168
پشتیبانی: @Daneshnamag_pn
۵ دی ماه، درگذشت اشوزرتشت 🥀🔥
@daneshnamag
.
❗تغییر روز برگزاری❗
دانشنامگ و مدرسه ماجرا برگزار میکند:
.
نشست:
«ملت، دولت و اقوام: بازاندیشی ملی‌گرایی ایرانی در دوران معاصر»
.
🎤سخنرانان:
دکتر کیومرث اشتریان- استاد دانشگاه تهران
دکتر شروین وکیلی- پژوهش‌گر و جامعه‌شناس
دکتر عارف مسعودی- پژوهش‌گر و مدرس دانشگاه
.
⏳زمان:
دوشنبه، ۲۴ آذر، ساعت ۱۸ تا ۲۰
.
📍مکان:
کافه و فضای کار اشتراکی ماجرا، بلوار کشاورز، بین خیابان قدس و ۱۶ آذر، پلاک ۲۵۸
.
.
پرسشی بنیادین نشست:
در ایران معاصر چگونه می‌توان از «ملت ایران» و «ملی‌گرایی ایرانی» سخن گفت؟
آیا ملت ایران محصول فرآیند دولت‌ـ‌ملت‌سازی مدرن است یا برعکس، قوم‌گرایی پدیده‌ای تازه و سیاسی است؟
رابطه میان «ملت» و «اقوام» در گستره‌ای که «ایران» می‌نامیم چگونه باید فهم و صورت‌بندی شود؟
و سرانجام، این صورت‌بندی چه پیامدهایی برای آینده سیاسی و اجتماعی ما ایرانیان دارد؟
.
در این نشست، پژوهشگران و علاقه‌مندان گرد هم می‌آیند تا از منظرهای تاریخی، جامعه‌شناختی و سیاسی به این پرسش‌ها بپردازند.
.
@Daneshnamag
@Daneshnamag_pn
بازدید از باغ‌موزه نگارستان با حضور دکتر مجید ظهوری، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس باغ‌موزه نگارستان
تاریخ: ۱۴۰۴/۳/۹
🔹️ساعت آغاز گردش: ۱۱
مبدأ: مقابل درب باغ‌موزه نگارستان واقع در خیابان شریعتمدار
🔹️آدرس دقیق و دسترسی‌ها:
میدان بهارستان، خیابان صفی‌علیشاه، خیابان شریعتمدار، باغ‌موزه نگارستان
🔹️درباره باغ‌موزه نگارستان:
باغ موزه نگارستان تهران که در دوره قاجار ساخته شده است، ابتدا، به‌عنوان اقامتگاه ییلاقی خاندان سلطنتی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
از مهم‌ترین وقایع تاریخی که در این باغ رخ داده، می‌توان اشاره کرد به:
قتل قائم مقام فراهانی؛ صدراعظم مشهور، در این باغ به قتل رسید.
دانشسرای عالی؛ بعدها به دانشسرای عالی تبدیل شد.
این مکان به‌عنوان باغ‌موزه نگارستان فعالیت میکند و آثار هنری و تاریخی مختلفی را در خود جای داده است.
🔹️هزینه: ۱۴۵ هزار تومان
✉️ برای ثبت‌نام، به دایرکت دانشنامگ یا پشتیبانی کانال تلگرامی پیام دهید.
@Daneshnamag_pn
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
صفحه اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
#گردش
.
بازدید از آتشکده آدُریان، نیایشگاه زرتشتیان و موزه مردم‌شناسی ارامنه واقع در محوطه کلیسا حضرت مریم مقدس:
📅تاریخ: هفتم فروردین ۱۴۰۴ (پنجشنبه)
.
💠 درباره نیایشگاه آدریان:
• موقعیت:
نیایشگاه آدریان در تهران، خیابان جمهوری، خیابان میرزا کوچک خان، پلاک ۴ واقع شده است.
.
• تاریخ ثبت:
این آتشکده در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۴۴۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
.
• تاریخچه:
• سنگ بنای آتشکده در امرداد ۱۲۹۳ خورشیدی، گذاشته شد و در جشن آذرگان ۱۲۹۶، گشایش یافت.
• آتش ورهرام آن از آتشکده کاریان فارس و با آیینی ویژه، به آتشدان آتشکده منتقل شده است.
.
🔳موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان نیز در نزدیکی کلیسا واقع شده و در سال ۲۰۰۸ افتتاح شد. این موزه شامل مجموعه‌ای از آثار تاریخی، ادوات مذهبی و لباس‌های سنتی ارمنی‌هاست.
.
✉️ برای ثبت نام به دایرکت دانشنامگ یا پشتیبانی کانال تلگرامی پیام دهید.
@Daneshnamag_pn
.
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
صفحه اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
.
#گردش
.
دانشنامگ، کانون ایرانشناسی دانشکده ادبیات، پویش سیمرغ و شرکت فرشته سیر برگزار می‌کنند:
.
گردش در خانه تیمورتاش، عمارتی مجلل در غرب طهران قدیم (باغشاه) در نزدیکی مترو حُر.
.
.
.
🏢درباره بنا:
این بنا در دانشگاه جنگ قرار دارد.
ساخت بنا به دوره قاجار بازمی‌گردد و معماری آن تلفیقی از سبک معماری ایرانی، روسی و هندی است.
داخل بنا به موزه دانشگاه جنگ اختصاص دارد و جنگ‌افزار‌های تاریخی در آن نگهداری می‌شود.
.
🧳آغاز مسیر گردش به صورت پیاده‌روی گروهی از مترو حر، در ساعت ۱۰:۳۰ روز جمعه ۱۰ اسفند است.
.
✉️برای ثبت نام به دایرکت دانشنامگ یا پشتیبانی تلگرام دانشنامگ پیام ارسال نمایید.
@Daneshnamag_pn
.
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
پیج اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
.
برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به دایرکت دانشنامگ یا آیدی تلگرام @Daneshnamag_pn پیام دهید.
.
📝برنامه گردش و ورود به موزه در ساعت ۹:۳۰ دقیقه شروع میشه. بعد از صرف چای و شیرینی همراه هم در محوطه کاخ قدم میزنیم و میتونید کلی عکس خوب در کنار منظره پاییزی نیاوران بگیرید. بعد کارشناس مجموعه در مورد تاریخچه کاخ صحبت میکنه، بعد همراه با دکتر کرمی‌پور وارد کاخ میشیم حین بازدید از اتاق‌ها به صحبت‌های استاد گوش میدیم.
.
.
💳نکته: هزینه های بازدید از کاخ بر عهده شرکت خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فرشته سیر می‌باشد.
.
کانال دانشنامگ:
@daneshnamag
پیج دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
شهر همدان یکی از کهن‌ترین شهرهای جهان است. نام همدان برای نخستین بار در کتیبهٔ تیگلت‌پیلسر یکم پادشاه آشور در حدود ۱۱۰۰ پیش‌ازمیلاد آمده‌است و در آنجا اشاره شده است که کاسی‌ها نیز در آن ساکن بودند. این شهر پایتخت پادشاهان ماد بوده و در دوران هخامنشی و اشکانی پایتخت تابستانی شاهان بوده‌است.
نام همدان در پارسی به صورت هگمتانه به معنی محل تجمع و هم‌ریشه با هَنگُمَن یا انجمن است و در یونانی به صورت اکباتان آمده‌است. در زمان جانشینان اسکندر(سلوکیان)، همدان، اپیفانس نامیده شد. در تورات نیز همدان به صورت اخمثا(شهر دوستی) آمده‌است.
گفته شده همدان را دیاکو، پادشاه ماده بنا نهاد. هرچند پیش‌از آن هم محل سکونت بوده‌است. همچنین گفته شده که شاهان ماد کاخی با هفت حصار در مرکز همدان ساخته بودند و در زمان خود بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر ایران بوده. در دوره هخامنشی همدان یکی از پایتخت‌های شاهنشاهی و ضرابخانه بود. اسکندر در همدان کشتاری وسیع کرد و در آنجا پیروزی خود را جشن گرفت.
این شهر در دوره ساسانی به شکل اَهمَتان نامیده می‌شد و شاپور دوم، یهودیان ارمنستان و گرجستان را برای نجاتشان از دست مسیحیان به این شهر منتقل کرد.
مهران مهرونداد همدانی از سرداران ساسانی در جنگ علیه اعراب مسلمان بود که در جنگ بویب پس از مقاومتی سنگین کشته شد.
همدان پس از نهاوند و خروج خسرو ارمنی از شهر، به اعراب تسلیم شد اما به زودی شورش کرد ولی سرکوب شد.
در دوره اسلامی، مرداویج زیاری به علت وفاداری مردم همدان به خلیفه و کشتن خواهرزاده‌اش، کشتاری وسیع در همدان بپا کرد و شیر سنگی معروف همدان را شکست. همدان در زمان آل‌بویه پایتخت شاخه‌ای از این خاندان بود و ابن سینا در همین زمان وارد همدان شد و در آنجا درگذشت. سپس خاندان کاکویه آن را تصرف کردند و ترکان غز آنجا را در سال ۴۲۰ قمری تاراج کردند. سپس طی جنگ داخلی سلجوقیان بزرگ، همدان پایتخت سلجوقیان غرب بود.
مغول
همدان در مقابل مغول‌ها مقاومت کرد و آنان کشتاری عظیم بپا کردند. به طوری که دیگر شهری به نام همدان وجود نداشت. مردم باقیمانده هم به تویسرکان گریختند. اما در دوره ترکمانان آق قویونلو شهر دوباره اهمیت پیدا کرد و مدتی پایتخت الوند‌بیگ بایندر بود.
صفوی و افشار
در زمان صفوی همدان رونق بیشتری گرفت و به مرور ایالت جدید علیشکر شد ولی همیشه مورد هجوم عثمانی و کشتار و غارت بود. با سقوط صفویه همدان پس از مقاومتی خونین به دست عثمانی افتاد و نهایتا نادرشاه همدان را آزاد کرد و عثمانی را تا بغداد عقب راند.
فردوسی توسی نیز از همدان یاد میکند و میگوید:
بدین گونه تا شهر همْدانْ رسید
به جایی که لشکر فرود آورید
بپرسید تا زان گرانمایه‌شهر
کسی دارد از اختر و فال بهر
بدو گفت هر کس که اخترشناس
به‌نزد تو آید پذیرد سپاس
#همدان
@daneshnamag
ایرانشهر ساسانی کجاست؟
در قرن سوم [میلادی]، شاپور اول، دومین فرمانروای ساسانی در کتیبهٔ سه زبانه‌ٔ خود، این سرزمین را ایرانشهر، به‌معنای سرزمین ایرانیان نامید. قلمرو شاپور در آن زمان شامل: پارس، پارت، خوزستان، سیستان، آلبانی، گرگان، مرو، هرات، خراسان، کرمان، سیستان، توران، مکران، هند، کوشان، کاشغر، تاشکند و عمان بود.
دربارهٔ محدودهٔ ایرانشهر دو دیدگاه متفاوت وجود دارد. یک دیدگاه مذهبی دوران کردیر، موبد بزرگ ساسانی است که ایرانشهر را محدود به آنجایی میکرد که ایرانیان زرتشتی زندگی میکردند و بقیهٔ مناطق تحت سلطهٔ ساسانی را انیران می‌نامید، یعنی غیر ایرانی‌ها. اما از زمان خسرو انوشیروان، غیر زرتشتیان نیز جزئی از ایران به حساب می‌آمدند و محدودهٔ ایرانشهر، از مرزهای سیاسی امپراتوری فراتر می‌رفت.
یکی از دلایل زنده ماندن ایدهٔ ایرانشهر وجود فرهنگ و ارزش‌هایی بود که ورای مرزهای سیاسی ساسانیان گسترش یافته بود. در متون فارسیِ میانه، از سنت «فرهنگ‌آموزی» یاد می‌شود که افراد نه از نظر نژادی، بلکه از لحاظ فرهنگی با «ارزش‌های ایرانیت» وفق می‌یافتند و دانش و مهارت‌های ویژه‌ای می‌آموختند. این آموزش‌ها شامل مطالعهٔ تاریخ عبادتی و پادشاهی ساسانیان در ایرانشهر یا سنت «خدای‌نامه»، پرهیز از افراط و متعادل بودن، توانایی نوشتن به چندین شکل متفاوت، تسلط کامل بر ورزش‌هایی همچون: شکار، نیزه‌بازی، سوارکاری و چوگان بود. تخته نرد و شطرنج هم برای افزایش ذکاوت توصیه می‌شد.
این احتمال می‌رود که برتری زبان فارسی به عنوان زبان فرهنگ و آموزش، ریشه در برنامه‌های آموزشی ساسانیان دارد که باعث گسترش آن در تمام قلمرو ایران، خراسان بزرگ و حتی خاور دور شد.
اندیشهٔ ایرانشهری به قدری در میان مردم ریشه دوانده بود که بعد از هجوم اعراب نیز به زیستش ادامه داد. با ضعیف شدن حکومت عباسیان، با بروز حکومت‌های محلی ایرانی، نام ساسانیان بار دیگر زنده شد.
در قرن نهم [میلادی]، سلسلهٔ طاهریانِ نیشابور خود را از نسل رستم دستان می‌دانستند. صفاریانِ سیستان، خود را از نوادگان خسرو دوم ساسانی و جمشید پیشدادی معرفی میکردند. آل‌بویه که خاستگاهشان منطقهٔ خزر بود، نسب خود را به بهرام گور، پادشاه ساسانی می‌رساندند. در قرن دهم [میلادی] سامانیان در بخارا و بلخ مُروّج زبان فارسی در شمال‌شرق ایران بودند و نسب خود را به یکی از ارتشبدان ساسانی می‌رساندند. زیاریانِ خزر نیز خود را به کیخسرو، پادشاه کهن ایرانی نسبت می‌دادند. باوندی‌های تبرستان خود را از نوادگان فرماندهٔ سپاه ساسانی در زمان خسرو دوم معرفی میکردند. حتی غزنویان ترک‌نژاد که حکمران غزنه تا بُست بودند نیز ادعای ازدواج با دختر یزدگرد سوم ساسانی و هم‌خونی با آن خانواده را داشتند. خوارزمشاهیان در افسانه‌ای، خود را منسوب به سیاوش می‌دانستند. قراخانیان، سلسلهٔ ترک‌نژادی که پایتختشان کاشغر و غرب چین بود و تا قرن سیزدهم [میلادی] زبان و فرهنگ ترک را ترویج میکردند، خود را وارث افراسیاب می‌دانستند.
به قلم: فاطمه فرهنگی نیا
منبع:
از جیحون تا فرات (ایرانشهر و دنیای ساسانی)/ تورج دریایی، خداداد رضاخانی؛ ترجمهٔ مریم بیجوند. تهران: انتشارات مروارید، ۱۳۹۶.
@daneshnamag
به نام یزدان پاک
دانشنامگ چیست؟
دانشنامگ یک پایگاه جامع علوم انسانی است؛ که در نتیجه نیاز جامعه علمی و عموم مردم کشور به یک پایگاه داده بومی، قابل اطمینان، علمی، به دور از تحریف و جانبداری و در راستای منافع ملی کشور، بنا نهاده شده.
نامگذاری:
این پایگاه اینترنتی با عنوان "دانشنامگ" فعالیت خواهد کرد. واژه "دانشنامگ" در زبان پارسی میانه کاربرد داشته و معادل امروزی آن "دانشنامه" است. از طرفی پسوند "mag" در انتهای نام برند، که یادآور واژه "magazine" به معنای مجله و ماهنامه است، می‌تواند چهره‌ای به‌روز و فرامرزی به آن بدهد.
اعضای دانشنامگ:
اعضای دانشنامگ متشکل از نخبگان دانش‌آموخته و دانشجویان دانشگاه‌های تراز اول هستند. هسته اولیه تیم محتوا و فنی دانشنامگ را دانشجویان دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف تشکیل می‌دهند.
ماموریت دانشنامگ:
دانشنامگ قرار است به تولید محتوای اصیل و تراز، در راستای تضمین منافع ملی، حفظ تمامیت ارضی کشور و تحکیم باور‌های ملی و دینی بپردازد.
#دانشنامگ
@daneshnamag
۲۶ آذرماه، زادروز دکتر روزبه زرین‌کوب فرخنده باد.
با آرزوی تندرستی و پیروزی برای ایشان🌹
@daneshnamag
دانشنامگ و انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی برگزار می‌کنند:
.
✨بازدید گروهی از کاخ موزه گلستان✨
.
موضوع گردش:
🔹احیای هویت ملی در دوران قاجار🔹
.
با حضور دکتر نوید کلهرودی، دانش‌آموخته رشته علوم سیاسی دانشگاه تهران و استاد دانشگاه
.
.
زمان:
پنجشنبه ۸ آبان ۱۴۰۴
ساعت ۱۲ تا ۱۴
.
همراه پذیرایی و گپ‌وگفت با دکتر کلهرودی
.
برای ثبت نام به دایرکت دانشنامگ یا تلگرام @Politicalscience_khu پیام دهید.
.
.
@daneshnamag
بازدید از موزه ملی ایران باستان، با همراهی دانشنامگ، کانون ایرانشناسی دانشگاه تهران، پویش سیمرغ و آژانس فرشته سیر
.
👤مهمان:
🔹دکتر شاهرخ رزم‌جو، استاد دانشگاه تهران
.
👤میزبانان:
🔹زهرا ملک، گردش‌بِد دانشنامگ و دانش‌آموخته دانشگاه تهران
🔹سحر غفوری، گردش‌بِدْیار دانشنامگ و دانش‌آموخته دانشگاه تهران
🔹حمیدرضا صفری، گردش‌بِدْیار دانشنامگ و دانشجوی تاریخ دانشگاه تهران
🔹مازیار حسینی، دبیربِد دانشنامگ و دانش‌آموخته رشته ارشد تاریخ دانشگاه تهران
🔹مهرداد موحد، دانش‌آموخته رشته ایرانشناسی دانشگاه تهران
.
📍مبدا سفر:
مترو میدان توپخانه (نزدیک‌ترین مترو، با ده دقیقه فاصله تا موزه)
.
🟠هزینه گردش:
۲۴۵ هزار تومان
.
✉️ برای ثبت‌نام، به دایرکت دانشنامگ یا پشتیبانی کانال تلگرامی پیام دهید.
@Daneshnamag_pn
.
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
صفحه اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
.
#گردش
.
دانشنامگ، کانون ایرانشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، پویش سیمرغ و شرکت فرشته سیر برگزار می‌کنند:
بازدید از خانه صدراعظم (خانه تاریخی امام جمعه)، وزیر دربار ناصری.
بنایی زیبا در ناصرخسرو، قلب تهران قدیم.
.
🧳آغاز مسیر از میدان توپخانه، مقابل مترو امام‌خمینی (خروجی باب همایون)، ساعت ۱۰:۳۰ روز جمعه به تاریخ ۱۷ اسفند ۱۴۰۳
.
🏢درباره بنا:
این بنا، از نفیس‌ترین خانه‌های محله اعیان‌نشینِ عودلاجان است. عمارت صدراعظم متعلق به میرزا آقاخان نوری است که صدراعظم دربار ناصری بود.
این بنا درست در محله قجری عودلاجان و در نزدیکی کاخ گلستان قرار دارد.
.
✉️ برای ثبت نام به دایرکت دانشنامگ یا پشتیبانی کانال تلگرامی پیام دهید.
@Daneshnamag_pn
.
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
پیج اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
.
#گردش
.
برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به دایرکت دانشنامگ یا آیدی تلگرام @Daneshnamag_pn پیام دهید.
.
.
.
💳نکته مهم: از مهمان ها هزینه جداگانه برای ورودیه گرفته نمیشود. هزینه بازدید از مجموعه، بر عهده شرکت خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فرشته سیر می‌باشد.
.
کانال تلگرام دانشنامگ:
@daneshnamag
پیج اینستاگرام دانشنامگ:
https://www.instagram.com/daneshnamag?igsh=ODc1cXIyNXh1ZWR3
ابولولو؛ دشنه انتقام ایرانیان
به تاریخ چهارشنبه ۹ ربیع الاول سال ۲۳ هجری معادل ۲۳ نوامبر ۶۴۴ میلادی، عمربن خطاب العدوی القرشی(قریشی) دومین خلیفه مسلمین و از بزرگترین خلفای عرب، به ضرب دشنه یک برده ایرانی ترور شد.
این اتفاق نخستین خلیفه‌کُشی در تاریخ اسلام است که پس از این به سرنوشت دو خلیفه دیگر راشدین و سپس سرنوشت خاندان اموی و برخی خلفای عباسی تبدیل شد و از این روی قاتل او محبوب شیعیان و منفور اهل سنت و جماعت است.
به گزارش ابن سعد، شخصی به نام پیروز اهل نهاوند به اسارت مسلمین درآمد اما مشخص نیست که در کدامین جنگ اسیر شده است. از آنجایی که فردی هنرمند و توانا و صنعتگری ماهر بود، مغیره بن شعبه ثقفی که در آن زمان والی کوفه بود، او را خرید تا از مهارت او درآمد داشته باشد.
در آن زمان هیچ غیر عرب و غیر مسلمانی حق سکونت در مدینهالنبی را نداشت، با این حال معدودی شامل کعبالاحبار عرب یهودی یا جفینه عرب مسیحی و هرمزان، سردار ایرانی که در خوزستان اسیر شده و در مدینه اسلام پذیرفته بود در مدینه سکونت داشتند. اما پیروز نه عرب بود و نه مسلمان.
مغیره به خلیفه عمر بن خطاب نامه نوشت و از او خواست تا اجازه سکونت برده هنرمندش در مدینه را بدهد تا مردم بتوانند از هنرهای او همچون نقاشی، نجاری و آهنگری بیاموزند یا بهره ببرند و خلیفه نیز موافقت نمود.
ابن اعثم کوفی در کتاب الفتوح میگوید: مغیره بن شعبه غلامی فیروز نام مکنی به ابولولو به مدینه آورد که در بسیاری صنایع دست داشت. این غلام روزی نزد عمر آمد و گفت: ای خلیفه، خواجه من بر من وظیفه گران نهاده و هر ماه از من صد درم بستاند و من این مبلغ را نتوانم داد. او را بفرمای تا مرا تخفیف دهد.
امیرالمومنین گفت: ای غلام چه کار بهتر و نیکوتر توانی؟ گفت هرکاری که خواجه فرماید توانم کرد اما از همه نیکوتر آسیای بادی توانم کرد.
عمر مغیره را بخواند و او را گفت: از خدا بترس و زیاده از آنچه طاقت اوست طلب مکن. اگرچه کافر است، نزد من مظلوم است.
مغیره گفت چنان کنم اما تخفیفی نداد و غلام دوباره نزد عمر آمد و از مغیره شکایت کرد و امیر فرمود با این همه صنعت که تو دانی، مغیره آنچه بر تو مقرر نموده بسیار نیست و گفت: ما را آسیایی درکار است به جهت غلات بیت المال. اگر آسیایی بسازی تو را انعامی نیکو ارزانی دارم.
غلام گفت: ای امیر برای تو آسیایی بسازم که آوازه آن به مشرق و مغرب برسد. غلام بازگشت و امیرالمونین اصحاب خود را گفت این غلام با من چه گفت؟ گویا مرا تهدید کرد.
سه روز بعد بامداد چهارشنبه، ابولولو با خنجری دو سر وارد مسجد شد و سه ضربت خنجر به خلیفه عمر که در حال رکوع بود زد و گریخت و در حال فرار ۱۳ مسلمان که به دنبالش بودند را به تیغ بزد که شش تن بمردند و وقتی او را گرفتند خود را بکشت.
از حکایت ابن اعثم پیداست که مغیره بن شعبه ثقفی(سردار و صحابی زناکار که توسط عمر محاکمه شده بود) مانند دیگر اهالی طائف تاجرپیشه بود و بنا بر ذوق اقتصادی خود، در مدینه، کارگاه و دکهای باز کرد و پیروز را در آن گماشت تا با هنر و صنعت خود برای او درآمدزایی کند و ماهی صد درهم از او میستاند.
پیروز اما خلیفه را مقصر تمام بدبختیهای خود و سایر ایرانیان و غیر مسلمین میدانست، به خیال خود درصدد زدن سر مار برآمد اما خلافت ادامه یافت...
پس از خودکشی پیروز، عبیدالله پسر عمر که بنا به برخی گفتهها نااهل بود و خود عمر او را بابت گناه تازیانه زده بود، حال که دستش به زنده پیروز نرسید، به انتقام پدر، هرمزان سردار نومسلمان ایرانی و دخترش و همچنین دامادش جفینه مسیحی را به قتل رساند و از این روی مورد مواخذه علیبنابیطالب و عثمان بن عفان قرار گرفت که چرا مسلمانی(هرمزان) و دختر بیگناهش را بدون محاکمه به قتل رسانده است و حتی علی او را تهدید به قصاص کرد. برخی نیز گفتهاند که فیروز زن و فرزند نیز داشت که ایشان نیز به دست عبیدالله به قتل رسیدند.
به هر روی، شاید پیروز بر این اندیشه بود، که با کشتن خلیفه می‌تواند حکومت اسلامی را سرنگون نموده و با فروپاشی حکومت اسلامی، مردمان دیگر از جمله ایرانیان را از شر قتل و غارت و اسارت اعراب برهاند. اما تاریخ به ما نشان داد که چنین نشد و با قتل خلیفه، نه تنها اعراب هیچ قلمرویی را از دست ندادند، بلکه خلیفهای جدید آمد و فتوحات ادامه یافت...
🖋️به قلم: مازیار حسینی
📚منابع:
📘الفتوح، ابن اعثم کوفی
📘تاریخ طبری، محمد بن جریر طبری
📘Encyclopaedia of Islam
📘دانشنامه بزرگ اسلامی
#تاریخ_اسلام
@daneshnamag
هخامنشیان و دو ماراتن
هرودوت، تاریخ‌نگار یونانی، ریشه مسابقه دوی ماراتن را به جریان جنگ ماراتن بین ایران و یونانی‌ها ربط می‌دهد.
داستان از این قرار است که بعد از عقب‌نشینی ایرانی‌ها از منطقه ماراتن، فیدیپیدس، جنگجوی یونانی با تجهیزات کامل نظامی مسافت ۴۲ کیلومتری دشت ماراتن تا آتن را دوید تا خبر عقب‌نشینی ایرانیان را به آتنی‌ها بدهد.
او پس از رسیدن به آتن و رساندن خبر «ما پیروز شدیم!»، بر زمین می‌افتد و جان می‌سپارد. این روایت حماسی در واقع مهم‌ترین رویداد تاریخ یونان است که برای اولین بار توانستند ایرانیان را شکست دهند و مسابقه مشهور دوی ماراتن برای یادبود شکست ایرانیان در برابر غرب، بنا گذاشته شده‌است.
درحالی که دقیقا مشخص نیست که در ساحل ماراتن چه اتفاقی افتاده‌است. و ما وقایع جنگ ماراتن را فقط در روایت یونانی‌ها شنیده‌ایم و در منابع دیگر وجود ندارد.
#هخامنشیان
@daneshnamag
حمله کراسوس به ایران
در سال ۵۴ پیش‌از میلاد، کراسوس فرمانده رومی بدون اعلان جنگ، با یک ارتش هفت لژیونی (حدود ۴۰ هزار نفر) از فرات گذشت تا به سمت تیسفون حرکت کند. زمانی که از رود گذشت، به نشانه اینکه بازگشتی وجود ندارد، پل پشت سرش را خراب کرد. سفیر شاهنشاه اشکانی برای مذاکره نزد کراسوس رفت تا در مورد این حمله توضیح بخواهد. اما کراسوس به سفیر گفت: "جواب ایرانیان را در پایتختشان خواهم داد". سفیر اُرُد دوم اشکانی هم به او گفت:" هرگاه کف دست من مو درآورد، تو تیسفون را خواهی دید."
کراسوس زمستان را صبر کرد تا در بهار جنگ را آغاز کند. در این مدت کوتاه شاهنشاه اشکانی به سورنا، سپهبد ایران دستور داد تا سپاهی برای جنگ با رومیان فراهم کند. وی هم یک سپاه خصوصی استخدام کرد و آماده جنگ شد. سورنا یک پهلوان جوان سیستانی بود که اُرُد با کمک او به تخت پادشاهی رسیده بود. در فصل بهار جنگ شروع شد. سیستم جاسوسی اشکانی کاری کرد که کراسوس فکر کند که ایرانیان از ترس عقب‌نشینی کرده‌اند و نیرویی برای دفاع در مقابلش قرار ندارد.
جنگ حرّان:
کراسوس در حال پیشروی در شمال سوریه، با سپاهی ۱۰ هزار نفری از ایرانیان روبرو شد. سپاهی که یک‌چهارمِ سپاه رومیان بود و متشکل از ۹۰۰۰ سوار کماندار و ۱۰۰۰ سوار زره پوش که پشتیبانی لجستیکی آنها شترهایی بودند که تیرهای کمانداران پارتی را حمل میکردند. ایرانیان به همان روش پارتیزانی معروف خودشان، در عملیات‌های رفت و برگشتی آنقدر رومی ها را تیرباران کردند که شالوده ارتش روم از بین رفت و مجبور به فرار شدند.
در زمان عقب‌نشینی رومی‌ها، دوباره سیستم جاسوسی ایرانیان وارد عمل شد و آنها را به مسیر اشتباهی هدایت کرد که در نتیجه، در محاصره سواره نظام اشکانی گرفتار شدند. در زمان محاصره، ایرانیان کراسوس را به مذاکره دعوت کردند. رومی‌ها پذیرفتند اما در حین مذاکره، دوطرف درگیر شدند و فرماندهان رومی به دست سرداران سپاه اشکانی کشته شدند.
رومیان که لشکر خود را بی فرمانده دیدند، تسلیم شدند.
در این جنگ تلفات ایرانیان ناچیز بود اما ۲۰ هزار رومی کشته و ۱۰ هزار نفر اسیر شدند.
پاداش سورنا:
اما سورنا، سپهبد ایران، پاداش عجیبی از شاه گرفت. سورنا در سن ۳۱ سالگی، در اوج قدرت، ثروت و شهرت، به دستور شاهنشاه اشکانی به قتل رسید. چرا که اُرُد از قدرت او ترسیده بود.
سورنا همان رستم دستان؟
نام اصلی سورنا به صورت رستم سورن پهلو هم آمده است. وی از خاندان معروف سورن در سیستان و از سکاهای شرق ایران بود. خاندان سورن یکی از ۷ خاندان قدرتمند دوره اشکانی بود. به عقیده تاریخ‌شناسان، سورنا همان رستم دستان داستان‌های حماسی ایرانیان است که بعد از درگذشتش ایرانیان با داستان‌سرایی‌ها، او را برای همیشه زنده نگهداشته‌اند.
پلوتارک، مورخ رومی در مورد سورنا میگوید: "او بلندقدترین و خوش‌چهره‌ترین مرد زمان خود بود. یک کاروان چندصد نفره چادر و وسائل او را حمل میکردند و او همچون شاهان زندگی میکرد."
پی‌نوشت:
دقیقاً دو هزار سال بعد در سال ۱۹۴۷ ژوزف استالین، رهبر شوروی به راه‌برد جنگ حرّان اشاره کرد و گفت: "من در مورد پاتک [حمله متقابل] به دشمنی که موفقیت کوچکی کسب کرده سخن می گویم. زمانی که دشمن فکر میکند کار تمام است و میدان خالی شده، مدافع تجدید قوا میکند و شکست سرنوشت‌سازی را بر دشمن وارد میکند. حتی پارتیان باستان این ضد‌حمله را می‌شناختند. برای آن که آنان سردار رومی، کراسوس و نیروهایش را به داخل کشور کشاندند و بعد به ضد حمله دست زدند و آنان را نابود کردند".
✍️🏻به قلم: نامگ دبیر
📚منابع:
کتاب روزگاران، عبدالحسین زرین کوب، چاپ ۱۳۸۰، قسمت اشکانیان
کتاب شاهنشاهی اشکانی، یوزف ولسکی، ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، چاپ هفتم، صفحه ۱۰۳، ۱۱۷، ۱۴۶، ۱۵۱، ۱۷۶
کتاب مبانی تاریخ پارتیان، کلاوس شیپمان، ترجمه هوشنگ صادقی، چاپ ۱۳۹۰، صفحه ۴۴، ۴۶، ۱۰۴
@daneshnamag