارای مقدار بیشینه است و در دو طرف آن تابع بهسرعت کاهش مییابد، فاصلۀ میان دو مقدار از متغیر مستقل که در آنها مقدار تابع، نصف مقدار بیشینه است
🔹نگارهبرداری: logging
اندازهگیری ویژگیهای فیزیکی مواد دیوارۀ چاه
🔹تاره: whisker
تاری تکبلور از جنس فلز یا نافلز که استحکام فوقالعاده زیاد و پهنای حدود یک میکرومتر دارد
🔹ردنما: hodoscope
آرایهای از شمارندههای گایگر کوچک یا سوسوزن یا شمارندههای دیگر که در ردیابی مسیر ذرات پرانرژی به کار میرود
🔹زمزایی/ زمزاشناسی: cryogenics
شاخهای از فیزیک که در آن فرایندهایی بررسی میشود که در دماهای بسیار پایین رخ میدهند
🔹فراجهش: overshoot
اثرهای اضافی گذرا که ناشی از افزایش ناگهانی ولتاژ یا جریان است
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🧶به مناسبت روز ملی فرش دستباف
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
👓 استاد #سعید_نفیسی (۱۸ خرداد ۱۲۷۴ – ۲۳ آبان ۱۳۴۵)
#گزین_گویه
#نوواژه_ستیزی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🗓شنبه
#شعر
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
#واژه
گروه واژهگزینی #عمومی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
آجیدن/ آژیدن/ آژدن: فرو بردن سوزن، نشتر، و مانند آنها در چیزی؛ سوراخ کردن (فرهنگ بزرگ سخن و لغتنامه)
#واژه
گروه واژهگزینی #عمومی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
👨🏻⚕️به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر مهدی آذر، دولتمرد و پزشک
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
آبکیسه: bulla
تاولی بزرگ حاوی مایع آبگون (serous fluid) یا آبگون چرکی
آویزگچ: hanging arm cast, hanging cast
گچی از زیر محل شکستگی بازو تا انگشتان که با نوار از گردن آویزان میشود
افیونواره: opioid
هر مخدر صناعی که اثراتی شبیه به افیون دارد، ولی از آن مشتق نشده است
اکسیژنسنجی: oximetry
روشی برای سنجش سطح اشباع اکسیژن خون بر مبنای خواص جذب نور
بهزایی: eutocia
زایمان یا وضع حمل طبیعی
بیدَمی: apnea
قطع موقت تنفس به هر علت
پسخمش: dorsifelexion
خمش یا تا کردن بخشی از اندام، از مچ پا یا مچ دست، در جهت معکوس
پیشدرمان: premedication
هر ماده یا عملی که جهت مهیا ساختن بیمار برای درمان اصلی تجویز شود
حرکتزاد: kinesigenic
ویژگی آنچه حرکت ایجاد میکند
راستقلبی: dextrocardia
اختلالی مادرزاد که در آن قلب در طرف راست بدن قرار میگیرد
رگآرامی: vasorelaxation
کاهش فشار در رگ
سَنگال: concretion
توده یا سنگی غیرآلی که در حفرههای طبیعی بدن یا در بافتها تشکیل میشود
کاوپشتی: lordosis
افزایش نابهنجار گودی کمر در ستون مهرهها
کژپشتی: scoliosis
انحراف جانبی ستون مهرهها به علت نابهنجاری مادرزاد یا اکتسابی مهرهها و عضلات و اعصاب
کوژپشتی: kyphosis
تقعر بیش از اندازۀ ستون مهرهها که سبب قوزدار شدن پشت شود
گروههای واژهگزینی #پزشکی، #ارتاپزشکی، #مهندسی_پزشکی و پزشکی، شاخۀ #علوم_پایه
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🎺 #موسیقی
استاد #حسینعلی_ملاح (۴ تیر ۱۳۰۰–۲۷ تیر ۱۳۷۱)
#واژه
#شاهنامه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
پیام تسلیت رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در پی درگذشت «عبدالمجید ارفعی»
▪️دبا: «عبدالمجید ارفعی»، ایلامشناس برجسته و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، صبح چهارشنبه، ششم اسفند در ۸۶ سالگی دار فانی را وداع گفت.
▪️بههمینمناسبت رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی پیام تسلیتی صادر کرد که در متن آن آمده است:
▪️«فقدان ایلامشناس برجسته و استاد بیهمانند فرهنگ و زبانهای باستانی و مترجم خطّ میخیِ ایلامی، جناب آقای دکتر عبدالمجید ارفعی مایۀ تأسّف و اندوه بیپایان شد.
▪️ترجمۀ «گلنبشتههای باروی تختجمشید» در قالب کتاب سهجلدی در سال ١٣٨٧ و نیز «فرمان کوروش بزرگ» در سال ١٣٨٩ که از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد، یکی از فراوانخدمات این ایرانشناس فقید به میهن ماست.
▪️اینجانب درگذشت استاد ارفعی را به خانواده، دوستان، شاگردان و جامعۀ باستانپژوهی و زبانشناسی ایران تسلیت میگویم و آرامش روان او را از درگاه پروردگار مسئلت میکنم.»
کاظم موسوی بجنوردی
۶ اسفند ١۴٠۴
▪️به اطلّاع میرساند آیین تشییع شادروان دکتر عبدالمجید ارفعی، جمعه، هشتم اسفند، ساعت ١٠ صبح در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بهنشانی میدان شهید باهنر (نیاوران)، خیابان شهید پورابتهاج (کاشانک)، نرسیده به سهراه آجودانیه، شمارۀ ٢١٠ و آیین تدفین ایشان، یکشنبه، دهم اسفند، ساعت ١٠ صبح در حافظیّۀ شیراز برگزار میشود.
@cgie_org_ir
✈️ پنجم اسفند، سالروز تأسیس #هما
انسانها بهطور ذاتی تمایل به کمکوشی دارند. یکی از بازتابهای آن در زبان، «اختصارسازی» است که طی آن از روشهای مختلفی استفاده میشود.
«سرنامسازی» یکی از روشهای شناختهشدۀ اختصارسازی است که با چسباندن حروف اول کلمات یک عبارت ساخته میشود. این کلمه ممکن است معنی داشته باشد، مانند «هما» که سرنام «هواپیمایی ملی ایران» است، یا «سَمَن» (نام گل) که دربرابر اصطلاح سازمان مردمنهاد (NGO) ساخته شده است، و یا معنایی نداشته باشد، مانند «ساواک» که سرواژۀ «سازمان اطلاعات و امنیت کشور» پیش از انقلاب بوده است.
🦅 پرندهٔ «هما» در ادبیات فارسی مظهر شکوه و سعادت است. سرواژههایی که واژهای معنادار در زبان فارسی بسازند، سریع رواج مییابند.
#واژه_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📺 توضیحاتی دربارۀ واژهگزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی
🎤 دکتر #علی_شیوا، عضو هیئتعلمی فرهنگستان
#تکه_فیلم
#بی_چارچوب (۲۷ شهریور ۱۴۰۰)
#شوخی_با_فرهنگستان
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
👓 #صادق_هدایت (۲۸ بهمن ۱۲۸۱ – ۱۹ فروردین ۱۳۳۰)
#نوواژه_ستیزی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🍃 به مناسبت زادروز چارلز داروین (۱۲ فوریهٔ ۱۸۰۹ – ۱۹ آوریل ۱۸۸۲)
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
🧠 هَمایه: synapse
محل اتصال دو یا چند یاختۀ عصبی
🌱 همپوش: imbricate
ویژگی برگها یا ساختارهای دیگری که با یکدیگر همپوشانی دارند
🧬 همتابی: annealing , DNA annealing
جفت شدن دو تکزنجیرۀ دِنا (DNA) و رِنا (RNA) در دمای مناسب
🔬همتایه: replicon
عنصر ژنی که در خلال همتاسازی دِنا بهعنوان واحدی خودمختار عمل میکند
🎋آوندسا: tracheid
نوع نیایی عناصر آوندیای که منفذدار هستند و از منافذ خود آب و مواد معدنی را در بین یاختههای مجاور پخش میکنند
👈🏻 این واژه پیش از این با معادل «نایدیس» به تصویب رسیده بود که با توجه به نظرات رسیده مورد تجدیدنظر گرفت.
🕳 انبانک: follicle
حفرۀ کوچک و گرد در میان بافت یا اندام
🌳 اَنگُم (مترادف: رزین): resin
دستهای از ترکیبات اسیدی و چسبناک که بسیاری از درختان و درختچهها بهویژه مخروطیان از خود ترشح میکنند
📝 بخشه: section
یکی از واحدهای رسمی ردهبندی که پایینتر از سرده و بالاتر از گونه است
☘️ بُنبهاری: vernal
ویژگی آن دسته از پدیدههای مربوط به نمو که در اواخر فصل بهار اتفاق میافتد
🔤 بننام: basionym
نام اصلی ولی منسوخی که بخشی از آن در ترکیب جدید به کار میرود
🗣 بیانایی: expressivity
میزان و شدت بیان یک ژن (بیان ژن: gene expression، بهمعنی رونویسی و ترجمه و تظاهر رُخنمودی ژن)
🪶 پَرسان: plumose
ویژگی نوعی کرکپوش پوشیده از زوائد مژهای ریز و طویل با ظاهری شبیه به پَر
🫀سرخرگ کاروتید (مترادف: خوابرگ): carotid artery
هریک از دو سرخرگ عمدۀ گردن که خون را به سر میرساند و در صورت وارد آمدن فشار بر آن، حالت گیجی و خوابآلودگی به شخص دست میدهد
گروه واژهگزینی #زیستشناسی در شاخههای: عمومی، #علوم_گیاهی، #ژن_شناسی و #زیست_فناوری
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
به مناسبت روز جهانی حبوبات 🫘
#آشپزی
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🏢 خلاصهای از توضیح استاد #ابراهیم_پورداوود دربارۀ واژۀ «فرهنگستان»، چاپشده در نامۀ فرهنگستان [قدیم]، سال ۱۳۲۲
برخی پنداشتهاند «فرهنگستان» ترکیب غلطی است... . فرهنگستان در زبان پهلوی رایج بوده و در کارنامک ارتخشیر پاپکان بهکار رفته: «اینچنین اردوان اردشیر را به آخور ستوران فرستاد و به او فرمود: هش دار که هیچگاه، نه در روز نه در شب، از نزدیک ستوران دور نگشته، به نخجیر و چوگانبازی و فرهنگستان نروی». در اینجا فرهنگستان بهمعنی «دانشگاه» یا «دبستان» است. دیگر از اینگونه اسماء «نیرنگستان» و «اَئِرپَتستان» (= هیربَدستان) است، که نام دو کتاب پهلوی است؛ «نیرنگ» و «اَئِرپَت» بهمعنی «دعا» و «تعلیم دینی» است. داتستان دینیک، که یکی از کتابهای معروف پهلوی است، با واژۀ «دات» (= قانون) و -ستان ترکیب یافته، یعنی «احکام دینی». ماتیگان هزارداتستان کتابی است در حقوق مدنی روزگار ساسانیان؛ این نام یعنی «کتاب هزارقانون»... . اگر باز نسنجیده گفته شود که این کلمات پهلوی است و ربطی به فارسی ندارد، مثالهایی داریم که هرگونه شبهه را برمیدارد... . از «کارستان» و «شکارستان» گذشته، «شبستان» در ادبیات ما بهمعنی «حرمسرای» یا «حرمخانه» آمده. #فردوسی گوید:
شبستان مر او را برون از صد است/ شهنشاه زنباره باشد بد است
در مثنوی جلالالدین [#مولوی] واژۀ «داد» و کلمات «حیات» و «غیب» و «عیب» با -ستان ترکیب یافته:
چون بُوَد آن چون که از چونی رهد/ در حیاتستان بیچونی رسد
زآنکه نیمِ او ز عیبستان بُدهست/ وآن دگر نیمش ز غیبستان بُدهست
دو مثال دیگر که در سرِ زبانهای ماست: «تابستان» و «زمستان». در این دو واژه هم -ستان به اسماء معنیِ «گرما» و «سرما» پیوسته است. «تاب» از مصدر «تابیدن» بهمعنی «گرم کردن» است. «تَپ» در اوستا و مشتقات آن «تفت» (تبدار) و «تفنو» (تب) در این نامۀ مینوی بسیار است. در فارسی ناخوشیِ «تب» و جزء دومیِ واژۀ «آفتاب» و «تابه» و «تابش» و «تافتن» و «تافته» و «تفسیدن» و «تفتیدن» و جز آنها از همین بنیاد است؛ چنانکه «زم» در زبانهای ایران باستان مشتقات بسیار دارد و در #شاهنامه جداگانه بدون -ستان بهمعنی «باد سخت زمستانی» بهکار رفته است.
#واژه_شناسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🔴🔴🔴 نشانی کانال چشموچراغ در پیامرسان «بله»:
🔗 https://ble.ir/cheshmocheragh2
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🌊 روز جهانی اقیانوسها
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
💧آبپویاییشناسی/هیدرودینامیک: hydrodynamics
مطالعۀ حرکت شاره
💧ابریشم آبی: byssal thread, byssus thread
تار یا تارهایی محکم از پروتئین مایع که برخی از نرمتنان برای چسباندن خود به بستر تولید میکنند
💧اقیانوسینگی: oceanocity, oceanity
درجۀ مواجهۀ همهجانبۀ یک نقطه از زمین با دریا
💧ایستاموج: seiche
موج ایستادهای در یک حوزۀ بسته یا نیمبسته که حرکت آونگوار آن پس از اتمام نیروی اولیه ادامه دارد
💧پایابی: neritic
ویژگی ناحیۀ ساحلی تا عمق ۲۰۰ متر
💧پسگشت: backrush
بازگشت موج به دریا پس از برخورد با ساحل
💧دریاکوه: seamount
کوه زیردریایی منفرد با ارتفاع بیش از هزارمتر از بستر دریا
💧ژرفین: bathyal
ویژگی ناحیهای با عمق ۲۰۰ تا ۴۰۰۰ متر
💧شکنا/ موج شکنا: breaker/breaking wave
۱. موجی که بهدلیل دارا بودن شیب بسیار تند پایدار نمیماند و در نزدیکی ساحل میشکند و به کف تبدیل میشود ۲. موجی که بهدلیل برخورد با صخره یا یک جسم سخت در هم میشکند
💧غلتاب:roller
موج بزرگ و بلندی که معمولاً تا رسیدن به ساحل یا برآمدگیهای زیرآبی شکل خود را بدون شکست حفظ میکند
💧هواراه: pneumatic duct
مجرایی که کیسۀ شنا (swimbladder) را در ماهیانی که کیسۀ شنای باز دارند به بخشی از لولۀ گوارش وصل میکند
🔴 اعضای گروه تخصصی واژهگزینی اقیانوسشناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی: دکتر حسین اردکانی، دکتر آریا اشجع اردلان، دکتر وحید چگینی، دکتر حسین عمادی، دکتر فرهاد کیمرام، دکتر کامران لاری، دکتر افشین محسنی آراسته، مرحوم دکتر احمد معتمد
گروههای واژهگزینی #اقیانوس_شناسی، #جانورشناسی، #علوم_جو، #زمین_شناسی
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🧬 به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر محمدعلی مولوی (۱۳۰۰ - ۱۶ خرداد ۱۳۹۵)، پایهگذار علم ژنشناسی (ژنتیک) انسانی در ایران
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
یاختمان: cellome
مجموعۀ مولکولهای یک یاخته و برهمکنش زمانی و مکانی آنها
یاختمانشناسی: cellomics
مجموعۀ روشهایی که از آنها برای بررسی و تجزیهوتحلیل و شناسایی کارکردهای یاخته استفاده میکنند
جهش همگشتی/ همگشت: transition mutation/ transitional mutation/ transition
جهشی که در آن یک باز پیریمیدین جانشین پیریمیدینی دیگر یا یک باز پورین جانشین پورینی دیگر میشود
همسانه: clone
۱. مجموعهای از مولکولها و یاختهها و موجودات همسان که از نیای واحد سرچشمه گرفته باشند ۲. زادگان یک فرد در نتیجۀ تکثیر رویشی یا بکرزایی ۳.نسخهای از یک توالی دِنا، مانند ژن، که ازطریق مهندسی ژنساختی ایجاد میشود
همسانهسازیشده/ همسانیده: cloned
ویژگی آنچه تحت فرایند همسانهسازی قرار گرفته باشد
همرشتگی: synteny
وضعیتی که در آن ژنها بر روی یک فامتن قرار دارند
همتابی: annealing 2, DNA annealing
جفت شدن دو تکزنجیرۀ دِنا و رِنا در دمای مناسب
نیاسان: throwback
فردی از یک گونه که نیاسانی در او ظاهر میشود
نیاسانی: atavism
ظهور خصوصیات اجدادی پس از گذشت نسلها در برخی افراد یک گونه
تاجگروه: crown group
گروهی شامل تمام گونههای زندۀ یک تبارشاخه و قدیمیترین نیای مشترک و زادگان منقرضشدۀ آنها
گروههای واژهگزینی #زیست_شناسی شاخههای #ژن_شناسی_و_زیست_فناوری و #علوم_گیاهی
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📺 رهیاب (جیپیاس)
🎤#محمود_ظریف، پژوهشگر ارشد گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
🔴 برای این اصطلاح در دو حوزۀ #حمل_و_نقل_دریایی و #مهندسی_نقشه_برداری برابر «سامانۀ موقعیتیابی جهانی» (با اختصار «ساموج») مصوب است.
#تکه_فیلم
#فارسی_بان (۳ مرداد ۱۴۰۰)
گروه واژهگزینی #عمومی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
👆🏻⏰ بهروزرسانی شد
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📺 فارسی را پاس بداریم
📝نامهنگاری فارسی!
#تکه_فیلم
#قند_پارسی (۱۷ آبان ۱۳۹۹)
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📺 فارسی را پاس بداریم
🎞 پویانمایی (انیمیشن)
#تکه_فیلم
#فارسی_هویت_ماست (۹ دی ۱۴۰۰)
گروه واژهگزینی #عمومی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
یادبود هفتادمین سال درگذشت علامه علیاکبر دهخدا
به مناسبت هفتادمین سال درگذشت شادروان علامه علیاکبر دهخدا، روز پنجشنبه هفتم اسفندماه ۱۴۰۴ از ساعت ۱۰:۳۰ صبح بر مزار او در آرامستان ابنبابویه گرد هم میآییم. این دیدار فرصتی است برای گرامیداشت یاد آن استاد بزرگ و پاسداشت میراث ماندگار او.
https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/news/35312
@Dehkhodaicps
#وب_نشست
🎤 دکتر #علی_شیوا
🔗 پیوند: lit_gam1" rel="nofollow">https://shad.ir/@lit_gam1
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📺 فارسی را پاس بداریم
❌ هکسره
#تکه_فیلم
#قند_پارسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🌌 به مناسبت زادروز گالیلئو گالیله (۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ – ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲)
☄️ آتشگوی: bolide
شهابی بسیار پرنور که منفجر و تکهتکه میشود و گاه صدای انفجار آن پس از مدتی به گوش میرسد
💫 آذرگوی: fireball, large meteor
شهاب پرنوری که به درخشش سیارۀ زهره یا پرنورتر از آن باشد
🔭 آسمانپا: coelostat
ابزاری مجهز به ساعتران که همواره نقطۀ ثابتی از آسمان را دنبال میکند
⏰ ساعتران: clock drive, drive
موتوری متصل به محور اصلی تلسکوپی با استقرار استوایی (equatorial mounting) که حرکت وضعی زمین را جبران میکند
⏳آهنگ ستارهزایی: star formation rate, SFR
آهنگ تشکیل ستاره در یک سحابی یا کهکشان برحسب جِرم خورشید بر سال
⭐️ اخترپا: siderostat
ابزاری مجهز به ساعتران که حرکت ظاهری ستارهها را در آسمان دنبال میکند
🌟 اخترش: astration
چرخۀ تبدیل مواد بینِستارهای به ستارهها که در نتیجۀ این چرخه واکنشهای هستهای با عناصر سنگین غنی میشود و سپس بهصورت باد ستارهای یا سحابی سیارهای یا اَبَرنواختر به فضای بینِستارهای بازمیگردد
💨 باد ستارهای (مترادف: اخترباد): stellar wind
شارش ماده از ستاره به فضای میانستارهای
🌓 سایهمرز: terminator
خط جداکنندۀ بخشهای تاریک و روشن سیاره یا قمر
👑 تاجنگار: coronagraph
وسیلهای برای ثبت و مشاهدۀ تاج خورشید در زمانی غیر از زمان کسوف
🔴 اعضای گروههای واژهگزینی #نجوم و #نجوم_رصدی_و_آشکارسازها در فرهنگستان زبان و ادب فارسی: بابک امینتفرشی، محمدرضا بهاری، دکتر محمدرضا حیدری خواجهپور، دکتر مهدی خاکیان قمی، مهرداد سرمدی، علی کوهپایی، دکتر حسین معصومی همدانی، دکتر رضا منصوری، دکتر محمدتقی میرترابی، دکتر ابوذر نجفی، دکتر منصور وصالی
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
🔹با سپاس از آقای #فرهاد_قربان_زاده، پژوهشگر
🖨سالگرد درگذشت #جعفر_صمیمی از پیشگامان صنعت چاپ در ایران و از سازندگان حروف #ایرانیک
👓دکتر #غلامحسین_مصاحب
📚#با_پیشگامان
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
استاد #عباس_اقبال_آشتیانی (۱۲۷۵ – ۲۱ بهمن ۱۳۳۴)
#درست_نویسی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
✈️ روز نیروی هوایی
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
هوایاد (مقلوب و کوتاهشدۀ «یادداشت هوایی»): notice for airman
دستورالعملهای سازمان هواپیمایی کشوری دربارۀ نحوۀ عمل فرودگاهها و خطوط هوایی و هواپیماها
هوانگار دَمشی: aspiration meteorograph
هوانگاری که با هواکش تهویه میشود
هواگَرد فراسبک (مترادف: فراسبک): microlight aircraft/ microlight
هواگَرد کوچک با یک سرنشین با وزن بیشینۀ برخاست ۳۰۰ کیلوگرم در خشکی و ۳۳۰ کیلوگرم در دریا و با دو سرنشین با وزن بیشینۀ برخاست ۴۵۰ کیلوگرم در خشکی و ۴۹۵ کیلوگرم در دریا
هواگرد رادارشناخته: radar-identified aircraft
هواگردی که موقعیت آن با نشانۀ مشاهدهشده بر روی صفحۀ رادار متناظر است
هوازِه: slat
صفحۀ متحرکی بر روی لبۀ حملۀ بال که با باز شدن آن شکافی بین صفحه و لبۀ بال ایجاد میشود و هوا بهآرامی از زیر به روی بال حرکت میکند
هواراهۀ سوخت: fuel vent, fuel tank vent
هواکش یا لولهای برای سرریز سوخت از مخزن و متعادلسازی فشار درون و بیرون آن
هواپویه: aerodyne
وسیلهای پرنده، سنگینتر از هوا، که با تولید نیروی آئرودینامیکی، ازجمله نیروی رانش مستقیم موتور، خود را در جوّ نگه میدارد
همشانهپَر: line abreast/ line-abreast, line-abreast formation
وضعیتی که در آن هواگردها یا شناورها پهلوبهپهلو در یک خط حرکت میکنند
واگویی: calling out
بازخوانی دادههای گفتاری بهوسیلۀ خدمه یا ناظر زمینی برای کمک به خلبان یا دیگر خدمه
🔴 اعضای گروه واژهگزینی حملونقل هوایی که تاکنون با فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری کردهاند: مهندس ابراهیم ارتفاعی، مرحوم مهندس اکبر اسداللهخان والی، مهندس علیاکبر اکبرزاده، کاپیتان سید محمود تدیّن، سرهنگ اردشیر حسامی، مرحوم مهندس علیمحمد خانمحمدی، مهندس محمدتقی دیانی، جواد رستمی، دکتر حمید کتابی، مهندس ذبیحالله کریمی، مهندس فرجالله کریمی مجد، کاپیتان مهندس محمد گنجوینیا، کاپیتان علیرضا مرتضیزاده، مهندس حسن هوشنگی
گروههای واژهگزینی #حمل_و_نقل_هوایی، #حمل_ونقل_دریایی، #علوم_نظامی، #حمل_ونقل_ریلی، #علوم_جوّ
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
